13h56 ngày 6/4 (0h56 theo giờ Hà Nội), tàu Orion chính thức đưa phi hành đoàn Artemis II vượt qua kỷ lục về quãng đường xa nhất mà con người từng bay khỏi Trái Đất, 400.171 km, do Apollo 13 thiết lập năm 1970.
“Khi vượt qua khoảng cách xa nhất mà con người từng rời khỏi Trái Đất, chúng tôi muốn tôn vinh những kỳ tích và nỗ lực phi thường của người tiền nhiệm trong lĩnh vực thám hiểm không gian”, Jeremy Hansen từ Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA), thành viên phi hành đoàn Artemis II, chia sẻ. “Chúng tôi sẽ tiếp tục hành trình tiến xa hơn nữa vào không gian trước khi được Mẹ Trái Đất kéo trở lại với tất cả những gì thân yêu. Nhưng điều quan trọng nhất là chúng tôi chọn khoảnh khắc này để thách thức thế hệ hiện tại và thế hệ tiếp theo, đảm bảo kỷ lục mới sẽ không tồn tại lâu”, ông nói thêm.
Ông thay mặt phi hành đoàn đề nghị đặt tên hai hố trũng tương đối trẻ trên Mặt Trăng mà họ có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Hố nằm gần hố trũng Ohm dự kiến được gọi là Integrity, cái tên vốn được phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion.
Cấu trúc còn lại, nằm gần hố trũng Glushko, được đề xuất tên Carroll nhằm tưởng nhớ người vợ quá cố của Reid Wiseman, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II. Bà Carroll Taylor Wiseman, y tá khoa chăm sóc đặc biệt cho trẻ sơ sinh, qua đời năm 2020 sau thời gian chống chọi với bệnh ung thư. Hansen xúc động khi nhắc đến Carroll và ngay sau khi ông kết thúc bài phát biểu, bốn phi hành gia ôm nhau, rơi nước mắt. Tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ của NASA ở Houston, mọi người cũng dành một phút mặc niệm.
Orion dự kiến tiếp tục di chuyển và đạt cột mốc xa hành tinh xanh nhất, 406.773 km, khoảng 5 tiếng sau.
Trước đó, từ 10h35 ngày 6/4 (21h35 cùng ngày theo giờ Hà Nội), NASA thông báo trên X rằng phi hành đoàn Artemis II đã thức dậy, bắt đầu ngày thứ 6 của nhiệm vụ khi cách Mặt Trăng 30.304 km. Họ nhận được thông điệp đặc biệt mà Jim Lovell, phi hành gia NASA từng tham gia nhiệm vụ Apollo 8 và 13, ghi âm trước khi qua đời vào năm 2025.
Lovell gửi lời chào đến phi hành đoàn Artenis II, gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA).
“Tôi tự hào trao lại ngọn đuốc khi các bạn bay quanh Mặt Trăng và đặt nền móng cho sứ mệnh bay tới Sao Hỏa vì lợi ích của thế giới. Đây là một ngày lịch sử và tôi biết các bạn sẽ rất bận rộn, nhưng đừng quên tận hưởng khung cảnh. Xin gửi tới Reid, Victor, Christina, Jeremy, cùng những đội ngũ hỗ trợ tuyệt vời lời chúc may mắn và thượng lộ bình an từ tất cả chúng tôi ở Trái Đất thân yêu”, ông nói.
NASA phát sóng trực tiếp chuyến bay vòng lúc 13h, dự kiến tiếp tục đến 21h45 ngày 6/4 (từ 0h đến 8h45 ngày 7/4 giờ Hà Nội), bắt đầu với buổi thảo luận giữa phi hành đoàn Artemis II và đội ngũ nhà khoa học tại Trung tâm Điều khiển Nhiệm vụ thuộc Trung tâm Vũ trụ Johnson, Houston, nhằm rà soát các mục tiêu và lịch trình bay.
Do góc chiếu của Mặt Trời lên Mặt Trăng thay đổi khoảng một độ cứ mỗi hai giờ, phi hành đoàn không thể biết trước chính xác điều kiện ánh sáng trên bề mặt thiên thể này. Buổi họp ngắn cung cấp cơ hội cuối cùng để xem lại các chi tiết trước khi bắt đầu chuyến bay vòng.
