Chiều 8/4, tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng Luật Thủ đô cần được thiết kế như một thiết chế pháp lý đặc thù, đủ năng lực dẫn dắt, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển, nhưng đồng thời phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật và tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Nguyên tắc xuyên suốt là phân cấp, phân quyền triệt để hơn, song đi kèm trách nhiệm giải trình rõ ràng và cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tránh buông lỏng quản lý.
Ông chỉ ra những điểm nghẽn lớn của Hà Nội hiện nay nằm ở quy hoạch, hạ tầng, quản trị đô thị và cơ chế huy động nguồn lực. Trong đó, quy hoạch phải được tiếp cận với tầm nhìn dài hạn, ổn định, không điều chỉnh theo từng nhiệm kỳ. Người dân và doanh nghiệp cần nhìn thấy rõ định hướng phát triển để đồng thuận và chủ động tham gia.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị xây dựng các mô hình không gian phát triển dài hạn, xác định rõ khu đô thị, khu bảo tồn văn hóa di sản, khu công nghiệp, trường học, dịch vụ. Thực trạng hiện nay cho thấy quy hoạch còn phân tán theo từng dự án nhà ở, thiếu đồng bộ hạ tầng, đặc biệt là giao thông và hệ thống thoát nước, dẫn đến tình trạng “xây dựng đến đâu, tắc đường đến đó”.
Từ đó, ông nhấn mạnh yêu cầu phát triển các đô thị vệ tinh và các phường mới theo tiêu chuẩn hiện đại, đồng bộ về nhà ở xã hội, bệnh viện, trường học, công viên và hệ thống giao thông công cộng như đường sắt đô thị, tàu điện trên cao. Đây là điều kiện then chốt để giãn dân khu vực nội đô, giảm áp lực hạ tầng và tổ chức lại không gian đô thị một cách bền vững.
“Khi các thành phố vệ tinh có đầy đủ tiện ích và kết nối giao thông thuận tiện, người dân sẽ sẵn sàng rời bỏ những căn gác xép chật hẹp trong phố cổ để ra ngoài sinh sống”, ông nói.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, quản trị để phục vụ phát triển. Luật cần tập trung vào các nguyên tắc khung, tạo không gian thể chế để Thủ đô chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai chính sách phù hợp với đặc thù, trong khi các nội dung linh hoạt nên giao cho Chính phủ và chính quyền thành phố quy định.
Một nội dung then chốt khác là cơ chế phân cấp, phân quyền phải thực chất, rõ ràng, gắn với năng lực thực thi và nguồn lực tài chính. Việc giao quyền phải đi liền điều kiện thực hiện, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ nguồn lực, tiềm ẩn rủi ro trong quản lý và thực thi.
Đối với các cơ chế thí điểm khác với quy định hiện hành, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm rõ phạm vi, chỉ áp dụng với lĩnh vực thực sự đặc thù, có đánh giá đầy đủ và kiểm soát chặt chẽ. Hà Nội có lợi thế về nguồn lực, nhân lực chất lượng cao và hệ thống nghiên cứu nên cần được trao không gian thử nghiệm đổi mới sáng tạo, nhưng không để việc thí điểm kéo dài thiếu kiểm soát hoặc trở thành cách hợp thức hóa bất cập. Đồng thời, luật cần có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm đi kèm ràng buộc trách nhiệm.
Ông cũng đề nghị rà soát các chính sách về khoa học công nghệ, tài chính ngân sách, đầu tư hạ tầng và liên kết vùng để bảo đảm tính đột phá, tránh trùng lặp với cơ chế chung. Thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng, trong khi nhiều dự án hạ tầng lớn như các tuyến vành đai hay sân bay nằm trên địa bàn các địa phương lân cận, đòi hỏi cơ chế phối hợp hiệu quả về quy hoạch và nguồn lực. Mọi chính sách phát triển cần bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân, không đánh đổi quyền lợi cơ bản của người dân để lấy tăng trưởng.
“Sửa đổi Luật Thủ đô không chỉ là hoàn thiện khung pháp lý mà còn là lựa chọn mô hình phát triển và quản trị. Thủ đô được trao quyền cao hơn thì phải chịu trách nhiệm cao hơn; có cơ chế đặc thù thì phải tạo ra kết quả vượt trội và khi thí điểm phải kiểm soát được rủi ro”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và nhấn mạnh Hà Nội cần trở thành hình mẫu về quản trị hiện đại, kỷ luật nghiêm minh và trách nhiệm, từ đó lan tỏa kinh nghiệm cho cả nước.
Đại biểu Trịnh Xuân An, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, cho rằng việc sửa đổi Luật Thủ đô cần đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật hiện hành, khi nhiều luật đã được Quốc hội khóa trước thông qua với các cơ chế, chính sách vượt trội. Cơ quan soạn thảo cần rà soát các quy định ưu đãi ở các luật liên quan để bảo đảm thống nhất, tránh tình trạng chồng chéo.
