Ngay sau hội nghị các nhà báo quốc tế tại Seoul bàn về các vấn đề thời sự nóng bỏng, nhà báo Park Jong Hyun, chủ tịch Hội Nhà báo Hàn Quốc, đưa các nhà báo đến thẳng nhà sách Kyobo gần đó.
Kyobo là chuỗi nhà sách lớn nhất xứ kim chi, ví như “nhà sách quốc dân” vì là điểm hẹn của người yêu sách. Họ đến đây đọc sách, ngắm sách, tham dự các sự kiện, gặp gỡ, giao lưu với các tác giả…
Nó gần giống như Đường sách ở TP.HCM nhưng nằm dưới tầng hầm khu thương mại trung tâm thủ đô Seoul. Sách tiếng Hàn và tiếng Anh tràn ngập kệ sách nối dài, phủ kín không gian nhà sách (khoảng 11 triệu tựa sách có sẵn trên các nền tảng online Kyobo).
Cô Hyunlim Kim, phụ trách sách ngoại văn, nói: chúng tôi không đặt nặng chuyện kinh doanh mà tập trung quảng bá, khuyến khích văn hóa đọc, đặc biệt hướng tới giới trẻ khi các bạn ấy ngày càng bị hút vào các thiết bị điện tử.
Nhà sách ưu tiên thiết kế bàn ghế thoải mái cho người đọc tại chỗ, có chỗ triển lãm tranh ảnh, đặc biệt là bức tường treo chân dung các nhà văn đoạt giải Nobel. Mọi người dễ dàng nhận ra ảnh nhà văn Hàn Quốc Han Kang, đoạt giải Nobel văn chương năm 2024, treo trang trọng cùng với các nhà văn danh tiếng thế giới.
Ai chưa kịp trải nghiệm hết nhà sách có thể quét mã QR tìm hiểu thêm câu chuyện nhà sách trên điện thoại. Trên đó có thông điệp “People make books, books make people” (Con người làm ra sách, sách làm nên con người). Thông điệp ấy bằng tiếng Hàn cũng xuất hiện ngay lối vào cổng lớn nhà sách ở Trung tâm thương mại Kyobo.
Không chỉ ở Seoul, khi chúng tôi đến thành phố Suwon (nơi đặt đại bản doanh Tập đoàn Samsung), lại được đắm mình trong thế giới sách ở Trung tâm thương mại Starfield. Thư viện sách chính là điểm nhấn ấn tượng của Starfield khi họ dựng các kệ sách khổng lồ từ tầng 4 lên tầng 7.
Sàn tầng 4 có sân khấu cho diễn giả, khán đài cho khán giả cùng giao lưu về sách và các hoạt động văn hóa, đặc biệt có khá nhiều bàn ghế để khách nghỉ ngơi, thư giãn, đọc sách. Vị trí “kim cương” nhất trung tâm lẽ ra để bán hàng nhưng ở đây ưu tiên cho sách và sách.
Ông Youngsun Won, quản lý Starfield Suwon, mô tả: kệ sách 4 tầng lầu có chiều cao ước tính 22 mét với sức chứa gần 3 triệu đầu sách chính là “trái tim” của trung tâm thương mại này. Vì thế, khách đến trung tâm thương mại không thể bỏ qua “trái tim sách”. Cách làm này đang được nhân ra nhiều trung tâm thương mại Starfield ở các địa phương khác.
Đúng hôm chúng tôi đến, họ bắt đầu cho phép thú cưng (chó, mèo) được tung tăng theo các cô cậu chủ ra vào. Lý do: các bạn trẻ bây giờ khó rời khỏi thú cưng nên Starfield Suwon muốn thu hút thêm giới trẻ đành phải chiều lòng khách bằng cách chào đón cả thú cưng, chứ không thể cấm như trước đây.
