Đăng ký bảo hộ thương hiệu ở Ý: một tháng có chứng chỉ, Nhà nước hoàn lại gần như toàn bộ phí. Ở Việt Nam: đóng tiền trước, chờ đến một năm, kết quả vẫn là ẩn số. Khoảng cách đó không chỉ là thủ tục – đó là khoảng cách tư duy mà doanh nghiệp Việt cần đối mặt thực sự.
Thương hiệu là tài sản lớn nhất của doanh nghiệp, nhưng cũng là thứ dễ mất nhất nếu thiếu “tấm khiên” pháp lý. Nghịch lý là nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chi hàng trăm triệu cho marketing, nhưng lại ngần ngại hoặc chưa biết cách bảo vệ chính cái tên mình đang quảng bá.
Bài viết dưới đây là góc nhìn từ thực chiến của một doanh nhân với 21 năm kinh nghiệm quản trị tại các tập đoàn lớn ở Mỹ, Úc, Nhật và gần 8 năm điều hành doanh nghiệp tại cả Ý lẫn Việt Nam – người đã trực tiếp đăng ký bảo hộ hơn 10 thương hiệu ở hai thị trường này.
Tại Ý và khối EU, quy trình bảo hộ thương hiệu được tối ưu hóa để triệt tiêu rủi ro ngay từ bước phác thảo. Ngay trong giai đoạn thiết kế bộ nhận diện, các đơn vị sáng tạo đã có thể truy cập hệ thống dữ liệu mở để kiểm tra khả năng trùng lặp – giúp doanh nghiệp tránh đầu tư hàng trăm triệu vào marketing cho một cái tên hay logo không thể bảo hộ.
Sau khi nộp hồ sơ, chỉ khoảng một tháng là doanh nghiệp nhận được chứng chỉ kèm mã QR bảo hộ. Điểm đặc biệt: chứng chỉ được cấp trước, doanh nghiệp mới thanh toán phí sau – hoàn toàn đảo ngược so với cách tiếp cận thông thường. Minh bạch đến vậy, doanh nghiệp đủ tự tin tung sản phẩm ra thị trường mà không lo tranh chấp.
Thêm vào đó, trong 2 – 3 năm gần đây, Chính phủ Ý gần như hoàn lại 100% phí bảo hộ cho thương hiệu mới. Đây là thông điệp rõ ràng: Nhà nước đồng hành cùng giá trị trí tuệ của doanh nghiệp.
Tại Việt Nam, bức tranh khác hẳn. Doanh nghiệp phải đóng toàn bộ phí ngay từ đầu, khoảng 4 – 10 triệu đồng tùy số nhóm ngành, rồi bước vào giai đoạn chờ đợi kéo dài từ bốn tháng đến hơn một năm mà không biết kết quả. Rủi ro lớn nhất không chỉ là tiền, mà là chi phí cơ hội và sự mông lung trong suốt thời gian thẩm định.
Để rút ngắn khoảng cách, các nhà hoạch định chính sách cần những bước đi quyết liệt hơn. Trước hết là mở kho dữ liệu trực tuyến đồng bộ, cập nhật thời gian thực và công khai hoàn toàn. Khi dữ liệu minh bạch, các đơn vị thiết kế và doanh nghiệp có thể chủ động rà soát, giảm tải hồ sơ lỗi cho cơ quan quản lý.
Song song đó, cần lộ trình ưu tiên theo giai đoạn: giai đoạn đầu tập trung vào các ngành thế mạnh xuất khẩu như nông sản, thực phẩm, công nghệ; giai đoạn tiếp theo áp dụng cơ chế cấp chứng chỉ tạm thời bằng mã QR trong 1 – 3 tháng đầu để doanh nghiệp kịp thời triển khai kinh doanh; cuối cùng là xây dựng quỹ hoàn phí hoặc hỗ trợ tài chính cho các start-up xây dựng thương hiệu bài bản.
Nhưng trong khi chờ chính sách thay đổi, doanh nghiệp cũng cần tự thay đổi tư duy trước. Đừng vì quy trình chậm mà chọn cách buôn nhanh bán nhanh – vượt qua tư duy “ăn xổi” chính là điểm phân biệt giữa doanh nghiệp tồn tại và doanh nghiệp trường tồn.
Hãy dùng thời gian chờ đợi pháp lý để mài giũa sản phẩm, hoàn thiện quy trình. Một thương hiệu mạnh không nằm ở tờ giấy chứng nhận, mà nằm ở chất lượng sản phẩm và niềm tin khách hàng.
