Ngô Hà Anh, cựu học sinh lớp chuyên Sử, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), nhận thư trúng tuyển từ 8 đại học Mỹ, hồi giữa tháng 3. Trước đó, do nộp hồ sơ nhiều trường, Hà Anh thường đặt báo thức hai tiếng một lần để kiểm tra email.
“Nhưng em vốn không kỳ vọng nhiều vì đây là những trường nghệ thuật hàng đầu thế giới”, Hà Anh nói.
Nữ sinh chọn theo học Rhode Island School of Design (RISD). Đây là ngôi trường đứng thứ tư thế giới về lĩnh vực nghệ thuật và thiết kế, cũng là trường đào tạo nghệ thuật số 1 ở Mỹ, theo QS 2026.
Theo Hà Anh, nhiều học sinh của trường đến từ các gia đình có truyền thống nghệ thuật, đây là môi trường đào tạo họa sĩ quy củ và có trình độ chuyên môn bậc nhất, phù hợp với mong muốn được tự do sáng tạo nghệ thuật, trở thành họa sĩ của em. Ngoài ra, RISD có chương trình học liên ngành với Đại học Brown.
Khác với nhiều học sinh theo nghệ thuật từ sớm, Hà Anh từng được gia đình định hướng học luật. Sau một năm theo đuổi, em nhận ra không phù hợp ngành và quyết định chuyển hướng vào lớp 12. Thời điểm đó, em thích thú với nghệ thuật nhưng chưa từng học vẽ bài bản. Bắt đầu từ học kỳ 2 lớp 12, Hà Anh mới học các kỹ thuật cơ bản. Sau tốt nghiệp THPT, nữ sinh dành một năm học vẽ và chuẩn bị hồ sơ.
Ngoài chứng chỉ, thư giới thiệu, hoạt động ngoại khóa, bài luận, Hà Anh chuẩn bị thêm bộ hồ sơ nghệ thuật. Trong khoảng 4 tháng, nữ sinh hoàn thành gần 20 tác phẩm, xoay quanh chủ đề tâm lý học và trải nghiệm nội tâm, khai thác các cảm xúc như lo âu, mất mát, cô đơn và áp lực xã hội.
“Tranh chứa nhiều yếu tố siêu thực, đôi khi kỳ dị cùng những chi tiết màu đỏ biểu tượng cho hy vọng, tiếng gọi của trái tim”, Hà Anh kể. “Mình muốn thể hiện rằng mọi vấn đề tâm lý đều có lối thoát”.
Bên cạnh chất liệu acrylic và sơn dầu, nữ sinh còn thử nghiệm với sơn mài như một cách đưa chất liệu truyền thống của Việt Nam vào các tác phẩm đương đại. Hà Anh tìm đến làng nghề sơn mài Hạ Thái, quan sát quy trình và học hỏi từ nghệ nhân, đồng thời được họa sĩ Trần Đức Hùng hướng dẫn. Công việc đòi hỏi kỹ thuật và sức bền bởi mùi sơn, dầu hỏa nồng nặc, các công đoạn mài khiến đôi tay trầy xước. Người vẽ cũng dễ bị kích ứng da do hiện tượng “sơn ăn”, song Hà Anh vẫn kiên trì, tự thực hiện các công đoạn như gắn vỏ trứng, phủ sơn, mài hoàn thiện.
Ngoài ra, Hà Anh nộp bài luận về hành trình tìm kiếm dấu ấn cá nhân qua nghệ thuật. Thay vì tập trung vào việc khẳng định sự tồn tại, Hà Anh hướng tới những điểm chạm cảm xúc. Với nữ sinh, nghệ thuật không chỉ là “kể câu chuyện của riêng mình mà còn để chạm đến cảm xúc của người khác để lưu giữ những điều đẹp đẽ, chữa lành và kết nối giữa người với người”.
Hà Anh còn tổ chức triển lãm tranh của mình và trẻ tự kỷ, lấy cảm hứng từ mô hình Tòhe (tạo sân chơi sáng tạo và đào tạo nghệ thuật cho trẻ em thiệt thòi, phát triển tác phẩm của các em thành sản phẩm thương mại và triển lãm nghệ thuật). Nữ sinh mong muốn tạo ra không gian để cộng đồng tiếp xúc với thế giới nội tâm của trẻ tự kỷ qua tranh, cảm nhận sự chân thành cùng niềm khao khát được sẻ chia.
Cô tìm đến một trung tâm hỗ trợ trẻ tự kỷ và bắt đầu dạy các em từ 4 đến 12 tuổi. Những buổi học đầu tiên, khi chưa hiểu nhau, học sinh nhiều khi la hét mất kiểm soát, có lúc lại im lặng hoàn toàn.
Hà Anh phải thử nhiều cách, kết hợp âm nhạc, sử dụng đồ chơi quen thuộc đến điều chỉnh màu sắc, chất liệu. Nhận thấy giấy trắng gây lóa mắt, khó chịu, nữ sinh chuyển sang cho học sinh vẽ phấn trực tiếp lên bàn hoặc dùng giấy màu vàng. Đồng thời, cô dùng đồ chơi có màu sắc đặc biệt do trẻ làm để tìm “tần số chung” với các em.
