Một chế độ ăn hợp lý vừa giúp ổn định chỉ số glucose máu, vừa đảm bảo thể lực cho người bệnh tiểu đường.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Thị Hải Yến, Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec Smart City, bệnh tiểu đường là một nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi tình trạng tăng glucose máu mạn tính, kết hợp với rối loạn chuyển hóa carbohydrat, protein và lipid. Tình trạng này kéo dài sẽ gây tổn thương, suy yếu chức năng của nhiều cơ quan, đặc biệt là tim, mắt, thận và thần kinh.
Trong quá trình điều trị, chế độ ăn là yếu tố quan trọng nhất nhằm điều chỉnh đường huyết, duy trì cân nặng lý tưởng và đảm bảo sức khỏe cho người bệnh. Trước đây, nhiều bệnh nhân thường ăn kiêng quá mức dẫn đến thiếu chất hoặc hạ đường huyết đột ngột, điều này cũng rất nguy hiểm. Do đó, một chế độ dinh dưỡng đúng đắn phải đạt được sự cân bằng, không gây tăng đường huyết sau ăn và cũng không gây hạ đường huyết khi xa bữa ăn.
Chế độ dinh dưỡng của người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất:
Theo bác sĩ Yến, để quản lý đường huyết và cân nặng, người bệnh nên nạp khoảng 30 kcal/kg trọng lượng mỗi ngày.
Cơ cấu bữa ăn cần tuân thủ theo tỷ lệ: Ưu tiên 50 – 60% chất bột đường (loại hấp thu chậm), 15 – 20% đạm để giữ cơ và 20 – 30% chất béo để bảo vệ tim mạch.
Không phải loại tinh bột nào cũng có tác dụng như nhau đối với đường huyết. Bác sĩ Yến khuyên người bệnh nên ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp (< 55%) như gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt, bánh mì đen giúp đường huyết tăng từ từ. Ngược lại, cần hạn chế thực phẩm có GI cao (> 70%) như đường kính, bánh kẹo, nước ngọt, vải, nhãn và các loại tinh bột tinh chế (bánh mì trắng, bột dong).
Để kiểm soát đường huyết hiệu quả, mọi người nên ưu tiên kết hợp đạm từ thịt nạc, cá, trứng với các loại đậu, đỗ; đồng thời thay thế mỡ động vật bằng chất béo lành mạnh từ dầu thực vật hoặc cá.
Ngoài ra, cần bổ sung ít nhất 450 g rau xanh mỗi ngày và ưu tiên ăn rau trước bữa chính để làm chậm quá trình hấp thu đường. Với trái cây, nên chọn các loại ít ngọt như ổi, thanh long, bưởi và nên ăn nguyên miếng thay vì ép lấy nước để tận dụng tối đa lượng chất xơ quý giá.
Bác sĩ Yến cho biết, để tránh tình trạng đường huyết dao động quá lớn, người bệnh cần có kế hoạch phân bổ bữa ăn hợp lý, cụ thể:
Phân bổ bữa ăn: Duy trì 3 bữa chính đúng giờ. Bữa phụ chỉ cần thiết nếu người bệnh có nguy cơ hạ đường huyết về đêm hoặc tập luyện cường độ cao.
Vận động: Đi bộ nhanh hoặc aerobic tối thiểu 30 phút/ngày (ít nhất 150 phút/tuần). Không nên ngưng tập quá 2 ngày liên tiếp.
Thói quen sinh hoạt: Ăn nhạt (dưới 5 g muối/ngày), không hút thuốc lá và hạn chế bia rượu, tránh ngồi một chỗ quá lâu.
Dinh dưỡng cho người tiểu đường không phải là một chế độ ăn kiêng hà khắc, mà là một lối sống khoa học. Việc làm chủ thực phẩm giúp người bệnh “sống chung” hòa bình với bệnh và ngăn ngừa hiệu quả các biến chứng lâu dài.
Tại chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho hay Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ mô hình bệnh tật, trong đó các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường và đột quỵ trở thành nguyên nhân tử vong hàng đầu. Theo số liệu Bộ Y tế, nhóm bệnh này hiện chiếm khoảng 80% gánh nặng bệnh tật toàn quốc.
