PGS.TS Nguyễn Huy Thắng – Trưởng khoa bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115 – cho biết tình trạng nắng nóng kéo dài và gay gắt có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ trong cộng đồng.
Hiện khoa đang điều trị khoảng 200 bệnh nhân đột quỵ, phần lớn trong độ tuổi từ 50 đến 70. Tuy nhiên đáng chú ý là ngày càng xuất hiện nhiều ca bệnh ở người trẻ, thậm chí mới ngoài 30 tuổi.
Theo ông Thắng, thời tiết nóng ẩm khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Khi cơ thể thiếu nước, máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối trong lòng mạch, đặc biệt là hệ tĩnh mạch. Nguy cơ này càng cao nếu con người phải tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng trong thời gian dài, hoặc khi thân nhiệt tăng cao vượt ngưỡng 40 độ C.
Không chỉ thời tiết nóng, trời lạnh giá cũng có thể gây tác động tương tự. Khi trời lạnh, nhiều người có xu hướng uống ít nước hơn, dẫn đến tình trạng mất nước tiềm ẩn. Đồng thời sự thay đổi nhiệt độ đột ngột nóng hay lạnh đều có thể ảnh hưởng đến sự co giãn của hệ mạch máu, làm tăng huyết áp và gia tăng gánh nặng cho tim.
Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với người lớn tuổi hoặc những người có bệnh nền như tăng huyết áp nhưng chưa được kiểm soát tốt.
Các nghiên cứu quốc tế gần đây cũng đã chỉ ra mối liên hệ giữa thời tiết và nguy cơ đột quỵ. Tại hội nghị của Hội Tim mạch châu Âu năm 2022, một nghiên cứu tại Nhật Bản trên 3.367 người từ 65 tuổi trở lên ở thành phố Okayama cho thấy nguy cơ đột quỵ tăng rõ rệt vào khoảng một tháng sau mùa mưa.
Cứ mỗi 1 độ C nhiệt độ tăng thêm, nguy cơ đột quỵ xuất huyết não tăng 24% và nguy cơ đột quỵ thiếu máu não tăng 36%.
Một nghiên cứu khác tại 8 thành phố lớn ở Trung Quốc với quy mô dân số lên tới 48 triệu người cũng ghi nhận cả thời tiết quá nóng (28-34 độ C) lẫn quá lạnh (4-23 độ C) đều làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Tuy nhiên tác động của thời tiết nóng thường xảy ra trong 3 ngày đầu tiếp xúc, trong khi ảnh hưởng của thời tiết lạnh có thể kéo dài khoảng 2 tuần.
Theo bác sĩ Thắng, những thời điểm chuyển mùa, khi nhiệt độ biến động mạnh, là giai đoạn nguy cơ cao nhất bị đột quỵ. Sau đó cơ thể dần thích nghi nên mức độ ảnh hưởng có thể giảm xuống.
Tại Việt Nam, hiện chưa có nghiên cứu quy mô lớn nào đánh giá cụ thể mối liên hệ giữa thời tiết và đột quỵ.
Theo ghi nhận thực tế trong lâm sàng, mối liên quan này là có cơ sở. Các chuyên gia nhận định thời tiết nên được xem là yếu tố thúc đẩy, chứ không phải nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ, ngoại trừ những trường hợp tăng thân nhiệt nghiêm trọng.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/nang-nong-gay-gat-lam-gia-tang-nguy-co-dot-quy-2026041111251638.htm
Bác sĩ Trung Quốc nói 5 loại rau gây hại thận nếu lạm dụng
Đài Loan hiện có hơn 2 triệu người mắc bệnh thận mạn tính, trong đó 100.000 người đang phải duy trì sự sống bằng cách chạy thận. Chiang Shou-shan, bác sĩ chuyên khoa Thận, Bệnh viện Shin Kong, cho hay do tổn thương thận thường không gây đau đớn, nhiều người đã vô tình hủy hoại chức năng thận mà không hay biết. Thậm chí có những trường hợp bị suy thận cấp, phải chạy thận suốt đời chỉ vì ăn quá nhiều rau xanh, nhất là những loại chứa hàm lượng axit oxalic cao có thể gây hại nghiêm trọng cho thận.
"Những người có chức năng thận kém cần đặc biệt lưu ý đến lượng tiêu thụ hàng ngày", bác sĩ cảnh báo.
Ông Chiang cho hay chế độ ăn giàu chất xơ, ít chất béo đang trở thành xu hướng phổ biến nhưng lưu ý hàm lượng axit oxalic trong thực phẩm có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến chức năng thận. Do axit oxalic chủ yếu được chuyển hóa qua thận, khi đi vào cơ quan này, chúng có thể dẫn đến nhiều dạng tổn thương khác nhau như hình thành sỏi canxi oxalat, thậm chí gây ra các bệnh lý về thận cấp tính và mạn tính.
Theo ông, mỗi loại rau có mức độ chứa axit oxalic khác nhau. Trong đó, rau chân vịt (cải bó xôi), cần tây, rau sam, rau dền đỏ, dền xanh là nhóm có hàm lượng cao nhất, tiềm ẩn nguy cơ gây hại lớn cho thận. Những người mắc bệnh thận mạn tính cần lưu ý khi ăn nhóm thực phẩm này. Tuy nhiên, do bệnh thận thường diễn tiến âm thầm khiến nhiều người không hay biết mình mắc bệnh, bác sĩ khuyến cáo cộng đồng thận trọng và sử dụng các loại rau trên một cách điều độ.