NASA cho biết có 10 mục tiêu khoa học và 35 mục tiêu khác mà phi hành đoàn Artemis II cần hướng tới trong chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng. Chỉ huy nhiệm vụ Artemis II Reid Wiseman cùng ba đồng đội sẽ là những người đầu tiên quan sát cận cảnh Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 năm 1972.
Theo CNN, ngoài quá trình huấn luyện chuyên sâu để quan sát những điểm độc đáo của Mặt Trăng, các phi hành gia còn sở hữu một trong những “công cụ khoa học” tuyệt vời nhất: đôi mắt.
“Kể cả từ khoảng cách xa tới 6.500 km, mắt người vẫn có thể nhận biết những chi tiết quan trọng với cộng đồng khoa học”, Judd Frieling, Giám đốc bay của giai đoạn phóng Artemis II, cho biết.
Ví dụ, trong nhiệm vụ Apollo 17, chuyến thám hiểm có người lái cuối cùng trong chương trình Apollo tới bề mặt Mặt Trăng năm 1972, phi hành gia kiêm nhà địa chất Harrison Schmitt của NASA phát hiện đất màu cam và thu thập mẫu vật. Khi trở lại quỹ đạo, phi hành đoàn Apollo 17 tiếp tục nhìn thấy sắc cam tương tự trên bề mặt Mặt Trăng. Phát hiện này sau đó cho thấy, các quá trình núi lửa trên bề mặt đã diễn ra lâu hơn suy nghĩ trước đây.
“Chúng tôi trông đợi Artemis II phát hiện màu sắc tinh vi như vậy, đặc biệt ở khu vực phía xa chưa từng được mắt người quan sát. Nhờ những gì Apollo cung cấp, chúng tôi có thể đặt ra những câu hỏi thông minh hơn”, Kelsey Young, trưởng nhóm khoa học Mặt Trăng của nhiệm vụ Artemis II, cho biết.
Dù Artemis II không đổ bộ Mặt Trăng, những quan sát của phi hành đoàn về sự khác biệt màu sắc có thể giúp hiểu rõ hơn nguồn gốc và thành phần của Mặt Trăng, cũng như lý do phía gần và phía xa của Mặt Trăng trông rất khác nhau. Young nói thêm, việc đo quang trắc học, tận dụng các điều kiện chiếu sáng khác nhau trong quá trình bay vòng, cũng có thể cung cấp những thông tin giá trị.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng.
Artemis đã trải qua nhiều trở ngại và bị chậm tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau hàng loạt đợt hoãn và hủy phóng. Tháng 2 năm nay, NASA cũng phải lùi lịch phóng Artemis II sau khi gặp vấn đề trong cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu.
Nếu không có vấn đề lớn nào khác phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Nếu từng sử dụng smartphone hoặc tablet, người dùng đã quen thuộc với màn hình cảm ứng, nhưng đó lại là công nghệ còn khá xa lạ với máy tính để bàn. Tuy nhiên, với sự xuất hiện của một số màn hình máy tính có hỗ trợ cảm ứng hiện nay, nhiều người có thể đắn đo trong việc lựa chọn mua sắm.
Mặc dù màn hình cảm ứng mang lại nhiều tiện ích, nhưng không phải ai cũng thấy đó là lựa chọn tối ưu. Các yếu tố như hạn chế về không gian, yêu cầu vị trí đặt và nguy cơ hư hỏng có thể ảnh hưởng đến quyết định mua sắm.
Trước khi nâng cấp, người dùng cần xem xét cách mình dự định sử dụng màn hình. Một số màn hình cảm ứng có thể phù hợp hơn cho công việc hoặc chơi game so với những loại khác. Hơn nữa, ngân sách cũng là một yếu tố quan trọng bởi người dùng hoàn toàn có thể tìm mua một màn hình chất lượng với giá hợp lý hơn nếu cảm ứng không thực sự cần thiết.
Trong khi màn hình cảm ứng mang lại sự tiện lợi với khả năng tương tác trực tiếp, việc sử dụng chúng cũng có những hạn chế. Người dùng cần phải ở gần màn hình để tận dụng tối đa tính năng cảm ứng, điều chắc chắn sẽ gây khó khăn trong một số bố trí văn phòng. Hơn nữa, việc chạm vào màn hình thường xuyên có thể dẫn đến vết bẩn và trầy xước, làm tăng nhu cầu vệ sinh và bảo trì.
Ngoài ra, việc sử dụng màn hình cảm ứng có thể gây mỏi mắt và khó khăn trong việc gõ chính xác do thiếu phản hồi từ bàn phím. Nhiệt độ lạnh cũng có thể làm giảm khả năng điều hướng màn hình và không phải tất cả màn hình cảm ứng đều tương thích với găng tay.
