“Sáng nay là một ngày trọng đại đối với hòa bình thế giới. Iran muốn điều đó xảy ra. Như vậy là quá đủ với họ rồi. Chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Chiến dịch cuồng nộ) là chiến thắng mang tính lịch sử và áp đảo trên chiến trường”, ông Hegseth phát biểu trong buổi họp báo sáng 8-4 (giờ Mỹ).
Bộ trưởng Hegseth cho hay Washington đã thành công phá hủy “một trong những lực lượng quân sự lớn nhất thế giới”, khi chỉ sử dụng chưa đến 10% năng lực tác chiến trong chưa đầy 40 ngày, theo Đài Al Jazeera.
Phía Mỹ cho rằng Iran đã không thể hiện được năng lực tự vệ. Do đó chiến dịch tấn công phối hợp mà Mỹ và Israel triển khai nhằm vào quốc gia Hồi giáo này “thực hiện đúng tiến độ tất cả các mục tiêu theo kế hoạch”.
Theo ông Hegseth, quân đội Mỹ vẫn “hiện diện” tại Trung Đông để đảm bảo Iran tuân thủ lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, cũng như để giám sát kho uranium của nước này.
“Về uranium, chúng tôi đang theo dõi. Chúng tôi biết họ có gì, họ sẽ phải giao nộp, sau đó chúng tôi sẽ tiếp nhận. Nếu cần thiết, chúng tôi sẽ thu giữ”, người đứng đầu Lầu Năm Góc phát biểu trong họp báo.
Trong buổi họp báo, ông Hegseth cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel đã “phá hủy hoàn toàn nền tảng công nghiệp quốc phòng của Iran”. Đây cũng là một trong những mục tiêu then chốt của Mỹ.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ cho biết: “Hải quân Iran đã nằm dưới đáy biển… Iran không còn hệ thống phòng không… Chương trình tên lửa của họ về cơ bản đã bị phá hủy”.
“Chế độ mới này không còn lựa chọn và cũng không còn thời gian. Vì vậy họ phải đạt được một thỏa thuận. Họ hiểu rằng thỏa thuận này đồng nghĩa với việc họ sẽ không bao giờ, tuyệt đối không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Hegseth nói thêm.
Cũng trong buổi họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine cảnh báo quân đội nước này sẵn sàng chiến đấu tiếp nếu không đạt được thỏa thuận với Iran.
“Chúng tôi hy vọng Iran sẽ lựa chọn một nền hòa bình lâu dài. Lệnh ngừng bắn chỉ là một sự tạm dừng. Lực lượng liên quân vẫn sẵn sàng, nếu được lệnh hoặc được yêu cầu, sẽ nối lại các hoạt động chiến đấu với tốc độ và độ chính xác như chúng tôi đã thực hiện trong 38 ngày qua”, ông Caine phát biểu.
4 kịch bản đáp trả của Iran nếu Mỹ phát lệnh đánh chiếm đảo Kharg
Xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã bước sang tuần thứ sáu kể từ các đợt không kích quy mô lớn bắt đầu ngày 28/2.
Với hàng chục nghìn quả bom và tên lửa được sử dụng, chiến dịch phối hợp chung của Washington và Tel Aviv nhằm vào các mục tiêu quân sự Iran đã làm suy yếu đáng kể năng lực phòng không và chỉ huy của Tehran. Tuy nhiên, Iran vẫn kiểm soát eo biển chiến lược Hormuz - tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 20% dầu thô toàn cầu và tuyên bố đóng cửa hoàn toàn kể từ đầu tháng 3. Tổng thống Donald Trump liên tục đe dọa leo thang, bao gồm khả năng triển khai bộ binh chiếm đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu chính của Iran.
Đảo Kharg, nằm cách bờ biển Iran khoảng 25-32km, là “huyết mạch” kinh tế của nước Cộng hòa Hồi giáo Iran. Hòn đảo này xử lý khoảng 90-95% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran, tương đương 1,5-2 triệu thùng/ngày trước chiến tranh, mang lại doanh thu hàng trăm triệu USD mỗi ngày. Các bến cảng sâu cho phép tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) neo đậu, kết nối trực tiếp với các mỏ dầu lớn như Ahvaz và Marun qua đường ống ngầm.
Theo các tài liệu tình báo Mỹ từ thập niên 1980 (nay vẫn còn giá trị), bất kỳ gián đoạn nào tại Kharg cũng đe dọa sự sống còn của nền kinh tế Iran. Tổng thống Trump đã công khai coi việc kiểm soát hoặc phá hủy cơ sở hạ tầng dầu tại đây là “lựa chọn ưu tiên” để buộc Iran mở lại eo biển Hormuz và đàm phán.