Người Hàn ngày càng đầu tư cho văn hóa không thua kém gì đầu tư cho kinh tế. Họ tự hào về điều đó vì nó góp phần nâng tầm hình ảnh Hàn Quốc trên toàn cầu. Họ định vị Hàn Quốc như một quốc gia phát triển hài hòa, chứ không hoàn toàn tập trung cho kinh tế.
Ngoài Bảo tàng Hangeul (về chữ Hàn) ở Seoul, gần đây họ đầu tư thêm một bảo tàng quốc gia hiện đại, hoành tráng về hệ thống các loại chữ viết tại thành phố Incheon.
Họ muốn người Hàn không chỉ biết những gì thuộc về họ mà còn phải biết những gì đáng biết về các nền văn minh nhân loại.
Theo các thuyết minh tại đây, hệ thống chữ viết của các dân tộc trên thế giới là một trong những phát minh vĩ đại giúp chúng ta có thể kết nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Hàn Quốc thể hiện mình cũng nằm trong chuỗi kết nối theo mạch phát triển đó.
Chính vì vậy, bảo tàng được thiết kế như một cuộn giấy mở ra cho khách tham quan trở về với lịch sử chữ viết đầu tiên của con người, sau đó sang tiếp các trang định hình chữ viết khác nhau trên thế giới.
Khách Việt đến nay sẽ cảm thấy gần gũi và thú vị vì có tiếng Việt trong các bảng thuyết minh cùng với các thứ tiếng phổ biến (Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn…). Đặc biệt, bản truyện Kiều bằng chữ nôm của đại thi hào Nguyễn Du cũng góp mặt ở bảo tàng độc đáo này trong khu vực chữ viết vùng Đông Á.
Bảo tàng thu hút giới trẻ bằng cách thiết kế hiện đại, ứng dụng công nghệ mới từ âm thanh đến ánh sáng và cách thức trình bày các hiện vật quý hiếm mà họ sưu tập được. Chỉ tiếc vì thời gian eo hẹp, chúng tôi chưa kịp tìm hiểu xem họ sưu tập các hiện vật quý từ khắp thế giới như thế nào.
Rời bảo tàng trong tiếc nuối, chúng tôi được bù đắp bằng chuyến khám phá công viên Dae Jang Geum gần đó. Thật ra đây là phim trường (của Đài truyền hình MBC hàng đầu Hàn Quốc) rộng khoảng 250ha, trở nên nổi tiếng sau thành công của bộ phim truyền hình dã sử dài tập Dae Jang Geum.
Và phim trường MBC Dramia đã trở thành công viên mang tên bộ phim nổi đình nổi đám một thời ở Hàn Quốc, Việt Nam và nhiều nước khác. Lãnh đạo Đài MBC thú thật rằng họ không ngờ bộ phim cổ trang này thành công đến như vậy.
Phim trường được dựng cách đây 20 năm vẫn tiếp tục thu hút du khách trong và ngoài nước đến trải nghiệm bối cảnh Hàn Quốc xưa. Gian bếp của nàng Dae Jang Geum với nồi thật, chảo thật vẫn khiến các bà các cô bồi hồi chụp các kiểu ảnh như trong phim.
Người Hàn thời phong kiến trọng nam khinh nữ mà vẫn tôn vinh cô gái mồ côi Dae Jang Geum lên hàng nữ ngự y trong triều đình. Người Hàn ngày nay tự hào tôn vinh nữ diễn viên Lee Young Ae (nhập vai Dae Jang Geum) lên hàng biểu tượng sắc đẹp Hàn Quốc. Công viên mang tên nàng có cả khu cắm trại cho du khách, đặc biệt giới trẻ muốn trải nghiệm phim trường lâu lâu hơn. Một bộ phim thành công đã tạo ra những thành công tiếp theo kéo dài tới nay quả thật đáng nể.
Rõ ràng sự thành công của phim trường, nhà sách, bảo tàng chữ viết… về sức hút đối với công chúng không hề dễ dàng nếu không được thực hiện như những dự án kỳ công, tâm huyết tương xứng với giá trị kinh tế lẫn giá trị văn hóa của nó.
