Hơn một năm bất bại trên mọi đấu trường, bên cạnh chức vô địch AFF Cup 2024 và tấm vé dự Asian Cup 2027, là minh chứng cho thành công vang dội của đội tuyển Việt Nam.
Sau cuộc khủng hoảng cuối “triều đại” Philippe Troussier với 7 trận thua liên tục, chuỗi ngày chỉ toàn thắng và hòa mà HLV Kim Sang-sik cùng học trò tạo nên đã đưa toàn đội trở lại tốp 100 thế giới (hạng 99). Nếu tích lũy điểm số đủ tốt tại AFF Cup 2026, đội tuyển Việt Nam dự kiến tăng thêm tối thiểu 2 đến 3 bậc, để tiếp tục tiến gần hơn tốp 90.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận thực tế: đội tuyển Việt Nam đã bất bại suốt 17 trận đã qua (15 thắng, 2 hòa), nhưng đang thiếu những chiến thắng lớn.
Cụ thể, đội bóng của ông Kim Sang-sik chỉ đối đầu Lào (hạng 185), Indonesia (hạng 122), Philippines (hạng 135), Myanmar (hạng 158), Singapore (hạng 147) và Thái Lan (hạng 93) ở AFF Cup 2024. Đến vòng loại Asian Cup 2027, chất lượng đối thủ còn kém hơn, với Malaysia (hạng 138), Nepal (hạng 176) và Lào. Ở các trận giao hữu, đội tuyển Việt Nam hòa Ấn Độ (hạng 136), thắng Campuchia (hạng 177) và Bangladesh (hạng 181).
Trong các đội mà HLV Kim Sang-sik từng thắng cùng đội tuyển Việt Nam, đáng kể nhất chỉ có Thái Lan (nằm trong tốp 100). Các đội còn lại đều có thứ hạng thấp hơn, nằm trong nhóm bốn hoặc nhóm năm tại châu Á. Đây là nhóm các đội hiếm khi, hoặc chưa từng đoạt vé đến Asian Cup.
Để tìm giai đoạn đội tuyển Việt Nam đấu “quân xanh” đẳng cấp, phải tua ngược về tháng 9.2024. Đó là khi Việt Nam thua 0-3 trước Nga (hạng 36 thế giới) trên sân Mỹ Đình. Như vậy, cũng gần tròn 2 năm, học trò ông Kim không đấu với các đội nằm trong tốp 90 thế giới.
Đây là bức tranh tương phản với giai đoạn 2023, khi đội tuyển Việt Nam liên tục chạm trán những đội tuyển mạnh như Syria (hạng 84), Palestine (hạng 95), Uzbekistan (hạng 50), Trung Quốc (hạng 94) hay Hàn Quốc (hạng 25).
Dù phải nhận những trận thua đậm, như 0-2 trước Uzbekistan hay 0-6 trước Hàn Quốc, nhưng rõ ràng, đó đều là bài học kinh nghiệm, là những trận đấu đỉnh cao để các cầu thủ duy trì nhịp vận động ở đẳng cấp cao tại châu Á.
100% quân số đội tuyển Việt Nam hiện tại đá ở V-League. Không một cầu thủ nào chọn xuất ngoại như mong muốn của cá nhân HLV Kim Sang-sik, mà chỉ ở trong nước… đá với nhau. Mà với chất lượng các đội V-League, rất khó để cầu thủ nội bật lên đẳng cấp mới.
Phương án sử dụng Việt kiều và ngoại binh nhập tịch (4 gương mặt con lai hoặc hoàn toàn mang dòng máu nước ngoài đá trận trước) đã giúp đội tuyển Việt Nam tiến bộ, song đây chỉ là giải pháp ngắn hạn. Về lâu dài, các cầu thủ cần được va chạm ở đẳng cấp quốc tế nhiều hơn, trước những đối thủ đẳng cấp hơn, thay vì chỉ đá với Đông Nam Á hay Nam Á.
