Chiều 7.4, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thông qua nghị quyết bầu ông Nguyễn Văn Quảng làm Chánh án TAND tối cao nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Phát biểu nhậm chức, ông Nguyễn Văn Quảng bày tỏ cảm ơn Ban Chấp hành Trung ương Đảng; Bộ Chính trị; Ban Bí thư; Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Quốc hội, cùng cử tri và nhân dân đã tiếp tục tin tưởng tín nhiệm giao cho ông trọng trách là đại biểu Quốc hội khóa XVI và làm Chánh án TAND tối cao nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Ông nhận thức sâu sắc rằng, đây là vinh dự và trọng trách to lớn trước Đảng, trước Quốc hội và nhân dân.
Theo Chánh án TAND tối cao, những năm qua, nhất là trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự giám sát chặt chẽ của Quốc hội, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan tư pháp, của các bộ, ban, ngành, địa phương cùng sự tin tưởng ủng hộ của nhân dân, ngành tòa án đã có nhiều nỗ lực đổi mới, triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt và hoàn thành tốt nhiệm vụ theo quy định của Hiến pháp.
Những kết quả này đã góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân.
Chánh án TAND tối cao cũng nhấn mạnh, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi các cơ quan tư pháp nói chung và TAND nói riêng phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện, thực chất và hiệu quả hơn nữa, đẩy mạnh cải cách tư pháp, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện đại, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Với tư cách là người đứng đầu cơ quan xét xử thực hiện quyền tư pháp theo quy định của Hiến pháp, ông sẽ tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp và lời hứa đã trình bày khi được bầu làm Chánh án TAND tối cao tại Kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV.
Trọng tâm là quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, TAND tối cao sẽ tập trung xây dựng hoàn thiện thể chế, phát huy vai trò của tòa án trong kiến tạo và phát triển.
Ngành tòa án sẽ chủ động tổng kết thực tiễn xét xử, phát hiện những bất cập, chồng chéo, mâu thuẫn trong các quy định của pháp luật để kịp thời kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện, góp phần xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi nhằm khơi thông các nguồn lực, tháo gỡ các điểm nghẽn phục vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Theo Chánh án TAND tối cao Nguyễn Văn Quảng, ngành tòa án sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hoạt động xét xử, lấy chất lượng, công bằng, nghiêm minh và nhân văn làm nền tảng xuyên suốt; bảo đảm áp dụng pháp luật thống nhất, kiên quyết không để xảy ra oan, sai, bỏ lọt tội phạm.
Đồng thời, ngành sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, cắt giảm các thủ tục hành chính tư pháp hướng tới xây dựng tòa án điện tử hiện đại, minh bạch, chuyên nghiệp để phục vụ nhân dân tốt hơn.
Cùng với đó là tập trung làm tốt công tác xây dựng Đảng gắn với công tác xây dựng ngành, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả phù hợp với mô hình tòa án 3 cấp.
Chú trọng tăng cường kỷ luật kỷ cương, xây dựng đội ngũ cán bộ, thẩm phán có bản lĩnh chính trị vững vàng, chuyên nghiệp, liêm chính để làm cơ sở nền tảng vững chắc cho việc nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động xét xử của tòa án các cấp, hoàn thành tốt các chỉ tiêu, yêu cầu mà Quốc hội đã đề ra.
Phát biểu tại buổi lễ, nguyên Chủ tịch nước Lương Cường cho biết, hơn 50 năm qua, bản thân đã trải qua rất nhiều cương vị công tác và nhiệm vụ được giao, được rèn luyện, thử thách trong chiến đấu, trưởng thành từ người chiến sĩ đến cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước.
Dù được giao nhiệm vụ gì, ở cương vị công tác nào, ông cũng luôn nỗ lực hết mình, phấn đấu để hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao.
