Các nhà khoa học vừa công bố những thước phim tư liệu hiếm hoi về loài cá nhỏ có tên Parakneria Thysi (còn gọi là cá shellear) có kích thước từ 3,7 cm đến 4,8 cm tại hạ lưu sông Congo.
Theo Nature, đây là một trong những cuộc di cư khắc nghiệt nhất thế giới tự nhiên khi những con cá phải đối đầu trực tiếp với trọng lực và dòng nước xiết để chinh phục đỉnh thác cao tới 15 m.
Khác với đa số các loài cá di cư bằng cách nhảy qua các bậc thác, Parakneria thysi chọn phương thức “leo bộ”. Hàng nghìn cá thể tập trung tại chân thác, tận dụng những rìa đá ẩm ướt để nhích từng cm lên cao. Chúng bắt đầu cuộc hành trình vào cuối mùa mưa, sử dụng những mấu nhỏ ở vây ngực và vây bụng để bám vào đá, lắc phần thân sau tạo lực đẩy và trườn lên.
Trung bình mỗi con cá mất 9 giờ 45 phút để hoàn thành hành trình. Tuy nhiên, thời gian này gần như hoàn toàn dành cho việc nghỉ ngơi, bao gồm 9 lần nghỉ dài một giờ và 30 phút tạm dừng ngắn, tổng cộng chỉ có 15 phút di chuyển. Trong suốt thời gian đó, chúng phải đối mặt với nguy cơ bị dòng nước cuốn trôi hoặc trở thành mồi cho các loài chim hoặc hoạt động đánh bắt.
Theo tạp chí Scientific Reports, các nhà khoa học đã ghi nhận hoạt động này bốn lần vào năm 2018 và 2020. Động lực đằng sau cuộc di cư này là bản năng duy trì nòi giống. Phía trên các thác nước dựng đứng là vùng thượng lưu yên bình, ít kẻ thù săn mồi và dồi dào nguồn thức ăn (như tảo và vi sinh vật trên đá). Việc vượt thác giúp cá Shellear chiếm lĩnh một môi trường sống độc quyền, nơi các loài cá săn mồi lớn hơn không thể tiếp cận.
Mùa di cư được cho là bắt đầu từ đầu tháng 4 và kết thúc vào tháng 5 hằng năm, khi mực nước giảm xuống vào cuối mùa mưa. Cá sẽ leo thác vào khoảng từ 16h đến 18h, trùng với thời điểm mặt trời lặn, trong khi số lượng ít nhất được ghi nhận vào lúc mặt trời mọc.
Dù sở hữu khả năng thích nghi phi thường nhưng loài cá này vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ đến từ việc đánh bắt và tưới tiêu của con người.
Phát hiện về hoạt động của loài cá này không chỉ làm phong phú thêm kho tàng về hệ sinh thái sông Congo – con sông sâu nhất thế giới, mà còn giúp các nhà quy hoạch môi trường có góc nhìn thận trọng hơn khi xây dựng các công trình thủy điện, tránh làm đứt gãy lộ trình di cư đặc biệt của loài cá này.
Mai Anh (Theo Nature, ZME Science, BBC Discover Wildlife)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/loai-ca-leo-vach-da-10-tieng-de-vuot-thac-5059215.html
Vừa chớm hồi phục, loạt chuyến bay từ Việt Nam đi Trung Đông lại bị hủy
Thông tin từ Cục Hàng không Việt Nam, hãng hàng không Qatar Airways (QR) vừa tiếp tục thông báo điều chỉnh kế hoạch khai thác, khôi phục mạng bay đến và đi Doha (DOH) với hơn 120 điểm đến vào giữa tháng 5 thông qua các hành lang bay chuyên biệt.
Đối với khai thác đi/đến thị trường Việt Nam, hãng thông báo hủy toàn bộ các chuyến bay QR974/QR975 trên đường bay giữa Doha và TP.HCM trong giai đoạn từ 1.4 - 15.4 do ảnh hưởng bởi các hạn chế khai thác hiện hành.
