Bố tôi là cựu chiến binh, người đàn ông của những chuyến đi dài vào sinh ra tử. Đầu những năm 1980 ông nhập ngũ bảo vệ biên giới phía Bắc. Ra quân, ông tiếp tục rong ruổi mưu sinh từ đi rừng, làm thợ xây đến đãi vàng… qua miền Trung nắng cháy đến Tây Nguyên đại ngàn.
Ông thường kể về các vùng đất xanh thẳm có tiếng lá xào xạc cùng suối chảy rì rầm. Bố yêu rừng, một tình yêu nguyên bản của người đã từng dựa vào rừng để sống và chiến đấu. Một phần đời của ông dường như vẫn còn ở lại trong những chuyến đi. Chính trải nghiệm đó đã nhào nặn nên người cha ít nói nhưng đôi mắt luôn chứa đựng cả bầu trời rộng lớn.
Khi đôi chân dần mỏi, bố đưa gia đình về lập nghiệp nơi miền phên giậu ở xã Thiện Hưng, tỉnh Đồng Nai (trước đây là Bù Đốp, Bình Phước). Đó là vùng đất nắng gió theo triền đồi cao su bạt ngàn nhuộm đỏ bụi đất bazan. Tôi lớn lên giữa bao hàng cao su thẳng tắp, trong mùi hăng hắc đặc trưng của mủ mới cạo và câu chuyện cũ bi tráng của bố.
Mỗi khi nhắc đến một địa danh nào đó, giọng ông chậm lại đầy chiêm nghiệm. Lúc bé tôi chưa hiểu hết, chỉ thấy qua lời kể của ông non nước ngàn dặm hiện lên vừa xa xôi vừa đẹp đến lạ.
Tôi thuộc thế hệ 9X đời đầu, người ta vẫn hay gọi là “thế hệ bản lề” đứng giữa các giá trị cũ và làn sóng bùng nổ của kỷ nguyên số. Khi tôi lớn lên, Internet bắt đầu phổ biến qua tiếng tít tít, rè rè của modem dial-up.
Theo bạn bè ra quán net, tôi chọn một góc để online. Tôi không chơi game, chỉ thích đọc, viết blog và chat Yahoo!. Khi ấy tôi có cảm giác thế giới rộng hơn rất nhiều so với cánh rừng cao su hay vườn điều xanh mát sau nhà. Ngồi trước màn hình máy tính dày cộm, tôi như được đi qua nhiều vùng đất mới mà trước đó chỉ nghe trong lời kể của bố.
Rồi lên đại học, tôi ở ký túc xá Đại học Quốc gia ở Thủ Đức. Những ngày đầu tôi hào hứng kể cho bố nghe về điều mình học được, về bài giảng, thầy cô, nhiều điều mới mẻ như để nối liền thế giới của tôi với những gì bố từng trải qua. Ông hay nhìn tôi, khẽ mỉm cười và lặp lại: “Cứ đọc, cứ đi con, cứ tìm hiểu. Thế giới này rộng lắm và đẹp lắm!”.
Khi ấy mỗi phòng có một máy tính bàn dùng chung. Sinh viên đăng nhập bằng tài khoản riêng và trả khoảng 2.000 đồng mỗi giờ. Với tôi, đó không phải khoản nhỏ vì một suất cơm chỉ 8.000 đồng nên mỗi lần mở máy đều phải cân nhắc, online thêm một chút có khi đồng nghĩa với việc nhịn bữa trưa.
Một lần, khi dòng cảm xúc đang tốt, bài luận đang viết đến đoạn tâm đắc thì hết giờ truy cập. Tôi đành phải ngậm ngùi lưu lại để từ từ viết tiếp. Sau này bố mẹ dành dụm cộng với bán bầy heo mua cho tôi cái laptop, nhưng WiFi thời đó yếu chỉ hiện lên trang tìm kiếm rồi đứng im mãi.