"Xu hướng bệnh tật thay đổi này là do thói quen lười vận động, ăn nhiều thịt, ít rau, ăn nhiều muối", Bộ trưởng nói. Điều tra quốc gia STEPS, Việt Nam có khoảng 25% người trưởng thành bị tăng huyết áp, khoảng 5 triệu người mắc đái tháo đường, hơn 180.000 ca ung thư mới mỗi năm và hàng triệu người bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Những năm gần đây số người nhập viện do đái tháo đường tăng, độ tuổi ngày càng trẻ. Trước đây bệnh đái tháo đường chỉ tấn công người hơn 40 tuổi, nhưng ngày nay thanh thiếu niên cũng bị bệnh. Nguyên nhân chủ yếu là do lối sống "nhà giàu" - tiêu thụ quá nhiều thực phẩm dẫn đến dư thừa năng lượng và lười tập thể dục. Lối sống này cũng dẫn đến tình trạng thừa cân béo phì đáng báo động.
Thực tế, xu hướng tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng nhưng nghèo dinh dưỡng đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt là thực phẩm chế biến sẵn.
Trong giai đoạn 2000-2017, lượng tiêu thụ thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn đã tăng hơn 10 lần. Đây là nhóm thực phẩm thường chứa nhiều muối, đường, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa - những thành phần làm gia tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa và bệnh tim mạch.
Người Việt hiện tiêu thụ trung bình khoảng 8,1g muối mỗi ngày, gần gấp đôi mức khuyến nghị. Lượng đường tự do cũng ở mức 46,5g/ngày - cao hơn đáng kể so với ngưỡng an toàn.
TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn, Trưởng khoa Dinh dưỡng Cộng đồng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho hay việc ăn quá nhiều muối được xác định góp phần làm tăng huyết áp - yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ và bệnh tim. Không chỉ vậy, muối còn gây tổn thương thận khi làm tăng áp lực lên các vi mạch, dẫn đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
Các chuyên gia nhận định gốc rễ của vấn đề không chỉ ở thực phẩm mà còn do thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh: ăn nhanh, ăn mặn, uống nhiều nước ngọt, ít vận động và thiếu kiến thức dinh dưỡng. Giải pháp không nằm ở điều trị mà phải bắt đầu từ phòng ngừa. Người dân cần chủ động điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời hạn chế muối, đường và thực phẩm chế biến sẵn. Việc đọc nhãn dinh dưỡng cũng là kỹ năng quan trọng giúp kiểm soát lượng calo và thành phần nạp vào cơ thể.
Bác sĩ Vũ Quang Huy, khoa Thận tiết niệu, Bệnh viện Nội tiết Trung ương khuyến nghị người dân cần duy trì tầm soát sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người có bệnh mạn tính phải được theo dõi thường xuyên. Đồng thời, cần xây dựng lối sống khoa học, hạn chế các yếu tố nguy cơ như sử dụng chất kích thích, thuốc lá, rượu bia, ăn uống thiếu lành mạnh và ít vận động. Đây chính là bước đi căn bản, giúp phát hiện sớm nguy cơ và kiểm soát bệnh ngay từ giai đoạn đầu.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh kêu gọi mỗi người dân hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, duy trì lối sống lành mạnh, rèn luyện thể chất hằng ngày, ăn uống khoa học và chủ động phòng bệnh. Bà cho biết Quốc hội đang ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế, đặc biệt trong lĩnh vực phòng bệnh và bảo hiểm y tế, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách công bằng, hiệu quả.
Sáng 11-4, Sở Y tế TP.HCM cho biết tính đến sáng cùng ngày, các cơ sở y tế đã ghi nhận 184 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây.
Trong tổng số 184 ca bệnh nghi ngộ độc thực phẩm được ghi nhận từ 5 cơ sở y tế, có 141 ca đang theo dõi điều trị ngoại trú và 43 ca đang được điều trị nội trú.
Bệnh viện Nhân dân Gia Định ghi nhận 50 ca (có 28 ca còn điều trị nội trú trong tình trạng ổn định, 22 ca theo dõi ngoại trú).
Bệnh viện Nhi đồng 2 ghi nhận 36 ca (trong đó 13 ca còn điều trị nội trú, tình trạng các ca ổn định, 23 ca điều trị ngoại trú).
Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh ghi nhận 84 ca (trong đó 2 ca còn điều trị nội trú, tình trạng các ca ổn định, 82 ca điều trị ngoại trú).
Bệnh viện Đa khoa Tân Định ghi nhận 1 ca (điều trị nội trú, tình trạng ổn định và đã xuất viện, tiếp tục theo dõi ngoại trú) và Trạm y tế phường Bình Quới ghi nhận 13 ca, tất cả đều được kê đơn thuốc điều trị ngoại trú.
Kết quả phân tích cho thấy 7/10 mẫu phân (chiếm 70%) dương tính với vi khuẩn Salmonella.
Theo các chuyên gia y tế, đây là tác nhân gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa phổ biến liên quan đến thực phẩm.
Sở Y tế đã ra văn bản chỉ đạo các bệnh viện đảm bảo nguồn lực thuốc và các phương tiện phục vụ cho công tác tiếp nhận, cấp cứu và điều trị; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để thực hiện xét nghiệm phục vụ công tác điều trị và xác định nguyên nhân, nếu có ca bệnh có dấu hiệu bất thường hoặc diễn tiến nặng phải tổ chức hội chẩn và chuyển tuyến điều trị phù hợp và kịp thời khi cần.
Cơ quan chức năng vẫn đang tiếp tục theo dõi sát các ca bệnh còn lại và phối hợp điều tra nguồn gốc thực phẩm để ngăn ngừa sự cố tương tự.
Ngày 21/4, BS.CK2 Cao Hoài Tuấn Anh, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân 115, cho biết đây là hai trong số 4 nạn nhân của vụ cháy nhà tại phường Tân Thới Hiệp được đưa đến cấp cứu 9 ngày trước. Một người ngạt khói nhẹ đã xuất viện, còn nam bệnh nhân 29 tuổi bị bỏng độ 2 diện tích khoảng 36% được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy.
Đôi vợ chồng nhập viện 115 trong tình trạng toàn thân bám muội than, khó thở, đau rát họng, ho khạc nhiều đờm lẫn muội đen. Kết quả xét nghiệm cho thấy cả hai bị tổn thương phổi nặng, rối loạn ý thức, suy hô hấp, bỏng khí quản độ 3 và suy đa cơ quan.
Kíp điều trị cho họ thở máy, hỗ trợ tuần hoàn và khí dung thuốc giãn phế quản, giảm viêm. Họ có nguy cơ tổn thương đường thở và khả năng để lại biến chứng lâu dài do hít lượng lớn tro bụi.
Các bác sĩ nội soi rửa phế quản cho bệnh nhân và liên tục rửa nhiều ngày sau đó. Thủ thuật này giúp loại bỏ muội than, dịch tiết và các chất kích thích ứ đọng, góp phần giảm viêm và phục hồi chức năng hô hấp.
Sau 8 ngày điều trị, từ tình trạng hôn mê, cả hai đã hồi phục, có thể tự thở, ăn uống, sinh hoạt bình thường và xuất viện. Con trai một tuổi của họ điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1 với tổn thương đường hô hấp do hít khói, hiện đã ổn định.
Ngạt khói là nguyên nhân tử vong hàng đầu trong các vụ hỏa hoạn, thậm chí nguy hiểm hơn bỏng nhiệt.
Bác sĩ khuyến cáo khi xảy ra cháy, cần bình tĩnh, nhanh chóng di chuyển ra nơi thoáng khí, cách xa đám cháy. Nếu có dấu hiệu hô hấp bất thường cần đi khám. Các dấu hiệu nguy hiểm gồm tím tái, mệt lả, ho đờm đen, thở rít, khò khè, chóng mặt hoặc lờ đừ.
Khoảng 3h sáng 12/4, hỏa hoạn bùng phát tại căn nhà trọ dạng ống rộng khoảng 100 m² trên đường Nguyễn Thị Thơi, phường Tân Thới Hiệp, nơi có 12 người lưu trú, chủ yếu là sinh viên và lao động tự do. Vụ cháy khiến hai người tử vong, 5 người bị thương, nhiều tài sản bị thiêu rụi; nguyên nhân đang được điều tra.
