Phim ngắn, còn được gọi là phim màn hình dọc (micro drama), là định dạng giải trí đang phát triển nhanh, gồm các video ngắn dạng nhiều tập, quay theo tỷ lệ 9:16, tối ưu cho việc xem trên điện thoại. Một series thường có từ 30 đến 70 tập, mỗi tập chỉ kéo dài 1-3 phút, được thiết kế với nhịp độ nhanh, gây nghiện và dễ “cày” liên tục.
Trong khi các series truyền hình truyền thống hiện nay thường dựa vào thuê bao đăng ký, micro drama lại áp dụng mô hình “freemium” (miễn phí có giới hạn) giống game. Người xem có thể xem một số tập đầu, sau đó phải xem quảng cáo hoặc mua “kim cương”, “token” để tiếp tục theo dõi.
COL Group là một công ty sản xuất micro drama điển hình, hoạt động ở cả Trung Quốc và Bắc Mỹ. Theo Scmp, giống như trò chơi điện tử, micro drama có thể gây nghiện mạnh. Và Timothy Oh, tổng giám đốc COL, hiểu rất rõ cách khiến khán giả bị cuốn vào những nội dung này. “Nếu bạn coi trọng thời gian, bạn sẽ dùng tiền để mua nó – giống như trong game, nơi bạn trả tiền để bỏ qua việc cày cuốc hàng ngày và nhận xu hoặc nâng cấp. Nếu không muốn chờ đợi, bạn phải trả tiền”, Oh nói.
Oh bắt đầu sự nghiệp là một nhà làm phim, sau đó làm marketing cho Sony Pictures trong giai đoạn 2014-2017. Cũng vào thời điểm đó, khi các nền tảng streaming bắt đầu làm lung lay ngành truyền hình cáp tại Mỹ, ông trở thành tổng giám đốc tại Microgaming – công ty nổi tiếng với các ứng dụng game di động và gắn bó trong bảy năm.
Năm 2025, ông gia nhập COL – công ty sở hữu cổ phần trong các ứng dụng micro drama như ReelShort và FlareFlow. Theo Oh, mọi thứ ông làm trước đây đã dẫn ông đến lĩnh vực micro drama, trong một thời điểm phù hợp. Đại dịch Covid-19 đã thúc đẩy sự chuyển dịch từ game console dài hơi sang trải nghiệm di động ngắn gọn, micro drama cũng ra đời từ chính sự thay đổi thói quen tiêu thụ nội dung này.
COL khởi đầu là một nhà xuất bản trực tuyến năm 2000 và chuyển mình thành nền tảng tổng hợp, phân phối văn học số vào năm 2006. Các tác giả thường đăng khoảng 100 chương đầu miễn phí để xây dựng độc giả. Khi tác phẩm trở nên phổ biến, nó sẽ được đặt sau “paywall” và người đọc phải trả tiền để đọc tiếp. Đến năm 2021, công ty sở hữu một lượng nội dung khổng lồ, nhưng do đại dịch, họ không thể chuyển thể thành phim hoặc series truyền hình theo cách truyền thống.
Theo Oh, việc sản xuất khi ấy gần như bất khả thi vì không thể tập hợp một đoàn phim 100 người. Vì thế, họ lấy các IP (tài sản trí tuệ) và tạo ra micro drama với ngân sách thấp. Không lâu sau, hãng nắm 20% thị phần tại Trung Quốc.
Tháng 9/2025, tạp chí Variety đưa tin FlareFlow đã vào top 5 ứng dụng giải trí trên Google Play và top 8 trên iOS chỉ vài tuần sau khi ra mắt vào tháng 4/2025. Tính đến tháng 2 năm nay, ứng dụng đã có 33 triệu người dùng đăng ký trên toàn cầu, phần lớn đến từ Mỹ.
