Rừng Cấm, còn gọi rú Cấm rộng hơn 4 ha, nằm trên đồi cao khoảng 70 m, ở làng Thọ Linh. Rừng được bảo vệ bằng hương ước truyền đời và trở thành lá phổi của vùng đất bán sơn địa, giữa miền gió Lào khắc nghiệt.
Từ trên cao nhìn xuống, rừng Cấm cách làng Thọ Linh bởi con sông rộng hơn 100 m, là mảng xanh giáp với rừng trồng gỗ keo. Trong rừng có hàng trăm cây gỗ quý như lim, sến, dỗi, gõ, giẻ… Nhiều cây đường kính gốc hơn một mét, tầng tán xếp chồng nhau. Do gần khu dân cư, động vật không nhiều, chủ yếu là chim, sóc và ong.
Theo gia phả của 5 dòng họ chính và bia đá trước đình làng, Thọ Linh được hình thành từ cuối thời Trần, đầu thời Lê, khoảng thế kỷ XV. Thời điểm đó, vùng đất này thường xuyên bị quân Chiêm Thành quấy nhiễu. Triều đình cử một vị tướng đến vùng đất Ô Châu, nay thuộc Quảng Trị dẹp loạn, đồng thời chiêu dân khai khẩn, lập làng. Cánh rừng Cấm hình thành từ những ngày đầu ấy.
Trong 8 năm chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ, khu rừng từng che chở cho bộ đội, điểm ẩn náu của lực lượng Hải quân khi tàu từ sông Gianh ngược dòng tiến vào. Tàu trú ẩn hai bên sông được cây rừng che chắn. Ven rừng là trận địa pháo, tạo thành thế phòng thủ vững chắc.
Ông Phan Xuân Hải, trưởng làng Thọ Linh, cho biết để bảo vệ rừng Cấm, người xưa đã có hương ước miệng quy định mọi cư dân, từ già đến trẻ, đều có trách nhiệm giữ rừng. Người lớn phải dạy con cháu không chặt phá cây, không xâm hại hệ sinh thái. Những ai vi phạm sẽ bị xử phạt nghiêm khắc.
“Rừng là tài sản của làng, là di sản của tổ tiên để lại. Mất rừng là có tội với tiền nhân”, ông Hải nói. Quan niệm này đã ăn sâu vào nhận thức của người dân, trở thành quy ước bất thành văn nhưng có sức ràng buộc mạnh mẽ.
Sau ngày đất nước thống nhất, rừng xung quanh được người dân khai hoang, trồng trọt để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, rừng Cấm vẫn được giữ nguyên. Thời kỳ hợp tác xã, làng chỉ cho phép khai thác một số cây phục vụ công trình chung, còn lại tuyệt đối không đụng đến.
“Người dân ý thức rõ đây là rừng cấm. Dù cuộc sống còn khó khăn, không ai nghĩ đến chuyện phá rừng để lấy gỗ”, ông Trần Đình Trường, trưởng thôn Linh Cận Sơn, làng Thọ Linh, cho hay.
Hiện nay, để tăng cường bảo vệ và cải thiện cảnh quan, dân làng còn trồng thêm các hàng xà cừ ven rừng. Những hàng cây này vừa tạo ranh giới tự nhiên, vừa góp phần giữ đất, chống xói mòn. Sắp tới làng mua cây lim trồng quanh rừng.
“Rừng Cấm là niềm tự hào của làng Thọ Linh. Nếu không có quy ước gìn giữ thì sẽ bị phá lấy đất sản xuất”, trưởng làng Phan Xuân Hải nói, cho hay nhiều cây gỗ gõ thuộc nhóm 1, giá hàng chục triệu đồng một mét khối. Nhưng với người dân “đừng nói tiền triệu mà trăm tỷ đồng cũng không ai dám đụng đến cây”.
Đắc Thành
Tin Gốc: https://vnexpress.net/canh-rung-go-quy-duoc-gin-giu-suot-6-the-ky-5058540.html
Hạ tầng năng lượng là 'đòn bẩy' quyết định vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Ông Thái Hoàng Quỳnh - Giám đốc kinh doanh mảng điện và lưới điện, Schneider Electric Việt Nam và Campuchia (tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực công nghệ năng lượng) - đặt vấn đề: "Câu hỏi thực sự bây giờ không phải là liệu sự tăng trưởng có đến hay không, mà liệu hạ tầng năng lượng của đất nước có theo kịp tốc độ, sự phức tạp và kỳ vọng của sự tăng trưởng đó hay không?".
