Từ áo chống nắng, quạt mini, khẩu trang đến những ly cà phê trong phòng máy lạnh, người trẻ đang phải chi thêm từng khoản nhỏ để chống chọi thời tiết nắng nóng. Theo họ, những khoản chi tiêu này đang dần trở thành gánh nặng khó né tránh.
Với những người mưu sinh ngoài đường, việc chống nóng gần như là yêu cầu bắt buộc nếu không muốn đổ bệnh.
Gặp Bùi Hoàng (30 tuổi), quê Đồng Nai, đang trú nắng ở khu vực P.Sài Gòn (TP.HCM). Anh Hoàng cho biết là tài xế xe ôm công nghệ, mùa nắng khiến anh phải “đắp” thêm nhiều lớp đồ bảo hộ mỗi khi ra đường.
Theo Hoàng, nếu mặc đồ bình thường rồi ngồi xe máy hàng giờ dưới nắng gắt, cơ thể rất dễ bị bỏng rát, mất nước và kiệt sức. Vì vậy, ngoài quần áo thường ngày, anh còn mặc thêm áo khoác, áo trùm tay, bao tay, quần dài phía trong để tránh hở da khi chạy xe. Chưa kể, anh còn chuẩn bị mũ bảo hiểm kín mặt, mặt nạ trùm kín và kính râm.
“Nếu chỉ mặc bộ đồ đơn giản thì nóng lắm. Mình biết mặc nhiều lớp cũng bí bách, nhưng như vậy vẫn đỡ hơn là để nắng phả trực tiếp vào người. Đi ngoài đường kiểu gì cũng nóng, nên cách tốt nhất là che chắn kỹ rồi uống nhiều nước hơn”, Hoàng nói.
Với Hoàng, cái khó không chỉ nằm ở cảm giác oi bức kéo dài, mà còn ở thực tế công việc không cho phép anh chọn thời điểm dễ chịu hơn để làm. “Nhu cầu đặt xe vẫn tăng vào khung giờ trưa, chiều mà lúc này trời nóng quá rồi. Muốn có thu nhập, mình buộc phải tiếp tục bám trụ ngoài đường”, anh chia sẻ.
“Khó khăn thì có, nhưng công việc của mình mà, phải làm thôi. Mình làm tài xế thì phải chấp nhận những chuyện đó”, Hoàng chia sẻ.
Cùng là tài xế công nghệ, Nguyễn Huy Tuấn (27 tuổi), ngụ tại 1001 Lê Đức Thọ P.An Hội Đông, (TP.HCM), cho biết mùa nắng năm nay khiến anh phải mua thêm nhiều vật dụng để che chắn. Ngoài áo khoác chống nắng, Tuấn còn chuẩn bị thêm khẩu trang, găng tay và các phụ kiện bịt kín cơ thể khi chạy xe ngoài trời.
Tuấn nói trước đây anh không quá cầu kỳ chuyện che nắng, nhưng thời tiết ngày càng gay gắt khiến việc ra đường mà không trang bị kỹ trở thành một rủi ro. Thế nhưng, điều anh lo không phải là sạm da, mà là nguy cơ đổ bệnh khi cơ thể liên tục phơi dưới nắng nóng trong thời gian dài.
“Trời nắng nóng như này mà không trùm kín là dễ bị bệnh. Là con trai, mình không sợ đen mà thay vào đó mình sợ bệnh nhiều hơn”, Tuấn nói.
Với một số người trẻ làm việc tự do, cái nóng còn kéo theo một khoản chi khác. Đó là tiền để tìm không gian có máy lạnh.
Nguyễn Thị Ngọc Vân (25 tuổi), ngụ tại 939 Nguyễn Kiệm, P.Hạnh Thông (TP.HCM), cho biết thời gian gần đây cô chi thêm khoảng 50.000 đồng mỗi ngày để vào quán cà phê ngồi làm việc.
