Phan Văn Hùng (26 tuổi), nhà sáng tạo nội dung tại Hà Nội, là một trong những người trẻ chọn quay về với thiên nhiên như cách để “giải nhiệt” cuộc sống.
Hùng cho biết một ngày làm việc thường bắt đầu từ khoảng 9 giờ 30 và kéo dài đến 21 giờ. Buổi sáng dành cho việc chuẩn bị, lên kế hoạch; buổi chiều quay chụp; buổi tối là thời gian viết nội dung, đăng bài và tiếp tục nghĩ ý tưởng mới. Công việc lặp lại trong một vòng xoay quen thuộc. “Có những lúc mình thấy mệt nhất là khi mọi thứ dồn lại, nhưng vẫn phải tự mình chạy hết các khâu”, Hùng chia sẻ.
Giữa guồng quay ấy, thiên nhiên trở thành lựa chọn được Hùng tìm đến mỗi khi cần một khoảng lặng. Không phải quán xá hay trung tâm thương mại, những chuyến đi về với cảnh sắc tự nhiên mang lại cảm giác chân thật và thư thái hơn. “Chỉ cần đến một nơi đẹp, ngồi nhìn những gì trước mắt, tự nhiên thấy nhẹ đi rất nhiều”, anh kể.
Có chuyến đi, anh chỉ ngồi bên một hồ nước từ sáng đến chiều, nhìn ánh sáng thay đổi theo từng khoảnh khắc. Không quay chụp nhiều, cũng không cố tạo ra trải nghiệm đặc biệt. “Ban đầu mình nghĩ phải đi nhiều nơi mới đáng, nhưng sau vài lần, mình thấy chỉ cần ngồi yên là đủ”, Hùng chia sẻ.
Với anh, hành trình không nằm ở việc di chuyển bao xa, mà ở việc có thể dừng lại đủ lâu để cảm nhận.
Nguyễn Dương Khánh (35 tuổi) và Võ Phụng (27 tuổi), sống tại Vĩnh Long, lại tìm về thiên nhiên theo cách khác. Họ lần theo các làng nghề truyền thống ở miền Tây và nhiều địa phương khác, những nơi không xuất hiện trên bản đồ du lịch quen thuộc.
Những chuyến đi bắt đầu từ rất sớm, có khi từ 3, 4 giờ sáng. Họ băng qua những con đường vắng, đi ghe vào sâu trong các xóm nhỏ, đến các làng dệt chiếu, làm hủ tiếu, nấu đường thốt nốt.
Ở đó, họ không chỉ ghi hình mà còn tham gia vào nhịp sống: phụ nhóm bếp, thử làm nghề, ăn cơm cùng gia đình chủ nhà, ngồi nghe kể chuyện. Có lúc, họ dừng quay, chỉ để quan sát.
“Thiên nhiên không phải lúc nào cũng là cảnh lớn. Đôi khi chỉ là ánh sáng buổi sớm, mùi khói bếp hay tiếng gió”, Khánh nói.
Qua từng chuyến đi, họ chọn cách chậm lại, ở lâu hơn, làm ít hơn. “Mỗi lần rời đi, tụi mình thấy như mang theo một phần ký ức của nơi đó”, Phụng chia sẻ.
Việc lựa chọn gắn bó với làng quê và thiên nhiên đến từ cảm giác được sống thật của cả hai. “Ở đó hai đứa thấy mình thật nhất. Ngồi dưới mái hiên nhà cổ, nghe tiếng lạch cạch của khung cửi hay mùi bùn đất, mùi khói rơm… tự nhiên thấy lòng mình nhẹ hẳn”, Khánh chia sẻ.
Với Điêu Minh Trí (30 tuổi, Hà Nội), những chuyến đi về với thiên nhiên thường gắn với vận động. Sau những ngày làm việc vất vả, anh chọn trekking những cung đường ngắn, leo lên điểm cao để nhìn toàn cảnh, hoặc tìm một bãi biển vắng để ở lại cả buổi.
Một ngày về với thiên nhiên của anh Trí có thể bắt đầu bằng việc đi bộ trong rừng, buổi chiều ngồi nhìn cảnh, tối đến chỉ đơn giản là nằm nghe âm thanh xung quanh. “Có lúc mình không làm gì, nhưng lại thấy đủ”, Trí nói.
Cảm giác rõ nhất sau mỗi chuyến đi là sự nhẹ đi, khi những áp lực cuộc sống vẫn còn đó, nhưng cách nhìn đã khác: tích cực và nhẹ nhàng hơn.