Chỉ cách đây 2 ngày, Qatar Airways (QR) còn dự kiến khai thác trở lại 90 điểm đến trong toàn bộ mạng đường bay đi/đến Doha (DOH), bao gồm Hà Nội và TP.HCM, từ nay đến 15.4.
Trong khi đó, hai hãng hàng không Emirates (EK) và Etihad Airways (EY) vẫn sẽ tiếp tục duy trì tần suất khai thác trên đường bay giữa Dubai và các điểm Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng (khai thác bởi EK); giữa Abu Dhabi và Hà Nội (khai thác bởi EY).
Theo đánh giá của Cục Hàng không, không phận khu vực Trung Đông chỉ được mở từng phần và vẫn duy trì nhiều hạn chế nên hoạt động khai thác của các hãng hàng không tại đây nói chung cũng các hãng khai thác đến Việt Nam nói riêng vẫn phụ thuộc vào diễn biến, thay đổi của việc hạn chế không phận và các biện pháp kiểm soát không lưu.
Do đó, các hãng hàng không sẽ có xu hướng điều hành linh hoạt, điều chỉnh ngắn hạn kế hoạch khai thác theo từng thời điểm, giai đoạn cụ thể. Dự kiến hình thức khai thác này sẽ tiếp tục duy trì trong thời gian tới nếu tình hình chiến sự khu vực Trung Đông không được cải thiện theo chiều hướng tích cực.
Cũng theo Cục Hàng không, hiện nay các hãng hàng không bắt đầu điều chỉnh kế hoạch khai thác như cắt giảm tần suất, tạm dừng khai thác một số đường bay không có hiệu quả, hủy các ngày khai thác thấp điểm, khung giờ xấu... Trường hợp, các hãng hàng không tiếp tục cắt giảm, hủy thêm các đường bay thì nhu cầu vị trí đỗ qua đêm tại các cảng hàng không sẽ tăng cao.
Để chủ động ứng phó và đảm bảo an toàn khai thác tại cảng, Cục đã có văn bản đề nghị Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV); Công ty CP Đầu tư phát triển Vân Đồn và Cảng hàng không Mặt trời về việc bảo đảm an toàn khai thác vận chuyển hàng không trong bối cảnh tình hình chiến sự tại Trung Đông. Các đơn vị được giao phối hợp với hãng hàng không chủ động xây dựng và triển khai phương án hỗ trợ hành khách bị ảnh hưởng bởi các thay đổi lịch bay, hủy chuyến hoặc điều chỉnh đường bay.
Đồng thời bảo đảm duy trì trật tự, an ninh, an toàn tại khu vực cảng hàng không và có kế hoạch, phương án khai thác sân đỗ, điều phối, bố trí vị trí đỗ qua đêm cho các tàu bay do cắt giảm, hủy đường bay.
Ở một diễn biến khác, có 1 thông tin tích cực đó là từ 31.3 - 1.4, giá nhiên liệu hàng không ghi nhận xu hướng điều chỉnh giảm sau đà tăng trong các phiên trước đó.
Cụ thể, giá Jet A-1 (FOB Singapore) giảm từ 242,71 USD/thùng (30/3) xuống còn 218,43 USD/thùng (31/3), tương đương mức giảm khoảng 10%, sau đó gần như đi ngang ở mức 218,60 USD/thùng trong ngày 1.4.
Giá nhiên liệu tại Hàn Quốc và khu vực vùng Vịnh cũng được ghi nhận mức giảm tương đương. Đối với thị trường dầu thô, giá Brent duy trì quanh mức 110 USD/thùng và WTI dao động khoảng 100 USD/thùng.
Về chênh lệch giá (premium) giữa nhiên liệu hàng không và nguyên liệu nền đã được thu hẹp đáng kể từ mức 42,40 USD/thùng xuống còn khoảng 36 USD/thùng, trong khi cấu trúc backwardation tại Singapore cũng hạ nhiệt từ 45 USD/thùng về khoảng 39 USD/thùng.
