Phát biểu trước Quốc hội ngày 21/4, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết công tác quản lý an toàn thực phẩm hiện do nhiều bộ, ngành cùng phụ trách nên vừa chồng chéo trách nhiệm, vừa tồn tại khoảng trống trong kiểm soát. Vì vậy, Chính phủ đang xây dựng đề án thành lập cơ quan quản lý thống nhất nhằm tập trung đầu mối, khắc phục tình trạng phân tán, nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm.
Theo Luật An toàn thực phẩm 2010, trách nhiệm quản lý nhà nước được phân công cho 3 bộ chính theo từng nhóm sản phẩm và công đoạn. Bộ Y tế quản lý thực phẩm chức năng, phụ gia, nước uống đóng chai và bếp ăn tập thể như trường học, bệnh viện. Bộ Nông nghiệp và Môi trường phụ trách thực phẩm tươi sống, toàn bộ khâu trồng trọt, chăn nuôi, giết mổ, sơ chế ban đầu, đồng thời kiểm soát dịch bệnh, kiểm dịch và điều kiện vệ sinh thú y. Bộ Công Thương quản lý khâu chế biến công nghiệp, lưu thông và phân phối thực phẩm trên thị trường.
Các quy định tiếp tục được cụ thể hóa tại nghị định và văn bản hướng dẫn theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng trách nhiệm của doanh nghiệp. Ở địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và cấp xã cùng các cơ quan chuyên ngành, lực lượng thanh tra trực tiếp tổ chức thực thi.
Theo chuỗi vận động của thực phẩm, hệ thống quản lý được phân tách theo từng công đoạn. Ở khâu chăn nuôi, ngành nông nghiệp kiểm soát dịch bệnh, cấp giấy kiểm dịch và giám sát điều kiện vệ sinh. Sang khâu giết mổ, trách nhiệm thuộc cơ quan thú y và chính quyền địa phương. Đến khâu chế biến công nghiệp, trách nhiệm chuyển sang ngành công thương, doanh nghiệp phải bảo đảm nguyên liệu đầu vào có nguồn gốc rõ ràng. Ở khâu phân phối, lực lượng quản lý thị trường và chính quyền địa phương kiểm tra hàng hóa lưu thông.
Tại bếp ăn tập thể, đặc biệt trong trường học, ngành y tế là cơ quan quản lý chính, người đứng đầu đơn vị phải chịu trách nhiệm toàn bộ từ lựa chọn nhà cung cấp đến quy trình chế biến.
Trong một tình huống cụ thể như thịt lợn nhiễm dịch xuất hiện trong bếp ăn trường học, trách nhiệm được xác định theo toàn bộ chuỗi. Cơ sở chăn nuôi vi phạm có thể bị xử lý hình sự, cơ quan thú y chịu trách nhiệm nếu để lọt khâu kiểm dịch, cơ sở giết mổ vi phạm khi xử lý động vật không đủ điều kiện. Đơn vị cung cấp thực phẩm phải kiểm soát nguồn gốc, trong khi nhà trường chịu trách nhiệm kiểm tra đầu vào. Các cơ quan quản lý địa phương cũng phải xem xét trách nhiệm thanh tra, giám sát.
Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM, cho biết khó khăn lớn hiện nay nằm ở công tác thanh kiểm tra. Việc bỏ thanh tra chuyên ngành, chuyển sang kiểm tra thông thường khiến việc phát hiện, xử lý thực phẩm bẩn gặp nhiều hạn chế, trong khi quy trình kiểm tra còn nặng tính hình thức.
Bà Lan cho rằng việc kiểm tra chủ yếu theo kế hoạch được phê duyệt trước khiến khả năng phát hiện vi phạm thấp. “Khi được duyệt xong, lại phải gửi thông báo cho doanh nghiệp trước khi kiểm tra thì hiệu quả không cao”, bà nói.
Bên cạnh đó, lực lượng chức năng thường chỉ được kiểm tra các cơ sở do mình cấp phép, trong khi những cá nhân, tổ chức vi phạm hoạt động lén lút, ngoài phạm vi quản lý hoặc buôn bán trôi nổi. Nhiều vụ việc phải có sự tham gia của lực lượng công an mới xử lý được.
Hiện ngoài TP HCM đã tổ chức mô hình Sở An toàn thực phẩm theo hướng một đầu mối, các địa phương khác vẫn duy trì quản lý phân tán giữa 3 ngành. Theo bà Lan, điều này dẫn đến tình trạng khi có kết quả thì nhiều đơn vị cùng nhận, nhưng khi xảy ra sự cố lại khó xác định trách nhiệm.
Bà cũng cho biết quy trình xử phạt hành chính còn phức tạp, mất nhiều thời gian từ lập biên bản đến ban hành quyết định, doanh nghiệp có thể khiếu nại kéo dài, gây khó khăn cho cơ quan quản lý. Thực trạng sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ phổ biến khiến việc kiểm soát an toàn thực phẩm càng khó khăn hơn.