Bác sĩ cho biết thêm người mắc bệnh thận phải đặc biệt cẩn trọng, không nên ăn quá nhiều rau chân vịt và rau dền. Các nghiên cứu hiện tại chỉ ra rằng việc nạp 1.200 mg axit oxalic trong một lần có thể dẫn đến suy thận cấp. Lượng axit này tương đương với khoảng 600 đến 750 gram rau chân vịt hoặc rau dền. Bác sĩ Chiang cũng lưu ý dù việc chần sơ qua nước sôi có thể làm giảm bớt hàm lượng axit oxalic trong rau, hiệu quả loại bỏ vẫn còn hạn chế. Vì vậy, người dân cần chú ý đến liều lượng tiêu thụ trong chế độ ăn uống hàng ngày để bảo vệ sức khỏe hệ bài tiết.
Bình Minh (Theo SETN)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/bac-si-trung-quoc-noi-5-loai-rau-gay-hai-than-neu-lam-dung-5059966.html
‘Thủ phạm thầm lặng’ làm tăng gấp 5 lần nguy cơ đột quỵ
Hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7-4, Bệnh viện Đa khoa Sơn Uyên (Bắc Ninh) ký kết hợp tác triển khai giải pháp tầm soát rung nhĩ và sàng lọc nguy cơ tai biến, đột quỵ trong cộng đồng.
Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ đột quỵ cao nhất thế giới, với khoảng 200.000 ca mỗi năm. Như vậy, trung bình mỗi ngày tại nước ta có khoảng 548 ca tai biến, đột quỵ. Bên cạnh đó, bệnh đang có xu hướng trẻ hóa.
Đáng lo ngại, nhiều trường hợp xảy ra đột ngột, không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng trước đó. Trong số các nguyên nhân quan trọng, rung nhĩ - một dạng rối loạn nhịp tim - được xem là "thủ phạm thầm lặng" làm gia tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây tắc mạch máu não dẫn tới đột quỵ.
Theo các nghiên cứu cho thấy rung nhĩ có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ gấp 5 lần, nhưng thường bị bỏ sót vì không xuất hiện liên tục. Ở người trẻ, tình trạng này thường bị nhầm với mệt mỏi hay stress, khiến nhiều ca chỉ được phát hiện khi đã có biến chứng.
Thực tế cho thấy phần lớn người bệnh không biết mình mắc rung nhĩ do triệu chứng mơ hồ, dễ bị bỏ qua. Việc phát hiện thường chỉ diễn ra khi đã xuất hiện biến chứng. Đây chính là khoảng trống mà chương trình hợp tác lần này hướng tới. Theo đó, công nghệ tầm soát rung nhĩ được tích hợp ngay trong máy đo huyết áp gia đình.
Điểm đáng chú ý của công nghệ này là khả năng phát hiện bất thường nhịp tim ngay trong thao tác đo huyết áp thông thường.
Nhờ đó người sử dụng có thể tự theo dõi sức khỏe tim mạch tại nhà, phát hiện sớm dấu hiệu loạn nhịp để đi khám kịp thời, thay vì chỉ phát hiện khi biến chứng đã xảy ra.
Ông Tạ Văn Luận, đại diện đơn vị cung cấp, chia sẻ: "Mỗi chiếc máy đo có chức năng phát hiện rung nhĩ được trao đi là thêm một gia đình được bảo vệ trước bóng đen của tai biến, đột quỵ. Chúng tôi mong muốn góp phần làm giảm con số 548 ca tai biến mỗi ngày trong tương lai gần".
Trong bối cảnh hệ thống y tế đang đối mặt với áp lực lớn từ các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là bệnh tim mạch và đột quỵ, việc ứng dụng công nghệ để phát hiện sớm, can thiệp sớm là hướng đi mang tính bền vững. Các chuyên gia cũng kỳ vọng sẽ phát triển chương trình thành mô hình điểm để nhân rộng tại nhiều địa phương khác.
Khi công nghệ tầm soát rung nhĩ được phổ biến rộng rãi, người dân có thể chủ động hơn trong việc theo dõi sức khỏe tim mạch, qua đó giảm thiểu nguy cơ đột quỵ.
Trong chiến lược chăm sóc sức khỏe hiện đại, y tế dự phòng đang ngày càng được coi trọng. Và đôi khi sự thay đổi lớn lại bắt đầu từ những hành động rất nhỏ như một lần đo huyết áp mỗi ngày.
Để phòng chống bệnh rung nhĩ hiệu quả, các bác sĩ khuyến cáo mỗi người cần xây dựng lối sống lành mạnh: kiểm soát huyết áp, tiểu đường, duy trì cân nặng hợp lý, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, caffeine và tập thể dục vừa sức.
Cần giảm ăn mặn, ngủ đủ giấc (7-9 giờ/đêm) và khám sức khỏe tim mạch định kỳ để phát hiện sớm rối loạn nhịp.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/thu-pham-tham-lang-lam-tang-gap-5-lan-nguy-co-dot-quy-20260408074132688.htm