Nhìn cách các doanh nghiệp châu Âu bền bỉ xây dựng di sản hàng trăm năm, ta thấy họ luôn bắt đầu từ những bước đi pháp lý chặt chẽ nhất. Để thoát khỏi cái mác “gia công”, doanh nghiệp Việt phải lấy đầu tư vào sản xuất và bảo hộ trí tuệ làm kim chỉ nam.
Chính sách có thể còn độ trễ, nhưng tư duy của người dẫn đầu không thể chậm trễ. Sự chuyên nghiệp trong cách ta bảo vệ thương hiệu chính là thước đo cho tầm vóc của doanh nghiệp trong tương lai.
Đây là năm thứ 10 Hòa Phát tham gia lĩnh vực nông nghiệp. Với mức doanh thu năm 2025 đạt 8.326 tỉ đồng, tăng 18% so với năm 2024, hoàn thành 104% kế hoạch, HPA ghi nhận lợi nhuận sau thuế đạt 1.600 tỉ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ, vượt 22% kế hoạch. ROE đạt 34%, ROA đạt 50%, cao nhất lịch sử.
Theo bà Phạm Thị Hồng Vân - Tổng giám đốc HPA, năm 2025 ngành chăn nuôi đối mặt dịch bệnh và thiên tai dồn dập. Nhưng HPA vẫn duy trì sản xuất ổn định và mở rộng đầu tư. Mấu chốt là doanh nghiệp giữ được quy mô đàn khi cả ngành bị dịch.
Theo đó quý 1-2026, HPA ghi nhận doanh thu hơn 1.813 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế 345 tỉ đồng. Chỉ sau một quý, HPA đã hoàn thành 34,3% kế hoạch lợi nhuận và 25,2% kế hoạch doanh thu cả năm 2026. Chi cổ tức tiền mặt 56,4% cho năm 2025 và thông qua kế hoạch kinh doanh năm 2026.
Bà Vân cho hay với mô hình khép kín từ con giống, thức ăn chăn nuôi đến trang trại nên đã kiểm soát khoảng 70% chi phí đầu vào toàn chuỗi.
Trong đó chăn nuôi heo đóng góp 41% doanh thu và 67% lợi nhuận sau thuế, với ROE riêng mảng này đạt 83%, cao nhất trong tập đoàn.
Mảng gia cầm cũng đạt lợi nhuận tăng 59 lần nhờ giá trứng phục hồi, trong khi bò Úc ghi nhận doanh thu tăng 52% so với năm trước.
Về thức ăn chăn nuôi, HPA sản xuất 357.000 tấn trong năm qua, trong đó khoảng 50% cung cấp nội bộ cho hệ thống trang trại, 50% bán ra thị trường qua hơn 600 nhà phân phối.
Tại đại hội cũng thông qua phương án chi trả cổ tức năm 2025 với tổng tỉ lệ 56,4%, toàn bộ bằng tiền mặt. Trong năm 2025, nông nghiệp Hòa Phát đã chi trả 35,464%, tương ứng gần 947 tỉ đồng. Phần còn lại với tỉ lệ 21%, tương ứng 598,5 tỉ đồng.
Với năm 2026, hội đồng quản trị đề xuất tỉ lệ cổ tức dự kiến 30% bằng tiền mặt, căn cứ trên kế hoạch lợi nhuận sau thuế 1.005 tỉ đồng và vốn điều lệ 2.850 tỉ đồng. Nông nghiệp Hòa Phát dự kiến duy trì chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt đến năm 2030.
Kế hoạch kinh doanh năm 2026 được thông qua với doanh thu 7.200 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.005 tỉ đồng. Theo bà Phạm Thị Hồng Vân, kế hoạch được xây dựng thận trọng trước nhiều biến số khó lường trong năm, song năm 2026 cũng có một số lợi thế cho HPA khi có sẵn nền tảng về quản trị, hạ tầng, tài chính.
Với giai đoạn 2026 đến 2030, HPA đặt mục tiêu nâng tổng đàn nái lên trên 30.000 con, đạt sản lượng 900.000 heo thương phẩm mỗi năm với vốn đầu tư khoảng 1.000 tỉ đồng. Nhà máy thức ăn chăn nuôi thứ ba công suất 300.000 tấn/năm dự kiến khởi công năm 2029 với vốn đầu tư khoảng 500 tỉ đồng, nâng tổng công suất toàn hệ thống lên 1 triệu tấn/năm.
Đàn bò Úc hướng tới quy mô 73.000 con. Đến năm 2030, HPA đặt mục tiêu doanh thu trên 12.000 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế khoảng 1.750 tỉ đồng và ROE duy trì trên 20%.
Tại họp báo thường kỳ Bộ Tài chính ngày 9/4, ông Lê Long, Phó cục trưởng Cục Thuế, đề cập tới việc gần đây, cơ quan chức năng phát hiện một số vụ án lớn liên quan đến hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán để che giấu doanh thu.
