Với người lái ô tô, khái niệm “giữ khoảng cách an toàn” là quy tắc cơ bản, bắt buộc sử dụng trong hầu hết tình huống, đặc biệt khi di chuyển trên cao tốc. Với đặc thù các tuyến cao tốc, phương tiện phải chạy tốc độ cao nên giữ cự ly an toàn là điều rất quan trọng.
Tuy nhiên, trên những tuyến đường này, tình trạng bám đuôi, “điền vào chỗ trống” vẫn diễn ra hàng ngày. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến các vụ tai nạn liên hoàn thời gian qua.
Một trong những lý do phổ biến nhất khiến tài xế không giữ khoảng cách an toàn là tâm lý hiếu thắng, không muốn bị người khác “điền vào chỗ trống”. Nếu đi theo đúng quy định tại điểm a, khoản 2, điều 11, Thông tư 38/TT-BGTVT, ở tốc độ 100 – 120 km/giờ, phải duy trì khoảng cách 100 m với xe phía trước để đảm bảo an toàn. Đây là khoảng trống tương đối lớn, các phương tiện di chuyển có thể tạt đầu, chen vào liên tục.
Tình trạng bị cắt ngang đột ngột gây ức chế, khiến người lái bám sát xe trước nhằm bảo vệ làn đường đang đi, làm hạn chế không gian phản xạ trong tình huống bất ngờ.
Với một số mẫu xe đời mới, có công nghệ hỗ trợ phanh khẩn cấp phía trước hay tính năng kiểm soát hành trình thích ứng (Adaptive Cruise Control) cũng khiến tài xế chủ quan. Thực tế, các công nghệ này chỉ nằm ở góc độ hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế khả năng xử lý, tập trung của người lái.
Ngoài ra, áp lực từ các phương tiện phía sau cũng phần nào ảnh hưởng đến quyết định giữ khoảng cách an toàn. Tình trạng xe sau liên tục nháy đèn, bấm còi xin vượt dễ tạo ra tâm lý bất an với người lái xe phía trước. Để tránh bị làm phiền, nhiều tài xế chọn cách tăng tốc, rút ngắn cự ly với xe phía trước để “mở đường” cho xe sau vượt. Hành động này cũng dẫn đến nhiều phương tiện chạy sát nhau, khiến nguy cơ tai nạn liên hoàn tăng cao hơn nếu có xe phía trước phanh gấp.
Ở dải tốc độ 100 km/giờ, mỗi giây phương tiện sẽ di chuyển được 28 m. Giữ khoảng cách tối thiểu 100 m tương đương với việc tài xế có khoảng 3,6 giây để phản ứng trước khi xảy ra va chạm. Đây là thời gian vừa đủ để bộ não đánh giá nguy hiểm, người lái kịp thời xử lý tình huống.
Trên các tuyến cao tốc hiện nay đã lắp đặt biển báo cự ly 50 m, 100 m, 150 m và 200 m. Đây là tham chiếu quan trọng giúp tài xế đo lường chính xác khoảng cách thay vì ước lượng bằng cảm tính. Ngoài ra, quy tắc 3 giây là phương pháp thực dụng nhất để đảm bảo an toàn. Tài xế chọn một vật cố định bên đường và bắt đầu đếm khi xe trước đi qua. Nếu sau 3 giây xe mình mới đến điểm đó thì đồng nghĩa khoảng cách đang được duy trì an toàn.
Theo quy định hiện nay, mức phạt đối với hành vi không giữ khoảng cách an toàn giữa hai xe theo quy định, dẫn đến tai nạn giao thông bị phạt tương đối nặng. Theo điểm a, khoản 10, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, lỗi này bị phạt 20 – 22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm bằng lái theo điểm d, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định.
Nghiêm trọng hơn, nếu vụ tai nạn làm chết từ 1 người trở lên, khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự.
Nếu vụ tai nạn gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên hoặc khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự. Theo điểm a, khoản 8, điều 6, Thông tư 72/2024/TT-BCA, khi phát hiện các dấu hiệu này, lực lượng Cảnh sát giao thông phải chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra để xử lý theo tố tụng hình sự. Đây là ranh giới pháp lý buộc tài xế phải tuyệt đối tuân thủ quy định về khoảng cách.