“Khi bạn thấy một bộ phim trên Netflix hay Paramount Plus, việc xem nó đòi hỏi rất nhiều thời gian. Bạn phải ngồi xuống và thực sự chú tâm vào nó. Còn micro drama, bạn có thể xem trên tàu, trong nhà vệ sinh, và chỉ trong hai phút là đã có cái kết thỏa mãn”, Oh nói.
Sự bùng nổ của micro drama tăng tốc trong những năm gần đây khi khán giả ngày càng ưa chuộng nội dung ngắn, có thể xem trong lúc di chuyển hoặc xen giữa công việc.
Các nền tảng micro drama đầu tư rất nhiều để giữ chân người xem – và đây là lúc kinh nghiệm trong ngành game của Oh phát huy tác dụng. COL sử dụng quy trình gọi là “re-versioning”: Quay nhiều phiên bản khác nhau của cùng một cảnh. Khi tập phim được phát hành, họ phân tích dữ liệu người xem. Nếu phát hiện nhiều người rời đi ở một cảnh cụ thể, họ sẽ thay bằng phiên bản khác để kiểm tra hiệu quả.
“Nhờ có dữ liệu, chúng tôi theo dõi được hiệu quả đến từng cảnh. Từ lúc đặt hàng sản xuất đến khi phát sóng, mọi thứ gần như diễn ra theo thời gian thực”, Oh cho biết.
Sự linh hoạt và tốc độ sản xuất của micro drama đang khiến các hãng phim lớn bị bỏ lại phía sau. Ví dụ, bộ phim viễn tưởng From Rags to Rank One, ra mắt năm 2025 của COL, kể về nhân vật chính Xu Mu bị đưa đến một triều đại đầy biến động, đã trở thành hiện tượng: Đạt 250 triệu lượt xem ngay trong ngày đầu, thời gian xem trung bình hơn một giờ và tổng lượt xem vượt mốc 2 tỷ. Khi có tới 3 triệu người đăng ký mong muốn phần tiếp theo, công ty đã sản xuất luôn mùa 2, 3 và 4 chỉ trong vòng một tháng rưỡi.
Một ví dụ khác là Goodbye After 99 Forgiveness, xoay quanh một nhà vô địch đấu vật bỏ rơi bạn gái để chạy theo một cô gái xinh đẹp hơn, nhưng sau đó người yêu cũ quay lại trả thù và trở nên nổi tiếng. Oh cho biết khi họ làm bản tiếng Anh cho tác phẩm ăn khách này của Trung Quốc, dữ liệu cho thấy khán giả Mỹ đặc biệt quan tâm đến âm nhạc.
Vì thế, họ lập tức xoay hướng và ra mắt 99 Chances với cùng mô-típ trả thù, nhưng đặt trong bối cảnh thế giới boy band. Nó giống như một xu hướng TikTok – khi một điệu nhảy hiệu quả, người ta sẽ biến tấu lại cho những nhóm khán giả khác nhau. Tốc độ sản xuất của định dạng này cực kỳ nhanh.
“Một micro drama chỉ mất khoảng 7 ngày để sản xuất 90 tập, mỗi tập dài 1-2 phút, với chi phí khoảng 100.000 đến 200.000 USD”, Oh nói. Trong khi đó, một sitcom điển hình của Hollywood có thể tốn hơn 2 triệu USD cho mỗi tập, còn Game of Thrones của HBO tiêu tốn khoảng 15 triệu USD mỗi tập. Micro drama cũng có thể quay hoàn toàn trong trường quay, định dạng dọc không đòi hỏi nhiều bối cảnh rộng, nên không cần quay toàn cảnh hay flycam để thiết lập không gian.
COL hiện có studio tại Mỹ, Việt Nam và Trung Quốc, với các phim trường được dựng sẵn từ nhà thờ, bệnh viện đến biệt thự và trường học. Các diễn viên Mỹ thường được đưa sang châu Á để quay phim tại những địa điểm này.
Đầu tháng 3, hãng công bố hợp tác với thương hiệu truyền hình thực tế châu Á Supermodel Me để sản xuất một mùa mới theo định dạng dọc. Đây là một trong những thử nghiệm đầu tiên của công ty nhằm mở rộng sang các loại nội dung khác và tiếp cận thêm nhiều khán giả.