Để khắc phục, bà Phạm Khánh Phong Lan đề nghị thực hiện nghiêm Chỉ thị 17 của Trung ương, trong đó tập trung thống nhất đầu mối quản lý và tăng cường hậu kiểm. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay là hành lang pháp lý. Bộ Y tế đang xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 10. Khi luật được ban hành, các nghị định và thông tư mới có thể hoàn thiện đồng bộ, thay thế các quy định chồng chéo hiện nay.
Ba ngày qua, chị Bùi Thị Đăng, chủ 32 lồng bè với khoảng 3.000 con cá bớp, liên tục gọi thương lái đến thu mua tại bè. Cá được bán với giá 30.000-90.000 đồng mỗi kg, giảm 2-6 lần so với bình thường. Do cá chết nhanh, gia đình phải túc trực canh bè, dùng thúng và thuyền chở cá chết ra xa để tránh ô nhiễm, số còn lại buộc bán gấp để gỡ vốn.
Chị Đăng cho biết đã thả nuôi 7.000 con, đến nay chỉ còn khoảng 3.000 con đạt kích cỡ, song thiệt hại do cá chết ước khoảng nửa tỷ đồng. "Phần lớn vốn là tiền vay ngân hàng và người thân", chị Đăng cho biết.
Tình trạng tương tự xảy ra với gần 60 hộ nuôi cá bớp lồng bè trên đảo. Người dân ghi nhận cá xuất hiện dấu hiệu bất thường như bỏ ăn, mất nhớt, nổi đốm, bụng đỏ rồi chết nhanh, lan rộng trong nhiều lồng bè.
Theo UBND đặc khu Lý Sơn, khoảng 30.000 con cá bớp đã chết, trọng lượng 0,5-5 kg mỗi con, phần lớn sắp đến kỳ thu hoạch. Trước đó, người nuôi đã di chuyển lồng bè vào khu neo đậu An Hải để tránh thời tiết xấu.
Ông Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn, cho biết địa phương đã cử lực lượng kiểm tra hiện trường, hỗ trợ người dân. Nguyên nhân cá chết chưa được xác định. Do thiếu cán bộ chuyên môn về nuôi trồng thủy sản, địa phương đã đề nghị cơ quan cấp tỉnh hỗ trợ kiểm tra, xác định bệnh và hướng dẫn xử lý.
Cơ quan chuyên môn khuyến cáo người nuôi tiếp tục theo dõi môi trường nước, áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế thiệt hại và bảo vệ số lồng bè còn lại.
Sáng 23-4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Phát biểu giải trình cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ sẽ nghiên cứu nghiêm túc để tiếp thu tối đa và giải trình cặn kẽ các ý kiến của đại biểu nhằm hoàn thiện sửa đổi 4 luật.
Bộ trưởng cho biết qua thảo luận tại tổ và hội trường cho thấy các đại biểu rất quan tâm đến ngưỡng doanh thu được miễn nộp thuế.
Ông nói đã báo cáo và Thủ tướng chỉ đạo sát sao về việc này. Bộ cũng soạn thảo sẵn dự thảo nghị định, gửi Bộ Tư pháp thẩm định.
Việc này nhằm bảo đảm sau khi dự luật được thông qua, Chính phủ sẽ ban hành ngay các văn bản hướng dẫn để luật sớm nhất đi vào cuộc sống.
"Với ngưỡng doanh thu được miễn hoặc không phải nộp thuế được các đại biểu Quốc hội quan tâm, chúng tôi đã cân nhắc rất nhiều mặt, tính toán kỹ tác động cả thu ngân sách, đối tượng nộp thuế.
Ngưỡng 1 tỉ đồng chúng tôi cho rằng hài hòa với thời điểm hiện nay và trong luật cũng tiếp thu theo hướng ngưỡng cụ thể giao cho Chính phủ quy định phù hợp với diễn biến kinh tế - xã hội trên nguyên tắc lấy hài hòa, rủi ro chia sẻ", Bộ trưởng Tuấn nêu.
Theo ông Tuấn, việc nâng ngưỡng 1 tỉ đồng/năm đã gấp đôi so với hiện hành và tác động ngân sách cỡ khoảng 7.000 tỉ đồng.
Trong đó, với các hộ và cá nhân kinh doanh, mức miễn 1 tỉ đồng/năm làm giảm thu ngân sách 4.800 tỉ đồng.
Với doanh nghiệp nhỏ hiện có khoảng 256.000 doanh nghiệp nhỏ được hưởng với mức khoảng 2.100 tỉ đồng.
Bộ trưởng nhấn mạnh mức này phù hợp với điều kiện hiện nay và sẽ cân nhắc rất kỹ, tính toán thêm.