Dù đã hứng chịu thiệt hại nặng nề từ các đợt không kích của Mỹ - Israel (hơn 90 mục tiêu quân sự trên Kharg đã bị tấn công ngày 13/3 nhưng cơ sở dầu này vẫn được giữ nguyên), Iran thậm chí duy trì khả năng phản công bất đối xứng. Các chuyên gia từ Viện Hudson, Atlantic Council và Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel (INSS) đều cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực chiếm đóng trên bộ nào cũng sẽ kích hoạt phản ứng mạnh mẽ từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Dưới đây là bốn kịch bản đáp trả chính mà Tehran có thể lựa chọn để đáp trả Mỹ nếu hòn đảo bị tấn công.
1, Kháng cự mặt đất và hỏa lực bất đối xứng
Kịch bản có xác suất cao nhất là Iran phản công trực tiếp nếu lính Mỹ đặt chân lên đảo Kharg. Hòn đảo nhỏ này (rộng khoảng 20km²), nằm trong tầm bắn dễ dàng của tên lửa đạn đạo ngắn, UAV tấn công và pháo binh ven bờ do IRGC kiểm soát.
Chuyên gia Bryan Clark từ Viện Hudson (Mỹ) nhận định: lực lượng IRGC vẫn đồn trú trên đảo và đã chuẩn bị sẵn các bẫy, bao gồm thiết bị nổ tự chế (IED), mìn và nhiều bất ngờ khác. Một khi Mỹ cố chiếm giữ, việc khôi phục sản xuất dầu sẽ trở nên khó khăn, nên Iran có thể tận dụng để gây thương vong tối đa, tạo áp lực chính trị nội bộ lên Tổng thống Trump.
Chuyên gia Joe Costa từ Atlantic và Jason Campbell từ Viện Trung Đông (Mỹ) đồng quan điểm rằng Iran có thể duy trì cường độ tấn công bằng rocket, UAV, thủy lôi và xuồng tốc độ cao. Với quân số hơn 190.000 người trong Lực lượng Vệ binh và quân đội chính quy, bất kỳ chiến dịch kiểm soát đảo hoặc eo biển Hormuz nào cũng dễ dàng chuyển thành chiến tranh du kích kéo dài.
Các nguồn báo chí Nga như TASS và RT cũng nhấn mạnh rằng Iran đã cảnh báo sẽ dùng tên lửa đạn đạo và UAV quy mô lớn để “thiêu rụi” các cơ sở dầu khí Mỹ và đồng minh nếu Kharg bị tấn công.
Theo giới chuyên gia, việc chiếm giữ Kharg không dễ. Hòn đảo cách các căn cứ Mỹ ở Kuwait 225 m, đòi hỏi hậu cần phức tạp. Chuyên gia Danny Citrinowicz từ INSS (Israel) cảnh báo: “Sẽ rất khó chiếm đảo Kharg. Iran có thể dùng tên lửa đạn đạo bắn phá đường băng, UAV săn lùng tàu tiếp tế và máy bay”.
Kinh nghiệm từ chiến trường Ukraine cho thấy UAV tự sát và mìn (hoặc ngư lôi) có thể làm tê liệt chuỗi cung ứng. Nếu Mỹ triển khai khoảng 3.000 lính từ Sư đoàn Dù 82, họ sẽ đối mặt với hỏa lực liên tục từ đất liền, dẫn đến thương vong cao và áp lực rút quân nhanh chóng.
2, Tấn công các trung tâm dầu khí Vùng Vịnh
Nếu Mỹ đưa bộ binh vào Iran, Tehran rất có thể leo thang bằng cách nhắm vào hạ tầng năng lượng của các đồng minh Mỹ tại vịnh Ba Tư. Iran đã chứng minh khả năng này qua các cuộc tấn công trả đũa gần đây vào cơ sở khí đốt Qatar và Ả rập Xê út sau khi Israel nhắm vào mỏ Pars South.
Chuyên gia Jon Hoffman từ Viện Cato (Mỹ) lưu ý: “Iran vẫn kiềm chế nhưng sẵn sàng leo thang. Họ có thể tấn công cơ sở dầu mỏ, nhà máy điện, thậm chí nhà máy khử mặn, những mục tiêu mang lại lợi ích lớn nhất bằng cách siết chặt thị trường năng lượng toàn cầu”.
Các phân tích từ giới chuyên gia của CSIS (Mỹ) và Foreign Policy cho thấy: một cuộc tấn công vào đảo Kharg hoặc eo Hormuz sẽ đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, thậm chí cao hơn nếu Iran mở rộng mục tiêu sang các mỏ dầu ở Ả rập Xê út, Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE) hay Qatar. Iran đã phóng tên lửa đạn đạo vào nhà máy điện lớn nhất Israel tuần trước, chứng tỏ họ sẵn sàng nhắm dân sự và năng lượng.