Những bài học có được khi thua Nhật Bản, Hàn Quốc, Ả Rập Xê Út… mà đội tuyển Việt Nam có được giai đoạn 2021 – 2023 đã tạo nên sức mạnh của tập thể HLV Kim Sang-sik hôm nay. Gặp đội yếu, gặt hái điểm số. Nhưng chỉ khi gặp đội mạnh, mới gặt hái được trải nghiệm đủ nhiều để chuyển dịch lên tầm vóc mới.
Trong năm 2026, đội tuyển Việt Nam sẽ đá AFF Cup vào giữa năm. Đây là cơ hội để thầy trò ông Kim cải thiện thứ hạng FIFA. Dù vậy, khi đã xong nhiệm vụ tích lũy và tăng điểm, đội cần tìm đến những cửa ải nặng ký hơn.
Ở VCK Asian Cup 2027, đối thủ của đội tuyển Việt Nam không còn là Nepal hay Bangladesh. Quang Hải cùng đồng đội có thể phải gặp Iran, Nhật Bản, Hàn Quốc, Jordan, Syria hay Qatar. Đối thủ mạnh hơn, đòi hỏi bản lĩnh phải dày và cường độ phải nhanh, mạnh hơn nữa.
CLB Công an TP.HCM thua sốc Thanh Hóa 0-4, HLV Lê Huỳnh Đức nói gì?
Tối 5.4, CLB Công an TP.HCM có chuyến làm khách đến sân Thanh Hóa. Thầy trò HLV Lê Huỳnh Đức kiểm soát bóng gần 60%, tạo ra đến 19 pha dứt điểm nhưng chỉ có đúng 1 lần đưa bóng đi trúng đích. Việc phung phí cơ hội là một phần nguyên nhân khiến đội khách để thua 0-4.
Trong cuộc họp báo sau trận đấu, HLV Lê Huỳnh Đức chia sẻ: "Trong bóng đá, bỏ lỡ cơ hội là điều bình thường. Trách nhiệm thuộc về tôi khi chưa cải thiện được khả năng dứt điểm cho các cầu thủ. Chúng tôi đã tạo ra một vài cơ hội rõ ràng, nếu tận dụng tốt thì tinh thần toàn đội chắc chắn sẽ tốt hơn, nhưng tiếc là chưa làm được. Điều tôi cần truyền đạt lúc này là tầm quan trọng của tinh thần thi đấu và nền tảng thể lực. Toàn đội cần vận hành đồng bộ hơn, đặc biệt khi đối đầu với những đội chơi quyết liệt, đá rắn và có nhiều tiểu xảo thì phải có phương án ứng phó phù hợp. CLB Thanh Hóa hôm nay chơi rất quyết liệt, va chạm mạnh, khiến cầu thủ của chúng tôi phải nằm sân khá nhiều".
Cựu tiền đạo nổi tiếng nói thêm: "Trong trận thua ở lượt đi, chúng tôi có phần bất ngờ, nhưng cũng đã có sự chuẩn bị cho trận lượt về này. Dù vậy, kết quả chưa như mong muốn. Chúng tôi xác định phải tập trung cho từng trận một. Ở V-League, chỉ cần chững lại 1-2 trận là các đối thủ khác có thể vượt lên ngay. Thời gian gần đây, đội đã chú trọng nhiều hơn đến các phương án tấn công. Các cầu thủ tuyến trên cần được rèn luyện đa dạng hơn trong cách tiếp cận khung thành và xử lý tình huống, nâng cao hiệu quả ghi bàn trong những trận đấu tới".