Khi được hỏi về việc sản xuất các nội dung giàu triết lý, kịch bản sâu sắc hơn, Oh cho rằng điều đó phụ thuộc vào khán giả, những người sẵn sàng trả tiền và nhấp xem dạng nội dung đó hay không. Hiện tại, mục tiêu của phim ngắn vẫn là giữ được sức gây nghiện trong những nội dung chỉ dài 90 giây.
Thị trường micro drama Trung Quốc được định giá 7 tỷ USD vào năm 2024, trong khi thị trường Mỹ đạt 819 triệu USD cùng năm. Series The Divorced Billionaire Heiress trên nền tảng DramaBox (Singapore) đã thu về khoảng 35 triệu USD chỉ riêng tại Bắc Mỹ. Media Partners Asia, công ty tư vấn, nghiên cứu và phân tích hàng đầu tại châu Á – Thái Bình Dương, cho rằng doanh thu toàn ngành phim ngắn có thể đạt 26 tỷ USD vào năm 2030, micro drama chắc chắn sẽ chưa biến mất trong thời gian tới.
Theo The Value, mức giá được ghi nhận trong phiên của Art Basel Hong Kong, diễn ra cuối tháng 3. Trước đây, kỷ lục thuộc về bức họa Bouquet de Fleurs của Marc Chagall với khoảng 11 tỷ won (hơn 192 tỷ đồng).
Tác phẩm Nothing about it mang dấu ấn đặc trưng của Yoshitomo Nara, là bức tranh khổ lớn hiếm hoi trong sự nghiệp của ông. Ông khắc họa cô bé với phần đầu quá khổ, đôi mắt to, không có biểu cảm. Nếu những sáng tác của ông từ những năm 1990 thường mô tả nhân vật với vẻ ngoài dễ thương nhưng gai góc, nổi loạn thì Nothing about it cho thấy khía cạnh mềm mại, trưởng thành hơn. Tokyo Weekender nhận định bức vẽ thể hiện ''cảm giác cô đơn trong thế giới hiện đại''.
Yoshitomo Nara, 66 tuổi, sinh tại tỉnh Aomori, Nhật Bản. Từ nhỏ, danh họa vốn sống trầm mặc, thích nhìn bầu trời, nói chuyện với chó mèo hoặc tâm sự với cây. Ông thường lảng tránh người khác, hay viết và vẽ linh tinh lên sách vở. Nara tốt nghiệp Đại học Fine Arts and Music Aichi ở Nhật, sau đó học ngành hội họa tại Kunstakademie Düsseldorf, Đức. 12 năm ở châu Âu, ấn tượng sâu đậm nhất của họa sĩ là nỗi cô độc.
Bước ngoặt lớn đối với Nara là trận động đất và sóng thần năm 2011 ở Nhật Bản. Thảm kịch xảy ra gần quê hương danh họa, khiến ông bị ảnh hưởng tâm lý, phải dừng vẽ vài tháng. Khi quay lại xưởng, phong cách sáng tác của ông đã thay đổi. Những biểu cảm sắc sảo trước đây của các bé gái chuyển sang trầm tư, điềm tĩnh hơn.
Nhân vật trong tranh Yoshitomo Nara như phản ánh các giai đoạn cuộc đời và ký ức của ông. Trả lời tạp chí Design Anthology, ông nói: "Tôi khát khao trở nên tốt đẹp trong mắt người khác, nhưng cũng luôn rụt rè, không dám được sống là chính mình. Vì thế, tôi biểu lộ điều đó trong tranh''.
Loạt tác phẩm cô bé đầu to, gương mặt bầu bĩnh, lúc phụng phịu, khi lạnh lùng của danh họa luôn được các nhà sưu tầm săn đón, có nhiều tranh đạt triệu USD. Trong đó, bức Knife Behind Back (2000) được Sotheby's Hong Kong gõ búa 24,9 triệu USD (598 tỷ đồng) hồi tháng 10/2019, giúp ông trở thành nghệ sĩ Nhật Bản đắt giá nhất.
