Thạc sĩ – bác sĩ nội trú Ngô Thanh Hùng,Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết đi bộ, chạy bộ đều thuộc nhóm bài tập hiếu khí (aerobic), nhưng chúng khác biệt rõ rệt về động lực học, cường độ trao đổi chất và áp lực lên hệ cơ xương khớp. Sự lựa chọn giữa đi bộ và chạy bộ không đơn thuần là một câu hỏi về sở thích, mà là một quyết định lâm sàng dựa trên tình trạng sinh lý, mục tiêu chuyển hóa và khả năng chịu đựng chấn thương của từng cá nhân.
Sự khác biệt cơ bản nhất về mặt lâm sàng nằm ở giai đoạn bay (flight phase). Trong đi bộ, luôn có ít nhất 1 chân tiếp xúc với mặt đất tại mọi thời điểm, trong khi chạy bộ bao gồm một khoảng thời gian ngắn mà 2 chân đều rời khỏi mặt đất. Khi chân tiếp đất sau giai đoạn bay, cơ thể phải hấp thụ một lực phản hồi từ mặt đất cực lớn. Nghiên cứu cho thấy lực này trong đi bộ chỉ dao động từ 1 đến 1,5 lần trọng lượng cơ thể, nhưng trong chạy bộ, nó có thể tăng vọt lên mức 2,5 đến 3,5 lần trọng lượng cơ thể. Áp lực này tác động trực tiếp lên sụn khớp, dây chằng và cấu trúc xương, tạo ra cả những kích thích sinh học tích cực lẫn những rủi ro chấn thương tiềm tàng.
Đơn vị tương đương chuyển hóa (MET) là một công cụ hữu hiệu để so sánh cường độ. Đi bộ nhanh (khoảng 5 – 6 km/giờ) tiêu tốn khoảng 3,5 đến 5 METs; trong khi chạy bộ (tốc độ > 8 km/ giờ) bắt đầu từ 8,0 METs và có thể vượt quá 15 METs ở các vận động viên chuyên nghiệp. Điều này giải thích tại sao chạy bộ có thể đốt cháy lượng calo gấp đôi hoặc gấp 3 lần đi bộ trong cùng một khoảng thời gian.
Việc lựa chọn đi bộ hay chạy bộ cần được cá nhân hóa dựa trên đánh giá chi tiết về tình trạng bệnh lý của người bệnh.
Người bệnh béo phì và hội chứng chuyển hóa. Đối với những người có BMI > 30, chạy bộ không phải là lựa chọn ưu tiên ban đầu do áp lực lên khớp gối và cổ chân quá lớn. Đi bộ nhanh trên mặt phẳng nghiêng là một giải pháp thay thế tốt, giúp tăng nhịp tim và tiêu thụ năng lượng như chạy bộ nhưng vẫn giữ được cơ chế tác động thấp của đi bộ. Người bệnh nên bắt đầu với 10 – 15 phút mỗi ngày và tăng dần lên 30 – 60 phút trước khi cân nhắc chuyển sang chạy bộ nhẹ nhàng.
Người cao tuổi (trên 60 tuổi). Đi bộ là tiêu chuẩn vàng cho nhóm người này. Nó không chỉ cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn tăng cường sự thăng bằng và khả năng phối hợp, từ đó giảm nguy cơ té ngã – một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở người cao tuổi. Khuyến nghị tối thiểu là 150 phút đi bộ ở cường độ trung bình mỗi tuần, kết hợp với các bài tập sức mạnh và thăng bằng ít nhất 2 ngày mỗi tuần.
Người bệnh có bệnh lý tim mạch ổn định. Sau khi được bác sĩ chuyên khoa sàng lọc và đánh giá nguy cơ, người bệnh nên thực hiện các bài tập hiếu khí mức độ nhẹ đến trung bình. Đi bộ nhanh thường được ưu tiên vì tính an toàn và khả năng kiểm soát nhịp tim dễ dàng. Tuy nhiên, cần tham vấn y tế nếu có các dấu hiệu như đau thắt ngực không ổn định, suy tim mất bù hoặc rối loạn nhịp tim phức tạp khi có vận động thể lực ở cường độ trung bình – cao.
Người khỏe mạnh nhưng thiếu thời gian. Đối với những người trẻ bận rộn, chạy bộ là lựa chọn tối ưu về mặt hiệu suất. Chỉ cần 75 phút chạy bộ mỗi tuần có thể mang lại lợi ích sức khỏe tương đương với 150 phút đi bộ. Việc kết hợp các khoảng chạy nhanh ngắn (HIIT) vào thói quen đi bộ cũng là một cách hiệu quả để nâng cao thể tích khí lưu thông và sức bền tim phổi.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/di-bo-hay-chay-bo-tot-hon-cho-nguoi-beo-phi-185260408170701888.htm
Số ca ung thư tuyến giáp tăng nhanh nhất
"Ung thư tuyến giáp đang trở thành một vấn đề nổi lên trong hệ thống y tế, không phải vì tỷ lệ tử vong cao, mà vì sự gia tăng nhanh chóng về số ca mắc và những thách thức trong quản lý hợp lý", TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết tại hội thảo Cập nhật phương pháp điều trị, đánh giá tổn thương do ung thư tuyến giáp và liệu pháp hormone, hôm 4/4 tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc.
