Nước ép trái cây được tạo ra bằng cách tách lấy phần nước từ rau củ, trái cây và loại bỏ phần bã chứa phần lớn chất xơ, tạo thành thức uống giàu vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa.
Sự khác biệt cốt lõi nằm ở những phần bị loại bỏ. Nước ép không còn vỏ, hạt hay cùi – vốn chứa hàm lượng chất xơ dồi dào nhất. Nhiều người sử dụng nước ép để giảm cân theo các mức độ khác nhau, từ uống cùng bữa ăn, thay thế 1-2 bữa mỗi ngày đến nhịn ăn hoàn toàn và chỉ dùng nước ép trong vài ngày. Mục đích của phương pháp này là giảm lượng calo nạp vào để giảm cân nhanh trong thời gian ngắn. Nước ép trái cây giúp giảm cân nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và không mang lại hiệu quả lâu dài.
Nước ép giúp giảm cân nhanh nhưng không bền vững
Nguyên tắc cơ bản của giảm cân là thâm hụt calo. Khi bạn thay thế những bữa ăn giàu protein và chất béo bằng các loại nước ép rau củ vốn rất ít calo, tổng lượng năng lượng nạp vào sẽ giảm đi đáng kể.
Với nhiều người, thay các bữa ăn bằng nước ép trái cây có thể giúp giảm vài kilôgam chỉ trong một tuần. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo rằng phần lớn trọng lượng mất đi ban đầu này là nước và dự trữ glycogen, không phải là mỡ thừa bền vững. Khi bạn quay lại chế độ ăn bình thường, cơ thể sẽ có xu hướng tích trữ lại để bù đắp, dẫn đến hiện tượng tăng cân trở lại.
Không tạo cảm giác no
Cảm giác no được điều chỉnh bởi các hormone trong dạ dày và não bộ, vốn phản ứng rất mạnh với chất xơ, protein. Nước ép trái cây đã loại bỏ gần như toàn bộ chất xơ – thành phần giúp làm chậm tiêu hóa và kéo dài cảm giác no. Bên cạnh đó, thực phẩm dạng lỏng, đặc biệt nhiều đường tự nhiên, thường ít tạo cảm giác no hơn so với thức ăn ở thể rắn. Một người có thể uống nước ép từ 3 quả táo rất nhanh, nhưng ăn hết 3 quả táo sẽ mất nhiều thời gian hơn và giúp no lâu hơn.
Ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình trao đổi chất
Cắt giảm calo quá mức trong thời gian dài khiến cơ thể chuyển sang trạng thái “tiết kiệm năng lượng”. Do nước ép gần như không cung cấp protein, cơ thể buộc phải phân hủy cơ bắp để tạo năng lượng, làm giảm khối lượng cơ. Khi cơ bắp giảm, tốc độ trao đổi chất cũng chậm lại. Đồng thời, cơ thể tự động giảm tiêu hao năng lượng, khiến việc giảm mỡ về sau trở nên khó khăn hơn.
Việc lạm dụng nước ép không chỉ ảnh hưởng đến cân nặng mà còn đe dọa đến sức khỏe tổng thể. Chúng không cung cấp đủ chất béo lành mạnh (omega-3), vitamin tan trong dầu và nhiều khoáng chất quan trọng. Điều này có thể dẫn đến thiếu máu, loãng xương, ảnh hưởng đến tim mạch, não bộ.
Ăn nhiều rau xanh đậm như cải xoăn, rau bina có thể làm tăng lượng oxalate. Nếu tích tụ quá nhiều, chất này có thể gây sỏi thận hoặc ảnh hưởng đến chức năng thận. Người chỉ uống nước ép cũng có nguy cơ thiếu protein và vi chất cần thiết cho miễn dịch. Hệ quả là cơ thể dễ mắc bệnh và phục hồi chậm hơn. Lượng calo quá thấp từ nước ép dễ gây hạ đường huyết, dẫn đến chóng mặt, mất tập trung và giảm năng lượng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
Nếu thích nước ép, bạn vẫn có thể dùng hợp lý để hỗ trợ sức khỏe. Nên ưu tiên rau xanh, hạn chế trái cây để giảm lượng đường, hoặc chọn sinh tố để giữ lại chất xơ. Đồng thời, cần kết hợp với các bữa ăn giàu protein như thịt, cá, trứng và tránh chỉ dùng nước ép trong thời gian dài.
Bộ Hoàng cung Campuchia cho biết tình trạng sức khỏe của Quốc vương đang được đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao tại Trung Quốc theo dõi chặt chẽ và đánh giá toàn diện.
