“Đàm phán Islamabad đã bắt đầu hôm nay. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif có cuộc gặp với Phó tổng thống Mỹ JD Vance. Thủ tướng nhấn mạnh Pakistan mong muốn tiếp tục tạo điều kiện cho cả hai phía đạt được những bước tiến vì nền hòa bình bền vững ở khu vực”, Văn phòng Thủ tướng Pakistan chiều 11/4 thông báo.
Cuộc gặp cũng có sự tham gia của các quan chức cấp cao hai nước. Phía Mỹ có đặc phái viên hòa bình Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump. Phía Pakistan có Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ishaq Dar và Bộ trưởng Nội vụ Mohsin Naqvi.
Trước đó cùng ngày, Thủ tướng Pakistan cũng thông báo đã gặp riêng phái đoàn Iran, do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu. Hãng thông tấn Iran Tasnim cho biết trong cuộc gặp, phái đoàn nước này đã đánh giá lập trường của phía Mỹ và mức độ thực thi các cam kết, trước khi đưa ra quyết định đồng ý đàm phán.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết phía Tehran đã trình bày “loạt đề xuất và lằn ranh đỏ” cho đàm phán hòa bình, đề cập các vấn đề eo biển Hormuz, bồi thường chiến tranh, giải phóng tài sản Iran bị đóng băng và một lệnh ngừng bắn trên toàn khu vực Trung Đông. Nội dung cụ thể của từng vấn đề, gồm những điều Tehran muốn Washington nhượng bộ, không được truyền thông Iran tiết lộ.
Cấu trúc cụ thể của các cuộc tiếp xúc giữa Mỹ và Iran hiện chưa rõ ràng. Trong những vòng đàm phán trước chiến sự, hai bên thường trao đổi gián tiếp thông qua trung gian.
Giới quan sát cho rằng sau các cuộc tiếp xúc riêng với Thủ tướng Sharif, các bên sẽ bước sang giai đoạn đàm phán gián tiếp, với Pakistan là kênh trung gian để truyền đạt những yêu cầu và lập trường mỗi bên. Nếu giai đoạn đàm phán trung gian đạt được tiến triển tích cực, đại diện hai nước sẽ bước vào đàm phán trực tiếp.
Pakistan nổi lên như một bên trung gian quan trọng trong nỗ lực chấm dứt chiến sự Iran đang lan rộng khắp Trung Đông. Văn phòng Thủ tướng Sharif cho biết ông “đánh giá cao cam kết đối thoại mang tính xây dựng của các bên” và bày tỏ kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ mở đường cho hòa bình lâu dài.
Tuy nhiên, các thông tin liên quan đến nội dung đàm phán vẫn còn nhiều mâu thuẫn thời gian qua. Một nguồn tin cấp cao Iran nói với Reuters rằng Mỹ đã đồng ý giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Tehran tại Qatar và một số ngân hàng nước ngoài, coi đây là dấu hiệu thiện chí để thúc đẩy đàm phán. Tuy nhiên, một quan chức Nhà Trắng sau đó phủ nhận thông tin.
Giới chức Iran cho rằng việc giải phóng tài sản của nước này ở Qatar, có thể lên tới 6 tỷ USD, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, vấn đề được cho là trọng tâm trong các cuộc đàm phán.
Khoản tiền bị phong tỏa có nguồn gốc từ doanh thu dầu mỏ của Iran tại Hàn Quốc, bị đóng băng từ năm 2018 khi Mỹ tái áp đặt lệnh trừng phạt với Iran. Số tiền này từng được chuyển sang các tài khoản tại Qatar trong khuôn khổ thỏa thuận trao đổi tù nhân năm 2023, nhưng chỉ được sử dụng cho mục đích nhân đạo.
"Hơn 14 triệu người Iran dũng cảm cho đến nay đã tuyên bố sẵn sàng hy sinh mạng sống để bảo vệ Iran" - Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đăng trên nền tảng X ngày 7-4.
