Công ty SpaceX của tỷ phú Elon Musk đang chuẩn bị đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), hướng đến mức định giá 1.750 tỷ USD. Theo các thước đo phổ biến của Phố Wall, quy mô này là “cực kỳ cao”.
SpaceX sẽ ngay lập tức trở thành công ty đại chúng lớn thứ sáu tại Mỹ, vượt qua cả Meta Platforms – sở hữu Facebook, đã niêm yết hơn một thập kỷ và Berkshire Hathaway – công ty còn “già” hơn cả nhà sáng lập Elon Musk.
Vào 2025, SpaceX ghi nhận khoảng 8 tỷ USD lợi nhuận và doanh thu từ 15-16 tỷ USD, theo nguồn tin của Reuters. Tăng trưởng doanh thu trong những năm gần đây dao động từ 51% (năm 2024) đến 100% (năm 2021).
Không giống các công ty niêm yết được giới phân tích theo dõi, hiện không có dự báo đồng thuận nào về tăng trưởng của SpaceX. Vì vậy, Reuters đưa ra một số giả định để so sánh mức định giá tiềm năng với các doanh nghiệp niêm yết.
Theo đó, đặt “tham vọng” rằng dòng tiền và doanh thu năm nay sẽ tăng gấp đôi so với 2025. Khi ấy, ở mức vốn hóa 1.750 tỷ USD, SpaceX sẽ có hệ số giá trên doanh thu (P/S) là 56 lần và hệ số giá trên EBITDA là 109 lần. Đây là mức “kinh ngạc”, ngay cả với những công ty tăng trưởng nhanh nhất. EBITDA là chỉ số tài chính phản ánh hiệu quả kinh doanh của một công ty, được tính bằng tổng thu nhập trước lãi vay, thuế, khấu hao và chi phí.
Ví dụ, Tesla – cũng do Elon Musk điều hành – đang được định giá ở mức 12 lần doanh thu dự kiến và 79 lần EBITDA, thuộc nhóm cổ phiếu đắt đỏ nhất Phố Wall.
Ông Samuel Kerr, Giám đốc toàn cầu thị trường vốn cổ phần tại Mergermarket, thừa nhận gần như không có công ty niêm yết tương đương có thể làm chuẩn định giá cho công ty của Musk. “Rất có thể SpaceX sẽ được định giá cao hơn đáng kể so với bất kỳ doanh nghiệp nào trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ, nhờ quy mô và vị thế dẫn đầu thị trường”, ông nhận định.
Theo giới phân tích, giá trị công ty chủ yếu dựa trên dịch vụ viễn thông Starlink với 9.000 vệ tinh phủ khắp hành tinh, với hơn 10 triệu thuê bao. Starlink đang dẫn đầu trong triển khai mạng lưới vệ tinh quỹ đạo Trái đất tầm thấp để cung cấp Internet, đang có lợi nhuận và chiếm khoảng 50% đến 80% doanh thu của SpaceX.
“Mảng kinh doanh phóng vệ tinh và dịch vụ Starlink đã được chứng minh hiệu quả, ngay lúc này”, ông Daniel Hanson, Quản lý danh mục tại Neuberger’s Quality Equity Fund – quỹ đang đầu tư vào SpaceX, đánh giá.
Shay Boloor, chiến lược gia trưởng thị trường tại Futurum Equities, đồng quan điểm Starlink là lý do duy nhất khiến mức định giá 1.750 tỷ USD chấp nhận được. Theo ông, lượng thuê bao của dịch vụ này “đang tăng trưởng với tốc độ điên rồ”.
Cùng với đó, mảng phóng tên lửa của SpaceX được giới phân tích đánh giá đã “cách mạng hóa” khả năng tiếp cận quỹ đạo. Tháng 12/2025, Falcon 9 trở thành tên lửa cỡ lớn đầu tiên thực hiện thu hồi có kiểm soát sau khi vào quỹ đạo. Nó đã thực hiện kỷ lục 165 vụ phóng năm ngoái.
Trung bình, cứ hai ngày thì SpaceX phóng một tên lửa một lần, nhanh hơn bất kỳ chương trình hoặc công ty vũ trụ nào trong lịch sử. Trong lúc việc tiếp cận các điểm phóng trở thành nút thắt cổ chai của các đối thủ như Amazon, SpaceX có lợi thế cạnh tranh lớn. “Đây là điều độc nhất vô nhị”, Mark Boggett, Giám đốc điều hành quỹ đầu tư mạo hiểm Seraphim Space, nhận xét.
