“Chúng tôi đã tiêu thụ hơn 6 triệu bữa ăn và theo ước tính của tôi là khoảng 3,6 triệu lít cà phê, hai triệu lon nước tăng lực. Tuy nhiên, tôi không nói đây là vấn đề”, Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết hôm 8/4 trong cuộc họp báo cập nhật về chiến dịch tấn công Iran.
Theo đài CBS, số lượng trên tương đương với 7,6 triệu cốc cà phê.
Trong nghiên cứu được tiến hành vào năm 2019 dựa trên hơn 26.000 phản hồi từ quân nhân Mỹ tại ngũ, 87% người được hỏi cho biết đang sử dụng ít nhất một sản phẩm chứa caffeine mỗi tuần. Nghiên cứu cho thấy cà phê là đồ uống chứa caffeine phổ biến nhất với quân đội Mỹ, khi có 68% người tham gia khảo sát sử dụng sản phẩm này. Nước tăng lực là lựa chọn của 29% quân nhân.
Các binh sĩ làm nhiệm vụ chiến đấu là những người có xu hướng sử dụng sản phẩm chứa caffeine nhiều hơn, đặc biệt là cà phê và nước tăng lực. Trong khi đó, quân nhân làm nhiệm vụ hỗ trợ là nhóm dùng nhiều trà và kẹo cao su nhất.
Cũng trong cuộc họp báo hôm 8/4, tướng Caine cho biết quân đội Mỹ đã tập kích hơn 13.000 mục tiêu tại Iran, trong đó khoảng 4.000 mục tiêu “xuất hiện bất ngờ trên chiến trường”.
Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng Liên quân Mỹ ước tính 80% hệ thống phòng không Iran đã bị phá hủy, tương đương hơn 1.500 mục tiêu. Lực lượng Mỹ cũng đã tập kích hơn 700 mục tiêu liên quan thủy lôi và phá hủy hơn 95% số lượng thủy lôi mà Iran có.
Sau hơn 6 tuần giao tranh, Mỹ và Iran sáng 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần. Cả hai bên đều tuyên bố chiến thắng trong xung đột.
Phạm Giang (Theo CBS, Stars and Stripes, Business Insider)
Phát biểu với CNBC ngày 21.4, Tổng thống Trump nói con tàu chở "một số thứ không mấy tốt đẹp", đồng thời bày tỏ bất ngờ về vụ việc.
"Có lẽ, tôi không biết, nhưng tôi hơi ngạc nhiên, nhưng mối quan hệ rất tốt, tôi nghĩ tôi đã có sự hiểu biết ngầm với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng không sao cả. Xung đột là như vậy đấy", theo ông.
Tuần trước, ông chủ Nhà Trắng đã tuyên bố Trung Quốc đã cam kết không chuyển giao vũ khí cho Iran, theo AFP.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 21.4 bác bỏ cáo buộc này. "Theo chúng tôi biết, đây là một tàu container mang cờ nước ngoài. Trung Quốc phản đối bất kỳ sự liên kết và thổi phồng ác ý nào", theo South China Morning Post dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Guo Jiakun.
Ngày 20.4, ông Guo Jiakun cũng bày tỏ "quan ngại" về việc lực lượng Mỹ lên tàu chở hàng của Iran, kêu gọi không leo thang căng thẳng và yêu cầu cả 2 bên cung cấp "các điều kiện cần thiết" để bình thường hóa tình hình ở eo biển Hormuz.
Cũng trong cuộc phỏng vấn của CNBC, Tổng thống Mỹ cho biết không muốn gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, dự kiến hết hạn ngày 22.4, đồng thời cảnh báo Iran "không còn lựa chọn nào khác" ngoài đàm phán.
Ông cũng nhấn mạnh quân đội Mỹ đã tận dụng thời gian ngừng bắn để bổ sung vũ khí và sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công nếu cần. "Chúng tôi đã chuẩn bị đầy đủ. Chúng tôi có rất nhiều đạn dược, rất nhiều mọi thứ… chúng tôi đã dùng tiền để bổ sung và có lẽ họ (Iran) cũng đã bổ sung một ít", ông nói.
Trong khi đó, khủng hoảng tại eo biển Hormuz tiếp tục gây lo ngại toàn cầu. Ủy viên Giao thông vận tải của Liên minh châu Âu (EU) Apostolos Tzitzikostas ngày 21.4 cảnh báo hậu quả sẽ "rất thảm khốc" nếu tuyến hàng hải chiến lược này không được khôi phục.
Cùng ngày, giới chức Qatar bày tỏ mong muốn giảm leo thang căng thẳng và thiết lập hòa bình lâu dài khu vực, đồng thời ủng hộ mạnh mẽ sáng kiến của Pakistan nhằm đưa Iran và Mỹ đến bàn đàm phán.
Trong một diễn biến khác, Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cho biết khoảng 20.000 thủy thủ và 2.000 tàu đang mắc kẹt tại vịnh Ba Tư do giao thông qua Hormuz gần như tê liệt. Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez kêu gọi tăng cường hỗ trợ, đặc biệt về sức khỏe tâm lý, cho các thủy thủ đang chịu áp lực kéo dài, theo Al Jazeera.
Kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng phát ở Trung Đông vào ngày 28-2, eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng - gần như bị phong tỏa, gây gián đoạn nguồn cung năng lượng nghiêm trọng cho toàn cầu.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 21-4, Cao ủy về chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas, cho biết các nước EU đã nhất trí mở rộng trừng phạt đối với Iran, bao gồm cả những bên liên quan đến việc phong tỏa eo biển Hormuz.
Bà Kallas cũng cho biết đã đề nghị các bộ trưởng ngoại giao EU tăng cường sứ mệnh hải quân của khối này tại Trung Đông - lực lượng hiện đang bảo vệ tàu thuyền khỏi các cuộc tấn công của lực lượng Houthi ở Biển Đỏ.
Trong khi đó, Iran đã kêu gọi Liên hợp quốc lên án việc Mỹ bắt giữ tàu chở hàng Touska của nước này ở biển Oman.
Trong thư gửi Hội đồng Bảo an và Tổng thư ký Liên hợp quốc, Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravanicoi cho biết Tehran coi hành vi của Mỹ là "cướp biển" và là sự leo thang nguy hiểm, đe dọa an ninh các tuyến hàng hải quan trọng.
Ông cũng tuyên bố "hành vi bất hợp pháp này cấu thành vi phạm rõ ràng và nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn ngày 8-4-2026 và đủ điều kiện là một hành động gây hấn" theo Hiến chương Liên hợp quốc. Iran cũng yêu cầu thả ngay con tàu này.
Mỹ cho biết con tàu thuộc diện bị trừng phạt và nó đã bị bắt giữ sau khi không tuân thủ yêu cầu dừng di chuyển.
"Thủy thủ đoàn Iran từ chối lắng nghe, vì vậy tàu hải quân của chúng ta đã chặn họ ngay lập tức bằng cách bắn thủng phòng máy", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm 19-4.
Ngày 22-4, Tổng thống Trump thông báo ông đã gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ để chờ đề xuất từ Iran, chỉ vài giờ trước khi lệnh kéo dài 2 tuần này kết thúc. Song ông nhấn mạnh Washington tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hải quân với các cảng của Tehran.
Lệnh phong tỏa này được xem là "nút thắt" khi hai bên tính toán tổ chức đàm phán vòng thứ hai ở Islamabad, Pakistan, sau thất bại của vòng đầu tiên.
Sau tuyên bố của ông Trump, phía Mỹ xác nhận Tổng thống JD Vance đã hủy chuyến đi đến Pakistan để đàm phán. Hiện chưa rõ vòng đàm phán này có diễn ra hay không.
Sau 6 tuần giao tranh căng thẳng, sáng 8-4 giờ Việt Nam, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần.
Thông báo được đưa ra sau khi Pakistan đề xuất Mỹ hoãn tấn công 2 tuần và Iran mở lại eo biển Hormuz để tạo điều kiện cho tiến trình ngoại giao.
Diễn biến này diễn ra chỉ khoảng 90 phút trước hạn chót 20h ngày 7-4 giờ Mỹ (tức 7h sáng 8-4 giờ Việt Nam) mà ông Trump đặt ra để Iran đạt thỏa thuận và mở lại eo biển Hormuz.
Theo NBC News và Hãng tin AFP, tuyên bố của Hội đồng An ninh quốc tối cao Iran vào ngày 8-4 cho biết nước này sẽ bắt đầu giai đoạn đàm phán kéo dài hai tuần để chấm dứt xung đột với Mỹ, bắt đầu từ ngày 10-4 tại Islamabad (Pakistan).
Thời gian đàm phán có thể kéo dài dựa trên thỏa thuận giữa hai bên. Hội đồng An ninh quốc gia tối cao nhấn mạnh việc chấm dứt xung đột phụ thuộc vào việc Mỹ chấp nhận các yêu cầu mà Iran đã nêu trong đề xuất 10 điểm gửi cho Washington thông qua trung gian Pakistan.
"Cần nhấn mạnh rằng điều này không có nghĩa là chiến tranh sẽ chấm dứt. Iran sẽ chỉ chấp nhận chấm dứt chiến tranh khi ngoài việc đồng ý các nguyên tắc được nêu trong kế hoạch 10 điểm, các chi tiết cũng được hoàn tất trong các cuộc đàm phán", tuyên bố cho biết.
Phía Iran cho biết các điều khoản đã được lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei phê chuẩn.
Đề xuất 10 điểm được truyền thông Iran đăng tải bao gồm các nội dung chính như kiểm soát việc di chuyển qua eo biển Hormuz dưới sự phối hợp của lực lượng vũ trang Iran, thiết lập cơ chế quá cảnh an toàn tại eo Hormuz dưới khuôn khổ kiểm soát của Iran.
Đề xuất nêu vấn đề chấm dứt chiến tranh đối với toàn bộ "trục kháng chiến" - các lực lượng được Iran hậu thuẫn trong khu vực như Hezbollah ở Lebanon, Houthi ở Yemen.
Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi tất cả các căn cứ và vị trí trong khu vực Trung Đông, đồng thời Washington phải chấp nhận chương trình làm giàu uranium của Tehran.
Toàn bộ thiệt hại của Iran phải được bồi thường, mọi lệnh trừng phạt và nghị quyết liên quan phải được dỡ bỏ. Iran cũng yêu cầu phải giải phóng toàn bộ tài sản bị đóng băng của nước này ở nước ngoài.
Toàn bộ các điều khoản này phải được đưa vào một nghị quyết mang tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