Việt Nam ghi nhận khoảng 6.100–6.200 ca mắc mới ung thư tuyến giáp, 850–900 trường hợp tử vong mỗi năm. Căn bệnh đứng trong top 10 ung thư phổ biến, đặc biệt ở nữ giới. Tỷ lệ nữ mắc bệnh cao gấp khoảng 3-4 lần nam giới.
Đặc biệt tỷ lệ mắc tăng nhanh trong 20 năm qua. Ví dụ tại TP.HCM, tăng từ 2,4 lên 7,5/100.000 dân (1996–2015), với tốc độ tăng trung bình khoảng 8,7%/năm. Mới nhất, tại Bệnh viện Ung Bướu TP HCM năm 2025, ung thư tuyến giáp chiếm 23% trong hơn 42.000 ca mới, tiếp theo là ung thư vú (18,1%).
"Đây là một trong những mức tăng nhanh nhất trong các loại ung thư", ông Khoa nói, thêm rằng khác với các ung thư như gan, phổi hay dạ dày, ung thư tuyến giáp có những đặc điểm rất đặc biệt. Tỷ lệ mắc tăng nhanh nhưng tử vong thấp, là ung thư có tiên lượng tốt nhất trong nhiều loại ung thư với tỷ lệ sống 5 năm trên 90% nếu phát hiện sớm.
Theo các nghiên cứu quốc tế, sự gia tăng tỷ lệ mắc chủ yếu do tăng phát hiện, không phải tăng thực sự bệnh lý. Ví dụ, tại Hàn Quốc, chỉ trong vòng 10 năm, tỷ lệ chẩn đoán ung thư tuyến giáp đã tăng 15 lần với hơn 40.000 người được phát hiện, tuy nhiên, không có khác biệt về số tử vong.
TS Dương Đức Bình, Bệnh viện K Tân Triều, cũng nhìn nhận thực trạng gia tăng nhanh chóng số ca phát hiện bướu giáp nhân, chủ yếu nhờ sự phổ biến của siêu âm độ phân giải cao. Tuy nhiên, thách thức hiện nay không còn nằm ở việc phát hiện, mà là làm sao phân biệt chính xác tổn thương lành tính và ác tính, từ đó tránh tình trạng chẩn đoán và điều trị quá mức.
Trong điều trị, xu hướng nổi bật hiện nay là chuyển từ "cắt toàn bộ tuyến giáp" sang tiếp cận cá thể hóa. Nhiều trường hợp ung thư tuyến giáp biệt hóa giai đoạn sớm có thể chỉ cần cắt thùy thay vì cắt toàn bộ, giúp giảm biến chứng, bảo tồn chức năng tuyến giáp và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Đồng thời, chiến lược theo dõi chủ động cũng đang được áp dụng cho một số trường hợp ung thư nguy cơ thấp.
Trong lĩnh vực y học hạt nhân, TS Bình cho biết, việc sử dụng I ốt 131 (I-131) hiện nay không còn mang tính đại trà mà được chỉ định dựa trên phân tầng nguy cơ. Bệnh nhân nguy cơ thấp thường không cần điều trị I-131, trong khi nhóm nguy cơ trung bình và cao sẽ được cân nhắc liều lượng phù hợp nhằm tối ưu hiệu quả và giảm tác dụng phụ.
Đáng chú ý, khoảng 5 - 15% bệnh nhân có thể tiến triển thành ung thư tuyến giáp kháng I-131 – một thách thức lớn trong điều trị. Với nhóm này, các liệu pháp nhắm trúng đích, đặc biệt là các thuốc ức chế tyrosine kinase, đang mở ra hướng điều trị mới, dựa trên phân tích đột biến gen như BRAF hay RET để cá thể hóa phác đồ. Bên cạnh đó, Việc phối hợp giữa chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh, phẫu thuật và y học hạt nhân trong các Hội đồng Ung thư được xem là chìa khóa để đưa ra quyết định điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân.
TS Khoa cho biết thêm Bộ Y tế xác định rõ ung thư tuyến giáp không phải là ưu tiên giảm tử vong, mà là ưu tiên quản lý hợp lý, tránh lạm dụng y tế. Cần chuyển từ "phát hiện càng nhiều càng tốt" sang "phát hiện đúng – điều trị đúng – quản lý phù hợp". Thời gian tới, Bộ Y tế định hướng giảm tỷ lệ phẫu thuật không cần thiết, giảm chỉ định siêu âm tràn lan, chuẩn hóa 100% cơ sở ung bướu áp dụng phân tầng nguy cơ, xây dựng hướng dẫn quốc gia cập nhật theo quốc tế và tăng tỷ lệ quản lý ngoại trú, theo dõi dài hạn.