Ông nhấn mạnh: "Tôi cũng đã hy sinh cả cuộc đời mình cho Iran. Tôi đang và sẽ tiếp tục làm như vậy".
Israel đã tiến hành nhiều vụ ám sát tại Iran kể từ khi xung đột bắt đầu hôm 28-2. Nhiều nhân vật cấp cao của Iran như Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Ali Larijani... đã thiệt mạng.
Đến nay ít nhất 2.076 người đã thiệt mạng và 26.500 người bị thương tại Iran trong cuộc chiến này.
Ngày 7-4, Đại sứ Iran tại Kuwait Mohammad Toutounji kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh tìm cách ngăn chặn "thảm kịch", khi hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra cho Iran để đạt được thỏa thuận đang đến gần.
Tổng thống Trump dọa sẽ ném bom tất cả nhà máy điện và cầu của Iran nếu nước này không mở lại eo biển Hormuz trước 20h tối 7-4 theo giờ miền đông của Mỹ (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam). Ông cảnh báo rằng toàn bộ Iran có thể bị "xóa sổ trong một đêm", đồng thời bác bỏ những lo ngại về tội ác chiến tranh.
"Chúng tôi hy vọng các quốc gia trong khu vực sẽ sử dụng tất cả năng lực ngoại giao và chính trị của mình để ngăn chặn một thảm kịch như vậy xảy ra trong khu vực" - ông Mohammad Toutounji nói với Hãng tin AFP.
Trong hơn một tháng xung đột, Iran đã đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bằng cách phát động các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa trên khắp vùng Vịnh.
Iran đã nhắm mục tiêu vào các đại sứ quán, căn cứ và tài sản của Mỹ, nhưng cũng tấn công cả các sân bay, cơ sở hạ tầng dầu khí lớn cũng như cảng biển, khách sạn và khu dân cư.
Tuy nhiên ông Toutounji nói Tehran "không muốn làm leo thang căng thẳng trong khu vực".
"Ngược lại, Iran luôn nỗ lực giảm leo thang căng thẳng và tận tâm, thiện chí theo dõi những nỗ lực và sáng kiến của các quốc gia khác về vấn đề này" - ông Toutounji nói.
Ông cảnh báo rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở trọng yếu sẽ dẫn đến "việc ngừng hoàn toàn hoạt động xuất khẩu năng lượng từ khu vực này".
Trước đó nhận định trên nền tảng X ngày 7-4, Đại sứ Iran tại Pakistan, ông Reza Amiri Moghadam, cho rằng những nỗ lực "tích cực và hiệu quả" của Pakistan nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran đang tiến đến giai đoạn "quan trọng và nhạy cảm".
"Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc tạm ngừng các cuộc tấn công chống lại Iran trong hai tuần với điều kiện Iran ngay lập tức mở cửa eo biển Hormuz và ngừng tất cả cuộc tấn công vào Mỹ, Israel cũng như các quốc gia trong khu vực", văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu ra tuyên bố ngày 8/4, vài tiếng sau thông báo của ông chủ Nhà Trắng.
Israel cho biết nước này ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm đảm bảo rằng Iran "không còn gây ra mối đe dọa hạt nhân, tên lửa" đối với Mỹ, Israel, các nước láng giềng Arab cũng như thế giới.
"Mỹ đã nói với Israel rằng họ cam kết đạt được những mục tiêu này trong các cuộc đàm phán sắp tới", tuyên bố cho biết thêm.
Tuy nhiên, Israel nói rằng thỏa thuận ngừng bắn hai tuần không bao gồm Lebanon, nơi họ giao tranh với nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn.
Tuyên bố này trái ngược với thông báo trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người đóng vai trò trung gian hòa giải trong cuộc xung đột. Ông Sharif nói rằng Mỹ và các đồng minh đã đồng ý ngừng bắn "ở khắp mọi nơi, trong đó có cả Lebanon". Hezbollah và chính quyền Lebanon chưa đưa ra phản ứng.
