Bản đồ truyền thống “bó tay” với đường phố Đông Nam Á
Ở nhiều đô thị Đông Nam Á, một chuyến xe công nghệ chưa bao giờ chỉ là câu chuyện đi từ điểm A đến điểm B.
Trên thực tế, tài xế có thể phải luồn qua những con hẻm rất nhỏ, tìm một địa chỉ nằm trong dãy nhà không đánh số rõ ràng, đối mặt với cảnh ùn tắc thay đổi theo từng khung giờ, hoặc buộc phải đổi lộ trình chỉ sau một cơn mưa ngắn vì đoạn đường quen thuộc bất ngờ ngập nước.
Đó là lý do bài toán bản đồ, tưởng như đã được giải quyết từ lâu, lại đang trở thành một trong những điểm nghẽn lớn nhất của lĩnh vực xe công nghệ ở khu vực này.
Đây là vấn đề được ông Philipp Kandal, Giám đốc Sản phẩm Tập đoàn Grab nêu ra tại sự kiện GrabX 2026, diễn ra vào ngày 8/4 tại Jakarta, Indonesia.
Theo ông Philipp Kandal, nhiều ứng dụng bản đồ phổ biến chưa thật sự phù hợp với phần lớn đường phố Đông Nam Á, nơi có nhiều hẻm nhỏ, đường không tên và những biến động rất đặc thù như ngập cục bộ sau mưa.
Ông cho biết, trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ là công cụ đắc lực để xử lý vấn đề này.
“Chúng tôi tự xây dựng bản đồ riêng từ dữ liệu của 20 tỷ chuyến đi và đơn hàng trong 14 năm qua. Bản đồ sẽ hiểu được từng ngõ ngách thành phố, thời điểm tắc đường và cả cách thời tiết làm thay đổi hành trình di chuyển”, ông Philipp Kandal chia sẻ.
Nếu coi bản đồ truyền thống là một bức ảnh tĩnh, bản đồ AI sẽ hoạt động theo thời gian thực. Ông Philipp Kandal cho biết, lượng dữ liệu khổng lồ tích lũy không chỉ giúp nền tảng biết đến từng con đường nhỏ, mà còn nắm được thời điểm thường tắc đường khi trời mưa, đặc điểm di chuyển của người dùng và những sắc thái rất địa phương của từng thành phố.
Nhiều bài toán khó được AI xử lý trong đặt xe công nghệ
Cũng tại sự kiện ông Anthony Tan, CEO kiêm đồng sáng lập Grab nhấn mạnh, ứng dụng AI trở thành hướng đi gần như bắt buộc với nền tảng đặt xe công nghệ.
Tuy nhiên, CEO này cũng nêu ra một thực trạng là khi AI trở thành xu thế không thể đảo ngược, tầng lớp lao động phổ thông sẽ dễ bị nới rộng khoảng cách về công nghệ.
Theo ông, thách thức không nằm ở việc phát triển AI mạnh đến đâu, mà là làm sao để công nghệ này đủ gần gũi để bất kỳ ai cũng có thể sử dụng, kể cả những người không am hiểu công nghệ.
“AI không nên chỉ phục vụ những người thành thạo kỹ thuật số, mà cần được thiết kế để hỗ trợ cả những lao động địa phương trong công việc hàng ngày”, ông nói.
Từ quan điểm đó, Grab xây dựng hạ tầng AI đưa tới tài xế và đối tác theo cách họ “không cần biết đó là AI”. Thay vì tạo thêm lớp công nghệ phức tạp, đơn vị này hướng tới việc biến AI thành một “người bạn đồng hành thông minh”, tự động hỗ trợ trong quá trình làm việc.
“Nền tảng này có thể theo dõi từng chuyến đi đang diễn ra, kiểm tra lộ trình, điểm dừng và phát hiện các rủi ro trước khi sự cố xảy ra, đồng thời tối ưu việc ghép đơn dựa trên nhiều yếu tố như thời tiết, tình trạng giao thông hay đặc điểm của đơn hàng”, ông Anthony Tan chia sẻ.
Theo ông, nếu AI có thể xử lý những việc tốn thời gian nhưng lặp đi lặp lại, tài xế có thể tiết kiệm công sức và có thêm cơ hội tăng thu nhập.
Ông nêu ví dụ AI có thể hỗ trợ tài xế tìm đúng vị trí nhà hàng trong một trung tâm thương mại, qua đó giảm thời gian loay hoay và mở ra khả năng kiếm thêm khoảng 10% thu nhập từ quỹ thời gian được giải phóng.
Cũng tại sự kiện, Grab đã công bố 13 trải nghiệm được ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các trải nghiệm này cho thấy khả năng ứng dụng của AI trong lĩnh vực đặt xe công nghệ.
Một ví dụ điển hình là giải quyết bài toán đặt xe nhóm.