Nguyễn Phan Quang Huy (27 tuổi, sống tại Hà Nội) cũng chọn những điểm đến gần như vùng ven đô, cánh đồng hay dòng sông yên tĩnh. Đấy cũng là cách Huy giải tỏa bớt căng thẳng cuộc sống.
Anh dành thời gian đi bộ, đạp xe, hoặc ngồi hàng giờ quan sát xung quanh. Trong những chuyến đi, anh hạn chế dùng điện thoại, để ý nhiều hơn đến cảnh sắc thiên nhiên.
“Có những chuyện trước đó nghĩ mãi không ra, tự nhiên lại thấy nhẹ đi”, Huy nói. Với anh, thiên nhiên là nơi đủ yên để suy nghĩ rõ ràng hơn.
Nguyễn Phương Thảo (30 tuổi, sống tại Nghệ An), một Freelancer (người làm việc tự do), giữ cho nhịp sống của mình ở trạng thái nhẹ nhàng. Thảo thường xen kẽ những chuyến đi ngắn đến biển, đồi thấp hoặc vùng ngoại ô nhiều cây xanh.
Trong những ngày đó, Thảo dậy sớm đón bình minh, đi bộ, đọc sách hoặc chỉ ngồi yên nghe sóng và gió. “Có những chuyến đi mình gần như không làm gì nhiều, chỉ là ở đó và cảm nhận”, Thảo chia sẻ.
Chính những khoảng lặng ấy giúp Thảo nhìn lại công việc và bản thân rõ ràng hơn. Từ trải nghiệm cá nhân, Thảo nhận thấy ngày càng nhiều người trẻ tìm về thiên nhiên như một cách sống chậm, khi trekking, leo núi hay sống xanh dần trở thành lựa chọn quen thuộc.
Bảo Ngọc không chỉ mang về bộ sưu tập huy chương ấn tượng mà còn được vinh danh là Công dân trẻ tiêu biểu tỉnh Gia Lai, nhận giải thưởng Ngô Mây cùng nhiều bằng khen của Bộ VH-TT-DL. Phía sau thành tích của em là hành trình khổ luyện kéo dài nhiều năm.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống thể thao, với cha là huấn luyện viên võ thuật tại P.Pleiku, Ngọc sớm làm quen với sàn tập từ nhỏ. Khác với vẻ ngoài thanh tú, nụ cười hiền, nữ sinh phố núi lựa chọn theo đuổi những môn đối kháng đòi hỏi sức bền và bản lĩnh như wushu, muay và kickboxing. Năm lớp 6, em chính thức bước vào môi trường huấn luyện chuyên nghiệp tại Trung tâm huấn luyện và thi đấu thể thao Pleiku, bắt đầu hành trình theo đuổi thể thao thành tích cao.
Ngọc chia sẻ ban đầu võ thuật chỉ là cách rèn luyện sức khỏe nhưng càng gắn bó, em càng nhận ra giá trị của kỷ luật, ý chí và tinh thần vượt giới hạn bản thân. Những giờ tập luyện khắc nghiệt không chỉ rèn thể lực mà còn tôi luyện bản lĩnh, giúp em trưởng thành hơn trong suy nghĩ và hành động.
Theo đuổi thể thao đỉnh cao khi vẫn còn ngồi trên ghế trường THPT là thử thách không nhỏ. Lịch trình của Ngọc luôn kín đặc. Những ngày cận giải đấu, em bắt đầu tập luyện từ 4 giờ 30 sáng. Kết thúc buổi tập lúc 6 giờ, em vội vã đến lớp. Buổi tối, khi nhiều bạn bè nghỉ ngơi, Ngọc tiếp tục quay lại sàn tập từ 19 - 21 giờ 30, rồi mới trở về nhà hoàn thành bài vở. Đã có những lúc cơ thể rã rời vì mệt mỏi, nhưng với ý chí mạnh mẽ, Ngọc chưa từng nghĩ đến chuyện bỏ cuộc.
Trong giai đoạn 2020 - 2025, Bảo Ngọc liên tục thi đấu và giành thành tích cao tại các giải trẻ, vô địch quốc gia ở nội dung muay và kickboxing. Trên đấu trường quốc tế, em ghi dấu ấn với huy chương đồng giải vô địch trẻ kickboxing thế giới 2024 tại Hungary, huy chương đồng Cúp thế giới kickboxing 2025 tại Thái Lan và huy chương đồng giải vô địch muay châu Á 2025.
Không chỉ nổi bật trong thể thao, Bảo Ngọc còn duy trì kết quả học tập ổn định, tích cực rèn luyện đạo đức. Em từng 2 lần nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL, được vinh danh Công dân trẻ tiêu biểu tỉnh Gia Lai năm 2024.