Theo TASS, Iran tuyên bố sẽ “biến tất cả cơ sở dầu khí của Mỹ và đồng minh thành tro bụi” nếu Kharg bị tấn công. Điều này có thể gây gián đoạn sản xuất dầu khu vực, đẩy dầu Brent lên mức kỷ lục (150 USD/thùng) và gây lạm phát toàn cầu. Ông Trump từng giảm nhẹ tác động giá xăng nội địa Mỹ bằng cách cho rằng chỉ là tạm thời, nhưng các nhà phân tích cảnh báo, nếu chiến tranh kéo dài đến giữa tháng 4, gián đoạn nguồn cung sẽ trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến cử tri Mỹ.
3, Gia tăng tấn công qua lực lượng ủy nhiệm
Iran có mạng lưới “ủy nhiệm” dày đặc, đã hoạt động mạnh từ đầu xung đột. Các nhóm dân quân Iraq (được Iran hậu thuẫn) đã nhiều lần rocket và UAV vào đại sứ quán Mỹ tại Baghdad và căn cứ Mỹ ở Iraq trong tháng 3. Lực lượng Hezbollah tại Li Băng vẫn giữ khả năng phóng tên lửa vào Israel. Chuyên gia Hoffman (Viện Cato) nhận định: “Các nhóm này sẵn sàng tham gia sâu hơn”.
Lực lượng Houthi tại Yemen (thân Iran) có thể chuyển hướng tấn công sang biển Đỏ. Dù Mỹ từng không kích, làm suy yếu lực lượng này từ tháng 5/2025, họ bị cáo buộc vẫn rải mìn và dùng UAV, tên lửa, gây nguy hiểm cho tàu bè di chuyển trên biển. Chuyên gia Bryan Clark (Viện Hudson) cảnh báo rằng, lực lượng Houthis “mặc dù chưa mạnh bằng Iran nhưng đã chứng minh khả năng gây rối trên biển Đỏ”. Nếu Mỹ leo thang chiến sự tại đảo Kharg, Houthi có thể phong tỏa Bab el-Mandeb, nơi 10% dầu và khí toàn cầu đi qua.
RT (Nga) dẫn nguồn quân sự Iran chỉ rõ, nếu Mỹ gây áp lực hải quân tại vịnh Ba Tư, Tehran chắc chắn sẽ “mở thêm các mặt trận bất ngờ”. Các lực lượng ủy nhiệm có thể tấn công sân bay, cảng và căn cứ quân sự Mỹ ở UAE, Qatar, Ả rập Xê út. Điều này buộc Mỹ và đồng minh phải phân tán lực lượng, tạo “thế tiến thoái lưỡng nan” như chuyên gia Joe Costa nhận định.
4, Đóng eo biển Bab el-Mandeb và mở rộng bất ổn hàng hải
Eo biển Hormuz không phải là mục tiêu duy nhất. Eo Bab el-Mandeb (trên biển Đỏ) là “điểm nghẽn chiến lược thứ hai”, rộng khoảng 32km. Quân đội Iran đã cảnh báo từ cuối tuần trước rằng nếu Mỹ - Israel tiếp tục tấn công hạ tầng năng lượng nước này, Tehran sẽ mở rộng sang các tuyến đường này. Một nguồn quân sự Iran nói với Tasnim: “Chúng tôi sẽ khiến đối phương trả giá gấp đôi”.
Báo Politico và Al Jazeera ghi nhận, lực lượng ủy nhiệm Houthis từng làm gián đoạn biển Đỏ năm 2023-2025 bằng UAV và tên lửa. Iran có thể cung cấp thêm vũ khí, chỉ huy để Houthis rải mìn và tấn công tàu chở dầu. Khoảng 9-10% nguồn cung dầu toàn cầu qua Bab el-Mandeb. Kết hợp với eo Hormuz đang bị phong tỏa, điều này tạo hai mặt trận hàng hải, buộc Mỹ phải huy động hải quân lớn hơn và làm trầm trọng hóa khủng hoảng năng lượng.
Rủi ro leo thang và tác động toàn cầu
Các kịch bản trên không độc lập mà có thể kết hợp, tạo hiệu ứng domino trên toàn khu vực. Theo Foreign Policy, việc Mỹ tấn công đảo Kharg sẽ “quốc tế hóa xung đột” ngay lập tức vì ảnh hưởng đến giá năng lượng. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính, gián đoạn kéo dài có thể đẩy giá dầu vượt 120 USD/thùng, ảnh hưởng tiêu cực chuỗi cung ứng toàn cầu.