Ông Philipp Kandal dẫn ra một kịch bản quen thuộc: Vào giờ tan làm, một nhóm đồng nghiệp cùng di chuyển về nhà. Dù đi chung một hướng, hành trình lại phát sinh nhiều vấn đề nhỏ như ai sẽ là người đặt xe, ai xuống trước, quãng đường mỗi người khác nhau và đặc biệt là việc chia chi phí.
Trong nhiều trường hợp, một người phải đứng ra thanh toán toàn bộ chuyến đi rồi tự thu lại tiền từ những người còn lại, gây bất tiện và mất thời gian.
“Những điều tưởng như rất nhỏ này lại khiến trải nghiệm di chuyển trở nên phức tạp hơn nhiều so với bản chất của nó”, ông Philipp Kandal chia sẻ.
Thông qua ứng dụng AI, hệ thống có thể tự động chia chi phí dựa trên quãng đường mỗi người đã đi, còn từng thành viên tự thanh toán trên điện thoại của mình.
(từ Jakarta, Indonesia)
CSGT dùng ô tô 'hóa trang' quay video lỗi vi phạm trên cao tốc để phạt nguội
Ngày 4-4, đại diện Đội cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 6 (Đội 6) thuộc Phòng 6 Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết đơn vị đang tăng cường lực lượng, sử dụng ô tô "hóa trang" di chuyển trên cao tốc để quay video, xử lý phạt "nóng" hoặc gửi thông báo "phạt nguội" các hành vi vi phạm như: Chuyển làn không xi nhan, dừng đỗ không đặt cảnh báo hoặc cảnh báo không đúng quy định... trên các đoạn tuyến cao tốc đảm trách như: TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, Dầu Giây - Phan Thiết, Phan Thiết - Vĩnh Hảo, Vĩnh Hảo - Cam Lâm, Cam Lâm - Nha Trang, Vân Phong - Nha Trang.
Kết quả từ 6h ngày 3-4 đến 6h ngày 4-4 đã ghi nhận và phát hiện 98 trường hợp vi phạm, tổng mức phạt tiền dự kiến hơn 500 triệu đồng, đã lập biên bản trực tiếp 45 trường hợp, mức tiền phạt 151 triệu đồng.
Trong đó chuyển làn không có tín hiệu báo trước 10 trường hợp; dừng, đỗ trên đường cao tốc không đúng nơi quy định 20 trường hợp; dừng đỗ xe nơi có biển cấm 8 trường hợp; chạy quá tốc độ 29 trường hợp; chạy dưới tốc độ tối thiểu 17 trường hợp, chạy ở làn dừng xe khẩn cấp 4 trường hợp; vi phạm khác 10 trường hợp...
Đại diện Đội 6 nhấn mạnh trong bối cảnh hệ thống đường cao tốc ngày càng phát triển, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển và thúc đẩy kinh tế, ý thức tham gia giao thông của một bộ phận người lái xe vẫn còn nhiều hạn chế.
Đặc biệt, những hành vi vi phạm trên cao tốc không chỉ gây mất an toàn mà còn tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Một trong những lỗi phổ biến là chuyển làn không có tín hiệu báo trước. Trên cao tốc, các xe di chuyển với tốc độ cao, do đó việc chuyển làn đột ngột khiến xe phía sau không kịp phản ứng. Hậu quả có thể là va chạm trực diện hoặc tai nạn liên hoàn, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.
Bên cạnh đó tình trạng dừng, đỗ xe không đúng nơi quy định cũng đáng báo động. Cao tốc không phải là nơi để dừng xe tùy tiện.
Khi một xe đứng yên bất ngờ trên đường, các xe phía sau rất khó xử lý kịp thời, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc tầm nhìn hạn chế. Điều này dễ dẫn đến những vụ tai nạn nghiêm trọng với hậu quả khó lường.
Một nguyên nhân khác dẫn đến tai nạn trên cao tốc là chạy quá tốc độ quy định. Khi vượt quá tốc độ cho phép, người lái xe sẽ giảm khả năng kiểm soát xe, đồng thời quãng đường phanh cũng dài hơn.
Trong trường hợp xảy ra va chạm, lực tác động lớn có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến tử vong.
Không chỉ vậy, chạy dưới tốc độ tối thiểu cũng là hành vi nguy hiểm không kém. Việc di chuyển quá chậm phá vỡ dòng lưu thông chung, khiến các xe phía sau dễ rơi vào tình huống bất ngờ và không kịp xử lý, từ đó dẫn đến va chạm từ phía sau.
Đáng chú ý, nhiều tài xế còn lái xe vào làn dừng khẩn cấp để vượt hoặc tránh ùn tắc. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng, bởi làn này được dành riêng cho các xe gặp sự cố bất khả kháng hoặc xe cứu hộ.
Việc chiếm dụng làn khẩn cấp có thể làm chậm trễ công tác cứu nạn, cứu hộ, khiến hậu quả của các vụ tai nạn trở nên nghiêm trọng hơn.