Các nhà phân tích còn tính thêm nhiều yếu tố khác, như thành tích của Elon Musk trong việc xây dựng các công ty đột phá trong ngành. Năng lực của ông khiến họ tin rằng những dự án dù chưa được kiểm chứng như Starship, xAI hay tham vọng cơ sở hạ tầng AI ra ngoài Trái Đất, cuối cùng sẽ mang lại lợi nhuận.
Ông Daniel Hanson tại Neuberger’s Quality Equity Fund cho rằng xAI có thể tăng giá trị theo thời gian, hưởng lợi từ những thay đổi dài hạn hướng tới trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và kết nối toàn cầu. “SpaceX là tập hợp các doanh nghiệp khổng lồ, đã được chứng minh về quy mô”, ông nói.
Nhưng nhiều tham vọng của SpaceX cũng chưa được hiện thực hóa, như chương trình tên lửa Starship thực hiện các sứ mệnh lên Mặt trăng và Sao Hỏa. Hay kế hoạch phóng một triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu được liên kết với xAI.
Để mức định giá 1.750 tỷ USD thuyết phục, các nhà đầu tư sẽ cần theo dõi sát sao thời điểm Starship ra mắt thị trường và khả năng tăng tốc của dịch vụ Starlink, theo nhà phân tích Franco Granda của PitchBook.
SpaceX dự kiến huy động từ 75 tỷ USD trở lên trong đợt IPO sắp tới. Con số kỷ lục này đã tạo nên cơn sốt, đến mức một số người đổ tiền vào các thị trường thứ cấp kém minh bạch, chấp nhận cấu trúc phức tạp và quyền sở hữu không rõ ràng chỉ để có cơ hội đầu tư vào công ty của Musk.
Hiện SpaceX được định giá khoảng 1.540 tỷ USD trên thị trường giao dịch thứ cấp Nasdaq Private Market. Greg Martin, Đồng sáng lập nền tảng giao dịch cổ phiếu tư nhân trước IPO Rainmaker Securities, cho biết SpaceX luôn là một trong những cái tên được giao dịch sôi động nhất, vì hiện không có doanh nghiệp nào tương tự trên thị trường tư nhân. “Nhu cầu gần như luôn vượt cung, kể cả trong những giai đoạn thị trường thứ cấp nhìn chung trầm lắng”, ông nói.
Phiên An (theo Reuters)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/vi-sao-muc-dinh-gia-1-750-ty-usd-cua-spacex-la-dang-kinh-ngac-5060135.html
Chứng khoán 8-4: Dòng vốn khối ngoại đã âm thầm trở lại trước khi Việt Nam được nâng hạng?
Vào lúc 3h sáng 8-4 (theo giờ Việt Nam), FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường chứng khoán tháng 3-2026.
FTSE Russell chính thức xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên mới nổi thứ cấp. Việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số toàn cầu của tổ chức này bắt đầu từ tháng 9-2026 và hoàn tất một năm sau đó.
Tại sự kiện Investor Day, ông Đặng Thanh Tùng - Giám đốc nghiệp vụ tại Dragon Capital - đánh giá việc dòng vốn ngoại quay trở lại thị trường chắc chắn xảy ra, khi Việt Nam được chính thức đưa vào rổ chỉ số của tổ chức này.
Ông Tùng cho biết có rất nhiều quỹ thụ động theo dõi và đầu tư theo rổ chỉ số FTSE Emerging Markets Index. Những quỹ này sẽ buộc phải giải ngân khi Việt Nam vào danh sách. Đây là nguồn vốn có tính ổn định cao, góp phần định hình mặt bằng dòng tiền dài hạn cho thị trường.
Ngoài ra, một số quỹ chủ động cũng đã mua dần vào thị trường Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh sau đợt điều chỉnh vừa qua định giá về mức tương đối hấp dẫn. Trước đó, định giá thị trường Việt Nam cũng đã hấp dẫn với khối ngoại.
Chuyên gia Dragon Capital nhận định các yếu tố biến động bên ngoài có thể tác động đến Việt Nam. Nhưng tốc độ tăng trưởng xấp xỉ 2 chữ số là mức đáng ghen tị với nhiều quốc gia trên thế giới.
"Các quỹ đầu tư tìm kiếm các nước có tăng trưởng kinh tế cao, từ đó tác động đến các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán", ông Tùng chia sẻ.
Trên thực tế, từ đầu năm tới nay khối ngoại vẫn bán ròng và mạnh vào tháng 3 do yếu tố địa chính trị xảy ra. Hầu như tất cả thị trường đều bị rút vốn, không riêng Việt Nam. Nhóm nhà đầu tư ngoại tạm thời rút vốn và cần thời gian để đánh giá tình hình.