Dù vậy, màn hình cảm ứng vẫn có những lợi ích nhất định khi chúng tiết kiệm không gian vì không cần nhiều thiết bị bổ sung như chuột hay bàn phím. Một màn hình cảm ứng lớn cũng lý tưởng cho các bài thuyết trình và hoạt động trong lớp học.
Cuối cùng, màn hình cảm ứng chỉ là một trong nhiều lựa chọn thay thế cho màn hình truyền thống. Trong trường hợp đang tìm kiếm một trải nghiệm mới, hãy khám phá tất cả tùy chọn trước khi đưa ra quyết định. Nếu màn hình cảm ứng không phù hợp, người dùng có thể thử nghiệm với các loại màn hình khác như màn hình cong. Nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi mua sẽ giúp người dùng cảm thấy hài lòng hơn với lựa chọn của mình trong tương lai.
Nhiều người tin rằng hầu hết các ổ SSD chỉ có thể sử dụng trong vài năm, thường không quá mười năm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tuổi thọ của SSD phức tạp hơn nhiều.
Mỗi ổ SSD đều được xuất xưởng với thông số TBW, tức tổng dung lượng dữ liệu mà một ổ SSD được thiết kế để ghi trong suốt vòng đời bảo hành. Ví dụ, một ổ SSD có thông số TBW 300 TB nghĩa là người dùng có thể ghi khoảng 300 terabyte (TB) dữ liệu trong thời gian bảo hành.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là ổ SSD sẽ ngừng hoạt động ngay lập tức khi đạt đến giới hạn TBW. Các nhà sản xuất thường đưa ra con số TBW thấp hơn thực tế để giảm thiểu rủi ro và khuyến khích người dùng mua sản phẩm thay thế.
Trong thực tế, nhiều ổ SSD vượt xa mức TBW được ghi trên nhãn mà vẫn hoạt động tốt. Chẳng hạn, ổ SSD Samsung 990 Pro có thể ghi được hơn 22 PB dữ liệu, cao gần gấp 36 lần so với mức TBW 600 TB. Điều đó cho thấy rằng tuổi thọ của SSD không thể được xác định chỉ dựa vào thông số TBW.
Khi nói đến tuổi thọ ổ SSD, người dùng cần chú ý đến các chỉ số sức khỏe của ổ đĩa. Một ổ SSD có thể hiển thị sức khỏe tổng thể là 67%, nhưng điều đó không có nghĩa 33% sức khỏe đã mất đi. Thay vào đó nó vẫn hoạt động tốt nếu không có dấu hiệu cảnh báo nào từ các chỉ số SMART, chẳng hạn như số lượng phân vùng bị lỗi hay không thể sửa chữa. Theo các chuyên gia từ Kingston, khi tỷ lệ sức khỏe ổ SSD còn khoảng 30 - 40%, người dùng không cần quá lo lắng.
Điểm mấu chốt mà người dùng cần biết là các nhà cung cấp SSD hiển thị các thuộc tính SMART khác nhau hoặc điều chỉnh tỷ lệ chúng theo những cách khác nhau. Một số công cụ hiển thị SMART dựa trên cách diễn giải riêng của nhà cung cấp, trong khi những công cụ khác sử dụng các thuật toán phỏng đoán chung. Bên cạnh đó, không phải tất cả các công cụ đều hiểu chính xác các thuộc tính mới của NVMe.
Tuy nhiên, nếu ổ SSD bắt đầu có dấu hiệu chậm đột ngột, hoặc xuất hiện các chỉ số SMART đáng ngại, người dùng nên kiểm tra lại các bản sao lưu và lên kế hoạch thay thế. Nguyên tắc quan trọng nhất là luôn duy trì các bản sao lưu hoạt động, không chỉ vì SSD có thể hỏng mà vì mọi phương tiện lưu trữ đều có thể gặp sự cố.
Nhìn chung, tuổi thọ của SSD không chỉ phụ thuộc vào thông số TBW mà còn vào cách sử dụng và theo dõi tình trạng của ổ đĩa. Việc hiểu rõ về SSD sẽ giúp người dùng sử dụng hiệu quả và an toàn hơn.