4 sai lầm khiến pin xe điện xuống cấp nhanh, người dùng nên tránh
Tuổi thọ pin trên xe điện không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn bị chi phối lớn bởi thói quen sử dụng. Tuy nhiên, có một thực tế hiện nay không ít người dùng đang duy trì những thói quen sai lầm trong quá trình sạc và vận hành, khiến pin xuống cấp nhanh, giảm hiệu suất... Dưới đây là 4 sai lầm phổ biến cần tránh nếu muốn kéo dài tuổi thọ pin xe điện.
Thói quen để pin về mức rất thấp mới cắm sạc là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến pin nhanh "chai". Loại pin lithium-ion trên xe điện hiện nay không phù hợp với việc xả sâu (deep discharge) thường xuyên. Khi dung lượng pin giảm xuống dưới ngưỡng an toàn (khoảng từ 5 - 10%), các phản ứng hóa học bên trong cell pin có thể bị ảnh hưởng, làm suy giảm khả năng tích trữ năng lượng theo thời gian.
Về lâu dài, hệ quả dễ nhận thấy là quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc bị rút ngắn đáng kể. Vì vậy, thay vì chờ pin cạn, người dùng nên chủ động sạc khi dung lượng còn khoảng 20 - 40% và luôn duy trì mức pin trong khoảng 20 - 80% để tối ưu tuổi thọ.
Nhiệt độ là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của pin, nhưng lại thường bị người dùng lơ là bỏ qua. Các chuyên gia khuyến cáo, sau khi xe vừa vận hành quãng đường dài, pin thường ở trạng thái nóng. Nếu cắm sạc ngay thời điểm này, nhiệt lượng tiếp tục gia tăng sẽ đẩy nhanh quá trình lão hóa pin. Vì vậy, người dùng nên đợi khoảng 20 - 30 phút để pin ổn định nhiệt độ trước khi sạc, đồng thời ưu tiên sạc xe ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
Ở chiều ngược lại, sạc pin trong môi trường quá lạnh cũng không phải lựa chọn lý tưởng. Khi nhiệt độ xuống thấp, các ion lithium di chuyển kém hiệu quả, khiến quá trình nạp năng lượng bị suy giảm và ảnh hưởng đến hiệu suất pin.
Sạc nhanh là giải pháp tiện lợi trong nhiều tình huống, nhưng việc sử dụng thường xuyên lại không có lợi cho tuổi thọ pin. Lý do là bởi dòng điện từ các súng sạc nhanh rất lớn, trong thời gian ngắn có thể khiến nhiệt độ pin tăng cao, tạo áp lực lên các cell pin và đẩy nhanh quá trình xuống cấp.
Do đó, người dùng chỉ nên sử dụng sạc nhanh khi thực sự cần thiết hoặc không có lựa chọn khác. Với nhu cầu hằng ngày, sạc chậm vẫn là phương án tối ưu hơn để đảm bảo độ bền lâu dài của pin.
Việc duy trì pin ở mức 100% trong thời gian dài tưởng chừng vô hại nhưng thực tế lại gây áp lực lớn lên hệ thống pin. Khi pin được sạc đầy, điện áp trong các cell luôn ở mức cao, khiến các phản ứng hóa học bên trong diễn ra mạnh hơn bình thường. Nếu tình trạng này kéo dài, cấu trúc vật liệu của pin sẽ dần suy giảm, từ đó làm giảm khả năng tích trữ năng lượng và đẩy nhanh quá trình lão hóa. Đặc biệt, với những xe ít sử dụng, việc thường xuyên sạc đầy rồi để xe trong thời gian dài càng khiến pin nhanh xuống cấp hơn.
Không chỉ vậy, việc sử dụng bộ sạc không chính hãng hoặc không đúng thông số kỹ thuật cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mỗi mẫu xe điện đều được thiết kế để tương thích với một mức điện áp và dòng điện nhất định. Nếu dùng bộ sạc kém chất lượng, không đảm bảo tiêu chuẩn, pin có thể phải chịu tình trạng quá dòng hoặc quá áp trong quá trình sạc. Điều này không chỉ làm giảm tuổi thọ pin mà còn có thể gây mất an toàn, thậm chí dẫn đến nguy cơ chập điện hoặc cháy nổ.
Để hạn chế những rủi ro này, người dùng nên ưu tiên sử dụng bộ sạc chính hãng hoặc thiết bị đạt tiêu chuẩn từ nhà sản xuất. Đồng thời, trong điều kiện sử dụng hằng ngày, không nhất thiết phải sạc đầy 100%, mà chỉ nên duy trì mức pin trong khoảng 80 - 90%. Cách sử dụng này giúp giảm áp lực lên pin, góp phần kéo dài tuổi thọ và đảm bảo hiệu suất vận hành ổn định theo thời gian.