Năm 2011, trong một lần về thăm nhà, sau bữa cơm, bố lặng lẽ mở ngăn tủ tivi lấy ra một hộp nhỏ đưa cho tôi. Bên trong là USB 3G của Viettel còn thơm mùi hộp mới. Lúc đó, tôi chỉ nghĩ đơn giản đây là món đồ công nghệ giúp ích việc vào mạng.
Khi trở lại TP, tò mò tìm hiểu giá, tôi mới biết USB ấy tới 820.000 đồng. Bố mẹ cũng cãi nhau về chuyện này nhưng ông nhất quyết mua vì thấy con gái mỗi lần về nhà đều ngồi một góc với laptop rồi nhắc đến việc online, loay hoay tìm cách vào mạng. Và bằng bản năng của người lính từng đi dọc miền non nước, hiểu rằng con mình cần một phương tiện để kết nối với thế giới.
Phải công nhận USB cắm vào thì kết nối ổn định hơn. Ánh đèn xanh nhỏ nhấp nháy, thứ ánh sáng hy vọng. Mạng lúc đó vẫn chậm, phải chờ nhưng tôi cảm nhận được sự tự do, không phải lo lắng dòng suy nghĩ bị cắt ngang.
Nhà ông bà ngoài quê tôi ở cạnh nhà thờ đá Phát Diệm (Ninh Bình) nên ký ức về nơi ấy luôn gần với bố. Có lần tôi cắm USB 3G, tìm lại hình ảnh quen thuộc cho ông xem. Mạng tải chậm, từng mảng hình hiện lên, bố nhìn rất lâu rồi kể về những ngày lễ, tiếng chuông, những buổi chiều theo bạn ra chơi. Dù không theo đạo, ông vẫn nhớ gần như mọi điều.
Khi nhắc đến ông nội, giọng bố chùng xuống. Ông mất khi bố đang mưu sinh xa quê, không kịp về chịu tang. Tôi ngồi cạnh, chợt thấy cái USB nhỏ bé ấy còn chạm vào dòng ký ức mất mát bố vẫn mang theo.
Sau này nghe mẹ kể lại, để thêm tiền cho tôi mua data truy cập, bố nhận chở thêm gỗ, chạy xe ôm để kiếm thêm. Có một thời gian, mỗi lần mở máy tôi lại ngập ngừng khi hiểu rằng đằng sau mỗi giờ online là nhiều giờ làm thêm đầy mồ hôi của bố.
Cũng từ đó, mọi điều với tôi khác đi. Tôi đọc, viết nhiều hơn, có thể ngồi nhiều giờ để ghi lại suy nghĩ của mình. Một thay đổi nhỏ về thiết bị nhưng làm cho những ngày sinh viên của tôi trở nên thoải mái hơn, nó giúp kết nối, còn truyền dẫn cả tình yêu thương và sự thấu hiểu lặng lẽ của bố. Để biết rằng thế giới của tôi còn nằm ở kiến thức mở trên không gian mạng.
Nhớ thời gian đầu thoải mái Internet hơn chút, tôi gần như tin vào mọi thứ mình đọc. Bài nào cũng hay, tài liệu nào cũng thấy đúng. Tôi đọc rồi chép, chép rồi ghép lại thành bài của mình, ngỡ chỉ cần câu chữ tròn trịa là đủ. Tôi “xào nấu” tài liệu mạng thành bài luận của mình. Kết quả, nhận điểm 3 kèm lời phê của thầy Kỳ Đồng môn mỹ học đại cương như gáo nước lạnh. Tôi nhận ra mình đang mượn chữ người khác để nói thay suy nghĩ.
Sau lần ấy tôi đã tự vấn bản thân rất nhiều. Tôi học lại cách đọc, chậm hơn, ngắt ra, nghĩ lại rồi tự viết bằng cách hiểu của mình. Những bài luận sau không còn mượt mà. Có bài bị sửa chi chít, có bài phải làm lại. Tôi lúng túng, vấp váp, thậm chí bật khóc vì thấy mình kém quá. Nhưng đổi lại từng dòng chữ bắt đầu mang tiếng nói của chính mình. Cứ như vậy, tôi chậm lại nhưng chắc hơn.