Mới đây, ngày 25.3, Bảo Ngọc tiếp tục được trao Giải thưởng Ngô Mây năm 2025. Phần thưởng là sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình nỗ lực không ngừng của nữ sinh phố núi, người đã chọn bước vào sàn đấu bằng tất cả đam mê, kỷ luật và khát vọng vươn xa.
Câu chuyện nhanh chóng thu hút sự chú ý, không chỉ vì tính đúng sai của vụ việc, mà còn là một thực tế đáng lo ngại: "Nhiều sinh viên đi làm thêm nhưng không thực sự biết mình có những quyền gì".
Trao đổi về vấn đề này, luật sư Nguyễn Trung Tín, Giám đốc Công ty Luật Tín & Associates, cho biết việc sinh viên làm thêm có phải tham gia bảo hiểm bắt buộc hay không phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của quan hệ lao động.
Theo ông Tín, đáng chú ý, Điểm l, Khoản 1, Điều 2 của luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định, người lao động làm không trọn thời gian vẫn phải tham gia bảo hiểm bắt buộc nếu có mức lương trong tháng bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu làm căn cứ đóng bảo hiểm (mức lương cơ sở hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng).
Liên quan đến trường hợp sinh viên vừa đi học, vừa đi làm, luật sư cho biết thêm theo Khoản 10, Điều 1 và Khoản 5, Điều 13 của luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, nếu một người đồng thời thuộc nhiều nhóm tham gia bảo hiểm y tế, sẽ đóng theo nhóm có thứ tự ưu tiên cao hơn. Trong đó, nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng được xếp trước nhóm học sinh, sinh viên. Điều này đồng nghĩa với việc khi sinh viên ký hợp đồng lao động và thuộc diện đóng bảo hiểm bắt buộc, sẽ phải tham gia bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp thay vì theo nhà trường.
Về vấn đề đóng trùng bảo hiểm y tế, theo Khoản 2.5 và Điều 20 Quyết định 595/QĐ-BHXH, trường hợp người tham gia đóng trùng sẽ được cơ quan bảo hiểm xã hội hoàn trả phần tiền đã đóng thừa.
Làm rõ thêm về việc doanh nghiệp yêu cầu người lao động hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm trước khi trả lương, luật sư Nguyễn Trung Tín khẳng định đây là hai nghĩa vụ hoàn toàn độc lập và không thể thay thế cho nhau.
Cụ thể, theo Điều 102 bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động chỉ được khấu trừ tiền lương trong một số trường hợp nhất định, như để bồi thường thiệt hại do người lao động làm hư hỏng tài sản, thiết bị.
"Pháp luật không cho phép doanh nghiệp tự ý giữ lương của người lao động như một hình thức 'bảo đảm' cho các nghĩa vụ khác, bao gồm cả nghĩa vụ bảo hiểm", luật sư Nguyễn Trung Tín nhấn mạnh.
Theo luật sư, tiền lương là quyền lợi gắn liền với công sức lao động và phải được chi trả đầy đủ, đúng thời hạn.
"Việc chưa hoàn tất nghĩa vụ bảo hiểm (nếu có) cần được xử lý thông qua cơ chế đối chiếu, truy thu hoặc thỏa thuận rõ ràng, chứ không thể trở thành lý do để trì hoãn hoặc từ chối trả lương", ông cho biết.
Trên thực tế, việc sinh viên đi làm thêm từ sớm không còn xa lạ, nhưng không phải ai cũng được tiếp cận đầy đủ thông tin về hợp đồng lao động hay bảo hiểm.
Phạm Thị Quyên, sinh viên Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội, hiện đang làm thêm tại một cửa hàng trang sức trong trung tâm thương mại, cho biết bản thân chưa được ký hợp đồng lao động chính thức.
"Mình cũng không hiểu rõ lắm về quyền lợi, chỉ biết là nếu được ký hợp đồng thì sẽ có bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và có thêm tháng lương thứ 13", Quyên chia sẻ.
Trong khi đó, Nguyễn Trung Kiên, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng TP.HCM, hiện làm bán thời gian tại một quán cà phê, cũng cho biết mình chưa từng ký hợp đồng lao động.
"Mình cũng có biết sơ qua về quyền lao động, nhưng nghĩ làm việc làm bán thời gian thì không quá quan trọng. Chủ yếu làm thêm kiếm tiền nên em cũng không để ý nhiều đến chuyện hợp đồng", Kiên nói.
Những chia sẻ này cho thấy một điểm chung: nhiều sinh viên bước vào thị trường lao động với tâm lý "làm tạm", từ đó dễ bỏ qua quyền lợi của chính mình.