Vân nói bản thân làm nghề tự do, bình thường có thể làm việc tại nhà. Tuy nhiên, trong căn phòng trọ không có máy lạnh, vào những ngày nắng gắt, việc ngồi lâu trước máy tính trở nên vô cùng ngột ngạt. Cảm giác nóng bức khiến Vân khó tập trung. Theo cô gái, từ đó, hiệu suất công việc giảm rõ rệt.
“Bây giờ ra cà phê không phải để thư giãn nữa, mà để làm việc cho đàng hoàng. Ở nhà nóng quá, mình không tập trung nổi. Mỗi ngày 50.000 đồng nghe không nhiều, nhưng cộng lại cả tháng cũng là một khoản kha khá”, Vân nói.
Vân cho biết nếu trước đây, cà phê máy lạnh có thể được xem là một lựa chọn mang tính hưởng thụ, thì với không ít người trẻ hiện nay, đó lại là chi phí phát sinh để duy trì nhịp sống và công việc trong điều kiện thời tiết nắng nóng khắc nghiệt. Cái nóng vì thế không chỉ bào mòn sức lực, mà còn rút bớt từng phần thu nhập của người trẻ.
Trần Như Ý, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng (TP.HCM), cho biết cô phải chi thêm tiền để mua kem chống nắng, BB cream có chỉ số SPF (đơn vị đo lường khả năng bảo vệ da khỏi tia UVB của kem chống nắng) và một số sản phẩm hỗ trợ trong mùa nắng.
Ý cho biết việc chi tiền cho mỹ phẩm trong thời điểm này không đơn thuần là làm đẹp, mà đó là cách bảo vệ da khi di chuyển dưới nắng gắt. Ngoài mỹ phẩm, Ý còn đầu tư thêm cho trái cây và nước uống để cơ thể dễ chịu hơn trong mùa nóng.
“Đi ra đường lúc này mà không có kem chống nắng là thấy không yên tâm. Nắng rất gắt, da dễ bị rát”, Ý nói.
Nguyễn Thị Yến Nhi, sinh viên Trường ĐH Bách khoa, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết đang tính hùn tiền với bạn bè để gắn thêm máy lạnh vì thời tiết quá oi bức. Với Nhi, đây là khoản chi không nhỏ, nhất là khi còn kéo theo tiền điện mỗi tháng, nhưng nếu tiếp tục chịu cảnh nóng hầm hập thì việc sinh hoạt và nghỉ ngơi đều bị ảnh hưởng. “Chưa bao giờ mình mong trời có mưa nhiều đến vậy”, Nhi nói.
Theo ghi nhận của người viết, tại ngã tư Hàng Xanh, trong khoảng thời gian gần 1 tiếng từ 11 giờ 45 đến 12 giờ 45 có ít nhất 2 vụ va quệt giao thông nhẹ tại đây. Lý do chính là do người điều khiển xe máy chạy sát hoặc băng qua đường cắt đầu xe tải lớn. Tình trạng cắt đầu xe hay bám sát đuôi xe tải, xe buýt... để qua đường diễn ra thường xuyên.
Phan Thị Cẩm Thy, sinh viên Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, nói lý do nhiều người chọn bám đuôi xe tải, xe container khi qua đường vì xe lớn sẽ là vật cản, giúp các xe khác qua đường dễ dàng hơn.
"Không bao giờ em bám đuôi xe tải khi qua đường. Đây là bài học đầu tiên mẹ dạy Thy khi em bắt đầu tập xe máy. Mẹ dặn có 3 vị trí không được đến gần vì đó là điểm mù của bác tài xe tải. Một là đuôi xe, hai là gần sát đầu xe, nếu đứng gần xe tải ngó vào gương mà không thấy tài xế, nghĩa là tài xế cũng không thấy mình, vị trí thứ ba là bên hông xe", Cẩm Thy nói.