Điển hình là vụ Công ty Hoàng Long gây thiệt hại thuế hơn 241 tỷ đồng hay Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu gây thất thu ngân sách khoảng 150 tỷ đồng.
Theo ông Long, việc doanh nghiệp sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán - một để theo dõi hoạt động thực tế và một để cung cấp cho cơ quan quản lý - là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Thủ đoạn này thường nhằm mục đích che giấu doanh thu, gian lận thuế hoặc làm sai lệch báo cáo tài chính để phục vụ các mục đích khác như tham gia đấu thầu, vay vốn ngân hàng. Hành vi này gây thất thu ngân sách, ảnh hưởng tới nền kinh tế, môi trường kinh doanh.
"Điểm đáng lo là hành vi này có thể diễn ra có hệ thống, tinh vi, dễ che giấu và khó phát hiện nếu không có kỹ năng thanh, kiểm tra chuyên sâu hoặc nghiệp vụ điều tra của cơ quan chức năng", ông nói.
Lãnh đạo Cục Thuế chỉ ra nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ ý thức tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh của một số doanh nghiệp còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp tìm cách tối đa hóa lợi nhuận, giảm nghĩa vụ thuế, trong khi chưa nhận thức đầy đủ các rủi ro pháp lý, thậm chí chấp nhận đánh đổi để trốn thuế.
Trước thực trạng này, cơ quan thuế đã đề nghị các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn, dịch vụ giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế phối hợp ngăn chặn gian lận. Các đơn vị này được yêu cầu cung cấp thông tin khách hàng có sử dụng phần mềm kế toán, gồm tên người nộp thuế, mã số thuế, địa chỉ trụ sở và địa điểm kinh doanh. Họ cũng phải lập danh sách toàn bộ khách hàng sử dụng phần mềm kế toán đến hết ngày 31/3 và gửi về Cục Thuế trước ngày 8/4.
"Việc thu thập thông tin giúp cơ quan thuế nắm được quy mô doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh đang sử dụng các phần mềm kế toán, để có giải pháp hỗ trợ, kiểm soát việc kê khai, nộp thuế", ông Long cho biết.
Đến 7/4, Cục Thuế đã nhận được dữ liệu từ 42 tổ chức, với thông tin của 12.809 khách hàng đang sử dụng các phần mềm kế toán. Cơ quan này đang tiếp tục phối hợp với các đơn vị để tổng hợp dữ liệu trên phạm vi cả nước.
Từ tháng 4, cơ quan thuế sẽ sử dụng các dữ liệu này để rà soát, đưa ra cảnh báo và khuyến nghị với các tổ chức, doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh có dấu hiệu sử dụng song song nhiều hệ thống sổ kế toán.
Ngành thuế cũng sẽ tăng kiểm soát dòng tiền nhằm hạn chế gian lận, kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và ngân hàng, theo dõi các giao dịch có giá trị lớn qua tài khoản. Họ cũng tăng ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế, như sử dụng big data và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích rủi ro. Hệ thống có thể phát hiện dấu hiệu bất thường như doanh thu biến động mạnh, biên lợi nhuận thấp bất hợp lý hoặc chênh lệch dữ liệu giữa các hệ thống.
Ngoài ra, cơ quan thuế sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan điều tra. Các trường hợp có dấu hiệu gian lận hoặc trốn thuế sẽ được củng cố hồ sơ và chuyển sang cơ quan công an xử lý.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Tuấn Anh - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần FinPeace - cho rằng thị trường xuất hiện hiệu ứng hiếm khi xảy ra trong lịch sử.
Cụ thể, thị trường chuyển từ vùng điểm số cao sang vùng điểm thấp với trạng thái đi ngang, nhưng định giá ở mức khá thấp xét về dài hạn.
Trong một đợt giảm giá từ vùng đỉnh trước đây, hiếm khi định giá thị trường về mức thấp ngay. Tuy nhiên, đợt điều chỉnh vừa qua P/E thị trường nhanh chóng về vùng rất hấp dẫn. Ông nhận định nếu thời gian tới thị trường tiếp tục giảm điểm có thể là một trong những cơ hội lớn cho chu kỳ tăng trưởng 3-4 năm tới.
Tuy vậy, chuyên giá FinPeace lưu ý tâm lý nhà đầu tư chờ đợi một cú sập mạnh để bắt đáy lại rất mạo hiểm. Để tránh được bẫy tâm lý này, nhà đầu tư cần có hiểu biết và định giá được khoản đầu tư của mình. Để giảm thiểu rủi ro, ông Tuấn Anh khuyến nghị nhà đầu tư nên có tầm nhìn dài hạn, vốn đầu tư đến từ nguồn tài chính ổn định lâu dài.
