Chiều 8/4, tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng Luật Thủ đô cần được thiết kế như một thiết chế pháp lý đặc thù, đủ năng lực dẫn dắt, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển, nhưng đồng thời phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Nguyên tắc xuyên suốt là phân cấp, phân quyền triệt để hơn, song đi kèm trách nhiệm giải trình rõ ràng và cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tránh buông lỏng quản lý.
Ông chỉ ra những điểm nghẽn lớn của Hà Nội hiện nay nằm ở quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị và cơ chế huy động nguồn lực. Trong đó, quy hoạch phải được tiếp cận với tầm nhìn dài hạn, ổn định, không điều chỉnh theo từng nhiệm kỳ. Người dân và doanh nghiệp cần nhìn thấy rõ định hướng phát triển để đồng thuận và chủ động tham gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng các mô hình không gian phát triển dài hạn, xác định rõ khu đô thị, khu bảo tồn văn hóa di sản, khu công nghiệp, trường học, dịch vụ. Thực trạng hiện nay cho thấy quy hoạch còn phân tán theo từng dự án nhà ở, thiếu đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông và hệ thống thoát nước, dẫn đến tình trạng “xây dựng đến đâu, tắc đường đến đó”.
Từ đó, ông nhấn mạnh yêu cầu phát triển các đô thị vệ tinh và các phường mới theo tiêu chuẩn hiện đại, đồng bộ về nhà ở xã hội, bệnh viện, trường học, công viên và hệ thống giao thông công cộng như đường sắt đô thị, tàu điện trên cao. Đây là điều kiện then chốt để giãn dân khu vực nội đô, giảm áp lực hạ tầng và tổ chức lại không gian đô thị một cách bền vững.
“Khi các thành phố vệ tinh có đầy đủ tiện ích và kết nối giao thông thuận tiện, người dân sẽ sẵn sàng rời bỏ những căn gác xép chật hẹp trong phố cổ để ra ngoài sinh sống”, ông nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, quản trị để phục vụ phát triển. Luật cần tập trung vào các nguyên tắc khung, tạo không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai chính sách phù hợp với đặc thù, trong khi các nội dung linh hoạt nên giao cho Chính phủ và chính quyền thành phố quy định.
Một nội dung then chốt khác là cơ chế phân cấp, phân quyền phải thực chất, rõ ràng, gắn với năng lực thực thi và nguồn lực tài chính. Việc giao quyền phải đi liền điều kiện thực hiện, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ nguồn lực, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý và thực thi.
Đối với các cơ chế thí điểm khác với quy định hiện hành, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm rõ phạm vi, chỉ áp dụng với lĩnh vực thực sự đặc thù, có đánh giá đầy đủ và kiểm soát chặt chẽ. Hà Nội có lợi thế về nguồn lực, nhân lực chất lượng cao và hệ thống nghiên cứu nên cần được trao không gian thử nghiệm đổi mới sáng tạo, nhưng không để việc thí điểm kéo dài thiếu kiểm soát hoặc trở thành cách hợp thức hóa bất cập. Đồng thời, luật cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm đi kèm ràng buộc trách nhiệm.
Ông cũng đề nghị rà soát các chính sách về khoa học công nghệ, tài chính ngân sách, đầu tư hạ tầng và liên kết vùng để bảo đảm tính đột phá, tránh trùng lặp với cơ chế chung. Thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng, trong khi nhiều dự án hạ tầng lớn như các tuyến vành đai hay sân bay nằm trên địa bàn các địa phương lân cận, đòi hỏi cơ chế phối hợp hiệu quả về quy hoạch và nguồn lực. Mọi chính sách phát triển cần bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân, không đánh đổi quyền lợi cơ bản của người dân để lấy tăng trưởng.
“Sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là hoàn thiện khung pháp lý mà còn là lựa chọn mô hình phát triển và quản trị. Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; có cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội và khi thí điểm phải kiểm soát được rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và nhấn mạnh Hà Nội cần trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, kỷ luật nghiêm minh và trách nhiệm, từ đó lan tỏa kinh nghiệm cho cả nước.
Đại biểu Trịnh Xuân An, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cho rằng việc sửa đổi Luật Thủ đô cần đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật hiện hành, khi nhiều luật đã được Quốc hội khóa trước thông qua với các cơ chế, chính sách vượt trội. Cơ quan soạn thảo cần rà soát các quy định ưu đãi ở các luật liên quan để bảo đảm thống nhất, tránh tình trạng chồng chéo.
Ông cũng đề nghị đối chiếu dự thảo với các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị như về kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, khoa học công nghệ, y tế, văn hóa…, bảo đảm cùng một hướng phát triển và không tạo ra độ vênh chính sách. “Dự thảo chưa thể hiện đầy đủ nội dung về quốc phòng, an ninh, trong khi đây là yêu cầu đặc thù của Thủ đô”, ông nói, cho rằng cần bổ sung cơ chế bảo vệ, đầu tư ngân sách cho lực lượng vũ trang và gắn với không gian vùng để bảo đảm an ninh tổng thể.