Nghỉ lễ Giỗ Tổ và 30.4 dài ngày sắp tới, là dịp nhiều mọi người lựa chọn chạy xe gắn máy để về quê bên gia đình, người thân hoặc đi du lịch bằng xe gắn máy cũng cần phải chú ý không bám sát đuôi xe tải, xe container.
Tài xế Lê Ngọc Thiên (38 tuổi), hãng xe Tư Trang cho biết hành động bám đuôi xe tải, xe container là thói quen chết người.
"Người điều khiển phương tiện giao thông phải để ý tín hiệu của xe chạy trước. Tôi nhớ mãi vụ mấy năm trước ở Bàu Bàng (Bình Dương cũ; nay là TP.HCM), hai bạn trẻ đứng kẹp bên hông xe, tài xế khuất tầm nhìn không thấy được, thế 2 hài bạn bị cuốn luôn. Lúc đó xe tôi vừa chạy qua, anh em tài xế đi sau kể lại", tài xế Lê Ngọc Thiên nhớ lại.
Còn tài xế Lưu Ngọc Hoài (35 tuổi, Nghệ An) thuộc hãng xe Hoàng Hà, cho biết anh lái xe tải 6 năm, trước đó là phụ xe. Hơn 10 năm gắn bó với những chuyến xe Bắc vào Nam, từ vị trí phụ xe ban đầu đến người cầm lái trên những hành trình cả ngàn cây số, anh luôn được các bậc đàn anh dặn phải tỉnh táo, quan sát gương thật kỹ, giữ khoảng cách an toàn.
"Tôi thấy điểm mù nguy hiểm nhất là sau đuôi xe và phía trước sát cabin. Đây là hai vị trí chúng tôi rất khó quan sát. Xe nhỏ dễ quan sát chứ xe lớn điểm mù nhiều hơn. Các bạn trẻ không được vượt ẩu, không đi gần xe tải lớn để bảo vệ an toàn cho mình và người thân", tài xế Lưu Ngọc Hoài nói.
Trao đổi cụ thể hơn về thói quen bám sát đuôi xe tải, xe container của một bộ phận người trẻ khi tham gia điều khiển phương tiện giao thông, đại úy Nguyễn Văn Vinh, Công an phường Tân Hưng (quận 7 cũ, Công an TP.HCM), nói rằng đây là một trong những hành vi dễ gây tai nạn nghiêm trọng nhất của người điều khiển xe gắn máy.
"Bạn đang đi vào vùng mù chết người. Phía sau xe tải là khu vực tài xế gần như không thấy gì. Tài xế phanh là bạn "dính" ngay: xe tải có quán tính lớn, nhưng nếu họ phanh gấp (né chướng ngại, đèn đỏ…), người bám đuôi không có thời gian xử lý. Ngoài ra, đây là vị trí bị che tầm nhìn hai phía: bạn không thấy xe từ hướng khác lao tới dẫn tới sang đường kiểu mù thông tin", đại úy Vinh người có 8 năm trong lĩnh vực giao thông, phân tích.
Hiệu ứng tâm lý "đi theo cho an toàn", theo anh là sai bởi xe lớn không phải lá chắn, mà là điểm nguy hiểm di động.
Đại úy Nguyễn Văn Vinh phân tích 6 vị trí điểm mù quan trọng mà người tham gia giao thông cần lưu ý để tránh.
Thứ nhất là phía trước đầu xe, cụ thể không dừng ngay trước mũi xe tải, vì cabin cao dẫn tới tài xế không thấy xe nhỏ sát đầu xe. Thói quen này rất nguy hiểm thường thấy khi dừng đèn đỏ hoặc chen lên trước.
Thứ hai là phía sau đuôi xe. Tuyệt đối không bám đuôi và giữ khoảng cách tối thiểu 10 – 20m, bởi đây là vị trí hoàn toàn khuất tầm nhìn, rất nguy hiểm khi xe lùi hoặc phanh gấp.