Thắc mắc này được nhiều người đưa ra sau khi Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất có hiệu lực ngày 15/4. Theo đại diện một nhà mạng, đây là hai hoạt động khác nhau, dù đều liên quan đến việc quản lý thông tin thuê bao di động.
Xác thực thông tin thuê bao
Đây là việc nhà mạng kiểm tra danh tính người đăng ký. Người dùng phải cung cấp 4 trường thông tin gồm: số định danh cá nhân (như CCCD), họ tên, ngày sinh, ảnh khuôn mặt.
Hệ thống sau đó đối chiếu thông tin với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhằm đảm bảo mỗi số điện thoại gắn với một người thật. Hoạt động này được các nhà mạng triển khai nhiều năm qua, đặc biệt từ đợt chuẩn hóa thông tin thuê bao năm 2023.
Do đó, khi người dùng nhận được tin nhắn từ nhà mạng rằng "không cần thực hiện thêm thao tác nào khác" đồng nghĩa họ đã xác thực thông tin thuê bao thành công.
Xác nhận SIM chính chủ trên VNeID
Tuy nhiên, cơ quan quản lý ghi nhận tình trạng có người được thuê đăng ký SIM hoặc bị đánh cắp thông tin cá nhân để đứng tên số máy lạ. Những số điện thoại đó được bán ra thị trường dưới dạng SIM kích hoạt sẵn. Có nghĩa, các thuê bao di động đều có người đứng tên, nhưng chưa chắc chủ thuê bao là người sử dụng thực tế.
Các số này dễ bị lợi dụng để lừa đảo, phát tán tin nhắn, cuộc gọi rác. Việc quản lý vì thế cũng gặp khó, trong khi người bị sử dụng thông tin cá nhân để đứng tên có thể bị liên đới trách nhiệm mà không hay biết.
Để giải quyết vấn đề, Thông tư 08 lần đầu cho phép người dùng chủ động xác nhận SIM chính chủ thông qua ứng dụng VNeID. Theo đó, dữ liệu xác thực thuê bao đề cập ở trên sẽ được các nhà mạng đồng bộ lên ứng dụng để người dùng di động tra cứu toàn bộ số điện thoại đứng tên mình. Từ danh sách đó, họ xác nhận số đang dùng và loại bỏ số không còn sử dụng hoặc số điện thoại lạ.
Như vậy, có thể hiểu đơn giản, xác thực là nhà mạng kiểm tra thông tin người dùng, còn xác nhận SIM chính chủ là người dùng tự kiểm tra các số điện thoại đứng tên mình.
Những số bị người dùng đánh dấu "không sử dụng" sẽ được nhà mạng liên hệ trực tiếp để xác thực lại. Nếu không có phản hồi, thuê bao đó mới bị khóa theo quy định. Cách làm này giúp người dùng chủ động kiểm soát, thay vì phụ thuộc vào nhà mạng như trước.
Về cơ bản, tất cả thuê bao di động đều nên xác nhận SIM chính chủ, không phân biệt trả trước hay trả sau. Người dùng chỉ cần mở ứng dụng VNeID, thực hiện thao tác theo hướng dẫn của ứng dụng mà không phải cung cấp thêm bất kỳ thông tin cá nhân nào.
Có một số trường hợp ngoại lệ, như số điện thoại đang sử dụng để đăng ký tài khoản VNeID sẽ không phải xác nhận. Tuy vậy, người dùng vẫn cần theo dõi thông báo từ nhà mạng hoặc ứng dụng để thực hiện nếu có yêu cầu.
Việc đồng bộ dữ liệu nhà mạng với VNeID diễn ra từng đợt, trong vòng 30 ngày kể từ 15/4, do đó không phải ai cũng nhận được thông báo ngay. Sau 15/5, khi việc đồng bộ dữ liệu hoàn tất, người dùng nên chủ động kiểm tra trên VNeID và xác nhận SIM chính chủ để tránh bị gián đoạn dịch vụ.
Ở góc độ nhà mạng, đại diện VNPT cho biết việc bổ sung xác thực sinh trắc học và quy trình mới "không đơn thuần là thủ tục hành chính, mà là nỗ lực làm sạch môi trường số, xóa sổ SIM rác và bảo vệ người dùng trước các hình thức lừa đảo công nghệ cao".
Trong khi đó, đại diện Viettel nhận định quy trình xác thực hiện đã được thiết kế theo hướng đơn giản, dễ thực hiện. Người dùng "có thể tự thực hiện mọi lúc, mọi nơi mà không cần ra cửa hàng".
