Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 97/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 46/2023 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm.
Nghị định bổ sung quy định doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ (trừ bảo hiểm hàng không, bảo hiểm vệ tinh), bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ có thời hạn từ một năm trở xuống phải có vốn điều lệ tối thiểu là 400 tỷ đồng.
Nghị định cũng điều chỉnh quy định về vốn điều lệ tối thiểu của doanh nghiệp tái bảo hiểm.
Kinh doanh tái bảo hiểm, nhượng tái bảo hiểm phi nhân thọ hoặc cả bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ có thời hạn từ một năm trở xuống: 500 tỷ đồng;
Kinh doanh tái bảo hiểm, nhượng tái bảo hiểm nhân thọ hoặc cả bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe: 900 tỷ đồng;
Kinh doanh tái bảo hiểm, nhượng tái bảo hiểm cả bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ và bảo hiểm sức khỏe: 1.400 tỷ đồng.
Một điểm đáng chú ý khác là đối với doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam, Nghị định sửa đổi, bổ sung về trình tự, thủ tục cấp giấy phép thành lập và hoạt động hoặc các đề nghị, thông báo gửi Bộ Tài chính.
Tổ chức, cá nhân đề nghị cấp giấy phép thành lập và hoạt động hoặc có các đề nghị, thông báo chuẩn bị hồ sơ theo quy định tại Nghị định này; nộp trực tiếp tại Bộ Tài chính hoặc gửi qua đường bưu điện hoặc qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến nếu đủ điều kiện áp dụng.
Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ đề nghị cấp giấy phép, nếu hồ sơ chưa đầy đủ và hợp lệ, Bộ Tài chính thông báo bằng văn bản yêu cầu bổ sung, sửa đổi hồ sơ. Thời hạn bổ sung, sửa đổi hồ sơ của chủ đầu tư tối đa là 6 tháng kể từ ngày ra thông báo. Trường hợp chủ đầu tư không bổ sung, sửa đổi hồ sơ theo đúng thời hạn quy định, Bộ Tài chính từ chối xem xét cấp giấy phép.
Tổng thời gian để tổ chức, cá nhân bổ sung, sửa đổi hồ sơ tối đa là 12 tháng kể từ ngày Bộ Tài chính thông báo lần đầu. Quá thời hạn trên, tổ chức, cá nhân không hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, Bộ Tài chính có quyền từ chối xem xét cấp giấy phép.
Trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Tài chính cấp giấy phép thành lập và hoạt động cho doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, chi nhánh nước ngoài tại Việt Nam. Trường hợp từ chối cấp giấy phép, Bộ Tài chính có văn bản giải thích rõ lý do.
Thời hạn giải quyết thủ tục hành chính là ngày làm việc theo quy định của pháp luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Trường hợp thời hạn giải quyết thủ tục hành chính từ 30 ngày làm việc trở lên thì quy định là ngày hoặc tháng.
Cổ phiếu Bảo hiểm Bảo Minh vào diện cảnh báo, nguyên nhân xuất phát từ nhân viên gian lận 156 tỉ
Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) vừa đưa cổ phiếu BMI của Tổng công ty cổ phần Bảo Minh vào diện cảnh báo kể từ ngày 10-4 tới.
Lý do tổ chức kiểm toán có ý kiến kiểm toán ngoại trừ đối với báo cáo tài chính tổng hợp năm 2025 đã được kiểm toán của tổ chức niêm yết.
Trước đó, BMI đã công bố báo cáo tài chính năm 2025 đã qua kiểm toán PwC Việt Nam kiểm toán. Theo đó, kiểm toán viên đưa ra ý kiến ngoại trừ về khoản tài sản thiếu chờ xử lý với giá trị hơn 155,9 tỉ đồng của BMI.
"Chúng tôi không thể thu thập được đầy đủ bằng chứng kiểm toán phù hợp liên quan đến khả năng thu hồi của khoản này. Do đó, chúng tôi không thể xác định liệu có cần thiết phải lập dự phòng phải thu khó đòi đối với khoản này hay không", kiểm toán viên lưu ý.
Trong văn bản giải trình gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, BMI cho biết đây là tài sản chênh lệch, phát sinh trong một vụ gian lận có liên quan đến một nhân viên Tổng công ty đối với một tài khoản thanh toán của ở một ngân hàng trong nước.
"Vụ việc này hiện đang trong quá trình xác định nguyên nhân và chờ quyết định xử lý của cơ quan chức năng", BMI cho hay.
Cũng theo văn bản thì Tổng công ty này đã chủ động gửi đơn tố giác vụ việc đến cơ quan công an để trình báo, đồng thời thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết nhằm làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Do vụ việc đang trong quá trình điều tra của cơ quan chức năng nên PwC Việt Nam không thể thu thập được bằng chứng kiểm toán phù hợp liên quan đến khả năng thu hồi của khoản này. Đồng thời không xác định được liệu có cần thiết phải lập dự phòng phải thu khó đòi đối với khoản này hay không, do đó kiểm toán viên đã đưa ý kiến ngoại trừ đối với khoản phải thu này.
Bảo Minh được thành lập từ năm 1994, giai đoạn đầu hình thành thị trường bảo hiểm Việt Nam. Đây cũng là doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ lớn tại Việt Nam.