Tuy nhiên, nếu loại bỏ tháng 3, khối ngoại đã quay trở lại mua ròng một số phiên trong 2 tháng đầu năm. Điều này cho thấy dòng vốn ngoại hứng thú với thị trường Việt Nam.
Ông Tùng cho biết một số thị trường khi được đưa vào rổ của FTSE Russell đều có đà tăng 2 con số, dù tăng trưởng kinh tế không ở mức cao. Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế Việt Nam được dự báo đạt 2 chữ số và chứng khoán được nâng hạng, chuyên gia này kỳ vọng thị trường có thể tăng "bằng lần".
Chuyên gia Dragon Capital nhấn mạnh FTSE Russell chỉ là bước đầu trên lộ trình phát triển của thị trường. Ông kỳ vọng Việt Nam sẽ được nâng hạng bởi MSCI trước năm 2030, đồng thời cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia lên mức "Điểm đầu tư" (tiếng Anh: Investment grade).
Dựa vào phân tích kỹ thuật, Chứng khoán Vietcap đánh giá diễn biến cung cầu cho thấy VN-Index có điều kiện tăng điểm vào đầu phiên 8-4. Tuy nhiên, nhóm ngân hàng vẫn đối mặt với khả năng bị bán trở lại tại vùng giá cao đầu phiên. Điều này sẽ khiến chỉ số biến động mạnh với biên độ dự báo trong vùng 1.650 - 1.710 điểm.
Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) nhận định thị trường chưa ghi nhận phản ứng hồi phục mạnh tại MA(200), vùng hỗ trợ quan trọng kể từ phiên giảm ngày 23-3. Dù vậy, việc đà giảm chững lại, biên độ dao động thu hẹp dần và thanh khoản tiếp tục suy giảm cho thấy dấu hiệu cạn cung.
Bên cạnh đó, thông tin về kết quả đánh giá nâng hạng dự kiến có thể đóng vai trò là chất xúc tác cho nhịp hồi phục của chỉ số. Tuy nhiên, tình hình leo thang đối với chiến sự tại khu vực Trung Đông vẫn đang là "cơn gió ngược" tác động tới thị trường hiện tại.
Trong bối cảnh hiện tại, thị trường đã thỏa mãn một trong hai điều kiện đề ra trước đó là giữ vững MA(200). Yếu tố còn lại cần được xác nhận là sự lan tỏa rõ ràng hơn của dòng tiền, đặc biệt ở nhóm vốn hóa lớn sau thông tin nâng hạng. Khi cả hai điều kiện cùng hội tụ, VDSC khuyến nghị nhà đầu tư có thể cân nhắc gia tăng tỉ trọng hoặc mở vị thế mới.
Với quan điểm thận trọng hơn, Chứng khoán Vietcombank khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên quản trị rủi ro và duy trì tỉ trọng danh mục ở mức an toàn. Nhà đầu tư có thể tận dụng các nhịp rung lắc của thị trường để cân nhắc giải ngân từng phần, tập trung chủ yếu vào những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và thuộc các nhóm ngành đang thu hút dòng tiền như ngân hàng, bán lẻ và chứng khoán.
Chi phí đi máy bay sẽ đắt đỏ thế nào?
"Chúng tôi đang thấy giá vé mùa hè tăng lên do chi phí nhiên liệu cao hơn," bà Hayley Berg, chuyên gia kinh tế trưởng của Nền tảng đặt vé Hopper cho biết. Theo bà, với các chuyến bay nội địa ở Mỹ, chi phí nhiên liệu tăng đã đẩy giá vé mùa hè lên khoảng 10%.
Không chỉ giá vé tăng, việc đi máy bay sắp tới còn trở nên đắt đỏ hơn theo nhiều cách khác. Hành khách có thể sẽ thấy ít vé rẻ hơn và phải trả thêm nhiều loại phí, khi các hãng hàng không phải tìm cách bù đắp chi phí vận hành tăng mạnh.
Thế nhưng, các hãng bay không thể đơn giản tăng giá vé để bù chi phí nhiên liệu. Giá vé chủ yếu phụ thuộc vào cung - cầu của thị trường hàng không. "Giá vé càng tăng thì hành khách càng ít bay, hoặc họ sẽ chuyển sang đi đường bộ," Zach Griff, nhà sản xuất bản tin hàng không From the Tray Table nhận định.