Đại diện Schneider Electric chỉ ra rằng thế giới đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mang tính cấu trúc với ba xu hướng lớn.
Thứ nhất, hệ thống năng lượng toàn cầu đang chuyển từ mô hình tập trung, phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch sang điện hóa, phân tán và carbon thấp. Tại Việt Nam, nhu cầu điện năng (sản xuất và nhập khẩu) dự báo tăng 2,4 lần (đến năm 2050), theo Quy hoạch điện 8, trong khi năng lượng tái tạo đang mở rộng nhanh chóng. Công suất năng lượng tái tạo đã vượt mốc 21 GW và đặt mục tiêu đạt 47% tổng công suất lắp đặt vào năm 2030.
Thứ hai, sự bùng nổ của số hóa và trí tuệ nhân tạo khiến nhu cầu điện không chỉ tăng về lượng mà còn đòi hỏi độ ổn định tuyệt đối. Các trung tâm dữ liệu, nhà máy thông minh hay đô thị số đều yêu cầu nguồn điện tin cậy liên tục 24/7.
Thứ ba, chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ. Các chuỗi cung ứng đang lên kế hoạch điều chỉnh mạng lưới hoạt động, ưu tiên những quốc gia có môi trường ổn định và hạ tầng sẵn sàng, đặc biệt là hạ tầng năng lượng.
Trong bối cảnh này, Việt Nam nổi lên như một điểm đến hấp dẫn nhờ vị trí địa lý, lực lượng lao động trẻ và chính sách mở cửa. Tuy nhiên cơ hội chỉ trở thành lợi thế khi hạ tầng đủ sức "đỡ" dòng vốn. Nói cách khác, hạ tầng năng lượng không còn là hạ tầng kỹ thuật, mà đã trở thành hạ tầng kinh tế.
Ông Quỳnh khẳng định: "Nếu năng lượng không sẵn sàng, tăng trưởng sẽ chậm lại. Nếu được vận hành thông minh, năng lượng sẽ là hệ số nhân giúp tăng tốc phát triển".
Từ ba xu hướng trên, một "phương trình tăng trưởng" mới đang hình thành. Theo các chuyên gia, tăng trưởng trong kỷ nguyên năng lượng và công nghiệp thông minh phụ thuộc vào bốn yếu tố: nguồn điện đáng tin cậy, hệ thống linh hoạt, khả năng tiếp cận năng lượng và tốc độ triển khai.
Nếu thiếu một trong bốn yếu tố này, tăng trưởng sẽ bị kìm hãm. Ngược lại, khi năng lượng được vận hành thông minh, nó trở thành hệ số nhân cho toàn bộ nền kinh tế.
Điều này đặc biệt rõ trong bối cảnh AI phát triển nhanh. Nhu cầu năng lượng cho các trung tâm dữ liệu toàn cầu được dự báo có thể tăng gấp bốn lần từ nay đến năm 2030.
Với Việt Nam, nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ cao, bài toán điện năng sẽ là điều kiện tiên quyết.
Theo ông Thái Hoàng Quỳnh, điểm đáng chú ý là cách tiếp cận đối với hạ tầng năng lượng đang thay đổi.
Trước đây, câu chuyện chủ yếu xoay quanh giảm phát thải. Nhưng trong giai đoạn hiện nay, hệ thống năng lượng của tương lai phải đáp ứng đồng thời ba yêu cầu là đáng tin cậy, linh hoạt và bền vững.
Điều này kéo theo sự thay đổi về cấu trúc hạ tầng. Lưới điện truyền thống đơn hướng được cho là không đủ đáp ứng nhu cầu trước sự gia tăng của năng lượng tái tạo, xe điện và các phụ tải mới như trung tâm dữ liệu.
Thay vào đó là mô hình lưới điện số, có khả năng giám sát và tối ưu theo thời gian thực, kết hợp với các cấu phần như lưới điện siêu nhỏ, hệ thống lưu trữ năng lượng, tòa nhà thông minh và chuỗi cung ứng bền vững.
Nói cách khác, hạ tầng năng lượng không còn là những đường dây và trạm biến áp riêng lẻ, mà trở thành một hệ sinh thái tích hợp.