Liên quan phát triển đô thị, ông cho rằng các cơ chế về nhà ở và cải tạo đô thị chưa phản ánh đầy đủ tinh thần các nghị quyết đã ban hành. Hai vấn đề lớn là giao thông và nhà ở cần có giải pháp cụ thể, đủ mạnh để tạo chuyển biến thực tế, trong đó có thể xem xét lại điều kiện đồng thuận của người dân khi triển khai các dự án cải tạo để tránh tình trạng kéo dài, không thực hiện được.
Ông Trịnh Xuân An đánh giá các khái niệm không gian tầm cao và không gian ngầm là hướng tiếp cận mới, nhưng hiện chưa có nền tảng pháp lý đầy đủ. Do đó, ông đề xuất nghiên cứu quy định cụ thể hơn, thậm chí xây dựng khung pháp lý riêng, để bảo đảm có thể triển khai đồng bộ, tránh vướng mắc khi thực hiện.
“Cần làm rõ mối quan hệ giữa Luật Thủ đô với các nghị quyết đặc thù đang áp dụng cho thành phố, cũng như cơ chế chuyển tiếp khi luật có hiệu lực, nhằm tránh xung đột pháp lý và bảo đảm tính thống nhất, khả thi”, đại biểu nhấn mạnh.
Ngày 6.4, Công an tỉnh Đồng Nai cho biết Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05) Công an tỉnh Đồng Nai đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với ông B.T.G (ở xã Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.
Trước đó, ngày 1.4, trên mạng xã hội Facebook xuất hiện đoạn video clip do tài khoản B.T.G đăng tải, thể hiện vụ tai nạn giao thông xảy ra lúc 11 giờ 30 cùng ngày trên đường Nguyễn Thị Minh Khai (ở xã Xuân Lộc), đồng thời kết luận nguyên nhân vụ tai nạn là do "lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đồng Nai đã dùng gậy đập liên tiếp vào 2 người điều khiển xe gắn máy, gây nên hậu quả vụ tai nạn...".
Theo Công an tỉnh Đồng Nai, sau khi bài viết này được đăng tải đã có rất nhiều trang cá nhân, hội nhóm trên các nền tảng mạng xã hội chia sẻ, phát tán clip và thêm thắt nội dung sai sự thật nhằm câu like, câu view... gây nên bức xúc trong dư luận. Số đối tượng chống đối chính trị đã lợi dụng bài viết và clip liên quan để xuyên tạc, công kích lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Đồng Nai.
Qua xác minh, PA05 xác định chủ tài khoản là ông B.T.G là người trực tiếp đăng tải đoạn video clip và bài viết trên mạng xã hội Facebook thông qua tài khoản cá nhân của mình.
Làm việc với lực lượng công an, ông B.T.G thừa nhận bản thân đăng tải bài viết có nội dung dựa trên suy đoán chủ quan của cá nhân, không có căn cứ thực tế, không kiểm soát bình luận trên bài viết của mình. Nhận thức được sai phạm của bản thân, ông B.T.G đã tự nguyện gỡ bỏ bài viết và cam kết không tái phạm.
PA05 khuyến cáo người dân cần kiểm tra nguồn tin từ các kênh chính thống trước khi chia sẻ, cung cấp thông tin lên không gian mạng; tuyệt đối không được chia sẻ, cung cấp thông tin sai sự thật, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên không gian mạng.
Ngay cả những bình luận, chia sẻ đơn giản cũng có thể bị xem xét nếu chứa nội dung sai sự thật. Việc tuân thủ các quy định pháp luật không chỉ giúp người dân tránh được những rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng một không gian mạng văn minh, an toàn và lành mạnh cho tất cả mọi người.
Khoảng 15h50 ngày 4/4, tại điểm giao cắt đường sắt Bắc - Nam đoạn rẽ vào chùa Nhị Châu, xã Ngọc Hồi, TP Hà Nội, một người đàn ông điều khiển xe máy cố vượt qua đường ray khi barie đã hạ, phía sau nhiều phương tiện đang dừng chờ tàu.
Người này vừa điều khiển xe vừa nghe điện thoại. Khi bánh trước vừa qua khỏi đường ray, tàu SE8 do đầu máy 948 kéo 14 toa đi tới, tông trúng phần đuôi xe, khiến xe quay ngược, người đàn ông ngã xuống đường.
Sau va chạm, người này tự rời khỏi hiện trường. Tàu SE8 phải dừng ít phút tại khu gian Thường Tín - Văn Điển để kiểm tra trước khi tiếp tục hành trình.