Du lịch lễ phập phồng
Ngày đầu tiên của tháng 4, Hãng hàng không Vietnam Airlines tạm dừng khai thác các chuyến bay trên 7 đường bay với số chuyến bay bị hủy là 23 chuyến/tuần. Hãng Vietjet cũng ước tính giảm 20% sản lượng khai thác; Vietravel Airlines dự kiến từ ngày 1 - 23.4 cắt giảm tần suất các đường bay không hiệu quả. Trong khi đó, Bamboo Airways dự kiến chỉ có thể khai thác với tần suất 15 - 17 chuyến/ngày (giảm hơn 50% so với hiện tại 35 - 36 chuyến/ngày); chỉ tập trung khai thác đi/đến Quy Nhơn (UIH) và trên đường bay trục chính. Pacific Airlines cũng có kế hoạch cắt giảm tần suất vào các giai đoạn/ngày khai thác thấp điểm và khung giờ xấu, dự kiến giảm 8 - 30% tải cung ứng trong quý 2, bắt đầu từ tháng 4 và sẽ điều chỉnh tiếp trên cơ sở tình hình thị trường cũng như biến động giá nhiên liệu.
Thông tin các hãng hàng không đồng loạt đóng đường bay, giảm tần suất ngay trước thềm cao điểm lễ 30.4 - 1.5 khiến nhiều du khách đang có kế hoạch du lịch nghỉ lễ hoang mang. Tuy nhiên, ngay sau đó, Vietnam Airlines đã trấn an du khách khi phát đi thông báo dự kiến cung ứng gần 1,12 triệu ghế trên các chuyến bay nội địa và quốc tế trong dịp cao điểm Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong giai đoạn cao điểm này, Vietnam Airlines dự kiến khai thác gần 5.500 chuyến bay trên toàn mạng bay nội địa và quốc tế. Trong đó, mạng bay nội địa cung ứng 600.000 ghế, mạng bay quốc tế 353.000 ghế, tập trung vào các đường bay trục và các điểm đến du lịch lớn.
Đại diện Vietnam Airlines cho biết hãng sẽ tiếp tục điều hành khai thác linh hoạt và bổ sung chuyến bay khi cần thiết để phục vụ nhu cầu đi lại trong giai đoạn cao điểm. Theo thống kê đặt chỗ hiện nay, nhiều chuyến bay nội địa trong các ngày cao điểm đã đạt hệ số sử dụng ghế 70 - 85%, nổi bật trên các chặng Hà Nội - TP.HCM, Hà Nội - Đà Nẵng, TP.HCM - Đà Nẵng. Các đường bay du lịch từ Hà Nội, TP.HCM đến các điểm du lịch như Quy Nhơn, Nha Trang, Phú Quốc… ghi nhận lượng khách tăng nhanh khi kỳ nghỉ đến gần.
Ở mạng bay quốc tế, Vietnam Airlines cũng ghi nhận lượng đặt chỗ tiếp tục tăng trên các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan, Singapore, Malaysia, Philippines và Úc. Đáng chú ý, các đường bay VN - châu Âu đang ghi nhận hệ số sử dụng ghế 80 - 90%, trong đó nhiều chuyến bay đạt trên 90%.
Theo Vietnam Airlines, hãng đã làm việc với các công ty lữ hành từ sớm để xây dựng kế hoạch phục vụ khách trong giai đoạn cao điểm, bao gồm phân bổ chỗ và mức giá cho các đoàn đã đặt trước. Các kế hoạch này được triển khai trước khi thị trường nhiên liệu hàng không có biến động gần đây nên vẫn bảo đảm ổn định chỗ và giá cho các đoàn khách. "Đối với khách đi lẻ, theo thói quen tiêu dùng, nhiều hành khách thường chờ thông tin chính thức về số ngày nghỉ lễ rồi mới lên kế hoạch đi lại nên việc mua vé thường diễn ra muộn hơn so với khách đi theo tour. Với kế hoạch khai thác đã công bố, Vietnam Airlines đánh giá có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu đi lại trong dịp cao điểm Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5 năm nay", đại diện Vietnam Airlines thông tin thêm.
Các đường bay trục chính vẫn được tiếp thêm chỗ đảm bảo nhu cầu du lịch, song số chuyến giảm cùng áp lực chi phí nhiên liệu đẩy giá vé máy bay mùa lễ cao ngất ngưởng, thậm chí vượt giai đoạn cao điểm tết.