Đến năm 2012, khi tôi có tên trong danh sách sinh viên đạt thành tích tốt và nhận học bổng của tỉnh Bình Phước, thật nhẹ lòng vì mọi nỗ lực đã được ghi nhận. Và trong tất cả, bố là người vui nhất. Ông cầm tờ giấy báo kể với hàng xóm, ánh mắt đầy tự hào. Nụ cười hôm đó đủ để tôi biết rằng món quà năm nào giúp tôi vào mạng còn là cách ông tiếp sức để tôi đi tiếp con đường mà ông chưa có điều kiện đi.
Bây giờ là năm 2026, Internet đã phủ sóng đến từng ngõ ngách, 5G trở nên phổ biến và cái USB 3G ngày ấy đã trở thành món đồ cũ không còn khả năng kết nối. Nhưng mỗi khi nhìn thấy nó, tôi vẫn có cảm giác mình đang được kết nối với bố.
Tôi nhận ra một điều sâu sắc. Khi tặng tôi cái USB 3G, người lính năm xưa ấy như đã trao cho tôi “chiếc gậy” để tiếp tục hành trình vươn xa. Hai thế hệ, hai cách đi nhưng cùng một hướng là khám phá, gìn giữ vẻ đẹp rộng lớn của cuộc đời.
Đến hôm nay khi đã đi qua nhiều vùng đất, gặp nhiều người, tôi mới hiểu hết cái giá của sự “kết nối” mà bố từng trao. Đó là sự bền bỉ, lòng khao khát học hỏi và tình yêu với thế giới bao la này sẽ mãi mãi liền mạch. Cảm ơn bố vì món quà đã ngả màu và vì đã cho con hiểu rằng dù ở thời đại nào, tình yêu thương vẫn là đường truyền mạnh mẽ để đưa chúng ta đi thật xa.
*************
Bộ lư đồng hơn trăm năm của tổ tiên và cây gậy trúc của nội vẫn còn được ba má, con cháu lưu giữ như một ký ức đẹp…
Theo Hãng tin AFP, ngày 6-4, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã bày tỏ "lấy làm tiếc" với Triều Tiên về vụ một số máy bay không người lái (drone) xâm nhập vào nước này hồi đầu năm nay. Ông cho rằng đây là những hành động "vô trách nhiệm".
Seoul ban đầu phủ nhận có liên quan chính thức đến vụ việc và cho rằng đây có thể là các hành động do dân thường thực hiện. Tuy nhiên, Tổng thống Lee cho biết các cuộc điều tra đã phát hiện sự tham gia của quan chức chính phủ.
"Một quan chức Cơ quan Tình báo quốc gia và một binh sĩ tại ngũ được xác nhận có liên quan đến vụ việc. Chúng tôi bày tỏ lấy làm tiếc về những căng thẳng quân sự không cần thiết do hành động vô trách nhiệm và liều lĩnh của một số cá nhân gây ra", Tổng thống Lee Jae Myung phát biểu trong cuộc họp nội các, đồng thời nhấn mạnh Hiến pháp Hàn Quốc cấm cá nhân thực hiện các hành động có thể "khiêu khích" Triều Tiên.
Bình Nhưỡng đã bắn rơi các drone được cho là mang theo "thiết bị giám sát" xâm nhập vào nước này hồi tháng 1, đồng thời cảnh báo sẽ "phản ứng khủng khiếp" nếu phát hiện thêm drone từ Hàn Quốc.
Phản ứng trước phát biểu của ông Lee, bà Kim Yo Jong - em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un - cho rằng đây là hành động "khôn ngoan".
