Nhật Bản cảnh báo nguy cơ xảy ra động đất ‘cực mạnh’

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 21.4 thông báo đã xác minh đoạn video ghi lại cảnh 2 binh sĩ quay phim cảnh đập tượng Chúa Giêsu tại ngôi làng miền nam Lebanon. IDF cho biết “hành vi của các binh sĩ hoàn toàn trái với mệnh lệnh và giá trị của IDF”, The Guardian đưa tin.

Quân đội Israel thông báo đình chỉ nhiệm vụ và giam 30 ngày đối với binh sĩ đập rơi tượng Chúa Giê su khỏi cây thánh giá và người quay phim toàn bộ sự việc trên.

Hình ảnh binh sĩ đập tượng chúa đã lan truyền trên mạng xã hội ngày 20.4, gây ra sự phẫn nộ trong cộng đồng Kitô giáo trên toàn cầu.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông “bàng hoàng và đau lòng” trước vụ việc. Ngoại trưởng Israel Gideon Saar đã gửi lời xin lỗi đến “mọi tín đồ Kitô hữu bị tổn thương”.

Trong quá trình điều tra, IDF còn phát hiện 6 binh sĩ khác đã có mặt tại hiện trường, thế nhưng không can ngăn hay trình báo về hành vi của đồng đội.

Quân đội Israel sau đó đăng tải hình ảnh đã dựng cây thánh giá mới, nhỏ hơn nhưng được trang trí tỉ mỉ hơn. IDF cho biết các binh sĩ đã phối hợp với cộng đồng địa đương để đặt cây thánh giá mới.

Sự việc diễn ra tại làng Debel, nơi có dân cư chủ yếu theo Kitô giáo. Đây là một trong số ít ngôi làng ở miền nam Lebanon vẫn còn người dân ở lại, bất chấp xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở khu vực.

Ước tính tín đồ Kitô giáo chiếm khoảng 1/3 dân số Lebanon, tương đương khoảng 5,5 triệu người. Hàng nghìn người trong số họ đã phải rời bỏ nhà cửa ở miền nam Lebanon khi Israel phát động tấn công vào ngày 2.3. Giới chức Lebanon cho biết giao tranh đến nay đã khiến gần 2.300 người thiệt mạng.

Tin Gốc: Thanh Niên

Reuters hôm 22/4 dẫn 5 nguồn tin am hiểu tình hình cho biết quân đội Mỹ đã "triển khai hệ thống chỉ huy phòng không Sky Map" tại sân bay quân sự Prince Sultan ở Arab Saudi trong những tuần gần đây. Các quan chức quân đội Ukraine cũng đã tới căn cứ Prince Sultan để đào tạo lính Mỹ cách sử dụng công nghệ này.

Sky Map là sản phẩm của Sky Fortress, công ty được các kỹ sư Ukraine thành lập hồi năm 2022, với mục tiêu trở thành nền tảng phần mềm chuyên điều phối nỗ lực đánh chặn máy bay không người lái (UAV) đối phương. Hệ thống có khả năng tổng hợp dữ liệu từ các radar và cảm biến để phát hiện mối đe dọa đang đến gần.

Ba nguồn thạo tin nói rằng Sky Map hiện là hệ thống chỉ huy chính của quân đội Ukraine, được sử dụng rộng rãi để phát hiện mối đe dọa từ UAV và phóng thiết bị bay không người lái (drone) đánh chặn.

Đây chỉ là một trong số những công nghệ chống UAV mới đang triển khai tại căn cứ Prince Sultan kể từ khi xung đột bùng phát ở Trung Đông. Bên cạnh đó có drone đánh chặn Merops do công ty Project Eagle có trụ sở ở Mỹ phát triển.

Các nguồn tin tiết lộ lực lượng Mỹ đã gặp một số thách thức trong giai đoạn thử nghiệm ban đầu, khi một phi cơ Merops mất kiểm soát và rơi xuống khu nhà vệ sinh trong căn cứ.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, và công ty Sky Fortress từ chối bình luận. Văn phòng Tổng thống Ukraine chưa lên tiếng.