Khảo sát của Thanh Niên cho thấy, ngày 29.4, chặng TP.HCM - Hà Nội phủ đầy chuyến bay của 5 hãng hàng không trong mọi khung giờ, song chuyến rẻ nhất bay lúc 5 giờ 45 của Vietravel Airlines có giá gần 2,8 triệu đồng/chiều. Hơn 10 chuyến bay của Vietjet dao động từ 2,8 - 3 triệu đồng/chiều. Sun Phuquoc Airways và Bamboo Airways cũng không có chuyến bay nào giá vé dưới 3 triệu đồng/chiều. Giá vé của Vietnam Airlines cao gần bằng thời điểm Tết Nguyên đán, hạng phổ thông chỉ có ít chuyến bay sáng sớm và tối muộn có giá hơn 3 triệu đồng/chiều, còn lại đều từ 3,4 triệu đến chạm trần hơn 3,7 triệu đồng/chiều. Một số chuyến bay báo đã hết chỗ phổ thông tiết kiệm, chỉ còn hạng phổ thông linh hoạt, giá hơn 4,8 triệu đồng/chiều.
Là một trong những điểm đến "hot" nhất mùa du lịch, chặng Hà Nội - Phú Quốc đang khá căng. Nhiều chuyến bay của Vietjet đã báo hết chỗ hạng phổ thông trong ngày 29.4, chỉ còn hạng thương gia với giá hơn 3,8 - 4,4 triệu đồng/chiều. Vietnam Airlines cũng đã bán hết vé phổ thông, chỉ còn hạng phổ thông linh hoạt và thương gia với giá vé thấp nhất gần 4,4 triệu đồng/chiều.
Chiều trở lại sau kỳ nghỉ cũng không khá hơn. Vé phổ thông chặng Đà Nẵng - TP.HCM gần như đã hết ở tất cả chuyến bay trong ngày 3.5 của Vietnam Arlines, chỉ còn hạng phổ thông đặc biệt hơn 3,5 triệu đồng/chiều. Thậm chí nhiều chuyến bay chỉ còn vé hạng thương gia, giá gần 4,8 triệu đồng/chiều.
Tính ra, giá vé máy bay kỳ lễ 30.4 - 1.5 năm nay có xu hướng cao hơn khoảng 10 - 15% so với cùng kỳ năm trước.
Mặc dù Bộ Nội vụ khẳng định không có chủ trương hoán đổi ngày làm việc để nghỉ liền 9 ngày dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và 30.4 - 1.5, song nhiều doanh nghiệp (DN) có tính chất công việc linh động vẫn tận dụng được thứ bảy, chủ nhật để cho phép người lao động hoán đổi ngày nghỉ để kéo liền 2 kỳ nghỉ lễ tới 9 ngày. Một kỳ nghỉ lễ dài tương đương cao điểm Tết Nguyên đán là cơ hội cực lớn cho du lịch, nhưng thực tế lại không được như kỳ vọng.
Sau khi nghe sếp "bật đèn xanh" có thể làm việc 2 ngày 28 - 29.4 qua online, nghỉ trọn 9 ngày lễ, chị Nghi Lam (TP.HCM) lập tức lên mạng tìm mua vé máy bay về quê ở TP.Huế. Tuy nhiên, sau khi xem giá vé, chị lắc đầu tiu nghỉu: "Không về nữa vì giá vé máy bay cao ngoài sức tưởng tượng, thậm chí cao hơn dịp tết".
Chị Nghi Lam cho biết nếu chọn bay Vietnam Airlines, chị chỉ có thể mua vé hạng phổ thông linh hoạt trở lên với giá thấp nhất 2,5 triệu đồng/chiều. Nếu chọn giờ bay phù hợp hơn với công việc của chị thì chỉ còn vé phổ thông đặc biệt hơn 3,3 triệu đồng. Tính cả chiều đi và chiều về, hai mẹ con chị đã mất tới 11,5 triệu đồng tiền vé máy bay. Chọn vé rẻ hơn là Vietjet, đi trong khoảng thời gian từ ngày 25.4 - 2.5 cũng lên gần 9,8 triệu đồng tiền vé cho 2 người. "Mọi năm, dịp lễ thế này, giá vé máy bay tôi mua cao nhất khoảng 1,8 triệu đồng/vé, mua sớm có khi chỉ tầm 1,5 triệu đồng/vé. Như năm ngoái, hai mẹ con cũng chỉ tốn tiền vé khoảng 6 - 7 triệu đồng thôi. Giá vé máy bay năm nay cao hơn cả dịp Tết Nguyên đán. Kinh tế đang khó khăn, không thể không cân nhắc. Thôi thì ở lại TP rồi tính đi loanh quanh đâu đó", chị rầu rĩ nói.