Nhắc đến Khánh Linh trong Không giới hạn, Anh Đào xem đây là mối duyên. Bởi trước đó, cô từng hợp tác với đạo diễn trong Gặp nhau ngày nắng. Khi nhận được cuộc gọi từ Nguyễn Đức Hiếu ngỏ lời tham gia dự án mới, cô sẵn sàng tham gia dù lúc ấy chưa biết vai diễn thế nào. “Đến khi đọc kịch bản chỉ mới có 5 tập, tôi thấy nhân vật này cũng đáng yêu”, người đẹp chia sẻ.
Trong phim, Khánh Linh gây chú ý với hình ảnh chiếc mũ bẻ ngược cùng những bộ trang phục khác lạ của một cô gái vùng biển. Trước đó, Anh Đào từng được ê kíp tiết lộ đây là một vai diễn có hoàn cảnh khó khăn nhưng cô không nghĩ “lại rách nát đến thế”. Với sự góp ý của ê kíp, Anh Đào tự mình đến chợ đồ cũ để tự sắm cho mình những món đồ phục vụ cho nhân vật. “Đó là chiếc mũ được mua ở trung tâm thương mại, với mức giá 49.000 đồng”, Anh Đào hài hước kể.
Diễn viên Anh Đào chia sẻ khoảnh khắc đầu tiên đi quay, khi cô bước ra, cả đoàn phim nhìn và thốt lên “Khánh Linh đây rồi”. Điều đó khiến người đẹp không khỏi vỡ òa. Cô chia sẻ: “Lúc đó tôi vui vì mình đã định hình cho nhân vật đúng với những gì hình dung của mọi người. Nhờ vậy mà tôi tin mình là nhân vật hơn”.
Nhìn lại, Anh Đào thừa nhận Khánh Linh là vai diễn màu sắc nhất trong sự nghiệp của cô tính đến hiện tại. Thậm chí càng về sau, nhân vật này càng có chiều sâu để khán giả thấu hiểu hơn.
Nói về những phân đoạn tình cảm trong phim, Anh Đào thừa nhận cô không ngại ngần gì. Thay vào đó, nữ diễn viên và đồng nghiệp chỉ tập trung hoàn thành tốt vai diễn. Khi được hỏi về phản ứng của bố mẹ chồng, nữ khách mời hài hước: “Tôi cũng chẳng ngại luôn. Vì bố mẹ chồng rất thoải mái, tư duy hiện đại. Mọi người hỏi con dâu như thế có vấn đề gì không, bố mẹ nói chẳng có gì, vì nghề của con như thế. Nhờ vậy mà tôi cũng không lăn tăn”.
Nhắc về sự nghiệp, Anh Đào thừa nhận nếu không làm diễn viên, cô sẽ trở thành giáo viên mầm non. Thời điểm đó, cô cùng lúc ghi danh 2 trường, nhưng nhờ sự động viên của bố, nữ khách mời quyết định học sân khấu. Thời gian đầu sau khi tốt nghiệp, Anh Đào từng áp lực vì thất nghiệp. Khi đó, cô gần như chỉ ở nhà, không dám ra ngoài.
“Đến dịch Covid-19, tôi gần như không biết làm gì. Sau đó anh Vũ Minh Trí mời tôi tham gia Lúa về miền hoa. Nó như một cái phao cứu sinh của tôi trong lúc chỉ cần một xíu nữa thôi là tôi không theo nghề nữa. Lúc đấy, cuộc sống của tôi bước sang trang khác”, cô nhớ lại.