Căn cứ Prince Sultan đã hứng chịu nhiều đợt tập kích bằng tên lửa và UAV từ Iran trong xung đột. Một máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry đã bị phá hủy hoàn toàn và một chiếc khác bị hư hại trong cuộc tấn công hôm 27/3, nhiều phi cơ tiếp dầu KC-135 cũng hứng chịu tổn thất.

Ảnh vệ tinh do hãng Airbus chụp và được đài CNN công bố hồi đầu tháng cho thấy radar cảnh giới AN/TPY-2, có giá hàng trăm triệu USD và được coi là mắt thần của Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD), ở căn cứ cũng bị cháy đen sau một đòn tấn công của Iran.

Lầu Năm Góc đã đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ chống UAV, sau khi loại vũ khí này thể hiện ưu thế trong xung đột Ukraine. Dù vậy, thông tin hệ thống Sky Map được triển khai tại căn cứ Prince Sultan đã cho thấy những nhược điểm trong lưới phòng không của Mỹ.

"Hệ thống phòng không Mỹ bố trí trên thế giới từ lâu đã tồn tại nhiều lỗ hổng. Đây là vấn đề đã được hiểu rõ, song vẫn chưa có hướng giải quyết", Timothy Walton, chuyên gia tại Viện Hudson ở Mỹ, cho hay.

Thông tin cũng cho thấy quân đội Ukraine đã đạt được những bước tiến lớn trên lĩnh vực drone và chống drone. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky từng đề nghị hỗ trợ Mỹ chống UAV Iran khi xung đột đang diễn ra, song người đồng cấp Donald Trump đã từ chối.

Tin Gốc: Vnexpress

Loạt quốc gia vùng Vịnh hôm 8/4 trải qua đêm bình yên đầu tiên kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát ngày 28/2. Các nước trong khu vực như Bahrain, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Arab Saudi, Qatar, Kuwait hay Oman đều không ghi nhận bất cứ cuộc tấn công nào bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ Iran, sau khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran được công bố.

Tuy nhiên, nỗi thấp thỏm chưa phải đã đi qua. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn không đồng nghĩa với việc chiến sự đã chấm dứt. "Chúng tôi vẫn luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Chỉ cần đối phương mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi", hội đồng cho biết.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth trong khi đó nói rằng lực lượng quân sự đã được triển khai đến Trung Đông sẽ "giữ nguyên vị trí, luôn sẵn sàng, cảnh giác và chuẩn bị tái khởi động chiến dịch bất cứ lúc nào", cho thấy nguy cơ với khu vực chưa qua đi.

Điểm mấu chốt trong thỏa thuận ngừng bắn là việc khai thông eo biển Hormuz chưa rõ ràng. Trong khi ông Trump tuyên bố Iran đã đồng ý "mở cửa hoàn toàn, lập tức và an toàn Hormuz", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lại nói việc đi qua eo biển sẽ do lực lượng vũ trang nước này điều phối. Tehran đã thu phí tàu bè băng qua eo biển kể từ khi cuộc chiến nổ ra, hành động mà họ đang tìm cách duy trì lâu dài để lấy kinh phí tái thiết sau xung đột.

Iran đã nhất trí mở lại eo biển, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu sự hướng dẫn rõ ràng từ Tehran, theo CNN. Chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, theo thống kê của AFP.

Các bên trung gian và môi giới hàng hải nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính.

Theo Mohammed Baharoon, tổng giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Công B'huth Dubai, tổ chức tư vấn tại UAE, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã chịu tổn thất nặng nề sau hơn 5 tuần xung đột, nhưng lực lượng này đang nắm trong tay "lá bài tẩy" là quyền kiểm soát eo biển Hormuz, vốn được quy định trong thỏa thuận ngừng bắn.