Không chỉ chị Nghi Lam, nhiều gia đình cũng đang cân nhắc rất kỹ kế hoạch đi chơi mùa lễ vì giá vé máy bay. Tình hình này phản ánh rất rõ tới hoạt động của các công ty lữ hành. Bà Trần Thị Bảo Thu, Giám đốc tiếp thị và truyền thông Vietluxtour, xác nhận: Tính đến thời điểm hiện tại, kế hoạch tour dịp lễ của Vietluxtour đã đạt khoảng 75 - 80% chỉ tiêu. "Sức tăng của kỳ nghỉ lễ 30.4 - 1.5 mà Vietluxtour ghi nhận hằng năm thường đạt 20 - 25% so với năm trước, thế nhưng năm nay so với cùng kỳ năm ngoái, sức mua ghi nhận chỉ tăng trưởng từ 10 - 15%. Du khách cũng đang có xu hướng thiên về tour nội địa nhiều hơn để tiết kiệm chi phí", bà Thu nói.
Theo bà Bảo Thu, giá xăng dầu tăng đang tạo áp lực trực tiếp lên giá tour thông qua phụ phí nhiên liệu hàng không và chi phí vận hành xe du lịch. Nhờ kế hoạch ký kết hợp đồng đối tác dài hạn từ sớm, Vietluxtour vẫn nỗ lực kiềm chế mức tăng để giữ giá bình ổn nhất cho khách hàng. Dù vậy, giá tour lễ năm nay cũng vẫn phải điều chỉnh tăng trung bình từ 7 - 12%. Ngoài ra, thách thức lớn nhất hiện nay là sự biến động không dự báo trước của giá vé máy bay nội địa, gây khó khăn cho việc định giá tour cố định từ sớm. Chưa kể, du khách sẽ cân nhắc kỹ trong chi tiêu, tức dịch vụ mua.
"Chúng tôi dự đoán lễ 30.4 năm nay sẽ không có tình trạng thiếu hụt dịch vụ. Công ty cũng đã chuẩn bị sớm kế hoạch quản trị rủi ro và chuẩn bị quỹ phòng/vé dự phòng. Tuy nhiên, DN vẫn liên tục theo sát diễn biến thị trường để điều phối linh hoạt. Trong bối cảnh đó, đặt tour sớm sẽ là giải pháp tối ưu để khách hàng có thể hưởng mức giá gốc và chọn được lịch trình ưng ý. Với những khách hàng nhạy cảm về giá, Vietluxtour khuyến khích du khách chuyển hướng sang các tour đường bộ cao cấp đến các điểm gần như Phan Thiết, Hồ Tràm, Đà Lạt để tối ưu chi phí mà vẫn đảm bảo trải nghiệm nghỉ dưỡng đẳng cấp", bà Thu thông tin.
Công ty CP truyền thông Du lịch Việt cũng ghi nhận lượng khách đăng ký tour chơi lễ năm nay không biến động nhiều như kỳ vọng. Ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Du lịch Việt, chia sẻ: Với số lượng ngày nghỉ kéo dài, ngành du lịch đã rất mong chờ một mùa lễ bùng nổ. Tuy nhiên, rõ ràng ảnh hưởng kinh tế đang tác động khá nhiều tới nhu cầu du lịch của người dân. Giá tour năm nay tăng ít nhất 10 - 15% do cộng thêm biến động giá vận chuyển nên nhiều gia đình cũng cân nhắc kỹ. Nhiều gia đình ở TP.HCM thường có nhu cầu du lịch nước ngoài trong những kỳ nghỉ dài, nhưng năm nay lại ưu tiên đi trong nước để tiết kiệm chi phí. Song do cấu phần giá vé máy bay, ô tô tăng cao nên họ cũng xác định sẽ giảm chi tiêu, mua sắm.