"Tổng thống Hàn Quốc đã đích thân bày tỏ lấy làm tiếc và đề cập đến các biện pháp ngăn chặn các vụ việc tương tự tái diễn. Chính phủ chúng tôi đánh giá đây là hành động rất may mắn và khôn ngoan vì lợi ích của chính họ", Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) dẫn lời bà Kim Yo Jong.
Theo bà Kim, nhà lãnh đạo Kim Jong Un coi phát biểu của ông Lee "là biểu hiện của thái độ thẳng thắn và cởi mở", song cảnh báo Seoul cần "chấm dứt mọi hành động khiêu khích liều lĩnh nhắm vào Triều Tiên và kiềm chế mọi ý định tiếp cận". Bà cảnh báo những hành động xâm phạm chủ quyền của Bình Nhưỡng "sẽ phải trả giá".
Kể từ khi nhậm chức vào năm 2025, Tổng thống Lee Jae Myung đã tìm cách cải thiện quan hệ với Triều Tiên, sau khi quan hệ giữa hai bên rơi xuống mức thấp nhất dưới thời của Tổng thống Yoon Suk Yeol.
Trong bài phát biểu vào tháng 3, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un gọi Hàn Quốc là "quốc gia thù địch nhất", đồng thời tái khẳng định cam kết duy trì kho vũ khí hạt nhân của nước này.
Chương trình do báo Tuổi Trẻ và Trung tâm Phát triển giáo dục và đào tạo phía Nam (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phối hợp tổ chức.
Theo đó, học viên được hướng dẫn cách xây dựng đề tài và kỹ năng viết bài sao cho hấp dẫn, góp phần lan tỏa thông tin, hình ảnh tích cực của ngành, đồng thời củng cố và nâng cao hình ảnh thương hiệu nhà trường.
Khóa tập huấn cũng trang bị cho học viên cách xử lý các tình huống khủng hoảng truyền thông thường gặp trong môi trường học đường, đặc biệt trong bối cảnh truyền thông dễ chú ý đến những thông tin tiêu cực.
Ngoài ra, học viên còn được rèn luyện kỹ năng phát ngôn và trả lời báo chí một cách chuyên nghiệp, đảm bảo tính nhất quán và đồng bộ trong thông tin nội bộ nhà trường.
Ông Lê Thắng Lợi - Trưởng đại diện Văn phòng bộ, Giám đốc Trung tâm Phát triển giáo dục và đào tạo phía Nam - cho biết đây là khóa thứ hai mà trung tâm và báo phối hợp tổ chức trong năm 2026.
Theo ông Lợi, trong bối cảnh truyền thông phát triển mạnh mẽ như hiện nay, ai cũng có thể trở thành người cung cấp thông tin. Mỗi thông tin đều có thể được lan tỏa nhanh chóng và có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến dư luận xã hội cũng như tác động đến chính thương hiệu, uy tín của các tổ chức, đơn vị.
“Kỹ năng xử lý khủng hoảng truyền thông sẽ giúp cán bộ, viên chức làm giáo dục chủ động nắm bắt tình hình, bình tĩnh ứng phó, lựa chọn giải pháp phù hợp để bảo vệ hình ảnh của đơn vị mình”, ông Lợi nói.
Tham gia buổi học, bà Tăng Kim Huyền - Phó giám đốc hệ thống Trường hội nhập quốc tế iSchool và Hệ thống Trường quốc tế Song ngữ UK Academy - chia sẻ truyền thông trong lĩnh vực giáo dục là công việc, theo bà khá nhiều thách thức, đặc biệt ở khâu xử lý khủng hoảng.
Trong khi đó, đội ngũ phụ trách truyền thông tại các đơn vị giáo dục hiện nay vẫn chưa được đào tạo bài bản khiến việc ứng phó với các tình huống phát sinh còn gặp khó khăn.