Ông cũng đề nghị đối chiếu dự thảo với các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị như về kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, khoa học công nghệ, y tế, văn hóa…, bảo đảm cùng một hướng phát triển và không tạo ra độ vênh chính sách. “Dự thảo chưa thể hiện đầy đủ nội dung về quốc phòng, an ninh, trong khi đây là yêu cầu đặc thù của Thủ đô”, ông nói, cho rằng cần bổ sung cơ chế bảo vệ, đầu tư ngân sách cho lực lượng vũ trang và gắn với không gian vùng để bảo đảm an ninh tổng thể.
Liên quan phát triển đô thị, ông cho rằng các cơ chế về nhà ở và cải tạo đô thị chưa phản ánh đầy đủ tinh thần các nghị quyết đã ban hành. Hai vấn đề lớn là giao thông và nhà ở cần có giải pháp cụ thể, đủ mạnh để tạo chuyển biến thực tế, trong đó có thể xem xét lại điều kiện đồng thuận của người dân khi triển khai các dự án cải tạo để tránh tình trạng kéo dài, không thực hiện được.
Ông Trịnh Xuân An đánh giá các khái niệm không gian tầm cao và không gian ngầm là hướng tiếp cận mới, nhưng hiện chưa có nền tảng pháp lý đầy đủ. Do đó, ông đề xuất nghiên cứu quy định cụ thể hơn, thậm chí xây dựng khung pháp lý riêng, để bảo đảm có thể triển khai đồng bộ, tránh vướng mắc khi thực hiện.
“Cần làm rõ mối quan hệ giữa Luật Thủ đô với các nghị quyết đặc thù đang áp dụng cho thành phố, cũng như cơ chế chuyển tiếp khi luật có hiệu lực, nhằm tránh xung đột pháp lý và bảo đảm tính thống nhất, khả thi”, đại biểu nhấn mạnh.
Khuya 9.4, lực lượng Công an TP.HCM đang phối hợp các đơn vị liên quan khẩn trương khống chế đám cháy xảy ra tại một công ty sơn trên đường ĐT748, phường Long Nguyên (TP.HCM), đồng thời điều tra nguyên nhân vụ việc.
Theo thông tin ban đầu, khoảng hơn 20 giờ cùng ngày, ngọn lửa bất ngờ bùng phát trong khuôn viên công ty, kèm theo nhiều tiếng nổ lớn. Phát hiện sự việc, người dân và công nhân xung quanh nhanh chóng sử dụng bình chữa cháy mini, vòi nước để dập lửa tại chỗ.
Tuy nhiên, do bên trong chứa nhiều vật liệu dễ cháy nên đám cháy nhanh chóng lan rộng, bùng phát dữ dội.
Clip do người dân ghi lại cho thấy hỏa hoạn diễn biến rất nhanh. Ngọn lửa đỏ rực bao trùm khu nhà xưởng, liên tục phụt cao, kèm theo các cột khói đen cuồn cuộn bốc lên trời đêm. Nhiều tiếng nổ lớn vang lên từng đợt, nghi xuất phát từ các thùng sơn và dung môi bên trong, khiến đám cháy càng thêm dữ dội.
Lửa lan dọc theo mái tôn và khung nhà xưởng, tạo thành biển lửa kéo dài. Từ bên ngoài, người dân đứng cách xa theo dõi, một số người tỏ ra hoảng hốt khi chứng kiến cảnh tượng. Ánh lửa hắt sáng cả khu vực, khói dày đặc lan rộng ra xung quanh.
Nhận tin báo, lực lượng Cảnh sát PCCC và cứu nạn cứu hộ Công an TP.HCM đã điều động nhiều xe chữa cháy cùng hàng chục cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường, triển khai các phương án dập lửa, ngăn cháy lan sang khu vực lân cận.
Đến 22 giờ 25, ngọn lửa vẫn còn cháy âm ỉ bên trong, công tác chữa cháy vẫn đang được tích cực triển khai.
Nguyên nhân và thiệt hại vụ hỏa hoạn đang được cơ quan chức năng thống kê, làm rõ.
Đáng chú ý, trước đó vào ngày 24.3, trên địa bàn TP.HCM cũng xảy ra một vụ cháy lớn tại kho chứa sơn ở phường Chánh Hiệp. Đám cháy khi đó bùng phát dữ dội, kèm nhiều tiếng nổ lớn do bên trong chứa hóa chất, dung môi dễ cháy. Lực lượng chức năng đã phải huy động 12 xe chữa cháy cùng hàng chục cán bộ, chiến sĩ để khống chế, thậm chí đám cháy còn bùng phát trở lại sau khi cơ bản được dập tắt.