Theo tiến sĩ Nguyễn Thị Bích, Trưởng bộ môn luật lao động (Trường ĐH Luật TP.HCM), sinh viên và lao động trẻ thường gặp bất lợi do thiếu hiểu biết và kinh nghiệm: Không phân biệt rõ các loại hợp đồng, không quan tâm đến quyền lợi bảo hiểm, không lưu giữ thông tin làm việc và ngại va chạm khi có tranh chấp.
Đặc biệt, tâm lý "làm thêm cho vui" hoặc "chỉ làm tạm thời" khiến nhiều người chấp nhận làm việc mà không có hợp đồng hoặc thỏa thuận rõ ràng.
Tiến sĩ Nguyễn Thị Bích nhận định: "Dù là lao động toàn thời gian hay bán thời gian, khi đã có quan hệ lao động thì quyền và nghĩa vụ của các bên đều được pháp luật điều chỉnh. Việc không ký hợp đồng hoặc không quan tâm đến hợp đồng có thể khiến người lao động rơi vào thế bất lợi khi xảy ra tranh chấp".
Theo bà, nhiều sinh viên hiện nay chưa có thói quen tìm hiểu quy định pháp luật lao động từ sớm, dẫn đến việc dễ chấp nhận những điều kiện làm việc thiếu rõ ràng.
"Người lao động không đi xin việc, mà đang trao đổi giá trị sức lao động của mình. Khi không nhận thức được điều này, họ dễ chấp nhận những điều kiện bất lợi", bà nhấn mạnh.
Xung quanh việc lao động trẻ cần làm gì để tự bảo vệ mình? Trao đổi thêm về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Bích cho biết trong trường hợp phát sinh tranh chấp, người lao động được khuyến nghị: Kiểm tra hợp đồng, bảng lương; trao đổi trực tiếp với quản lý; lưu giữ bằng chứng làm việc; liên hệ cơ quan chức năng nếu cần.
"Nằm yên trên ngực mình, em nhỏ đến mức chỉ cần một chút hơi ấm cũng đủ để em bám lấy thế giới này. Không cần điều gì lớn lao, chỉ cần ở lại, giữ ấm cho em, lắng nghe từng nhịp thở cũng đã là cách để giữ lại một hy vọng", chàng trai đang viral (lan tỏa) khắp mạng xã hội với hành động "ấp" bé sơ sinh 1,1 kg bị mất mẹ, bày tỏ.
Đêm muộn, trao đổi với chúng tôi qua điện thoại, Hoàng Hiệp cho biết bức ảnh đang viral trên mạng xã hội được chàng trai chia sẻ vào ngày 1.4, cũng là ngày đầu tiên bản thân tham gia vào hoạt động ý nghĩa này. Hiệp đang là sinh viên năm nhất Trường ĐH Khoa học, ĐH Thái Nguyên.
"Mình biết thông tin tuyển tình nguyện viên qua fanpage CLB Tình nguyện và tuyên truyền - ICTU (Trường ĐH Công nghệ thông tin và Truyền thông Thái Nguyên). Ban đầu mình cũng ngại vì chưa tham gia công việc này bao giờ. Mình sợ bản thân không đủ khéo léo, chưa đủ tốt…", Hoàng Hiệp kể và cho biết khi được sự hướng dẫn của các anh chị nhóm Bảo vệ sự sống Thái Nguyên (nhóm là thành viên mạng lưới Tình nguyện quốc gia khu vực miền Bắc, thuộc Trung tâm Tình nguyện quốc gia), đặc biệt là các y bác sĩ tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, Hiệp và các bạn tình nguyện viên dần quen với công việc này.
"Mỗi ca sẽ có hai người, trong thời gian 4 tiếng đồng hồ. Công việc của mình là nằm yên như vậy, hạn chế cử động, cho bé nằm trên ngực mình trong 4 tiếng đồng hồ. Bạn còn lại sẽ là người theo dõi, quan sát, nếu có sự cố gì sẽ kịp thời báo bác sĩ", nam sinh kể về công việc "ấp" em bé lần đầu được làm của mình.
Hiệp gọi người bạn nhỏ đặc biệt Nguyễn Công Dương (tức em bé 1,1 kg mà bản thân tham gia "ấp")là chiến binh kiên cường. "Em bé chỉ nặng 1,1kg, con nhỏ xíu, vừa chào đời đã mất mẹ. Đến hiện tại, bé vẫn chưa xác định được người thân", Hoàng Hiệp chia sẻ.