Đặc biệt, khi được Quốc hội tin tưởng, tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong một giai đoạn rất đặc biệt, nguyên Chủ tịch nước ý thức rất rõ về vinh dự và trách nhiệm to lớn trước Đảng, Nhà nước và nhân dân, luôn nỗ lực hết sức mình thực hiện nghiêm túc lời tuyên thệ và lời phát biểu nhậm chức, luôn nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ vinh dự được Quốc hội bầu giữ chức vụ Chủ tịch nước.
Đồng thời, khẳng định lời tuyên thệ nhậm chức trước Quốc hội, trước đồng bào, cử tri cả nước là danh dự cá nhân, trọng trách chính trị, cam kết tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với Hiến pháp, nỗ lực hết mình phụng sự đất nước, phục vụ nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp quan trọng của nguyên Chủ tịch nước Lương Cường trong thời gian đảm nhiệm cương vị Chủ tịch nước đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ, để lại nhiều dấu ấn đậm nét trong công tác đối nội, đối ngoại và xây dựng hệ thống pháp luật, hệ thống chính trị.
Chỉ rõ đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, nguồn lực lớn nhất của đất nước là trí tuệ và sức lao động, sáng tạo của nhân dân.
Nhà nước phải kiến tạo cơ chế, chính sách và động lực để mọi tầng lớp nhân dân, mọi chủ thể kinh tế có thể chủ động cống hiến và tạo ra giá trị.
Cần phát huy tính ưu việt của hệ thống chính trị, nâng cao năng lực thích ứng của nền kinh tế và hiệu quả của hệ thống quản trị quốc gia, để đất nước luôn vững vàng trước mọi biến động.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định nhiệm vụ đặt ra là phải tiếp tục giữ vững ổn định chính trị, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại.
Cạnh đó, cần đẩy mạnh cải cách tư pháp; phát triển kinh tế nhanh, bền vững; bảo đảm quốc phòng, an ninh; nâng cao vị thế quốc tế của đất nước, chăm lo ngày càng tốt hơn đời sống của nhân dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Văn phòng Chủ tịch nước tiếp tục nâng cao chất lượng công tác tham mưu, đề cao tính chuẩn mực, chính xác, kỷ luật, kỷ cương trong công việc, tiếp tục xây dựng một tập thể đoàn kết, chân thành, nhân văn và chuyên nghiệp. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hiện đại hóa phương thức làm việc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, trên cương vị mới sẽ tiếp nhận đầy đủ các nhiệm vụ được bàn giao; phát huy truyền thống, kế thừa thành quả, đoàn kết, thống nhất, nỗ lực phấn đấu hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra, xử lý hài hòa các quan hệ lợi ích trong phát triển, bảo vệ danh dự và uy tín của đất nước, đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới với tư thế chủ động, bản lĩnh và trách nhiệm.
Chiều 7.4, với 495/495 đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết bầu ông Lê Minh Hưng, Trưởng ban Tổ chức Trung ương, giữ chức Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Trước đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trình danh sách đề cử để Quốc hội bầu Thủ tướng Chính phủ. Quốc hội tiến hành bầu Thủ tướng Chính phủ bằng hình thức bỏ phiếu kín. Kết quả kiểm phiếu vừa được báo cáo Quốc hội trước khi Quốc hội bấm nút thông qua Nghị quyết bầu Thủ tướng Chính phủ với ông Lê Minh Hưng.
Theo quy định tại Hiến pháp, Thủ tướng Chính phủ sau khi được bầu sẽ thực hiện tuyên thệ trước Quốc hội.
Ông Lê Minh Hưng (56 tuổi), quê H.Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh; trình độ thạc sĩ chính sách công. Ông Lê Minh Hưng là Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, XIII, XIV; Bí thư T.Ư Đảng khóa XIII, XIV; Đại biểu Quốc hội khóa XV, XVI.