Bên kia chiến tuyến, HLV Mai Xuân Hợp không giấu được niềm hạnh phúc. Ông nói: "Tôi muốn gửi lời cảm ơn đến những người đã hỗ trợ tích cực để CLB Thanh Hóa hoàn tất việc đăng ký cầu thủ đúng thời hạn. Thay mặt toàn đội, tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc. Về tinh thần thi đấu, không chỉ riêng trận này mà toàn đội luôn xác định phải nỗ lực hết mình. Đây là giai đoạn khởi đầu, vì vậy tất cả các cầu thủ, đá chính hay dự bị, đều đã cống hiến 100% khả năng. Tôi rất trân trọng điều đó".
HLV Mai Xuân Hợp xúc động, gửi lời cảm ơn đến nhiều cổ động viên vì đã đồng hành cùng đội, cảm ơn cầu thủ đã luôn nỗ lực. Ông nói thêm: "Hôm nay, toàn đội đã thực hiện tốt ý đồ chiến thuật của ban huấn luyện, và bàn thắng sớm phần nào giúp giải tỏa áp lực. Tuy nhiên, chặng đường phía trước vẫn còn rất dài. Tôi luôn nhấn mạnh với các cầu thủ rằng bóng đá đòi hỏi thể lực tốt. Nếu không đảm bảo thể trạng, các bạn sẽ thiếu tự tin và không thể theo đuổi tình huống đến cùng. Trong thời gian vừa qua, toàn đội đã có sự cải thiện đáng kể, các cầu thủ mới cũng dần hòa nhập.
Cuối cùng, HLV trưởng CLB Thanh Hóa mong toàn đội thi đấu tập trung, coi mỗi trận đấu là một trận chung kết, không được phép nghĩ rằng đội đang ở vị trí an toàn. Sau vòng 17, đội bóng xứ Thanh đang đứng thứ 11 với 16 điểm, hơn đội cuối bảng PVF-CAND 4 điểm.
Đội tuyển Việt Nam toàn nhân tố cũ nhưng vẫn mạnh vì thầy Kim đã…
Chiến thắng 3-1 trước Malaysia giúp đội tuyển Việt Nam duy trì mạch trận bất bại lên con số 17, đồng thời hoàn thành vòng loại Asian Cup 2027 với 6 chiến thắng tuyệt đối.
Đáng chú ý, từ đội hình ra sân đến danh sách tập trung, HLV Kim Sang-sik ưu tiên gương mặt kinh nghiệm. Vị trí thủ môn được giao cho Nguyễn Filip, người gác đền có quốc tịch Việt Nam và khoác áo tuyển từ thời HLV Philippe Troussier. Hàng hậu vệ có Đoàn Văn Hậu, Đỗ Duy Mạnh và Bùi Hoàng Việt Anh, đều là những "lính ngự lâm" được phát hiện bởi HLV Park Hang-seo. Ở tuyến giữa, Nguyễn Hoàng Đức, Nguyễn Quang Hải, Nguyễn Hai Long, hay cánh phải với Trương Tiến Anh, cũng đến từ phát kiến của những người tiền nhiệm.
Chỉ có 3 gương mặt đá chính trước Malaysia bắt đầu lên đội tuyển từ thời HLV Kim Sang-sik, gồm Nguyễn Xuân Son, Đỗ Hoàng Hên và Cao Pendant Quang Vinh. Hai ngoại binh nhập tịch và một Việt kiều, đều đã "nức tiếng" ở V-League từ lâu, khó có thể coi là phát hiện mới.
Cách dùng người cho thấy, chiến lược gia người Hàn Quốc ưu tiên kế thừa hơn là "đập đi xây lại". Thực tế, ông Kim cũng có những phát kiến con người mới mẻ, như sử dụng Nguyễn Văn Trường đá tiền vệ trung tâm ở trận giao hữu gặp Nga, đôn Nguyễn Hiểu Minh, Trần Trung Kiên, Phạm Lý Đức lên tuyển, trao khung gỗ cho Nguyễn Đình Triệu. Song nhìn chung, ở thời khắc quan trọng, cựu HLV Jeonbuk vẫn trở về với giải pháp an toàn. Việc sử dụng những nhân tố cũ là lựa chọn chuẩn xác, bởi Duy Mạnh, Hoàng Đức, Quang Hải vẫn ở đỉnh cao sự nghiệp, dạn dày kinh nghiệm, đã chứng minh được phẩm chất chuyên nghiệp và biết phải làm gì ở những trận cầu cân não.
Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa, đội tuyển Việt Nam lặp lại con đường của người tiền nhiệm, như phòng ngự phản công kiểu Park Hang-seo hay tấn công và kiểm soát kiểu Troussier.
Trong khuôn khổ "bình cũ", ông Kim đang pha chế "rượu mới". Nền tảng "lấy thủ làm gốc" của ông Park vẫn được duy trì, kết hợp tư duy pressing hiện đại mà HLV Troussier đã cất công nhào nặn trong 1 năm ít ỏi ở Việt Nam.
Song, HLV Kim Sang-sik có cách vận hành thực dụng hơn: ưu tiên tập nhuần nhuyễn các bài chuyển đổi trạng thái từ thủ sang công, biến những pha đoạt bóng giữa sân trở thành "mồi lửa" phản công thần tốc. Đội tuyển Việt Nam không sử dụng nhiều đường chuyền thừa, không tấn công liên tục, nhưng đã lên bóng là tạo áp lực dồn dập, nhờ lối đánh trực diện, tiếp cận khung thành với tốc độ cao.
Học trò ông Kim có thể đá bóng dài, đánh biên, phối hợp trung lộ, nhưng đều với tiêu chí "thần tốc", đưa bóng trực diện để đè mặt đối thủ. Lối đánh chớp nhoáng ấy mang lại cho Việt Nam hiệu suất trung bình 2,5 bàn/trận ấn tượng trong 17 trận đã qua. Đội tuyển Việt Nam có thể tận dụng thành công hay không, nhưng với ông Kim, đội chưa bao giờ thiếu cơ hội.
Mấu chốt thành công của ông Kim nằm ở hai điểm: trao cho học trò không gian phù hợp để sáng tạo, và xây dựng lối chơi phù hợp với học trò.
HLV Kim Sang-sik tin dùng Nguyễn Xuân Son, bởi chân sút sinh năm 1997 có khả năng độc lập tác chiến, tì đè trực diện với trung vệ để ghi bàn hoặc làm tường, đồng thời di chuyển rộng để đập nhả một chạm.
Cũng với lối chơi một chạm cùng nhãn quan tinh tế, Hoàng Hên mang tới sức sáng tạo cho tuyến giữa. Tiền vệ 32 tuổi có những cú vung chân xé toang hàng thủ đối phương chỉ bằng một nhịp quan sát cực nhanh và bén. Hay Tiến Anh được trao suất đá chính nhờ những quả tạt cực chất lượng (3 kiến tạo vào lưới Malaysia, Bangladesh). Anh được ông Kim giao nhiệm vụ bám biên và tạt, để các mũi công bên trong khai thác bóng bổng.
Câu chuyện dùng đúng người, đúng thời điểm và hợp lối chơi cho thấy HLV Kim Sang-sik có nguyên tắc xây dựng đội bóng rõ ràng. Chiến lược gia người Hàn Quốc lựa chọn con người và chọn triết lý dựa trên những gì mình có. Do vậy, dù huấn luyện đội tuyển quốc gia hay U.23 Việt Nam, ông Kim đều tạo nên tổng thể lối chơi hài hòa, không đẹp mắt nhưng lại hiệu quả miễn bàn. Những gương mặt dù cũ hay mới cũng đều có "sân khấu" thể hiện mình. Cũng bởi thế, đội tuyển Việt Nam có dùng "bình cũ", thì "rượu mới" vẫn tuôn chảy.
Tìm được điểm mới mẻ trong cách chơi để thúc đẩy các trụ cột, đội tuyển Việt Nam có thể chuyển mình từ trên nền tảng tưởng như cũ kỹ nhất.
