Chiều 7/4, Công an phường Thủ Đức (TPHCM) đang điều tra vụ trộm cắp tài sản của sinh viên trong Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TPHCM, đường Võ Văn Ngân (trước đây là Trường Đại học Sư phạm Kỹ Thuật TPHCM).
Theo thông tin ban đầu, đầu giờ chiều cùng ngày, anh N.H.T. (19 tuổi, quê Vĩnh Long) dự thi tại phòng học trên tầng 4, tòa nhà A5 và để ba lô trước cửa phòng.
Sau khi hoàn thành bài thi và ra về, anh T. phát hiện chiếc ba lô bị mất nên trình báo bảo vệ, đề nghị kiểm tra camera an ninh.
Qua camera, lực lượng bảo vệ xác định trong thời gian anh T. ở trong phòng thi, một nam thanh niên mặc quần dài, áo thun, khoác áo ngoài, đội mũ và đeo khẩu trang đến trước phòng và ngồi chờ.
Chỉ sau vài giây, người này lấy chiếc ba lô của anh T., mang lên vai rồi nhanh chóng rời khỏi trường.
Theo anh T., bên trong ba lô có một laptop, thẻ căn cước và thẻ ngân hàng.
Vụ việc đã được trình báo Công an phường Thủ Đức để điều tra.
Bà Nguyễn Thị Như Loan, cựu phó chủ tịch TP HCM Nguyễn Thị Hồng ra tòa
Ngày 7/4, bà Nguyễn Thị Như Loan, Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai, cùng 21 người bị TAND TP HCM xét xử trong vụ án chuyển nhượng trái phép khu đất hơn 6.000 m2 đất "vàng" ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước.
Trong đó, bà Loan cùng 15 người được tại ngoại tham gia phiên tòa. Cựu CEO Quốc Cường Gia Lai và 11 người bị cáo buộc Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo khoản 3 Điều 219 Bộ luật Hình sự.
Cũng được tại ngoại, bà Nguyễn Thị Hồng, cựu phó chủ tịch UBND TP HCM; Đào Thị Hương Lan (cựu giám đốc Sở Tài chính, đang trốn truy nã) bị truy tố về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Bà Lan bị xét xử vắng mặt.
Ông Lê Quang Thung (nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam) bị cáo buộc tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ. Nguyên Tổng giám đốc tập đoàn ông Trần Ngọc Thuận bị truy tố tội Nhận hối lộ.
Các bị can Lê Y Linh (cựu Giám đốc Công ty Việt Tín), Đặng Phước Dừa (cựu HĐQT Công ty Việt Tín) bị truy tố về tội Đưa hối lộ và Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Trong số 93 tổ chức, cá nhân được triệu tập với tư cách người có quyền nghĩa vụ liên quan có đại diện Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng nhiều sở ngành. Khoảng hơn 30 luật sư bào chữa cho các bị cáo và bảo vệ các bên.
>> Danh sách 22 bị cáo
Đất 'vàng' Nhà nước hai lần sang tay tư nhân
Hành vi sai phạm của bà Loan xảy ra vào giai đoạn sau (năm 2014), khi khu đất trên đã được lãnh đạo Tập đoàn Cao su góp vốn vào công ty trung gian để thực hiện dự án. Công ty này do ông Thung chỉ đạo cấp dưới cùng với Lê Y Linh, Đặng Phước Dừa lập ra.
Khu đất trên đường Bến Vân Đồn, liền kề quận 1, vốn là công sản do Tổng cục Cao su (nay là Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) quản lý từ năm 1976. Sau nhiều lần chia tách, quyền quản lý thuộc về hai đơn vị thành viên là Tổng Công ty cao su Đồng Nai và Công ty cao su Bà Rịa thông qua việc thành lập Công ty TNHH Phú Việt Tín (lần lượt chiếm 72% và 28% vốn).
Tháng 12/2009, ông Lê Quang Thung (Quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) chủ động đề nghị bán khu đất này cho bà Lê Y Linh. Do ông được Linh giúp trong việc đưa con trai đi chữa bệnh ở Singapore. Hai bên ngầm thỏa thuận ông Thung sẽ nhận 3 triệu USD.
Ông Thung chỉ đạo cấp dưới thành lập Công ty Phú Việt Tín, đồng thời đề nghị UBND TP HCM thu hồi và giao khu đất cho doanh nghiệp này thực hiện dự án. Sau đó, thông qua việc chuyển nhượng 99% vốn điều lệ tại Công ty Phú Việt Tín, ông Thung tạo điều kiện để doanh nghiệp của Linh và Dừa nắm quyền chi phối.
Trước khi nghỉ hưu, ông Thung tiếp tục trao đổi và nhờ Trần Ngọc Thuận (cựu thành viên HĐTV, Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam) hỗ trợ, tạo điều kiện để Linh và Dừa nhận chuyển nhượng khu đất không thông qua thẩm định giá và đấu giá theo quy định.
Thực tế, ông Thung đã nhận 200.000 đô la Singapore (thông qua việc Linh giúp con trai ông đi chữa bệnh) và cùng 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace.
Để thâu tóm khu đất này, bà Lê Y Linh và ông Đặng Phước Dừa (Chủ tịch Công ty Việt Tín) đã bắt tay nhau, với một thỏa thuận phân chia lợi ích và trách nhiệm rõ ràng. Theo đó, Linh hưởng 80% lợi nhuận với nhiệm vụ lo "cửa" Tập đoàn Cao su (bên bán); ông Dừa hưởng 20% lợi nhuận với trọng trách chạy thủ tục với các cơ quan chức năng TP HCM.