Từ vị trí chuyên viên phòng Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Vụ Quan hệ quốc tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, ông Lê Minh Hưng lần lượt nắm giữ nhiều vị trí quan trọng tại Ngân hàng Nhà nước như Phó trưởng phòng rồi Trưởng phòng Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Vụ Hợp tác quốc tế; Phó vụ trưởng rồi Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ. Tới cuối năm 2011, ông Lê Minh Hưng được bổ nhiệm làm Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Tháng 11.2014, ông Lê Minh Hưng được điều động làm Phó chánh Văn phòng Trung ương Đảng. Đến tháng 4.2016, sau khi được bầu vào T.Ư Đảng khóa XII, ông Lê Minh Hưng được bổ nhiệm làm Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Sau gần một nhiệm kỳ trên cương vị Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tháng 10.2020, ông Lê Minh Hưng được Bộ Chính trị điều động, phân công giữ chức Chánh văn phòng Trung ương Đảng.
Tới tháng 5.2024, tại Hội nghị Trung ương 9 khóa XIII, ông Lê Minh Hưng được bầu bổ sung vào Bộ Chính trị và được phân công giữ chức Trưởng ban Tổ chức Trung ương.
Tại Đại hội XIV của Đảng, ông Lê Minh Hưng tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, sau đó tiếp tục được bầu vào Bộ Chính trị khóa XIV. Ông cũng vừa trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI.
Theo quy định tại Hiến pháp, Thủ tướng được bầu trong số các đại biểu Quốc hội đương nhiệm. Ứng viên Thủ tướng do Chủ tịch nước đề nghị để Quốc hội bầu.
Chiều 9.4, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố quyết định về đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước, nhân dịp 51 năm Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Cấn Đình Tài cho biết, năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước chuyển tiếp sang một giai đoạn phát triển mới của đất nước, gắn với nhiều sự kiện chính trị có tầm vóc chiến lược.
Trong bối cảnh đó, theo đề nghị của Chính phủ, ngày 7.4 - ngày làm việc đầu tiên của Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2026 - 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký quyết định về đặc xá năm 2026.
Ông Tài cho biết thêm, những năm qua, các đợt đặc xá được triển khai chặt chẽ, đúng quy định, đạt hiệu quả tích cực trên nhiều phương diện cả về chính trị, pháp lý, xã hội và đối ngoại.
Riêng năm 2025, hơn 22.000 phạm nhân được đặc xá tha tù trước thời hạn nhưng vẫn bảo đảm vững chắc an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Đa số người được đặc xá đã nhanh chóng ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng, được người dân đồng tình và dư luận quốc tế ghi nhận.
Quyết định đặc xá năm 2026 tiếp tục khẳng định rõ quan điểm nhất quán: bảo đảm sự kết hợp chặt chẽ giữa tính nghiêm minh của pháp luật với chính sách khoan hồng, có điều kiện; việc xem xét đặc xá được thực hiện thận trọng, đúng đối tượng, gắn với yêu cầu giữ vững kỷ cương, trật tự, an toàn xã hội.
Theo quyết định đặc xá năm 2026, người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn, người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn được đề nghị đặc xá phải đáp ứng đủ nhiều điều kiện.
Trong đó, phải có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt và được xếp loại chấp hành án phạt tù khá hoặc tốt theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự.
Đã chấp hành án phạt tù ít nhất 1/3 thời gian đối với trường hợp bị phạt tù có thời hạn, nếu trước đó đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù thì thời hạn được giảm không được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù; đã chấp hành án phạt tù ít nhất là 14 năm đối với trường hợp bị phạt tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, nếu sau khi đã được giảm xuống tù có thời hạn mà tiếp tục được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù thì thời hạn được giảm sau đó không được tính vào thời gian đã chấp hành án phạt tù...
Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, đã nộp án phí; đã thi hành xong nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác đối với người bị kết án phạt tù về các tội phạm tham nhũng...
Người có đủ các điều kiện nêu trên nhưng không được đề nghị đặc xá nếu thuộc một trong các trường hợp: bị kết án phạt tù về phản bội Tổ quốc, hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, gián điệp, xâm phạm an ninh lãnh thổ...