Thời gian gần đây, tuyến đường sắt Bắc - Nam qua Hà Nội liên tiếp xảy ra tai nạn, chủ yếu do người tham gia giao thông cố tình vượt rào chắn.
Trước đó tối 25/2, một xe container bị tàu SE3 đâm ngang khi đi qua điểm giao cắt trên Quốc lộ 1A, tài xế tử vong tại chỗ. Tối 8/3, tại khu vực Ngọc Hồi, một người đi xe máy tử vong khi vượt gác chắn.
Sau các vụ việc, Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an đã yêu cầu lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm tại các điểm giao cắt đường bộ - đường sắt. Tuy nhiên, ý thức chấp hành của một bộ phận người tham gia giao thông vẫn thấp, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng.
Trong ngày 4/4, lực lượng chức năng đã xử lý 110 trường hợp vi phạm liên quan đến đường sắt. Trong đó, hơn 70 người dừng xe trong phạm vi an toàn đường sắt, 13 trường hợp vượt đường ngang khi đèn đỏ đã bật. Hà Nội ghi nhận 23 trường hợp, TP HCM 13 trường hợp, Đà Nẵng và Bắc Ninh cùng 10 trường hợp.
Theo Nghị định 81, từ ngày 15/5, hành vi vượt rào chắn đường sắt sẽ bị xử phạt nặng hơn. Người điều khiển xe máy có thể bị phạt tối đa 6 triệu đồng và tước giấy phép lái xe, còn tài xế ôtô bị phạt tới 20 triệu đồng.
Xe khách 28 chỗ biến dạng, lật ngược dưới vực sâu hơn 10 m gần hồ Bàu Trắng, chiều 6/4. Trước đó khoảng 15h30, ôtô biển số Bình Thuận chở nhóm 16 thợ lặn chạy trên đường Hòa Thắng, hướng từ Mũi Né về Phan Rí; khi đến khu vực ngã ba Hòa Thắng, xe bất ngờ lao qua lề đường và rơi xuống vực.
Xe khách 28 chỗ biến dạng, lật ngược dưới vực sâu hơn 10 m gần hồ Bàu Trắng, chiều 6/4. Trước đó khoảng 15h30, ôtô biển số Bình Thuận chở nhóm 16 thợ lặn chạy trên đường Hòa Thắng, hướng từ Mũi Né về Phan Rí; khi đến khu vực ngã ba Hòa Thắng, xe bất ngờ lao qua lề đường và rơi xuống vực.
Cảnh sát phong tỏa, thu gom các mảnh vỡ tại hiện trường vụ tai nạn. Sự cố khiến 4 người tử vong, 10 người bị thương được đưa đến trạm y tế xã cấp cứu.
Các nạn nhân làm nghề lặn sò, đón xe khách ở cảng Lagi để về nhà sau chuyến đi biển thì gặp nạn; quãng đường từ cảng về nhà gần 150 km.
Cảnh sát phong tỏa, thu gom các mảnh vỡ tại hiện trường vụ tai nạn. Sự cố khiến 4 người tử vong, 10 người bị thương được đưa đến trạm y tế xã cấp cứu.
Các nạn nhân làm nghề lặn sò, đón xe khách ở cảng Lagi để về nhà sau chuyến đi biển thì gặp nạn; quãng đường từ cảng về nhà gần 150 km.
Vô lăng, bánh xe biến dạng, nhiều bộ phận đứt rời khỏi thân xe, văng quanh khu vực dưới vực sâu.
Vô lăng, bánh xe biến dạng, nhiều bộ phận đứt rời khỏi thân xe, văng quanh khu vực dưới vực sâu.
Dụng cụ lặn của các nạn nhân bị văng bên mép đường.
Dụng cụ lặn của các nạn nhân bị văng bên mép đường.
Tôn hộ lan bị tông gãy, hư hỏng sau cú va chạm của xe khách trước khi lao xuống vực.
Tôn hộ lan bị tông gãy, hư hỏng sau cú va chạm của xe khách trước khi lao xuống vực.
Người dân cùng lực lượng cứu hộ hỗ trợ đưa nạn nhân ra khỏi xe khách và đưa đến bệnh viện cấp cứu. Ảnh: Hồng Lâm
Người dân cùng lực lượng cứu hộ hỗ trợ đưa nạn nhân ra khỏi xe khách và đưa đến bệnh viện cấp cứu. Ảnh: Hồng Lâm
Cảnh sát phong tỏa hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn, đồng thời phân luồng giao thông qua khu vực nhằm tránh ùn tắc.
Cảnh sát phong tỏa hiện trường để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn, đồng thời phân luồng giao thông qua khu vực nhằm tránh ùn tắc.
Khu vực xảy ra tai nạn xe khách làm 4 người chết. Đồ họa: Tâm Thảo
Khu vực xảy ra tai nạn xe khách làm 4 người chết. Đồ họa: Tâm Thảo