Ngành công nghiệp văn hóa Hàn Quốc bây giờ không hề thua kém các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, cơ khí, điện tử… đã đưa xứ sở Kim Chi lên hàng các nước phát triển chỉ sau vài chục năm, kể từ thế chiến thứ hai.
Tổng thống Aleksandar Vucic ngày 5/4 cho biết quân đội và cảnh sát Serbia đã tìm thấy hai ba lô chứa "những gói chất nổ lớn kèm kíp nổ" gần đường ống khí đốt thuộc dự án Dòng chảy Balkan tại khu vực Kanjiza, miền bắc đất nước.
Giới chức Serbia chưa công bố kết luận về động cơ âm mưu đánh bom đường ống khí đốt Dòng chảy Balkan. Tổng thống Vucic cho biết lực lượng chức năng đã thu thập được "một số dấu vết" nhưng chưa thể tiết lộ. Ông cảnh báo nếu vụ nổ xảy ra có thể gây nguy hiểm cho nhiều người và gây thiệt hại lớn cho đường ống.
Dòng chảy Balkan là phần mở rộng của tuyến đường ống Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ, vận chuyển khí đốt từ Nga tới Serbia và Hungary, được coi là hạ tầng năng lượng quan trọng đối với quốc gia Đông Âu.
Ông Vucic cho biết đã thông báo sự việc cho Thủ tướng Hungary Viktor Orban. Lãnh đạo Hungary coi đây là "âm mưu nhắm vào hạ tầng khí đốt then chốt của đất nước" và đã lập tức triệu tập cuộc họp khẩn của Hội đồng Quốc phòng Quốc gia.
Tuy nhiên, lãnh đạo đối lập Hungary Peter Magyar bày tỏ hoài nghi, cho rằng đây có thể là sự việc được dàn dựng nhằm tác động lên kế hoạch tổ chức tổng tuyển cử. "Trong nhiều tuần qua, chúng tôi đã nhận được cảnh báo từ nhiều nguồn rằng có thể sẽ xảy ra một sự cố 'tình cờ' tại Serbia, liên quan đến đường ống khí đốt, vào dịp lễ Phục sinh", ông viết trên mạng xã hội.
Cử tri Hungary sẽ đi bỏ phiếu vào ngày 12/4 trong cuộc bầu cử được xem là quan trọng nhất ở châu Âu trong năm nay.
Các kết quả thăm dò cho thấy phe đối lập đạt khoảng 50% số phiếu trên toàn quốc, đảng Fidesz của Thủ tướng Orban ở mức 39%. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo những khảo sát toàn quốc không phản ánh đầy đủ sự phức tạp của khu vực bầu cử.
Serbia, quốc gia đang trong tiến trình gia nhập Liên minh châu Âu (EU), phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung khí đốt Nga, với lượng nhập khẩu khoảng 6 triệu m3 mỗi ngày ở mức giá ưu đãi. Hungary cũng phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Nga.
Thủ tướng Orban gần đây cáo buộc Kiev cố tình trì hoãn sửa chữa một tuyến đường ống khác đi qua lãnh thổ Ukraine, làm gián đoạn dòng chảy dầu tới Hungary và Slovakia. Tranh cãi về năng lượng đã khiến Hungary chặn kế hoạch của EU về khoản vay hơn 100 tỷ USD cho Ukraine.
Một xu hướng tuyển dụng mới đang trỗi dậy ở xứ tỉ dân, các tập đoàn công nghệ và tài chính chủ động săn đón nhân tài ngay từ ghế nhà trường, sẵn sàng đặt năng lực thực chiến lên trên tấm bằng đại học truyền thống.
Theo nền tảng Sixth Tone ngày 3-4, Trần Quảng Vũ gia nhập nhóm nghiên cứu Kimi của Moonshot AI từ tháng 11-2025 với vai trò thực tập sinh học máy (Machine Learning).