Thứ ba là vị trí hai bên hông xe (đặc biệt bên phải). Không chạy song song lâu với xe lớn và bên phải nguy hiểm hơn vì tầm nhìn hạn chế.
Thứ tư là khi xe rẽ hướng, đuôi quét rộng. Nhiều người bị cuốn vào gầm khi đứng sát bên. Nguyên tắc là thấy xe lớn nháy đèn thì phải tránh xa, không cố chen vượt lên vì có thể nhanh một giây nhưng chậm cả đời.
Thứ năm là điểm mù gương chiếu hậu. Gương không bao quát hết, sẽ có "khoảng chết" ngay ngoài vùng gương. Nguyên tắc vàng ở đây là "nếu bạn không thấy mặt tài xế trong gương đồng nghĩa họ không thấy bạn.
Thứ sáu là điểm mù do cột A (khung kính trước), dễ hiểu hơn là tuyệt đối không "cắt đầu" xe lớn, bởi cột kính chắn gió che mất góc nhìn chéo, dễ xảy ra khi xe máy cắt ngang đầu xe tải.
Văn phòng ảo – mô hình cho phép doanh nghiệp đăng ký địa chỉ kinh doanh mà không cần duy trì không gian làm việc cố định đang được nhiều startup (doanh nghiệp khởi nghiệp) lựa chọn để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, mô hình này cũng tiềm ẩn không ít rủi ro về pháp lý và vận hành.
Anh Trần Việt Hoàng, đại diện Công ty Vietcer (kinh doanh lĩnh vực công nghệ, thương mại điện tử), cho biết doanh nghiệp hiện sử dụng văn phòng ảo để đăng ký trụ sở tại P.Kim Liên, TP.Hà Nội, trong khi hoạt động chủ yếu diễn ra tại nhà riêng hoặc quán cà phê.
Theo anh Hoàng, với startup, chi phí luôn là yếu tố cần cân nhắc. "Một văn phòng nhỏ có thể tốn vài chục triệu đồng mỗi tháng – khoản không nhỏ với doanh nghiệp mới. Văn phòng ảo giúp tiết kiệm đáng kể nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu về địa chỉ đăng ký kinh doanh", anh nói.
Ngoài việc giảm chi phí mặt bằng, mô hình này còn mang lại sự linh hoạt. Nhân sự có thể làm việc từ xa, không bị ràng buộc địa điểm, phù hợp với các lĩnh vực công nghệ, thương mại điện tử, dịch vụ.
Tuy nhiên, theo anh Hoàng, đây chỉ là giải pháp tạm thời. "Khi doanh nghiệp phát triển, chúng tôi sẽ chuyển sang văn phòng thực để phục vụ lâu dài và xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp hơn", anh chia sẻ.
Khảo sát cho thấy thị trường văn phòng ảo khá sôi động, giá từ khoảng 379.000 đồng đến hơn 3,5 triệu đồng/tháng, tùy vị trí và dịch vụ đi kèm.
Khi được hỏi về trường hợp cơ quan thuế kiểm tra, tư vấn viên của một công ty cho biết doanh nghiệp sẽ được xác minh dựa trên hợp đồng thuê và bảng tên tại tòa nhà. Điều này cho thấy vai trò của đơn vị cung cấp không chỉ dừng ở việc "cho thuê địa chỉ", mà còn hỗ trợ khi phát sinh vấn đề.
Tuy nhiên, việc nhiều doanh nghiệp cùng đăng ký một địa chỉ cũng đặt ra câu hỏi về tính minh bạch, khả năng quản lý, đồng thời tiềm ẩn rủi ro liên đới.
Luật sư Nguyễn Trung Tín, Giám đốc Công ty Luật Tín & Associates, cho biết pháp luật Việt Nam chưa có quy định riêng về văn phòng ảo, nhưng không có nghĩa mô hình này nằm ngoài khuôn khổ pháp luật.