Việc liên tiếp xảy ra các vụ cháy tại cơ sở sản xuất, lưu trữ sơn - một hóa chất dễ bắt lửa - tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy tại các khu nhà xưởng trên địa bàn.
Ngày 22.4, tin từ Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Cần Thơ cho biết đơn vị vừa ra quyết định tạm giữ hình sự Nguyễn Thanh Cường (35 tuổi, ở ấp Phú Thạnh, xã Thạnh Xuân) để điều tra về hành vi cướp giật tài sản.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 22 giờ 40 ngày 18.4, H.V.T.V (19 tuổi, nữ sinh một trường đại học ở Cần Thơ) điều khiển xe máy đến đoạn gần cầu Cái Răng thì hết xăng. Lúc này, một người đàn ông chạy xe máy từ phía sau đến giúp "kè" xe của V. từ cầu Cái Răng ra hướng quốc lộ 61C để tìm nơi đổ xăng.
Khi đến đoạn gần cầu Bà Hiệp, V. dừng lại nghe điện thoại thì bất ngờ bị người đàn ông này giật chiếc điện thoại di động. Cú giật mạnh khiến cả 2 ngã xe xuống đường, người đàn ông nhanh chóng đỡ xe của mình lên rồi chạy về hướng phường Cái Răng tẩu thoát.
Sau khi tiếp nhận thông tin, Công an xã Nhơn Ái phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Cần Thơ khẩn trương xác minh, áp dụng các biện pháp nghiệp vụ truy xét nghi phạm.
Dưới sự chỉ đạo của Ban giám đốc Công an thành phố Cần Thơ, lực lượng chức năng đã xác định được nghi phạm là Nguyễn Thanh Cường. Tại cơ quan công an, Cường đã thừa nhận hành vi phạm tội.
Hiện vụ cướp giật nêu trên được Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Cần Thơ củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định của pháp luật.
Dự kiến kinh phí miễn vé cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt tại TP.HCM khoảng 930 tỉ đồng (8 tháng còn lại của năm 2026).
Có 135 tuyến xe buýt sẽ áp dụng. Trong đó có 109 tuyến xe buýt trợ giá với kinh phí khoảng 627 tỉ đồng, đây là phần kinh phí trả thay giá vé cho người dân.
Kinh phí thực hiện miễn vé trên 26 tuyến xe buýt không được trợ giá khoảng 303 tỉ đồng (theo giá nhiên liệu dầu DO tại thời điểm hiện nay là 40.820 đồng/lít). Cả hai đều sử dụng nguồn kinh phí ngân sách.
Điều kiện bảo đảm việc thi hành văn bản sau khi được thông qua là được giao dự toán chi ngân sách của thành phố để thực hiện hỗ trợ.
Dự kiến các chính sách thông qua không làm phát sinh thủ tục hành chính trong quá trình triển khai thực hiện.
Thực hiện công tác kiểm tra giám sát thông qua hệ thống vé điện tử. Thời gian dự kiến trình thông qua nghị quyết là trong tháng 4.
Trước đó, tờ trình miễn phí xe buýt được Sở Xây dựng TP.HCM thực hiện nhanh chóng ngay sau ý kiến chỉ đạo của Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Cũng theo Sở Xây dựng, việc xây dựng tờ trình dự thảo nghị quyết còn căn cứ vào Chỉ thị số 23 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong tình hình mới.
Trong đó có nêu: "Tăng cường quản lý hoạt động vận tải, ưu tiên đầu tư phát triển vận tải hành khách công cộng, chuyển đổi sang các phương tiện giao thông xanh gắn với lộ trình hạn chế dần phương tiện cá nhân tham gia giao thông tại các đô thị lớn".
Và Nghị quyết số 25 của HĐND TP.HCM về thực hiện tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông: "Ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo (bao gồm đầu tư hạ tầng và vận hành khai thác) nhằm đảm bảo hệ thống giao thông công cộng phát triển bền vững".
Ngoài ra, tại Luật Đường bộ số 35 do Quốc hội ban hành năm 2024 cũng quy định "HĐND cấp tỉnh căn cứ vào nguồn lực địa phương quyết định hỗ trợ lãi suất vay vốn tại các tổ chức tín dụng đối với các dự án đầu tư phương tiện xe buýt, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ kinh phí hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; hỗ trợ cho người sử dụng dịch vụ vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt thông qua chính sách miễn, giảm giá vé".
Bên cạnh đó ,nhiều quy định khác cũng thuận lợi cho việc xây dựng nghị quyết miễn phí xe buýt toàn dân tại TP.HCM.
Do đó HĐND TP.HCM có thẩm quyền quyết định các chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù ở địa phương ngoài các chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành.