Lướt điện thoại vài giây trên cao tốc, tài xế bị phạt tới 6 triệu đồng
Cao tốc là tuyến đường bắt buộc phương tiện di chuyển tốc độ cao, từ 60 - 120 km/giờ nên cần sự tập trung cao độ của tài xế. Tuy nhiên trên thực tế, không ít người vẫn giữ thói quen vừa lái xe, vừa sử dụng điện thoại để làm việc cá nhân, gây mất tập trung và dễ dẫn đến tai nạn.
Chính vì điều này, lực lượng chức năng đã tiến hành ra quân, tuần tra và xử lý nghiêm hành vi vi phạm này. Cụ thể vào ngày 5.4 vừa qua, đội CSGT đường bộ cao tốc số 6, thuộc phòng 6, cục CSGT đã hóa trang để xử lý vi phạm trên tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và phát hiện nhiều hành vi liên quan tới việc sử dụng điện thoại khi lái xe.
Theo đó, lực lượng chức năng đã sử dụng thiết bị kỹ thuật ghi hình và phát hiện tài xế L.H.H. (30 tuổi, ngụ tại Cần Thơ) có hành vi cầm điện thoại khi đang lái xe vào lúc 15 giờ 47 phút. Sau đó 3 phút, lực lượng chức năng cũng tiếp tục phát hiện tài xế L.T.Đ. (33 tuổi, ngụ tại Tây Ninh) vi phạm hành vi tương tự. Với hình ảnh rõ nét, các tài xế gần như không thể chối cãi và không kịp có biện pháp đối phó với lực lượng CSGT.
Căn cứ theo khoản 6, điều 9, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ là hành vi bị nghiêm cấm. Với lỗi này, tài xế vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng theo điểm h, khoản 5, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168) và bị trừ 4 điểm giấy phép lái xe theo điểm b, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định.
Trong trường hợp vừa lái xe, vừa sử dụng điện thoại và gây tai nạn, tài xế bị phạt với mức nặng hơn lên tới 22 triệu đồng theo điểm b, khoản 10, điều 6, Nghị định 168. Ngoài ra, lỗi này còn bị trừ thêm 10 điểm giấy phép lái xe theo điểm d, khoản 16, điều 6.
Phân tích ở góc độ an toàn, dùng điện thoại trên cao tốc là hành động đánh cược với tử thần. Ở vận tốc 100 km/giờ, mỗi giây trôi qua xe đã di chuyển được gần 28 m. Do đó, chỉ cần liếc nhìn điện thoại khoảng 4 giây, phương tiện đã di chuyển hơn 100 m nhưng không có sự kiểm soát và phản ứng từ tài xế.
Với khoảng cách này, nếu phương tiện phía trước phanh gấp hoặc có sự cố bất ngờ, tài xế hoàn toàn không có đủ thời gian để phản xạ, dẫn đến những vụ va chạm liên hoàn.
Người dùng xe máy dầu 'ngán ngẩm', đổ đầy bình tốn gần 4 triệu đồng
Thị trường năng lượng toàn cầu những ngày gần đây vẫn tiếp tục biến động mạnh, khi xung đột tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tại Việt Nam, bất chấp những nỗ lực điều tiết từ cơ quan quản lý, giá xăng dầu hiện vẫn neo ở mức khá cao. Đặc biệt là giá dầu diesel. Theo cập nhật mới nhất, hiện tại giá loại nhiên liệu này trong nước đã tăng lên mức cao kỷ lục 44.780 đồng/lít.
Đà tăng của giá nhiên liệu đang tác động trực tiếp đến chi phí vận hành của nhiều dòng ô tô phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là nhóm xe con sử dụng động cơ diesel. Thực tế cho thấy, mức tiền người dùng phải chi để đổ đầy bình nhiên liệu đã tăng mạnh chỉ sau thời gian ngắn, kéo theo áp lực tài chính ngày càng lớn cho người dùng.
Theo tính toán sơ bộ, nếu như trước đây, việc đổ đầy bình với nhiều mẫu xe máy dầu chỉ tiêu tốn từ 1 - 1,5 triệu đồng, thì nay con số này đã tăng gấp đôi.