“Khóa học giúp tôi hệ thống lại kiến thức, nâng cao sự chủ động và tự tin khi xử lý khủng hoảng truyền thông. Đồng thời nhận rõ vai trò của người phát ngôn cũng như sự cần thiết phải xây dựng quy trình và bộ phận xử lý từ sớm.
Sau chương trình tôi sẽ rà soát, hoàn thiện quy trình nội bộ và áp dụng những kiến thức đã học để nâng cao hiệu quả công tác truyền thông tại đơn vị”, bà Huyền cho biết.
Tương tự, bà Hoàng Phúc Hậu - Phó hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Thắng A (Đa Kia, Đồng Nai) - cho biết khóa học mang lại cho mình nhiều giá trị thiết thực, đặc biệt trong việc hiểu rõ hơn cách viết và truyền tải các thông tin giáo dục đến phụ huynh, học sinh và cộng đồng.
“Đối với tôi đây là một chương trình hữu ích không chỉ dành cho cán bộ quản lý mà còn phù hợp với giáo viên ở tất cả các cấp học trong ngành giáo dục”, bà Hậu nói.
Học viên tham quan studio tại lầu 9 tòa soạn báo Tuổi Trẻ - Ảnh: THANH HIỆP
Ông Lê Thắng Lợi (bên trái) và ông Nguyễn Văn Dũng trao giấy chứng nhận cho học viên - Ảnh: HỒ NHƯỠNG
Tôi năm nay ngoài 30 tuổi, kết hôn gần 7 năm và đang mang thai bé thứ hai được 6 tháng. Vợ chồng tôi cùng quê, hai bên gia đình vốn quen biết nhau từ lâu. Khi đi học đại học và xin việc tại thành phố, chúng tôi dần gắn bó, rồi tiến tới hôn nhân.
Trước khi biến cố xảy ra, tôi từng nghĩ mình là người phụ nữ may mắn. Ngày mới cưới, chồng tôi là người sống trách nhiệm. Anh làm giám sát bán hàng tại một công ty phân phối.
Công việc anh bận rộn, áp lực doanh số, nhưng đi làm về là phụ vợ cơm nước, tắm cho con, cuối tuần thường đưa cả nhà đi chơi. Bạn bè, người thân ai cũng khen anh thương vợ, ít tụ tập, không rượu chè. Những năm qua, tôi cũng tin tưởng chồng tuyệt đối.
Nhưng từ khi tôi mang thai bé thứ hai, cuộc sống gia đình bắt đầu thay đổi. Thai kỳ lần này khiến tôi mệt mỏi hơn nhiều, thường xuyên nghén, mất ngủ, tâm trạng thất thường nên không còn đủ sức chăm chút bản thân hay quan tâm chồng như trước. Tôi dành phần lớn thời gian cho con đầu lòng và giữ gìn sức khỏe thai nhi.
Trong khi đó, chồng cũng bước vào giai đoạn áp lực công việc. Anh thường xuyên tăng ca, đi sớm về muộn, có hôm về nhà khi con đã ngủ. Những bữa cơm gia đình thưa dần, vợ chồng ít trò chuyện hơn trước. Nhiều tối nằm cạnh nhau nhưng mỗi người cầm một chiếc điện thoại.
Tôi từng nghĩ đó chỉ là giai đoạn bình thường của hôn nhân khi ai cũng bận rộn và mệt mỏi. Tôi không ngờ chính khoảng cách âm thầm ấy lại là lúc người thứ ba xuất hiện.
Cách đây 1 tháng, trong lúc vô tình xem điện thoại của chồng, tôi phát hiện anh có những tin nhắn mập mờ với một nữ nhân viên cùng công ty. Hai người nhắn tin rất thân mật, lời lẽ quan tâm nhau như người yêu. Họ liên lạc thường xuyên từ khi tôi mang bầu tháng thứ 4. Người phụ nữ này hơn tuổi chồng, là mẹ đơn thân.