Lê Nga
Tin Gốc: https://vnexpress.net/so-ca-ung-thu-tuyen-giap-tang-nhanh-nhat-5058525.html
Bí quyết giúp diễn viên Triệu Lộ Tư giữ vòng eo con kiến
Với làn da trắng mịn, gương mặt trong trẻo cùng vóc dáng mảnh mai, Triệu Lộ Tư thường xuyên được nhắc đến như hình mẫu nhan sắc tự nhiên của thế hệ tiểu hoa đán Trung Quốc.
Dù sở hữu cân nặng lúc đỉnh điểm cũng chỉ chạm mốc 47 kg, ngôi sao "Vụng trộm không thể giấu" vẫn duy trì chế độ quản lý vóc dáng nghiêm ngặt để có được cơ thể săn chắc, đôi chân thon dài và vòng eo thon gọn.
Dưới đây là 4 bí quyết giúp nữ diễn viên sở hữu thân hình không mỡ thừa.
Đừng để cơ thể "phản kháng" do nhịn ăn cực đoan
Triệu Lộ Tư từng thử qua phương pháp "giảm cân chỉ bằng cách uống nước" nhưng nhanh chóng thất bại. Cô chia sẻ: "Việc nhịn ăn sẽ dẫn đến tình trạng ăn bù một cách mất kiểm soát. Cơ thể không thể chịu đựng sự thiếu hụt quá lâu, đến một ngày bạn sẽ ăn nhiều hơn cả lúc trước khi giảm cân".
Theo nữ diễn viên, đôi khi cảm giác thèm ăn bột phát là do tâm lý căng thẳng cần được giải tỏa. Những lúc này, thay vì tìm đến đồ ăn, cô thường đi dạo hoặc tìm việc gì đó để làm nhằm đánh lạc hướng sự chú ý, giúp giải tỏa áp lực một cách lành mạnh hơn.
Cắt giảm đường và thực phẩm giàu calo
Thay vì kiêng khem quá mức, Triệu Lộ Tư tập trung vào việc loại bỏ những tác nhân gây hại cho vóc dáng: đồ ngọt và thực phẩm nhiều dầu mỡ.
"Tôi thiên về việc 'cai' hẳn đồ ngọt và thực phẩm cao calo. Những thứ quá ngọt hoặc quá béo đều là gánh nặng cho cơ thể", cô cho biết. Chế độ của cô bao gồm:
Cắt giảm 50% lượng tinh bột từ cơm trắng.
Tuyệt đối không chạm vào đồ chiên rán, đồ ngọt tinh luyện.
Khi ăn nhẹ, luôn kiểm tra bảng thành phần để kiểm soát năng lượng nạp vào.
Quy tắc "bát nhỏ" và thực đơn giảm 3 kg/tuần
Để kiểm soát khẩu phần ăn, Triệu Lộ Tư thường dùng bát nhỏ nhằm tạo thói quen ăn uống định lượng. Nguyên tắc của cô là: Ăn uống phong phú vào ban ngày và cực kỳ thanh đạm vào buổi tối.
Thực đơn buổi tối của cô thường là dưa chuột trộn giá đỗ, mộc nhĩ (nấm mèo) trộn hoặc các loại nước ép rau củ. Nữ diễn viên từng tiết lộ thực đơn giúp giảm nhanh 3 kg trong một tuần với công thức: Ban ngày ăn uống bình thường (nhưng lành mạnh), buổi tối chỉ ăn rau xanh hoặc trái cây ít đường, ít calo.
Nước ép táo "dưỡng nhan" giúp điều hòa khí huyết
Công thức nước táo dưỡng nhan đang "làm mưa làm gió" trên mạng xã hội thực chất bắt nguồn từ thói quen hàng ngày của Triệu Lộ Tư. Cô cho biết mình duy trì uống loại nước này mỗi ngày để cải thiện sắc mặt và vóc dáng.
Công thức bao gồm:
1 quả táo để cả vỏ.
3 lát hoàng kỳ.
3-4 quả hồng táo (táo đỏ).
3 hạt long nhãn.
Một nắm nhỏ kỷ tử và mạch môn.
Tất cả nguyên liệu đun cùng 600 ml nước trên lửa nhỏ trong 10 phút. Thức uống này không chỉ có vị ngọt thanh dễ uống mà còn giúp điều hòa khí huyết, làm đẹp da từ bên trong, đặc biệt phù hợp với thể trạng của phụ nữ.
Triệu Lộ Tư sinh năm 1998, là diễn viên Trung Quốc nổi bật của thế hệ sau năm 1995. Cô được khán giả yêu mến qua nhiều bộ phim cổ trang và hiện đại như Trần Thiên Thiên trong lời đồn, Tinh hán xán lạn, Vụng trộm không thể giấu... Với vẻ đẹp ngọt ngào, làn da trắng sáng cùng phong thái gần gũi, Triệu Lộ Tư thường được nhắc đến như biểu tượng nhan sắc tự nhiên, không chạy theo xu hướng dao kéo. Ngoài diễn xuất, cô còn được yêu thích nhờ phong cách sống lành mạnh và hình ảnh trẻ trung, tích cực.
Mỹ Ý (Theo Cava TW)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/bi-quyet-giup-dien-vien-trieu-lo-tu-giu-vong-eo-con-kien-5058108.html