Theo nữ sinh, với trẻ em tự kỷ, ngôn ngữ hay lời nói dường như khá xa lạ và khó khăn, nhưng khi đặt các em vào môi trường hội họa, được cầm cọ, tô màu, các em lại có thể biểu đạt được những gì mình cảm nhận. Người dạy cũng nên bình tĩnh, không buộc các em đẩy nhanh tiến độ. Lớp học không theo khuôn mẫu truyền thống mà cho mỗi em nhỏ được thể hiện bản thân, tìm thấy niềm vui, sự tập trung và cảm giác được lắng nghe.
Kết quả, triển lãm trưng bày 36 bức tranh của trẻ tự kỷ, gây quỹ bằng những sản phẩm lưu niệm như postcard, áo để hỗ trợ thiết bị cho Trung tâm Giáo dục trẻ em tự kỷ Gia An.
Họa sĩ Trần Đức Hùng cho biết ban đầu khá e ngại khi nhận dạy nữ sinh do thời gian chuẩn bị hồ sơ du học quá ngắn. Tuy nhiên, chỉ sau hai buổi học thử, anh bất ngờ với tố chất và gu thẩm mỹ của Hà Anh.
“Hà Anh thông minh và có đam mê mãnh liệt với hội họa, có những khi em mải mê vẽ mà quên hết mọi thứ xung quanh”, anh Hùng cho biết.
Trước khi nhập học vào tháng 9, Hà Anh tiếp tục học vẽ và dự định đi làm thêm để tích lũy trải nghiệm. Trong tương lai, cô mong muốn theo đuổi hội họa kết hợp tâm lý học, mở rộng liên ngành sang Art and Computation (kết hợp giữa nghệ thuật thị giác và công nghệ sáng tạo) và Sound Art (nghệ thuật âm thanh) để khám phá những hình thức biểu đạt mới.
Nhìn lại hành trình của mình, Hà Anh cho rằng không có công thức chung cho thành công.
“Mỗi người phải tự tìm con đường riêng. Quan trọng nhất là đủ đam mê và đủ quyết tâm”, cô nói, cho biết vali du học sẽ mang theo một vài con rối nước để giới thiệu với bạn bè ở đại học về biểu tượng văn hóa Việt Nam.
Ông Hà Quang Trọng, Chủ tịch UBND xã Văn Lăng, sáng 8/4 cho biết quyết định đình chỉ với hiệu trưởng có hiệu lực ngay.
Theo ông, cơ quan chức năng phát hiện thịt dùng nấu ăn bán trú ở trường Mầm non Hòa Bình dương tính với virus tả lợn châu Phi, khuẩn Ecoli, trùng khớp với kết quả xét nghiệm tự phát của phụ huynh.
"Xã đã chỉ đạo trường đổi nhà cung cấp thực phẩm uy tín, rà soát quy trình bán trú, có phụ huynh phối hợp giám sát", ông Trọng nói.
Sự việc bắt đầu hôm 25/3, sau khi một phụ huynh phát hiện thịt dùng để nấu ăn bán trú có mùi "bất thường" và "phần mỡ có màu vàng".
Các phụ huynh gặp hiệu trưởng để phản ánh, song ban giám hiệu khẳng định thịt không có vấn đề gì. Hiệu trưởng, hiệu phó và một số nhân viên nhà bếp còn rang thịt và nếm trước mặt phụ huynh, nhằm khẳng định chất lượng.
Vì không yên tâm, phụ huynh đã yêu cầu dùng nguyên liệu khác cho bữa ăn, đồng thời góp tiền mang mẫu thịt đi xét nghiệm. Sau một ngày, họ nhận kết quả mẫu thịt dương tính với vi khuẩn Ecoli và virus dịch tả lợn châu Phi.
Hơn 100 phụ huynh sau đó đồng loạt cho con nghỉ học. Số trẻ đến trường hàng ngày chỉ khoảng 20-30 em trên 150.
Theo ông Trọng, sức khỏe của học sinh và giáo viên trường Mầm non Hòa Bình hiện bình thường. Khoảng 60-70 trẻ đã đi học lại, tương đương 50% tổng số toàn trường.
Trong buổi làm việc với xã sáng nay, ông Dương Văn Lượng, Phó chủ tịch tỉnh Thái Nguyên, đề nghị công an khẩn trương điều tra, làm rõ nguyên nhân và nguồn gốc thực phẩm gây nhiễm khuẩn và trách nhiệm các bên. Cùng đó, địa phương kiểm tra dấu hiệu vi phạm của ban giám hiệu trường Hòa Bình.
Ông Lượng nhấn mạnh an toàn thực phẩm gắn trực tiếp với sức khỏe người dân, đặc biệt là trẻ em, nên phải đảm bảo an toàn, kiểm soát chặt nguồn cung và quy trình chọn nhà thầu.
Theo thông tin trên website, trường Mầm non Hòa Bình được thành lập năm 2002, là trường bán công, tới năm 2010 chuyển thành trường công lập. Các phụ huynh cho biết tiền ăn của trẻ khoảng 20.000 đồng một ngày.