Đơn cử ở nhóm xe bán tải, Ford Ranger Wildtrak - một trong những mẫu xe được ưa chuộng tại Việt Nam. Theo thông số từ nhà sản xuất, mẫu xe này trang bị bình nhiên liệu dung tích 85,8 lít. Trước đây, người dùng chỉ cần chi khoảng 1,65 triệu đồng để đổ đầy bình. Tuy nhiên, với giá dầu hiện tại, số tiền tương ứng đã vọt lên khoảng 3,84 triệu đồng, tăng gần 2,2 triệu đồng so với trước.
Không chỉ xe bán tải, các dòng SUV, crossover 7 chỗ sử dụng động cơ diesel cũng chịu ảnh hưởng tương tự. Nếu như trước đây, chi phí đổ đầy bình nhiên liệu của bộ đôi Toyota Fortuner và Ford Everest (cùng trang bị bình dung tích 80 lít) vào khoảng 1,54 triệu đồng; thì nay số tiền phải chi đã tăng lên khoảng 3,58 triệu đồng, tức đội thêm hơn 2 triệu đồng.
Các phiên bản máy dầu của hai mẫu xe Hàn Quốc, gồm Hyundai Santa Fe và KIA Carnival cũng không nằm ngoài xu hướng. Với dung tích bình nhiên liệu lần lượt 71 và 72 lít, số tiền để đổ đầy bình hiện tại rơi vào khoảng 3,2 triệu đồng. Trong khi trước đây, con số tương ứng chỉ khoảng 1,4 triệu đồng. Như vậy, người dùng phải chi thêm hơn 1,8 triệu đồng mỗi lần tiếp nhiên liệu.
Tương tự, KIA Sorento - mẫu SUV 7 chỗ quen thuộc với nhiều gia đình có bình nhiên liệu dung tích 67 lít. Nếu tính theo giá dầu hiện hành, chi phí đổ đầy bình đã chạm ngưỡng 3 triệu đồng, tăng hơn 1,7 triệu đồng so với trước.
Có thể thấy, mức tăng chi phí nhiên liệu không chỉ dừng ở vài trăm nghìn đồng mà đã lên tới hàng triệu đồng mỗi lần đổ đầy bình. Với những người thường xuyên sử dụng xe cho mục đích kinh doanh vận tải hoặc di chuyển đường dài, khoản chi này thực sự trở thành "gánh nặng" không nhỏ trong tổng chi phí vận hành.
Trước áp lực từ giá nhiên liệu, theo một số chuyên gia trong ngành ô tô, việc thay đổi thói quen sử dụng xe được xem là giải pháp thiết thực, giúp người dùng tiết kiệm chi phí. Một trong những yếu tố quan trọng phải kể đến là cách duy trì tốc độ ổn định khi lái xe. Việc tăng tốc đột ngột hay phanh gấp không chỉ làm hao nhiên liệu mà còn ảnh hưởng đến tuổi thọ động cơ.
Bên cạnh đó, người dùng nên hạn chế chở quá tải hoặc để nhiều vật dụng không cần thiết trên xe. Trọng lượng xe càng lớn, động cơ càng phải hoạt động nhiều hơn, từ đó tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn. Việc kiểm tra áp suất lốp định kỳ cũng đóng vai trò quan trọng, bởi lốp non hơi sẽ làm tăng lực cản lăn, khiến xe "ngốn" dầu hơn bình thường.
Ngoài ra, trong điều kiện giao thông đô thị đông đúc, người lái cũng nên chủ động quan sát để hạn chế dừng - chạy liên tục. Việc lựa chọn lộ trình phù hợp, tránh các tuyến đường ùn tắc vào giờ cao điểm cũng góp phần giảm mức tiêu thụ nhiên liệu.
Cuối cùng, bảo dưỡng xe định kỳ là yếu tố không thể bỏ qua. Lọc gió bẩn, dầu nhớt xuống cấp hay kim phun hoạt động kém hiệu quả đều có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng đáng kể. Một chiếc xe được chăm sóc tốt sẽ vận hành trơn tru và tiết kiệm hơn trong dài hạn.