Nhiên liệu máy bay là một trong những khoản chi lớn nhất của các hãng hàng không, thường chiếm khoảng 20-30% tổng chi phí. Chi phí nhiên liệu chỉ đứng sau tiền nhân công, theo báo cáo tài chính của các hãng.
Theo dữ liệu của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu bay Jet A1 bình quân tuần qua khoảng 175 USD mỗi thùng. Trước khi xung đột ở Trung Đông bùng nổ cuối tháng 2, Jet A1 ở mức quanh 90 USD mỗi thùng.
Hãng Delta Air Lines cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 cao hơn 400 triệu USD so với cùng kỳ năm trước. Giám đốc điều hành United Airlines Scott Kirby, cũng nói với nhân viên rằng nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức hiện tại, hãng sẽ phải chi thêm 11 tỷ USD trong năm nay. "Để so sánh, trong năm kinh doanh tốt nhất từ trước đến nay, chúng tôi cũng chỉ lãi chưa đến 5 tỷ USD," ông nói.
Theo ông Kirby, United sẽ phải tăng giá vé khoảng 20% mới có thể bù đắp toàn bộ chi phí nhiên liệu tăng thêm, nhưng điều này sẽ làm giảm nhu cầu.
Vì vậy, các hãng bay đang tìm những cách khác để chuyển gánh nặng chi phí sang hành khách. United đã tăng phí hành lý từ thứ Sáu (3/4). Với các vé mua từ ngày 3/4/2026, phí hành lý ký gửi kiện thứ nhất và thứ hai sẽ tăng thêm 10 USD mỗi kiện, còn kiện thứ ba tăng thêm 50 USD tại hầu hết thị trường.
JetBlue cũng thông báo tăng 10 USD với phần lớn phí hành lý do chi phí vận hành tăng cao. Griff dự báo nhiều hãng khác có thể sẽ sớm làm theo cách này.
"Chúng tôi hiểu việc tăng phí không phải là điều lý tưởng, nhưng chỉ thực hiện khi thực sự cần thiết," JetBlue cho biết trong một tuyên bố tuần này.
Các hãng hàng không cũng có thể tiết kiệm chi phí bằng cách cắt giảm các chuyến bay kém hiệu quả, điều này đồng thời khiến chi phí đi lại của hành khách tăng lên.
United dự kiến cắt giảm khoảng 5% công suất bay trong 6 tháng tới, bao gồm cả mùa cao điểm hè. Các hãng khác cũng đang âm thầm điều chỉnh lịch bay theo hướng tương tự.
Ông Kirby nhìn nhận động thái này nhằm chuẩn bị cho kịch bản giá dầu duy trì trên 100 USD mỗi thùng đến hết năm 2027, thậm chí có thể lên mức kỷ lục 175 USD. Vì vậy, hãng sẽ cắt giảm các chuyến bay giá rẻ như chuyến bay đêm hoặc các chuyến bay vào thứ Ba, Tư và Bảy.
"Khách du lịch nghỉ dưỡng sẽ chịu thiệt nhiều nhất, không chỉ vì ít lựa chọn hơn mà còn phải trả giá vé cao hơn", Griff nói.
Dù giá vé đang tăng do chi phí nhiên liệu leo thang, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không vẫn ở mức cao. Điều này đồng nghĩa các hãng bay có thể có đủ "quyền lực giá" để tiếp tục tăng giá vé.
Trong tháng qua, nhiều hãng cho biết lượng đặt vé đạt mức kỷ lục. Giá xăng dầu tăng gần đây cũng có thể thúc đẩy nhu cầu bay, khi chi phí đi đường dài bằng ô tô trở nên đắt đỏ hơn.
"Chúng tôi đang ở vị thế tốt để có thể bù đắp phần nào cú sốc giá nhiên liệu," CEO Delta Ed Bastian nói với các nhà đầu tư. Đồng thời, CEO này thông tin rằng 5 ngày bán vé tốt nhất của hãng đều diễn ra sau khi xung đột Iran bùng phát.
Ông cũng cho biết một số hãng đã tăng giá, nhưng thường mất 2-3 tháng để việc tăng giá vé do chi phí nhiên liệu cao được phản ánh đầy đủ.
Dù vậy, nếu giá dầu tiếp tục tăng mạnh, nhu cầu đi lại có thể bị ảnh hưởng, khiến các hãng khó tăng giá vé."Nếu dự báo giá nhiên liệu của chúng tôi đúng, nền kinh tế nói chung cũng sẽ chịu tác động", Kirby nói.
Tú Anh (theo CNN)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/chi-phi-di-may-bay-se-dat-do-the-nao-5058414.html