Trong báo cáo kỹ thuật được công bố, Trần Quảng Vũ được xếp là một trong ba đồng tác giả chính, cùng với hai nhà nghiên cứu đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
Thị trường lao động Trung Quốc, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ và tài chính vốn cực kỳ khắt khe về bằng cấp.
Các vị trí nghiên cứu hay đầu tư thường ưu tiên ứng viên có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ từ các trường danh tiếng. Nhưng nay cấu trúc đào tạo và xu hướng tuyển dụng đã có dấu hiệu thay đổi khá nhanh.
Đầu tháng 3 vừa qua, Tập đoàn công nghệ Tencent công bố chương trình mùa hè cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông (từ 13 - 18 tuổi) tham gia các dự án tài chính công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI).
Phía Tencent cho biết sáng kiến này nhằm "phá vỡ ranh giới về tuổi tác và kinh nghiệm", đồng thời giúp học sinh rèn giũa kỹ năng đổi mới khi giải quyết các vấn đề thực tế.
Chỉ vài ngày sau, Tập đoàn ô tô Geely cũng công bố chương trình thực tập dành cho học sinh năm cuối trung học phổ thông, người hướng dẫn cho các em sẽ là các lãnh đạo công nghệ trực thuộc tập đoàn.
Làn sóng này cũng lan sang cả lĩnh vực tài chính. Cuối tháng 3 vừa qua, Công ty quản lý đầu tư Zhiyu Zhishan tại Bắc Kinh công bố tuyển các vị trí đầu tư và chiến lược AI, với điều kiện ứng viên từ 16 tuổi trở lên và có trình độ trung học phổ thông.
Trong thông báo chiêu mộ, công ty này nhấn mạnh rằng năng lực quan trọng hơn học vấn trong thời đại AI.
Tờ National Business Daily cho rằng việc nới lỏng tiêu chuẩn về độ tuổi và bằng cấp không phải là hạ thấp tiêu chuẩn, mà là kéo thời điểm cạnh tranh của nhân lực lên sớm hơn, với mục tiêu vẫn là tìm người có năng lực. Điều này cũng đồng nghĩa áp lực không giảm, mà có xu hướng dịch chuyển từ bậc đại học xuống giáo dục phổ thông.
Dù pháp luật Trung Quốc cho phép người từ 16 tuổi tham gia lao động, nhưng dư luận Trung Quốc vẫn tranh luận về việc liệu thanh thiếu niên ở độ tuổi này có phù hợp với các môi trường cạnh tranh cao như công nghệ hay đầu tư hay không.
Thừa nhận với National Business Daily, ông Hà Lý, Giám đốc điều hành Công ty Zhiyu Zhishan, chia sẻ sau khi gây tranh cãi với thông báo tuyển nhân tài từ 16 tuổi, công ty đã nâng độ tuổi lên 18 do lo ngại về mức độ trưởng thành tâm lý của ứng viên.
Việc doanh nghiệp tiếp cận nhân tài từ bậc trung học không chỉ diễn ra tại Trung Quốc. Một số doanh nghiệp công nghệ tại Mỹ và châu Á cũng đã thử nghiệm cách tiếp cận này.
Năm 2025, Công ty công nghệ Palantir ở Mỹ triển khai chương trình tuyển dụng 22 học sinh vừa tốt nghiệp trung học vào vị trí thực tập có lương. Những ứng viên này có thành tích học tập nổi bật, được đánh giá tương đương nhóm sinh viên các trường thuộc Liên đoàn Ivy.
Theo mô hình này, những người thể hiện tốt trong thời gian thực tập sẽ có cơ hội chuyển sang vị trí chính thức, tạo ra một con đường nghề nghiệp thay thế cho lộ trình đại học truyền thống.