Trao đổi với người viết, đại diện Phòng Công tác xã hội - Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho biết bé Nguyễn Công Dương (1,1 kg) đang điều trị tại Khoa Nhi sơ sinh cấp cứu của bệnh viện.
"Hiện tại con đã được ra môi trường bình thường. Mẹ mất, các tình nguyện viên nhóm Bảo vệ sự sống thay phiên nhau giữ ấm theo phương pháp da kề da và chăm sóc con những ngày qua", đại diện Phòng Công tác xã hội - Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên cho biết.
Chị Nguyễn Thị Vân (35 tuổi, Trưởng nhóm Bảo vệ sự sống Thái Nguyên) cho biết nhóm đã đồng hành cùng bệnh viện và cơ quan chức năng trong nhiều hoạt động động thiện nguyện trước đó. Bé Nguyễn Công Dương là một trong những trường hợp trẻ sinh non tháng được nhóm chăm sóc.
Chị Vân cho biết mẹ bé vào nhập viện cấp cứu trong tình trạng co giật và không có người nhà. Bé sinh ngày 27.2 chỉ nặng 1,1kg, đẻ ra khóc yếu, tím tái. Theo hồ sơ, mẹ bé bị động kinh, thiểu năng trí tuệ.
Theo chị Vân, khi tiếp nhận thông tin từ bệnh viện, nhóm của chị đến và nỗ lực cùng sự hỗ trợ của y bác sĩ để cứu con.
Nguyễn Công Dương là tên chị Vân đặt cho bé với hy vọng dù ở bất cứ hoàn cảnh nào con sẽ luôn mạnh mẽ, nên người.
Người đứng đầu nhóm Bảo vệ sự sống cho biết "ấp" là hành động da kề da liên tục trong thời gian dài nhằm duy trì ổn định nhiệt độ cơ thể, điều hòa nhịp tim, hỗ trợ phát triển não bộ, hạn chế được tình trạng nhiễm khuẩn sơ sinh... Thường thân nhiệt nam cao hơn nữ nên tình nguyện viên nam sẽ đảm nhận việc "ấp" bé, còn các bạn nữ sẽ theo dõi quan sát. Theo chị Vân, phương pháp này được ứng dụng nhiều ở Việt Nam và thế giới.
Cũng theo chị Vân, tình nguyện viên tham gia "ấp" bé phải đảm bảo sức khỏe tốt, không bị cảm cúm, sổ mũi, viêm da, không có bệnh truyền nhiễm,… Trước khi tham gia, các tình nguyện viên được các bác sĩ, y tá hướng dẫn cụ thể công việc, sát khuẩn toàn thân và cách phối hợp cùng nhân viên y tế trong suốt quá trình "ấp bé".
Nguyễn Hoàng Hiệp là lớp trưởng lớp lịch sử B, Ủy viên Ban Chuyên môn CLB Sinh viên 5 tốt, đồng thời là Phó ban Chuyên môn CLB Dân ta phải biết sử ta của trường. Kết quả tích lũy học tập và rèn luyện của Hoàng Hiệp đều đạt mức xuất sắc (3,76/4.0 điểm).
Ở bậc phổ thông, nam sinh Thái Nguyên là học sinh tiêu biểu, từng đạt danh hiệu "Học sinh 3 rèn luyện" cấp T.Ư, 2 năm liên tục đạt danh hiệu "Học sinh 3 rèn luyện" cấp tỉnh, giải ba tại Cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp tỉnh năm 2025…
Chị Vân cũng cho biết Hoàng Hiệp là tình nguyện viên nhiệt tình, lễ phép, biết lắng nghe.
Trên hành trình thanh xuân của mình, Hoàng Hiệp đã tham gia nhiều hoạt động tình nguyện như quyên góp, ủng hộ chương trình "Chăn ấm cho người nghèo", tiếp sức mùa thi, hỗ trợ bà con Thái Nguyên sau ảnh hưởng của cơn bão lịch sử Yagi, nấu ăn cho các chương trình cộng đồng…
Với Hoàng Hiệp, tuổi trẻ của em may mắn được cống hiến. Khoảnh khắc được sưởi ấm cho em bé đang nằm trên ngực khiến Hiệp nhận ra tình nguyện không phải là làm điều gì vĩ đại, mà là không rời đi khi một ai đó đang cần.
Trên trang cá nhân của mình, Hoàng Hiệp cũng chia sẻ: Thật may mắn trên hành trình đầu đời của mình, điểm tựa không chỉ là một người mà là cả những trái tim sẵn sàng ở bên. Mong rằng sẽ có thêm nhiều vòng tay như thế, để những em bé như này không bắt đầu cuộc đời trong cô đơn.