Đối với công tác quản lý thuế, ông Tuấn cho hay luật thuế được thiết kế làm sao để đảm bảo tính trung lập, tính hiệu quả.
"Tức là đảm bảo chi phí thấp nhất, chi phí tuân thủ của người nộp thuế cũng thấp nhất. Khi cân nhắc nhiều mặt, chúng tôi đưa ra mức doanh thu 1 tỉ đồng/năm", Bộ trưởng nói.
Trước đó, đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cho rằng việc không quy định cứng một mức doanh thu cụ thể trong luật mà giao Chính phủ quyết định là bước tiến quan trọng về thể chế.
Việc bổ sung quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp có doanh thu dưới ngưỡng quy định cũng là một tín hiệu tích cực.
Về giải pháp, ông cho rằng cần bổ sung các tiêu chí định lượng cụ thể hơn như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), thu nhập bình quân đầu người hoặc mức lương cơ sở, khi quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế.
Việc quy định rõ các căn cứ này sẽ giúp nâng cao tính minh bạch, đồng thời tạo khả năng dự báo cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình hoạch định kế hoạch sản xuất kinh doanh.
Khi áp dụng ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, trong thực tiễn có thể phát sinh tình trạng doanh nghiệp chia nhỏ hoạt động thành nhiều pháp nhân để giữ doanh thu dưới ngưỡng miễn thu.
Từ đó, ông đề nghị bổ sung quy định cơ chế cộng gộp doanh thu đối với các doanh nghiệp có cùng chủ sở hữu hoặc có mối quan hệ kiểm soát, nhằm bảo đảm tính công bằng và chống thất thu ngân sách.
Ông cũng đề nghị nghiên cứu áp dụng một ngưỡng doanh thu thống nhất cho các sắc thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cùng một quy mô kinh doanh.
Việc thống nhất này sẽ giúp người dân dễ dàng xác định nghĩa vụ thuế, đồng thời giảm chi phí quản lý cho cơ quan thuế.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) cơ bản tán thành việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu để đảm bảo tính kịp thời với biến động kinh tế - xã hội nhưng đặt ra một cảnh báo lớn về cơ chế kiểm soát. Vấn đề không chỉ nằm ở việc "ai quy định" mà là "kiểm soát bằng cách nào" sau khi quy định được ban hành.
Từ đó, bà đề nghị Chính phủ cần thiết kế các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu trong các văn bản quy định chi tiết.
Đồng thời, cần có cơ chế báo cáo định kỳ để đảm bảo việc điều chỉnh ngưỡng doanh thu thực sự đúng mục tiêu hỗ trợ người dân, không bị lợi dụng để làm thất thu ngân sách nhà nước.
Theo đó, sân bay được tăng số chuyến khai thác trong các khung giờ từ 6h đến 23h, từ ngày 25/4 đến 5/5.
Cục quản lý chuyên ngành cho biết quyết định tăng số chuyến khai thác tại sân bay Tân Sơn Nhất sau khi rà soát năng lực thực tế, tối ưu hóa khung giờ cao điểm, tránh tình trạng tàu bay chờ đợi trên không, ưu tiên đường bay trọng điểm. Việc điều chỉnh góp phần giảm tiêu hao nhiên liệu hàng không trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu hạn chế do ảnh hưởng chiến sự tại Trung Đông, đáp ứng nhu cầu tăng chuyến của các hãng vào dịp nghỉ lễ sắp tới.
Dịp lễ giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4, Cục Hàng không Việt Nam ghi nhận xu hướng đặt chỗ phân bổ tương đối đồng đều, do hai kỳ nghỉ lễ diễn ra sát nhau, kéo dài thời gian nghỉ, tạo điều kiện cho hành khách linh hoạt lựa chọn lịch trình.
Trong các ngày đầu của kỳ nghỉ, tỷ lệ đặt chỗ trên các đường bay du lịch từ Hà Nội và TP HCM đến các địa phương có lượng ghế trống còn nhiều. Các đường bay trục chính như TP HCM - Hà Nội, tỷ lệ lấp đầy vẫn ở mức thấp, khoảng 20% đến 40%. Điều này cho thấy hành khách vẫn có nhiều lựa chọn về chuyến bay và khung giờ phù hợp với nhu cầu di chuyển trong dịp lễ năm nay.
Một số chặng bay đã lấp đầy chỗ trên 90% trong các ngày cao điểm, chủ yếu ở đường bay đến điểm du lịch như TP HCM - Tuy Hòa, Côn Đảo; Hà Nội - Tuy Hòa, Chu Lai, Đồng Hới. Ở chiều ngược lại, nhu cầu đi lại tăng dần vào cuối kỳ nghỉ khi hành khách quay trở lại các đô thị lớn, đặc biệt là TP HCM.