Về mối duyên đóng với loạt nam thần của VFC như Đình Tú, Trọng Lân, Tô Dũng… nữ diễn viên bộc bạch: “Trước đó tôi hồn nhiên lắm, khi quay không nghĩ đến “phản ứng hóa học” mà cứ cố gắng làm tốt. Đến khi đóng chung với anh Đình Tú, tôi mới nhận ra. Đặc biệt là đến anh Tô Dũng, tôi khá áp lực vì hai đứa đã công khai chuyện đời tư. Nếu mọi người không tin sẽ như thế nào. Tôi lo là một chuyện nhưng sau đó gạt sang một bên để làm việc”.
Ngoài sự nghiệp, Anh Đào còn khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi hôn nhân viên mãn bên chồng là diễn viên Anh Tuấn. Thay vì giữ kín đời tư, nữ diễn viên thoải mái chia sẻ trên mạng xã hội để làm kỷ niệm và như một cách nhắc nhở cả hai phải biết trân trọng, nâng niu tình cảm đang có. Nói về cuộc sống hiện tại, người đẹp cho biết vì cùng nghề nên cả hai có sự thấu hiểu nhất định. “Chúng tôi chưa gặp chuyện gì bất tiện cả”, Anh Đào chia sẻ.
Từ một phụ kiện giá rẻ, khăn bandana đã trở thành món đồ lưu niệm (merchandise) "hốt bạc", một biểu tượng định danh không thể thiếu của thế hệ khán giả trẻ hôm nay.
Ít ai biết rằng món phụ kiện mà các bạn trẻ Việt đang quấn lên đầu tại các concert có một lịch sử đầy "gai góc". Xuất phát từ tiếng Phạn "badhnati" (nghĩa là buộc/thắt), bandana từng là vật bất ly thân của những người lao động vùng Nam Á trước khi theo chân những thủy thủ viễn chinh đổ bộ vào Mỹ.
Trong lịch sử âm nhạc thế giới, bandana là "tuyên ngôn" của những tâm hồn tự do. Và họa tiết Paisley "giọt nước cong" (boteh) có nguồn gốc từ Ba Tư cổ đại tượng trưng cho sự sống, vĩnh cửu. Gắn với phong trào tự do, phản văn hóa thập niên 1960, guitarist huyền thoại Jimi Hendrix đã dùng bandana không chỉ như một phụ kiện mà là tuyên ngôn nghệ thuật.
Công chúng cũng không thể quên hình ảnh Axl Rose (Guns N' Roses) với chiếc bandana đỏ quấn ngang trán dưới - một biểu tượng Rock n' Roll bất tử. Hay huyền thoại rap Tupac Shakur (2Pac), người đã biến cách thắt nút khăn phía trước trán trở thành dấu ấn đặc trưng của văn hóa hip hop bờ Tây.
Những năm gần đây, "quý ông Funk" Bruno Mars một lần nữa đưa chiếc khăn này trở lại vị thế đỉnh cao khi biến nó thành phụ kiện không thể tách rời của phong cách Retro rực rỡ. Ở kỷ nguyên hiện đại, chính A$AP Rocky là người đã phá vỡ ranh giới giới tính khi đưa trào lưu "Babushka" (quấn khăn kiểu bà cụ Nga) lên các sàn diễn xa xỉ của Gucci hay Loewe.
Dĩ nhiên, các nữ nghệ sĩ nữ cũng không thể thờ ơ trước vẻ đẹp của khăn bandana. "Nữ hoàng nhạc pop" Madonna với chiếc nơ thắt bandana to bản đầy nữ tính và quyền lực thập niên 1980 đã trở thành một biểu tượng kinh điển.
Từ Aaliyah của thập niên 1990 đến Rihanna hay Dua Lipa hôm nay, chiếc khăn bandana đã đi một hành trình dài từ biểu tượng đường phố trở thành ngôn ngữ thời trang, nơi mỗi nghệ sĩ nữ kể câu chuyện cá tính của riêng mình.