Ông Nguyễn Sang Lộc - Giám đốc nghiệp vụ quản lý danh mục tại Dragon Capital - cho biết chỉ số VN-Index giảm 11% trong tháng 3 và giảm 6% tính từ đầu năm 2026. Trước bối cảnh địa chính trị còn nhiều bất ổn, quỹ cổ phiếu của Dragon Capital nắm giữ lượng tiền mặt 14% tại thời điểm cuối tháng 3, cao hơn mức trung bình.
Ông Lộc lưu ý thêm sự kiện Mỹ và Trung Quốc quay lại đàm phán vào tháng 5 tới có thể ảnh hưởng đến thị trường tài chính. Do đó, cách tiếp cận thận trọng trong giai đoạn này là hợp lý.
Chuyên gia nhấn mạnh năm nào cũng có thách thức và khi sự kiện qua đi cơ hội sẽ lại xuất hiện. Về cơ hội, thị trường giảm khoảng 11% trong tháng 3 nhưng nhiều cổ phiếu giảm sâu hơn. Mặt bằng định giá một số cổ phiếu, nhóm ngành đã ở vùng có thể bắt đầu quay lại mua và tích lũy.
Chứng khoán Phú Hưng (PHS) nhận xét VN-Index kết phiên 9-4 với tín hiệu kỹ thuật hợp lý. Thanh khoản duy trì trên mức bình quân 20 phiên cho thấy lực cầu trở lại tham gia tốt. Bên cạnh đó, các chỉ báo động lượng vẫn giữ vận động phục hồi, chưa ghi nhận dấu hiệu đảo chiều.
PHS cho rằng áp lực bán trên thị trường nhìn chung không quá đột biến, hàm ý tín hiệu điều chỉnh lành mạnh. Thị trường có thể tiếp tục rung lắc quanh vùng 1.730 - 1.760 điểm nhằm tái tạo đà, mục tiêu cao hơn của nhịp hồi là mốc 1.800 điểm, trong khi hỗ trợ gần là khu vực 1.690 - 1.700 điểm.
PHS khuyến nghị chiều mua ngắn hạn có thể cân nhắc trở lại, nên tận dụng tín hiệu hạ nhiệt trong phiên hơn là mua đuổi. Nhóm ngành có thể cân nhắc đến gồm ngân hàng, tiêu dùng, đầu tư công, bất động sản.
Tương tự, Chứng khoán Tiên Phong (TPS) kỳ vọng xu hướng phục hồi với mục tiêu quanh 1.850 điểm. Các nhịp điều chỉnh hiện tại có thể tạo cơ hội giả ngân, với điều kiện chỉ số giữ vững mốc hỗ trợ 1.700 điểm.
TPS khuyến nghị nhà đầu tư tiếp tục nắm giữ và mua chọn lọc các cổ phiếu có xu hướng tích cực. Đồng thời chủ động hạ tỉ trọng nếu chỉ số đánh mất ngưỡng 1.700 điểm để kiểm soát rủi ro.
Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhìn nhận nhịp giảm phiên 9-4 chưa ảnh hưởng đáng kể đến thành quả của phiên bùng nổ trước đó. Dù vậy, cùng với áp lực cổ phiếu về tài khoản trong phiên 10-4, thị trường có thể tiếp tục rung lắc và kiểm định lại vùng phá vỡ 1.700 - 1.720 điểm.
Khi cấu trúc tăng chưa bị phá vỡ, nhà đầu tư vẫn có thể ưu tiên chiến lược gia tăng tỉ trọng hoặc mua mới. VDSC đánh giá những nhịp rung lắc ngắn hạn đóng vai trò là khoảng nghỉ cần thiết, tạo cơ hội để nhà đầu tư cải thiện vị thế với mức giá hợp lý hơn.
Chứng khoán Vietcombank (VCDS) đánh giá thị trường ghi nhận vận động hiệu chỉnh trong phiên 9-4 là diễn biến bình thường khi chỉ số ở các ngưỡng kháng cự hoặc hỗ trợ.
VCBS khuyến nghị nhà đầu tư duy trì vị thế đối với cổ phiếu đang trong đà tăng mạnh mẽ. Bên cạnh đó, nhà đầu tư có thể cân nhắc gia tăng tỉ trọng hoặc giải ngân từng phần ở những mã có sự gia tăng đáng chú ý ở thanh khoản mua chủ động và chưa tăng nhiều từ vùng hỗ trợ. Một số nhóm đáng lưu ý bao gồm ngân hàng, bất động sản, đầu tư công, xây dựng.