"Pháp luật không yêu cầu doanh nghiệp hiện diện thường xuyên tại trụ sở, nhưng địa chỉ phải có thật, rõ ràng và có khả năng tiếp nhận thông tin", ông Tín nói.
Theo ông, đăng ký tại văn phòng ảo là hợp pháp nếu doanh nghiệp có quyền sử dụng địa chỉ và không dùng vào mục đích vi phạm pháp luật, đồng thời đảm bảo khả năng liên hệ với cơ quan chức năng và đối tác.
Tuy nhiên, không phải ngành nghề nào cũng phù hợp. Các lĩnh vực như ăn uống, lưu trú, y tế, giáo dục đều yêu cầu cơ sở vật chất cụ thể, nên văn phòng ảo không thể thay thế địa điểm kinh doanh thực tế.
Bên cạnh lợi ích chi phí, văn phòng ảo cũng tiềm ẩn rủi ro nếu sử dụng không đúng cách.
Theo luật sư Nguyễn Trung Tín, một rủi ro lớn là doanh nghiệp bị xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký. "Nếu kiểm tra mà không có bảng hiệu, không có người đại diện hoặc không chứng minh được quyền sử dụng hợp pháp, doanh nghiệp có thể bị đưa vào diện rủi ro cao, thậm chí bị khóa mã số thuế", ông cho biết.
Ngoài ra, việc phụ thuộc đơn vị cung cấp có thể gây bất cập như thất lạc thư từ, chậm tiếp nhận thông báo hoặc thiếu hỗ trợ khi phát sinh vấn đề pháp lý.
Đáng chú ý, rủi ro còn mang tính "liên đới". Khi nhiều doanh nghiệp cùng một địa chỉ, nếu một số đơn vị vi phạm (liên quan hóa đơn, thuế), toàn bộ địa chỉ có thể bị giám sát. Khi đó, các doanh nghiệp khác dù không vi phạm vẫn có thể bị kiểm tra thường xuyên hoặc gặp khó khăn khi giao dịch với đối tác, ngân hàng.
Về uy tín, việc sử dụng văn phòng ảo cũng có thể ảnh hưởng đến cách nhìn của đối tác. Một địa chỉ có quá nhiều doanh nghiệp hoặc thiếu hiện diện thực tế dễ khiến đối tác thận trọng, nhất là trong các giao dịch lớn.
Ở góc độ nhà đầu tư, ông Bùi Quang Minh (được biết đến với tên Shark Minh Beta, nhà sáng lập và điều hành Beta Group), cho rằng văn phòng ảo là xu hướng tất yếu khi doanh nghiệp cần tối ưu chi phí và tăng tính linh hoạt.
"Đây là xu hướng dài hạn, nhưng không thay thế hoàn toàn văn phòng truyền thống, mà linh hoạt hơn trong cách sử dụng không gian làm việc", ông nhận định.
Theo ông, với startup giai đoạn đầu, việc không duy trì văn phòng giúp giảm áp lực chi phí và tạo điều kiện thử nghiệm mô hình. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp phát triển, các yếu tố như văn hóa, sự gắn kết và phối hợp nội bộ sẽ trở thành thách thức.
Ở góc độ thẩm định, ông Minh cho biết việc có văn phòng hay không không phải yếu tố quyết định. "Tôi quan tâm nhiều hơn đến đội ngũ, sản phẩm và khả năng phát triển dài hạn. Tuy nhiên, nếu không có 'hiện diện' rõ ràng, doanh nghiệp dễ tạo cảm giác thiếu chắc chắn", ông Minh nói.
Cũng theo ông Minh, trong bối cảnh không có văn phòng cố định, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hình ảnh, uy tín qua cách làm việc, giao tiếp với đối tác và chất lượng sản phẩm.