Đặc biệt tại châu Á, không thể không nhắc đến G-Dragon (Big Bang). "Ông hoàng K-pop" chính là người đã nâng tầm bandana thành một loại hình nghệ thuật cao cấp. Từ việc thắt khăn vào thắt lưng, quấn quanh đùi cho đến việc biến bandana thành những mảng miếng đắp (patchwork) trên áo khoác xa xỉ, G-Dragon đã trực tiếp định hình cách chơi bandana cho cả một thế hệ nghệ sĩ và giới trẻ Việt Nam suốt hơn một thập niên qua.
Vì sao bandana luôn là mặt hàng "cháy hàng" đầu tiên tại các quầy lưu niệm ở mọi concert?
Trước tiên, phải nói đến tính linh hoạt tối đa. Một chiếc áo thun có thể kén dáng nhưng bandana thì không. Khán giả có thể quấn đầu, thắt cổ tay, quàng theo kiểu siêu nhân, buộc vào túi xách hay làm điểm nhấn cho bộ trang phục mà tha hồ "sống ảo". Những chiếc khăn khổ bự còn có thể biến hóa thành chiếc áo yếm.
Một lợi thế khác là khăn có trọng lượng nhẹ, dễ bảo quản, lưu giữ. Giá thành của bandana cũng "mềm" hơn so với các vật phẩm khác như: áo thun, nón, bình nước, lightstick... Với mức giá trung bình từ 150.000-250.000 đồng, đây là món đồ "vừa túi tiền" nhất để người hâm mộ sở hữu một phần di sản của thần tượng.
Dù doanh thu thường được bảo mật nhưng theo ước tính từ các đơn vị sản xuất vật phẩm (merchandise) lớn tại Việt Nam, tại các concert quy mô 10.000 người, lượng bandana tiêu thụ có thể chiếm tới 30-40% lượng khán giả tham dự. Chỉ riêng mặt hàng này có thể mang về doanh thu từ 500 triệu đến gần 1 tỉ đồng cho mỗi chiến dịch lưu diễn lớn. Một con số không hề nhỏ trong nền kinh tế giải trí.
Nhận định về hiện tượng này, chị Vy Lê - vợ rapper Tiến Đạt, một chuyên gia PR/Marketing trong ngành giải trí - nói: "Bandana là món đồ merchandise thông minh vì nó là 'one size fits all' (ai mang cũng vừa). Nó là điểm chạm lý tưởng nhất để biến một khán giả bình thường trở thành một phần của bộ nhận diện thương hiệu nghệ sĩ ngay tức thì".
Chị Vy cũng cho biết ngoài những cái tên "có liên quan đến rap/hip hop" như Tiến Đạt, Hà Lê, Binz... thì các "anh tài" như: Cường Seven, Phan Đinh Tùng, Hoàng Hiệp... cũng thường mang bandana lên sân khấu Anh trai vượt ngàn chông gai nhận được sự yêu thích của rất nhiều fan.
"Gai Con (những người hâm mộ chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai) từ đó cũng đã làm tặng rất nhiều khăn cho các anh. Từ những quà tặng đó của fan, Nhà Trẻ (Đinh Tiến Đạt - thủ lĩnh), Tiến Luật, Rhymastic, Quốc Thiên, BinZ, Hà Lê, Duy Khánh đã thiết kế ba mẫu khăn riêng với phong cách chibi dễ thương như một freebies (quà tặng miễn phí) cho fan của mình" - chị Vy Lê chia sẻ thêm.
Cùng với loạt khăn bandana từ nhà sản xuất Anh trai, không chỉ Nhà Trẻ, từng "nhà" riêng trong chương trình cũng "tăng gia sản xuất" khăn bandana khiến chiếc khăn này nhanh chóng trở thành vật phẩm mang tính biểu tượng cao nhất tại tám siêu concert của Anh trai vượt ngàn chông gai.
Sự nở rộ của bandana trong V-biz minh chứng rằng khi âm nhạc gặp gỡ thời trang bằng sự thấu hiểu cộng đồng, những chi tiết nhỏ nhất cũng có thể tạo nên một thị trường kinh tế đầy tiềm năng và giàu giá trị văn hóa.