Về phía DN, Du lịch Việt cũng đã phải thay đổi kế hoạch ra mắt một số sản phẩm trọng tâm do biến động giá vận chuyển. Đơn cử, công ty dự kiến khai thác cung đường biển cho tour Caravan đúng mùa lễ này nhưng cũng vừa quyết định ngừng. Một số sản phẩm đặc biệt cho khách inbound đã làm rồi, gửi cho đối tác rồi nhưng do đường bay từ châu Âu về VN đang đội giá vé máy bay lên cao ngoài kế hoạch nên cũng phải dừng lại chờ.
Thực tế, cuộc biến động nhiên liệu không chỉ đang tạo sức ép lớn lên ngành hàng không và du lịch VN. "Đối thủ" ngay cạnh chúng ta là Thái Lan cũng đang đau đầu trước bài toán giữ nhiệt du lịch trong kỳ nghỉ lễ Songkran kéo dài 12 ngày sắp tới. Thế nhưng, điều bất ngờ giữa cơn bão chi phí tăng như vũ bão, cả hàng không và du lịch xứ sở chùa Vàng đều đang đua nhau giảm giá. Cục Hàng không dân dụng Thái Lan ngay từ giữa tháng 3 đã phối hợp với 6 hãng hàng không để giảm giá vé từ 15 - 30% trong kỳ nghỉ lễ Songkran, bên cạnh việc bổ sung hơn 29.000 chỗ ngồi trong thời gian cao điểm này. Các khách sạn khắp Thái Lan cũng đang đồng loạt triển khai giảm giá từ 20 - 40%. Ngành hàng không và du lịch Thái Lan đang ra sức giữ chân du khách nội địa, đồng thời thu hút khách quốc tế từ khu vực châu Á và châu Âu trong mùa lễ lớn.
Ông Phạm Anh Vũ nhìn nhận đây là cách làm mà ngành du lịch đã mong đợi rất nhiều năm qua. Thực tế, các DN lữ hành luôn có thể giữ giá tour ổn định là nhờ được các hãng hàng không nội địa giữ giá cho các series đã đặt từ trước. Thế nhưng các dịch vụ như khách sạn, nhà hàng, điểm đến vui chơi, giải trí mua sắm… - các cấu phần khác trong một tour trọn vẹn - lại chưa làm được điều này. Ở góc độ DN, các công ty lữ hành thường phải tự đi đàm phán với từng đối tác dịch vụ, nhưng chỉ khi có "bàn tay" điều tiết ở cấp độ lớn hơn, từ các cơ quan quản lý ngành thì sự hợp tác mới có thể mang tính hiệu quả và bền vững.
"Chúng ta nói rất nhiều năm là học Thái Lan cách các DN ngồi lại với nhau, bắt tay nhau nhưng đến giờ vẫn chưa làm được. Đây là thời điểm cực kỳ quan trọng và có ý nghĩa lớn đối với ngành du lịch. Chiến sự không biết sẽ kéo dài bao lâu nhưng chúng ta phải đảm bảo giữ được toàn bộ lợi thế mà các chương trình hỗ trợ, thúc đẩy du lịch đã triển khai trong thời gian qua. Nếu chậm chân, trước mắt là các đối thủ sẽ vượt lên giành khách, về lâu dài sức DN sẽ bị bào mòn, thị trường mất nhịp. Chúng tôi mong chờ cơ quan quản lý cấp bách khơi lên một chương trình tầm quốc gia, tập hợp tất cả mắt xích của ngành du lịch kết nối lại tạo ra từng sản phẩm cụ thể mang tính chia sẻ, để du lịch VN không bỏ lỡ đà tăng cao điểm lễ, cao điểm hè cũng như cơ hội bứt tốc sau khủng hoảng", lãnh đạo Công ty Du lịch Việt đề xuất.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/du-lich-le-phap-phong-185260404220711255.htm