Khi tôi hỏi, chồng nói chỉ là đi ăn uống, cà phê như bạn bè. Thấy tôi làm căng thì chồng thừa nhận có rung động nhưng chưa làm gì vượt giới hạn. Chồng hứa sẽ chấm dứt ngay, xóa toàn bộ liên lạc với người phụ nữ đó và xin tôi cho thêm một cơ hội vì nghĩ đến hai con còn nhỏ.
Nhìn chồng xuống nước van nài, lại nghĩ đến đứa bé trong bụng, tôi đau đớn nhưng vẫn chọn tha thứ.
Những ngày sau đó, anh tỏ ra hối lỗi, chủ động báo lịch trình đi lại, về nhà sớm hơn, quan tâm vợ con nhiều hơn và cố gắng bù đắp để lấy lại niềm tin nơi tôi.
Tôi tự nhủ rằng trên đời không ai hoàn hảo, nếu mọi chuyện chỉ mới dừng ở mức cảm nắng, chưa xảy ra điều gì nghiêm trọng, có lẽ tôi nên rộng lòng cho chồng cơ hội sửa sai.
Thế nhưng vài hôm trước, tôi lấy điện thoại của chồng để đặt hàng online thì tình cờ phát hiện lịch sử đặt mua đồ của anh có một chiếc váy ngủ gợi cảm, địa chỉ giao về cơ quan, tên và số điện thoại người nhận là người phụ nữ kia. Anh còn cẩn thận nhắn người bán không ghi tên sản phẩm bên ngoài gói hàng.
Không một người đàn ông có gia đình nào mua váy ngủ cho người phụ nữ khác nếu giữa họ chỉ là quan hệ đồng nghiệp bình thường. Sau khi bị tôi tra hỏi lần nữa, chồng mới thú nhận đó là "món quà chia tay" vì cô ta nói thích chiếc váy ngủ đó. Nhưng khi tôi hỏi sau khi tặng, hai người còn làm gì nữa không thì chồng tôi ấp úng. Anh nói rằng lần này hứa chấm dứt thực sự để quay về với gia đình.
Nhưng càng nghe, tôi càng rối bời. Tôi không biết đâu là sự thật. Nếu thật sự muốn dừng lại, vì sao anh vẫn tặng váy ngủ cho cô ta?
Những ngày này, tinh thần tôi suy sụp. Đêm nào tôi cũng trằn trọc đến sáng, đầu óc quay cuồng với hàng trăm câu hỏi. Chỉ cần nhắm mắt lại là những dòng tin nhắn, những lời nói dối và hình ảnh chồng bên người khác lại hiện ra.
Tôi thương hai con vô cùng. Một đứa còn quá nhỏ, một đứa chưa kịp chào đời. Tôi sợ các con lớn lên trong gia đình tan vỡ, thiếu vắng cha. Tôi cũng thương mái ấm mà mình đã dành bao năm vun đắp, từng tin rằng đó sẽ là nơi bình yên nhất đời mình.
Hiện tại, tôi rơi vào tình thế khó khăn. Nếu tha thứ thì tôi sợ nỗi đau này sẽ lặp lại, rằng tôi sẽ sống trong nghi ngờ và tổn thương suốt những năm tháng sau này. Tôi không muốn sống mà luôn phải dò xét, đoán già đoán non chồng có người khác hay không. Nhưng là nhân viên văn phòng với đồng lương ít ỏi, lại đang mang bầu, tôi có thể làm gì lúc này? Nếu chia tay, tôi sẽ là người thiệt thòi nhất.
Xin hãy cho tôi lời khuyên để có lựa chọn tốt nhất cho tôi và các con.
Góc "Chuyện của tôi" ghi lại những câu chuyện trong đời sống hôn nhân, tình yêu. Bạn đọc có câu chuyện của mình muốn chia sẻ vui lòng gửi về chương trình qua hòm thư: dantri@dantri.com.vn. Câu chuyện của bạn có thể được biên tập nếu cần. Trân trọng.