Sau thời gian theo dõi, đội ngũ y tế nhận định tình trạng của Quốc vương cần phải can thiệp phẫu thuật. Ca phẫu thuật đã được tiến hành vào ngày 18-4.
Sau phẫu thuật, ông Sihamoni sẽ tiếp tục ở lại Bắc Kinh để theo dõi và hồi phục dưới sự giám sát của các bác sĩ. Ông cùng Hoàng thái hậu Norodom Monineath Sihanouk dự kiến sẽ trở về Campuchia khi tình hình sức khỏe ổn định hơn.
Trước đó, Quốc vương Sihamoni ngày 10-4 cho biết các bác sĩ tại Bắc Kinh đã xác nhận ông mắc ung thư tuyến tiền liệt và chỉ định nhập viện điều trị trong khoảng hai tháng.
Trong thông báo gửi tới người dân ngày 10-4, Quốc vương Sihamoni viết: “Kính thưa người dân, sau quá trình thăm khám y tế kỹ lưỡng và cẩn trọng bởi đội ngũ bác sĩ tại một bệnh viện ở Bắc Kinh, tôi được xác nhận hiện đang mắc ung thư tuyến tiền liệt”.
Quốc vương Sihamoni sinh ngày 14-5-1953 tại Phnom Penh, là con trai cố Quốc vương Norodom Sihanouk và Hoàng thái hậu Norodom Monineath Sihanouk.
Ông thông thạo nhiều ngôn ngữ, trong đó có tiếng Pháp, tiếng Czech và tiếng Anh. Trước khi lên ngôi, ông dành phần lớn cuộc đời ở nước ngoài để theo đuổi con đường nghệ thuật.
Ngày 14-10-2004, ông được các thành viên Hội đồng Tôn vương nhất trí suy tôn làm Quốc vương Campuchia, kế vị vua cha Norodom Sihanouk thoái vị trước đó để sang Bắc Kinh điều trị ung thư.
Ông được xem là biểu tượng của sự đoàn kết, hòa giải ở đất nước chùa tháp và rất được người dân Campuchia tôn kính, dành nhiều tình cảm vì tấm lòng nhân hậu và đề cao đạo Phật.
Dữ liệu phân tích mới nhất tại khu vực Tây Thái Bình Dương và Đông Nam Á chỉ ra gánh nặng lớn từ virus hợp bào hô hấp (RSV) ở trẻ dưới 5 tuổi. Cụ thể, Việt Nam có tỷ lệ trẻ nhiễm RSV trong số các ca bệnh nhiễm trùng hô hấp chiếm 35,5%, đứng sau Myanmar và New Zealand. Loại mầm bệnh này lưu hành liên tục quanh năm tại nước ta thay vì chỉ bùng phát theo mùa.
Thảo luận tại hội nghị khoa học "Hành trình miễn dịch trọn đời" vừa diễn ra tại Quy Nhơn với sự tham gia của hơn 400 chuyên gia y tế trong nước và quốc tế, GS.TS.BS Nguyễn Viết Tiến, Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam, cảnh báo RSV là tác nhân hô hấp rất phổ biến ở trẻ nhũ nhi, có thể gây ra các di chứng như hen suyễn và thở khò khè với tỷ lệ nhập viện cao hơn 5-16 lần so với cúm.
Mỗi năm có hàng chục triệu ca mắc RSV trên toàn cầu, với nguy cơ tử vong cao ở trẻ nhỏ, nhất là những bé có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Bệnh thường khởi phát giống cảm lạnh nhưng có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm tiểu phế quản, viêm phổi và suy hô hấp.
Thực tế cho thấy phần lớn các ca nhập viện rơi vào nhóm trẻ từ sơ sinh đến 6 tháng tuổi. Đây đa số là những em bé sinh đủ tháng và hoàn toàn khỏe mạnh trước khi mắc bệnh. Tình trạng này không chỉ đe dọa sức khỏe của trẻ mà còn vắt kiệt tài chính của nhiều gia đình và tạo áp lực lên hệ thống y tế. Vì vậy, giáo sư Tiến nhấn mạnh tầm quan trọng của nhận diện nguy cơ sớm, trao đổi thông tin với nhân viên y tế một cách liên tục, bao gồm cả giai đoạn thai kỳ cho đến sau khi trẻ chào đời.