Hiện cổ đông lớn nhất là Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) nắm 50,7% vốn, tiếp đến là Tập đoàn Tài chính - Bảo hiểm AXA (Pháp) với tỉ lệ 16,65%, còn Firstland Company Limited hơn 5%.
Về hoạt động kinh doanh, Bảo Minh hiện đứng thứ 3 thị phần doanh thu phí bảo hiểm toàn ngành, sau PVI và Bảo Việt. Theo báo cáo tài chính năm 2025, công ty này ghi nhận doanh thu phí bảo hiểm thuần 5.059 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 257 tỉ đồng.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ bị truy thu thuế những năm trước trong trường hợp nào?
Một số hộ kinh doanh trước đây tự xác định doanh thu và nộp thuế khoán ở mức thấp, sau khi áp dụng hình thức hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền từ ngày 1-1-2026 thì doanh thu phát sinh cao hơn rất nhiều so với thời điểm liền kề trước đó.
Trong tình huống đó nhiều người lo ngại cơ quan thuế sẽ xem xét lại mức thuế khoán của những năm trước và truy thu tiền thuế chênh lệch.
Câu trả lời là tại khoản 5 Điều 17 Nghị định 68 năm 2026 về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Theo đó hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước và đã được xác định mức thuế khoán khi chuyển sang kê khai thuế từ ngày 1-1-2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán.
Quy định này loại trừ trường hợp cơ quan thuế và các cơ quan có thẩm quyền khác phát hiện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.
Tuy nhiên cần hiểu thế nào cho đúng về việc cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán.
Từ ngày 1-1-2026, hộ kinh doanh không còn áp dụng phương pháp thuế khoán theo chủ trương tại Nghị quyết 198 năm 2025 của Quốc hội.
Đây cũng là nền tảng để Nhà nước ban hành Nghị định 68 nhằm thiết kế lại cơ chế quản lý thuế theo hướng hộ kinh doanh vừa có quyền tự xác định doanh thu thực tế nhưng vẫn phải chịu sự giám sát, kê khai và xuất hóa đơn điện tử tùy trường hợp.
Đối với các hộ kinh doanh áp dụng theo hình thức hóa đơn điện tử sẽ có tình huống là số doanh thu hiện tại chênh lệch rất lớn so với doanh thu năm liền kề trước đó đã khai báo. Sự chênh lệch này khiến nhiều người sợ rằng cơ quan thuế sẽ lấy doanh thu năm 2026 làm cơ sở xác định và truy lại nghĩa vụ thuế của các năm trước.
Khoản 5 Điều 17 Nghị định 68 là cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế các năm trước, không xử phạt vi phạm hành chính đối với các nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán.
Như vậy quy định trên không tư duy theo hướng doanh thu năm 2026 cao thì các năm trước cũng phải tương tự như vậy. Đây là hướng xây dựng pháp luật phù hợp với kinh tế thị trường và mang tính logic cao, vì không có mối quan hệ cho thấy doanh thu hằng năm buộc phải có tính kế thừa.
Trong hoạt động kinh doanh sẽ có những thời điểm thuận lợi và không thuận lợi. Thậm chí, Cục Thuế xây dựng hệ thống quản lý thuế sẽ tự động gợi ý hồ sơ khai trên cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu quản lý thuế và nhiều nguồn dữ liệu khác mà cơ quan thuế có được. Tức là quản lý ngày càng dựa vào dữ liệu, chứ không chỉ cảm tính.
Tuy nhiên nếu chỉ đọc đến đây mà kết luận các cơ quan chức năng sẽ hoàn toàn không truy thu ngược lại trước năm 2026 thì không chính xác. Vì tiếp đó là quy định loại trừ.
Vậy các hộ kinh doanh cần hiểu thật sát nghĩa của tinh thần của pháp luật trong trường hợp này theo hướng, nếu có chứng cứ độc lập cho thấy trước đây người nộp thuế có hành vi cố tình giấu doanh thu dẫn đến giảm số thuế phải nộp thì việc truy thu vẫn được xác định theo quy định pháp luật.
Ví dụ đối với hộ kinh doanh từng tham gia bán hàng trên các sàn thương mại điện tử thì chủ sở hữu sàn thương mại điện tử đã cung cấp cho cơ quan thuế thông tin của người bán, bao gồm tên, mã số thuế hoặc số định danh, địa chỉ, số điện thoại liên lạc và đặc biệt là doanh thu bán hàng thông qua chức năng đặt hàng trực tuyến của sàn.
Việc cung cấp này được thực hiện định kỳ hằng quý bằng phương thức điện tử qua cổng thông tin của cơ quan thuế.
Các chủ sở hữu sàn thương mại điện tử cũng phải khấu trừ, nộp thay thuế đối với từng giao dịch phát sinh doanh thu theo tỉ lệ trên doanh thu của giao dịch đó. Hộ kinh doanh trên các nền tảng này phải cung cấp đầy đủ thông tin định danh, thông tin bắt buộc của người bán và tài liệu liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế.
Nếu cơ quan thuế xác định hộ kinh doanh A tự khai (để xác định thuế) của năm 2025 chênh lệch lớn so doanh thu do chủ sở hữu sàn thương mại điện tử cung cấp thì sẽ xem xét rà soát và xử lý hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp.