Tổng thống Trump ngày 9/4 cảnh báo Iran không thu phí tàu di chuyển qua eo biển Hormuz, chỉ trích Tehran đang điều hành "rất tệ". Tuy nhiên, Baharoon cho rằng lời đe dọa như vậy sẽ không thể khiến IRGC chùn bước.

Dữ liệu theo dõi tàu thuyền ngày 8/4 cho thấy chỉ có một lượng rất ít tàu di chuyển qua hành lang mà Iran thiết lập hồi tháng trước trong vùng lãnh hải của mình và không có dấu hiệu khôi phục lưu thông bình thường qua tuyến hàng hải thông thường vốn đi qua vùng biển Oman.

"Kết quả thực sự cho vấn đề này sẽ ngã ngũ sau cuộc đàm phán tại Islamabad. Nếu Iran rời bàn đàm phán mà vẫn giữ được bất kỳ hình thức kiểm soát nào đối với eo biển Hormuz, đó là một chiến thắng tuyệt đối cho họ", Nadim Koteich, nhà phân tích kiêm cố vấn chính trị UAE, cho hay.

"Nếu thế giới thành công trong việc tước bỏ khả năng vũ khí hóa eo biển Hormuz của Iran, giống như cách họ từng bị tước bỏ khả năng vũ khí hóa uranium, thì cuộc chiến này, dù cái giá phải trả lớn đến mức nào, vẫn là một thất bại chiến lược đối với Cộng hòa Hồi giáo", Koteich nói thêm.

Theo Bader al-Saif, giáo sư lịch sử tại Đại học Kuwait, việc biến eo biển Hormuz thành vấn đề then chốt của cuộc chiến đã là một thành công lớn đối với Iran.

"Mọi chuyện bắt đầu từ vấn đề hạt nhân, nhưng Iran đã biến nó thành chuyện ở eo biển Hormuz", ông nói. "Vì vậy, thay vì tập trung vào vấn đề cốt lõi, một vấn đề phụ giờ đây lại trở thành trọng tâm. Tuy nhiên, những vấn đề cốt lõi đó vẫn hiện hữu và cần phải được giải quyết dứt điểm".

Chuyên gia Baharoon cho rằng Iran là bên duy nhất hài lòng với kết quả này, trong khi các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh vẫn sẽ phải hứng chịu hậu quả nặng nề về kinh tế nếu Tehran tiếp tục hạn chế dòng chảy dầu khí qua eo biển Hormuz.

"Giờ đây, họ đã tái lập vị thế giống như một cảnh sát vùng Vịnh", Baharoon nhận định. "Chúng ta thức dậy với một thỏa thuận không giảm bớt rủi ro, mà trái lại, còn khiến ta đối mặt nguy cơ lớn hơn".

Tương lai khu vực

Ngoài ra, lệnh ngừng bắn hai tuần không đồng nghĩa với việc chấm dứt hoàn toàn tiếng súng. Phái đoàn Mỹ và Iran nhiều khả năng sẽ gặp trực tiếp ở Islamabad, Pakistan, vào cuối tuần này để thảo luận về thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, nhưng chưa có gì đảm bảo nỗ lực này sẽ thành công.

"Điều quan trọng là cần nhìn nhận vấn đề một cách khách quan. Đây chỉ là lệnh ngừng bắn tạm thời trong hai tuần, không phải một thỏa thuận", Hamad Althunayyan, chuyên gia phân tích chính trị kiêm giáo sư tại Đại học Kuwait, cho hay. "Thời hạn này có thể được gia hạn nhưng xung đột cũng có thể tái diễn nếu vòng đàm phán đầu tiên không thành công".