Bên cạnh trẻ nhỏ, các chuyên gia tại hội nghị cũng cảnh báo về rào cản dự phòng ở chiều ngược lại của vòng đời, tức nhóm người cao tuổi và người có bệnh nền. PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, nhận định quá trình lão hóa khiến hệ miễn dịch suy giảm nhanh. Người từ 65 tuổi rất dễ mắc các bệnh nhiễm trùng hô hấp thể nặng. Đặc biệt, tình trạng đồng nhiễm cả virus và vi khuẩn có thể khiến bệnh tình chuyển biến xấu chớp nhoáng và đẩy nguy cơ tử vong lên mức cao.
Mặc dù rủi ro lớn, tỷ lệ người dân chủ động bảo vệ sức khỏe lại thấp. Khảo sát thực tế năm 2024 tại một cơ sở y tế ở Hà Nội cho thấy chỉ có 11,5% người lớn tiêm phòng phế cầu khuẩn. Thậm chí, theo khảo sát của Bộ Y tế năm 2023, chưa đến 6% người cao tuổi chủ động phòng ngừa cúm hàng năm.
Giáo sư Jana Shaw, Đại học Upstate, Mỹ, lý giải tỷ lệ dự phòng thấp không hẳn do thiếu dịch vụ y tế. Nguyên nhân đến từ tâm lý chần chừ và phân vân của người dân. Nhiều người trì hoãn việc phòng bệnh do chưa nhận thức đủ độ nguy hiểm của các loại virus, lo ngại về tính an toàn hoặc gặp rào cản về chi phí.
Để giải quyết bài toán này, GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Vệ sinh dịch tễ Trung ương, nhấn mạnh ngành y tế cần chuyển dịch sang chiến lược "miễn dịch trọn đời". Khái niệm này đòi hỏi tiếp cận dự phòng theo vòng đời - tức xem xét rủi ro và nhu cầu bảo vệ sức khỏe theo từng giai đoạn phát triển, theo từng lứa tuổi và nhóm nguy cơ - thay vì chỉ nhìn theo từng bệnh riêng lẻ.
Nhiều nghiên cứu cho thấy lá ổi chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa như flavonoid và polyphenol. Những hoạt chất này có khả năng làm chậm quá trình hấp thu đường từ ruột vào máu, từ đó giúp ổn định đường huyết sau ăn, theo Healthline (Mỹ).
Bên cạnh đó, một số nghiên cứu tại Nhật Bản cho thấy trà lá ổi có thể giúp giảm mức đường huyết sau bữa ăn ở người có nguy cơ tiểu đường loại 2.
Bác sĩ Ruchi Bharani, chuyên gia dinh dưỡng Ấn Độ, cho biết các hợp chất trong lá ổi có thể hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin - yếu tố quan trọng trong kiểm soát đường huyết.
Dù có tiềm năng hỗ trợ, các chuyên gia nhấn mạnh lá ổi không thể thay thế thuốc điều trị. Người bệnh tiểu đường cần tuân thủ phác đồ điều trị, kết hợp chế độ ăn và vận động, thay vì phụ thuộc vào các biện pháp dân gian, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Bác sĩ Manoj K. Ahuja, chuyên gia nội khoa tại Bệnh viện Fortis (Ấn Độ), cảnh báo việc tự ý dùng lá ổi với kỳ vọng “hạ đường nhanh” có thể khiến người bệnh chủ quan, bỏ qua quá trình điều trị chuẩn.
Một số người có thói quen uống nước lá ổi đặc hoặc dùng liên tục mỗi ngày. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc lạm dụng lá ổi có thể gây táo bón, rối loạn tiêu hóa hoặc ảnh hưởng đến hấp thu dưỡng chất, theo The Times of India.
Ngoài ra, nếu đang dùng thuốc hạ đường huyết, việc kết hợp thêm lá ổi mà không có hướng dẫn của bác sĩ có thể làm tăng nguy cơ hạ đường huyết quá mức.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nếu muốn sử dụng, nên dùng ở mức vừa phải như một thức uống hỗ trợ, không thay thế bữa ăn hay thuốc điều trị. Nên chọn lá ổi non, rửa sạch, đun nước uống loãng và không dùng liên tục trong thời gian dài.
Người có bệnh nền, đặc biệt là tiểu đường, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh tương tác không mong muốn.
Lá ổi có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết nhờ các hoạt chất tự nhiên, nhưng không phải “thần dược”. Theo các chuyên gia, cách hiệu quả nhất vẫn là duy trì chế độ ăn uống khoa học, vận động đều đặn và tuân thủ điều trị y khoa, theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA).