Quan điểm từ Nga (TASS) nhấn mạnh rằng chính quyền Iran không chấp nhận “cú đánh đau” vào đảo Kharg và sẽ dùng mọi phương tiện đáp trả bất đối xứng. Truyền thông phương Tây cảnh báo, việc chiếm giữ Kharg khiến khó khăn về logistics, dễ biến thành “bẫy” như chiến tranh Iraq năm 2003. Các khách hàng dầu lớn nhất của Iran có thể phản đối mạnh mẽ qua ngoại giao, dù chưa can thiệp quân sự.
Iran đã củng cố phòng thủ cho đảo Kharg bằng hệ thống tên lửa tối tân, UAV và mìn (theo nguồn tình báo Mỹ). Dù suy yếu, hệ thống chỉ huy IRGC vẫn hoạt động khá hiệu quả và chặt chẽ, cho phép phản ứng đáp trả nhanh. Ông Trump đang cân nhắc đàm phán song song với đe dọa, nhưng chuyên gia Kenneth Katzman từ báo Al Jazeera cho rằng “một khi Mỹ bắt đầu chiếm lãnh thổ Iran, mọi kịch bản đều mở”.
Kết thúc xung đột phụ thuộc vào việc mở lại eo Hormuz và đàm phán. Tuy nhiên, nếu ông Trump ra lệnh chiếm đảo Kharg, 4 kịch bản trên có thể khiến Mỹ trả giá đắt: thương vong binh sĩ, giá năng lượng tăng vọt và bất ổn khu vực lan rộng.
Lịch sử Trung Đông cho thấy chiến tranh bất đối xứng hiếm khi mang lại thắng lợi nhanh chóng. Đến ngày 6/4, thế giới đang chờ xem quyết định của Mỹ sẽ dẫn đến hòa bình hay một cuộc chiến kéo dài, đắt đỏ hơn cả những gì Washington đang dự tính.
Theo The Hill, NYT, Bloomberg
Iran cảnh báo ông Trump: Đầu hàng hoặc về 'thời kỳ đồ đá'
“Ông Trump còn khoảng 20 giờ để đầu hàng Iran, hoặc các đồng minh của Iran sẽ đưa ông ta trở về thời kỳ đồ đá”, ông Mahdi Mohammadi viết trên mạng xã hội X.
Ông Mohammadi nhấn mạnh Tehran “rõ ràng và thực chất đã giành chiến thắng trong cuộc chiến, và sẽ chỉ chấp nhận một cái kết giúp củng cố các lợi ích đạt được, đồng thời thiết lập trật tự an ninh mới trong khu vực”, theo Al Jazeera.
Trước đó, cùng ngày 6-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đã kêu gọi người dân Mỹ buộc chính phủ của họ phải chịu trách nhiệm cho điều mà ông mô tả là một “cuộc chiến tranh xâm lược” nhằm vào Iran.
“Người dân Mỹ cần phải biết rằng những gì chính phủ của họ đang làm chống lại Iran ở Tây Á là một sự bất công lớn, và là một cuộc chiến tranh phi nghĩa, mang tính xâm lược”, ông Esmaeil Baghaei nói với truyền thông Iran.
Ông cũng kêu gọi người dân Mỹ phải buộc chính phủ của họ “chịu trách nhiệm về những hành động và tội ác được thực hiện nhân danh người Mỹ”.
Trước đó trong buổi họp báo vào chiều 6-4 (giờ Mỹ), ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h ngày 7-4 (giờ Mỹ).
“Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h giờ miền Đông. Sau đó họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá”, ông chủ Nhà Trắng cảnh báo.
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ.
Ngoài ra, ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Về diễn biến xung đột, Hãng tin Mehr của Iran ngày 7-4 đưa tin một quả đạn do Mỹ và Israel phóng đã đánh trúng một giáo đường Do Thái ở trung tâm thủ đô Tehran.
Vụ tấn công đã gây thiệt hại cho giáo đường này. Hiện lực lượng cứu hộ đang tiến hành dọn dẹp và giải cứu những người bị mắc kẹt.
Ở phía ngược lại, quân đội Israel thông báo đã hoàn tất một đợt không kích mới nhằm vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng trên khắp Iran, bao gồm cả Tehran.
Đồng thời, hệ thống phòng không của Israel đang trong quá trình đánh chặn các tên lửa phóng từ Iran.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/iran-canh-bao-ong-trump-dau-hang-hoac-ve-thoi-ky-do-da-20260407103942136.htm