Việc ông Trump chuyển từ lời đe dọa "hủy diệt cả một nền văn minh" vào 7/4 đến chấp nhận ngừng bắn với Iran một ngày sau khiến nhiều quốc gia vùng Vịnh hoài nghi về việc liệu Washington sẽ quyết tâm đến mức nào để vừa hoàn thành các mục tiêu đề ra, vừa bảo vệ các đồng minh khu vực, Mahdi Ghuloom, nhà nghiên cứu người Bahrain tại tổ chức tư vấn ORF Trung Đông, nhận định.

"Tổng thống Trump đã quyết định thỏa hiệp và với hành động đó, ông ấy rõ ràng đang gạt các đồng minh của mình tại vùng Vịnh sang một bên", Ghuloom nói.

Theo Wall Street Journal, chắc chắn không quốc gia vùng Vịnh nào ủng hộ việc Trump đe dọa phá hủy hạ tầng năng lượng và oanh tạc khiến Iran "trở lại thời kỳ đồ đá", bởi họ mới là bên có thể phải hứng chịu hậu quả từ đòn trả đũa của Tehran. Hôm 8/4, cảm giác nhẹ nhõm có thể thấy rõ tại Dubai, Doha và Kuwait khi họ tránh được nguy cơ các nhà máy điện và cơ sở khử mặn của mình bị Iran tấn công.

"Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công mà không tính đến lợi ích của các nước vùng Vịnh, biến chúng tôi thành những bên chịu tổn thương gián tiếp", al-Saif cho biết thêm. "Nỗi lo sợ hiện nay là tình trạng này sẽ kéo dài sang cả thời bình và đây là điều chúng tôi không thể chấp nhận và sẽ đấu tranh để ngăn chặn".

Giới lãnh đạo vùng Vịnh đến nay chưa công khai chỉ trích quyết định ngừng bắn của Tổng thống Trump. Arab Saudi đã ra tuyên bố nói rằng quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz phải được đảm bảo mà không kèm theo bất kỳ hạn chế nào.

Anwar Gargash, cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE, đã ca ngợi lệnh ngừng bắn là một chiến thắng đối với nước này, nơi phải hứng chịu phần lớn các cuộc tấn công từ Iran trong 5 tuần qua.

"UAE đã giành thắng lợi trong một cuộc chiến mà chúng tôi đã tìm mọi cách né tránh. Chúng tôi đã vượt qua nhờ nỗ lực phòng thủ kiên định, giúp bảo vệ chủ quyền, phẩm giá và những thành tựu của đất nước", ông tuyên bố.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã phối hợp với Tổng thống Trump, người mà theo ông đã khẳng định rằng sẽ đảm bảo Iran không còn là mối đe dọa về hạt nhân, tên lửa hay khủng bố đối với Mỹ, Israel, vùng Vịnh cũng như toàn bộ thế giới. Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập Israel Yair Lapid lại tỏ ra ít lạc quan hơn.

"Chưa bao giờ có một thảm họa chính trị nào lớn như vậy trong lịch sử của chúng ta", ông nói. "Israel thậm chí còn không có ghế trong bàn đàm phán khi các quyết định liên quan đến lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi được đưa ra thảo luận".

Theo Ali Shihabi, chuyên gia phân tích tại Arab Saudi, cuộc xung đột đã khiến Iran "suy yếu trầm trọng và họ sẽ cần rất nhiều nỗ lực cũng như thời gian để tái thiết đất nước".

Song 5 tuần qua, Tehran cũng đã cho thấy năng lực của họ trong việc tung ra các đòn trả đũa nhắm vào loạt mục tiêu khắp vùng Vịnh, gây tổn thất cho nền kinh tế khu vực, Nikolay Kozhanov, chuyên gia về Iran tại Đại học Qatar, nhận định.

"Các quốc gia còn lại ở vùng Vịnh hiện rơi vào thế không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải tìm cách thỏa thuận với Iran", Kozhanov nói.

Vũ Hoàng (Theo WSJ, AFP, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/noi-lo-au-cua-vung-vinh-sau-thoa-thuan-ngung-ban-my-iran-5060451.html