Cuối năm 2025, nhà đồng sáng lập Google, ông Sergey Brin, cũng cho biết công ty đang tuyển dụng nhiều nhân sự không có bằng cử nhân, đặc biệt là những người có khả năng tự học và giải quyết vấn đề tốt.
Theo tờ News On Japan, nhu cầu tuyển dụng học sinh trung học tại Nhật Bản đang gia tăng rõ rệt. Cứ mỗi học sinh tốt nghiệp trung học thì có khoảng 4,1 vị trí việc làm đang chờ sẵn, cao hơn đáng kể so với mức 1,75 của sinh viên đại học.
Trong bối cảnh thiếu hụt lao động, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản cho rằng tuyển học sinh giúp họ có thêm thời gian đào tạo nhân sự từ đầu, đồng thời xây dựng đội ngũ phù hợp với nhu cầu công ty.
Trang tin Sina Finance ngày 4-4 dẫn lời chuyên gia đổi mới nhân tài có hơn 30 năm làm việc tại Thung lũng Silicon, ông Lục Hướng Khiêm nhận định đây là "một xu hướng mang tính toàn cầu".
Ông Lục cho rằng một phần nguyên nhân là do nhiều kỹ năng cơ bản, vốn trước đây được đào tạo trong đại học, đang dần được tự động hóa, khiến lợi thế của quá trình đào tạo bốn năm không còn rõ rệt như trước.
Một nhân sự trong ngành AI chia sẻ rằng trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, năng lực sáng tạo và khả năng hình dung những ý tưởng mới trở nên quan trọng hơn các kỹ năng mang tính chuẩn hóa.
Những người trẻ thuộc thế hệ Alpha (người sinh sau năm 2010) lớn lên cùng công nghệ, họ có một sự nhạy cảm tự nhiên với AI mà những người đã qua đào tạo bài bản đôi khi không có được.
Theo ông Lục Hướng Khiêm, tác động đáng chú ý của AI không chỉ nằm ở việc thay đổi công việc, mà còn làm gia tăng tốc độ phát triển không đồng đều về cơ hội nghề nghiệp và giá trị kinh tế giữa các cá nhân.
"Nếu Nga sẵn sàng ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp lại tương xứng. Đề xuất này đã được chuyển đến phía Nga thông qua Mỹ", ông Zelensky nói.
Trước đó, ông Zelensky ngày 30.3 tuyên bố Kyiv sẵn sàng đáp lại nếu Nga ngừng tấn công hệ thống năng lượng của Ukraine, và sẽ chấp nhận ngừng bắn trong dịp lễ Phục sinh của Chính thống giáo vào ngày 12.4. Đáp lại, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng đề xuất ngừng bắn dịp lễ Phục sinh không phải là một sáng kiến rõ ràng, và kêu gọi ông Zelensky nên theo đuổi một giải pháp hòa bình, chứ không phải là một lệnh ngừng bắn, theo Hãng tin TASS.
Trong khi đó, những kênh truyền thông Telegram tiếng Nga đưa tin quân đội Ukraine được cho là đã tấn công cảng nhiên liệu Ust-Luga ở tỉnh Leningrad của Nga vào đêm 6.4 và rạng sáng 7.4, theo The Kyiv Independent. Tỉnh trưởng Aleksandr Drozdenko của tỉnh Leningrad tuyên bố 22 máy bay không người lái của Ukraine đã bị bắn hạ ở tỉnh này, nhưng không nêu rõ mục tiêu của cuộc tấn công mới.
Đến chiều 7.4, chưa có phản ứng từ Moscow, và phía Ukraine cũng chưa tuyên bố nhận trách nhiệm về vụ tấn công Ust-Luga. Nếu được xác nhận, đây là vụ tấn công mới nhất trong một loạt cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhắm vào những kho dầu quan trọng nhất của Nga trên bờ biển Baltic và biển Đen trong những tuần gần đây. Cảng Ust-Luga đã bị tấn công ít nhất 5 lần từ ngày 22-31.3.