Israel và Hezbollah từng đạt được lệnh ngừng bắn năm 2024, nhưng sau khi Israel hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei hôm 28/2, Hezbollah phóng tên lửa về phía Israel để trả thù, còn Israel đáp trả bằng cách đưa quân sâu hơn vào Lebanon.
Cuộc xung đột đã khiến hơn 1.500 người ở Lebanon thiệt mạng và hơn một triệu người tại nước này phải di tản.
Mỹ và Iran đã đồng ý ngừng bắn trong hai tuần, trong đó Tehran sẽ cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong thời gian này "với sự điều phối từ lực lượng vũ trang".
Theo Tổng thống Mỹ, lý do ông đưa ra quyết định như vậy là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
Tuy nhiên, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết điều này không đồng nghĩa với việc "chiến sự đã chấm dứt", thêm rằng Iran vẫn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Tehran cũng cảnh báo chỉ cần đối phương "mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi".
"Iran sẽ rút khỏi thỏa thuận nếu Israel tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn khi tấn công Lebanon", hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm nay dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề.
Theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Iran cùng ngày, Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã nêu vấn đề Israel "vi phạm lệnh ngừng bắn" ở Lebanon với bên trung gian hòa giải Pakistan.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố lực lượng này sẽ "trừng phạt Israel vì những hành động tàn bạo đã gây ra ở Lebanon và việc vi phạm điều khoản ngừng bắn". Al Jazeera cũng dẫn lời một quan chức cấp cao Iran giấu tên nói rằng "thỏa thuận ngừng bắn bao trùm cả khu vực, Israel nổi tiếng là hay bội ước và chỉ có thể bị răn đe bằng đạn dược".
Hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin kể từ khi lệnh ngừng bắn được thi hành, hai tàu dầu đã đi qua eo biển Hormuz. Hiện tại, việc lưu thông của các tàu qua eo biển đã bị đình chỉ.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói rằng thỏa thuận ngừng bắn được áp dụng "ở khắp mọi nơi", bao gồm cả Lebanon, khi ông tuyên bố Islamabad sẽ đón tiếp các phái đoàn từ Mỹ và Iran đến đàm phán cuối tuần này. Ông Sharif cũng cho hay "đã ghi nhận các vụ vi phạm lệnh ngừng bắn", kêu gọi các nước tôn trọng thỏa thuận.
Tuy nhiên, Israel nói Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn. Đài Mỹ PBS cũng dẫn lời Tổng thống Donald Trump cho biết xung đột giữa Israel và Hezbollah không thuộc phạm vi khuôn khổ này.
Quân đội Israel cho biết họ đã thực hiện "cuộc tấn công phối hợp lớn nhất kể từ đầu xung đột" trên khắp Lebanon trong ngày 8/4. Họ nói đây là một phần của chiến dịch mới có tên gọi Bóng tối vĩnh cửu, nhằm vào các trung tâm chỉ huy và kiểm soát của Hezbollah ở miền nam và đông Lebanon, cũng như ở Beirut.
Bộ Y tế Lebanon cho hay đợt tấn công của Israel trong ngày 8/4 khiến ít nhất 112 người chết và khoảng 800 người bị thương. Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam kêu gọi các đồng minh giúp ngăn chặn các cuộc tấn công "bằng mọi biện pháp có thể", thêm rằng cần có sự hỗ trợ quốc tế để khôi phục trật tự.
Israel và Hezbollah, nhóm do Tehran hậu thuẫn, từng đạt được lệnh ngừng bắn năm 2024. Nhưng sau khi Israel hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei hôm 28/2, Hezbollah phóng tên lửa về phía Israel để trả thù, còn Israel đáp trả bằng cách đưa quân sâu hơn vào Lebanon. Cuộc xung đột đã khiến hơn 1.600 người ở Lebanon thiệt mạng và hơn một triệu người tại nước này phải di tản.
Mỹ và Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần rạng sáng nay. Tuy nhiên, Iran sau đó cho biết cơ sở lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công và tuyên bố phóng tên lửa, máy bay không người lái vào các nước vùng Vịnh để đáp trả.