Ông Dừa sau đó bắt đầu thực hiện kế hoạch "bôi trơn" hàng loạt quan chức TP HCM thời điểm đó bằng tiền mặt, quà cáp và những lời hứa hẹn về bất động sản hạng sang.
Năm 2013, dự án đình trệ do nhóm Linh - Dừa mâu thuẫn và cạn vốn, bà Loan bắt đầu tham gia. Bà Nguyễn Thị Như Loan liên hệ với Linh và Dừa để đặt vấn đề mua dự án.
Nhà chức trách xác định, qua tài liệu được cung cấp, bà Loan biết rõ khu đất có nguồn gốc công sản; đã có quyết định giao cho Công ty Phú Việt Tín nhưng chưa nộp tiền sử dụng đất nên chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Dự án cũng chưa có giấy chứng nhận đầu tư, chưa triển khai xây dựng và khu đất vẫn do hai công ty cao su quản lý. Mặc dù vậy, ngày 6/12/2013, bà Loan vẫn ký hợp đồng chuyển nhượng vốn góp với ông Đặng Phước Dừa, thống nhất giá mua khu đất là 460,9 tỷ đồng.
Thực hiện thỏa thuận, bà Loan chuyển cho Linh và Dừa 50 tỷ đồng tiền đặt cọc và 186,1 tỷ đồng để nộp tiền sử dụng đất; các khoản tiền này được hợp thức hóa bằng hợp đồng vay tiền. Khi biết Linh và Dừa chưa thanh toán tiền mua vốn góp cho phía các công ty cao su nên chưa đủ căn cứ pháp lý để chuyển nhượng cổ phần (thực chất là chuyển nhượng khu đất), bà Loan tiếp tục chuyển 65 tỷ đồng cho ông Dừa để hoàn tất thanh toán.
Từ nguồn tiền bà Loan chuyển, Linh và Dừa đã thanh toán để mua 99% vốn góp tại Công ty Phú Việt Tín, sau đó chuyển nhượng toàn bộ phần vốn này cho bà Loan.
Đối với 1% vốn góp còn lại, bà Loan trực tiếp liên hệ mua từ Tổng công ty Cao su Đồng Nai và Công ty Cao su Bà Rịa mà không thông qua đấu giá, theo mức giá được ấn định từ năm 2010.
Từ ngày 5/9/2014 - trước khi thâu tóm nốt 1% còn lại - bà Loan đã ký thỏa thuận cam kết bán lại toàn bộ dự án cho Công ty CP Bất động sản Thịnh Vượng (thuộc Tập đoàn Novaland) với tổng giá trị hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố kết luận hành vi của bà Loan và các đồng phạm gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng. Trong đó, cá nhân bà Loan được xác định hưởng lợi và chịu trách nhiệm đối với số tiền hơn 297,8 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, bà Loan cho rằng hoàn toàn không biết hồ sơ liên quan đến việc chuyển giao khu đất giai đoạn đầu bị lập khống. Do thấy hồ sơ pháp lý dự án không có rủi ro nên đã nhận chuyển nhượng và đóng thuế đầy đủ.
Chi tiền hối lộ loạt quan chức
Quá trình thâu tóm khu đất trước khi bán lại cho bà Loan, nhà chức trách xác định Linh và Dừa đã hối lộ hàng loạt quan chức TP HCM thời điểm đó. Do có mối quan hệ từ trước, Linh và Dừa đã gặp gỡ và nhờ bà Đào Thị Lan Hương (khi đó là Ủy viên thường trực Ban chỉ đạo 09 sắp xếp tài sản thuộc sở hữu Nhà nước) để nhờ sắp xếp khu đất nói trên cho Công ty Phú Việt Tín. Bà Lan không nhận tiền nhưng được Dừa hứa cho một căn hộ sau khi dự án hoàn thành.
Đồng thời, Dừa cũng tìm cách tiếp cận bà Nguyễn Thị Hồng (khi đó là Phó chủ tịch UBND TP HCM) thông qua chồng bà, tạo quan hệ bằng các buổi ăn uống rồi hai lần đưa tổng cộng 60.000 USD (10.000 USD và 50.000 USD) để "cảm ơn" việc ký văn bản giao đất.
Năm 2022, khi C03 trưng cầu định giá quyền sử dụng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn tại hai thời điểm năm 2013 và 2014 để xác định thiệt hại, Dừa và Linh được xác định đã tìm cách can thiệp vào quá trình này.
Theo cơ quan điều tra, hai người nhận thức rõ giá trị khu đất càng cao thì mức độ thất thoát của Nhà nước càng lớn, kéo theo trách nhiệm hình sự nghiêm trọng hơn. Dù đang bị cấm xuất cảnh và biết cơ quan điều tra đẩy nhanh tiến độ, Dừa và Linh vẫn tiếp cận những người có liên quan trong Hội đồng định giá thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường nhằm tác động, làm giảm giá trị khu đất. Mục đích là khiến kết quả định giá thấp hơn thực tế, qua đó giảm thiệt hại và trách nhiệm pháp lý.
Tháng 6/2023, thông qua Ngô Xuân Trường (Chuyên viên Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất), Lê Y Linh tiếp cận ông Đoàn Ngọc Phương tại trụ sở Bộ Tài nguyên và Môi trường, đặt vấn đề nhờ "tạo điều kiện" trong quá trình định giá khu đất 39-39B Bến Vân Đồn.
Linh và Dừa đã hai lần đưa tiền cho Phương 10.000 USD và 200 triệu đồng nhằm "chạy tội" nhưng bất thành.
Hải Duyên