Ông Minh cũng lưu ý: "Văn phòng ảo không đơn thuần là chi phí thấp hơn, mà là sự chuyển đổi sang chi phí vận hành và quản trị. Trong 3 - 5 năm tới, mô hình kết hợp giữa làm việc linh hoạt và các điểm chạm vật lý sẽ phổ biến hơn, buộc doanh nghiệp cân nhắc chuyển đổi theo quy mô".
Với Duy Đào, đề cử Grammy (giải thưởng do Viện Hàn lâm thu âm trao tặng để ghi nhận các thành tựu nổi bật trong ngành công nghiệp âm nhạc của Mỹ) không tạo áp lực mới mà củng cố niềm tin rằng người trẻ Việt hoàn toàn có thể chạm tới những sân chơi lớn nếu đủ bền bỉ. "Đề cử Grammy là dấu mốc cho thấy sáng tạo Việt có thể đứng trong cùng không gian với nghệ thuật toàn cầu nếu đủ khác biệt và chân thành", anh nói.
Theo Duy Đào, điều khiến Gieo được chú ý không chỉ nằm ở kỹ thuật hay thẩm mỹ, mà ở cách văn hóa truyền thống VN được kể bằng ngôn ngữ đương đại. Giữa vô số sản phẩm quốc tế, dấu ấn riêng chỉ đến khi mang tinh thần Việt vào tác phẩm.
Sau đề cử, Duy Đào nhận lời mời trở thành thành viên có quyền bỏ phiếu của Recording Academy - tổ chức đứng sau giải Grammy. Việc trở thành người bỏ phiếu đồng nghĩa anh tham gia vào quá trình đề cử và bầu chọn các hạng mục giải thưởng, từ vị thế nghệ sĩ được xét giải bước sang vai trò góp phần quyết định giải thưởng.
Anh thừa nhận bất ngờ khi một nhà thiết kế Việt có thể tham gia tổ chức chuyên biệt như vậy. Nhưng theo anh, một giải thưởng toàn cầu cần hội đồng phản ánh đúng sự đa dạng toàn cầu. Khi đánh giá album quốc tế, anh không chỉ lắng nghe âm nhạc mà còn quan sát tổng thể hình ảnh, cấu trúc thiết kế.
Từng hợp tác với Apple Music, Google, Twitter…, Duy Đào cho rằng thử thách lớn nhất không phải hội nhập mà là giữ được gốc rễ văn hóa. Trong dự án tái định vị Vinamilk năm 2023, anh khai thác tinh thần Việt từ chính di sản thương hiệu thay vì chỉ dùng chi tiết trang trí bề mặt.
Một dự án khác anh tự hào là bộ phông chữ "Xanh" cho Google Fonts cùng Lâm Bảo. Theo anh, việc đưa một bộ chữ mang tên thuần Việt lên nền tảng toàn cầu cũng là cách đưa văn hóa Việt ra thế giới.
Là cháu nội cố NSND Đào Đức, Duy Đào nói mình luôn mang cảm giác trách nhiệm đặc biệt. Ban đầu đó từng là áp lực, sau trở thành động lực để kiên định với con đường sáng tạo. Nếu gói gọn ảnh hưởng của ông nội, anh chọn cụm từ: "Tinh thần Việt của một người Việt".
Theo Duy Đào, sáng tạo Việt muốn vươn ra quốc tế cần hệ sinh thái, tư duy thị trường và tính chuyên nghiệp, nhưng quan trọng nhất vẫn là niềm tin vào bản sắc. "Một sản phẩm Việt phải đủ khác biệt để gây ấn tượng, nhưng cũng đủ tinh tế để không thành vay mượn hời hợt".
Từ đề cử Grammy, vai trò trong hội đồng quốc tế đến những dự án thương hiệu và phông chữ thuần Việt, hành trình của Duy Đào có thể gói gọn trong một chữ "gieo" - gieo hạt giống sáng tạo mang tinh thần Việt và tin rằng khi đủ sâu rễ, nó sẽ tự vươn xa.