Tại họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 23-4, ông Hồ Tấn Minh, Chánh văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cho biết đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, đơn vị đã yêu cầu các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng kế hoạch tổ chức ôn tập ngay từ đầu năm.
Trong đó đánh giá, rà soát phân loại học sinh, hỗ trợ các em gặp khó khăn trong tiếp cận kiến thức. Mở rộng phòng học, thư viện, giáo viên hướng dẫn để hỗ trợ các em tự ôn tập, chuẩn bị hệ thống ngân hàng câu hỏi, tiếp cận cấu trúc thi các môn.
Ngành giáo dục cũng yêu cầu giáo viên tích cực phối hợp chặt chẽ phụ huynh, giúp con em có kế hoạch khoa học, dinh dưỡng, nghỉ ngơi, tránh căng thẳng, tạo áp lực, để các em đạt kết quả tốt nhất.
Với tuyển sinh đầu cấp, ông Minh cho biết năm 2026, TP.HCM tổ chức theo bản đồ GIS, tức căn cứ vào nơi ở thực tế của trẻ, gia đình.
Sở Giáo dục và Đào tạo TP đã tổ chức các buổi tư vấn, hướng dẫn, đặc biệt đối với các trường tiểu học, THCS ở khu vực 2, khu vực 3.
Nhiều phụ huynh bày tỏ sự lo lắng về việc con em mình sẽ bố trí thế nào cho phù hợp. Trước mắt, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM sẽ căn cứ dữ liệu trên hệ thống VNeID mức độ 2, nơi ở hiện tại để xác định bố trí học ở nơi gần nhất, thuận tiện nhất.
Với các nhu cầu khác như học tại nơi gần nơi cha mẹ làm việc, thuận tiện đưa đón thì phải đợi kế hoạch tuyển sinh lần thứ 2 đối với đối tượng này. "Mọi kế hoạch đều hướng đến mục tiêu lớn nhất là đảm bảo 100% học sinh lớp 1, lớp 6 ở TP.HCM được bố trí chỗ học đầy đủ", ông nêu.
Ông Minh cho biết thêm tính đến sáng 23-4, hệ thống tuyển sinh của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM nhận được hơn 50.000 lượt đăng ký thi vào lớp 10.
Sở cũng ban hành các văn bản hưởng dẫn chi tiết cho các trường THPT chuẩn bị chương trình đào tạo, đảm bảo cho các em được tự chọn tổ hợp môn học theo năng lực, nhưng vẫn đáp ứng chương trình đào tạo, định hướng nghề nghiệp.
Thời gian tới, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ tổ chức tập huấn về việc coi thi, chấm thi, phối hợp chính quyền địa phương, Công an TP.HCM... đảm bảo kỳ thi diễn ra an toàn, hiệu quả.
Năm 2026, hội thi "Học sinh, sinh viên giỏi nghề" do Thành đoàn TP.HCM phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM tổ chức với 14 nghề.
Giành giải nhất hội thi ở nghề thiết kế kỹ thuật cơ khí, Đàm Duy Mạnh - sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ cao Đồng An (TP.HCM) - cho biết đề thi kéo dài ba tiếng, toàn bộ thực hiện trên máy tính.
Phần mở đầu là bài trắc nghiệm tiếng Anh khoảng 40-45 phút, xoay quanh các tình huống đời sống, câu hỏi về giáo dục và bối cảnh xã hội, đòi hỏi khả năng đọc hiểu nhanh và vốn từ. Sau phần tiếng Anh là các nội dung chuyên môn. Một dạng bài đầy thách thức là mô hình chi tiết máy móc không có sẵn kích thước trên phần mềm.
Thí sinh phải quan sát, phân tích và xác định các thông số như chiều sâu, bán kính bo góc, cấu trúc hình học. Dạng bài này gần với thực tế sản xuất, đòi hỏi người làm kỹ thuật cần đọc hình và suy ra cấu tạo.
Mạnh và các thí sinh sẽ xử lý trên phần mềm SolidWorks - các công cụ cho phép dựng mô hình 3D, đo đạc, kiểm tra va chạm và xuất bản vẽ kỹ thuật 2D.
Một phần thi khác yêu cầu lắp ráp cơ cấu cơ khí trong môi trường số. Thí sinh được cung cấp bộ chi tiết gồm bánh răng, ly hợp… và phải hoàn thiện hệ thống vận hành đúng nguyên lý. Nếu lắp sai ràng buộc hoặc xảy ra va chạm, mô hình sẽ không hoạt động. "Phải hiểu rõ cấu tạo và nguyên lý, chỉ cần sai một khớp là đứng yên", Mạnh nói.
Bài thi còn có các yêu cầu như xuất video mô phỏng, xuất bản vẽ 2D hoàn chỉnh và phân tích chi tiết. Theo Mạnh, áp lực nằm ở việc vừa đảm bảo độ chính xác, vừa phải thao tác nhanh, đặc biệt là tận dụng phím tắt.
Vượt qua ba tiếng và chín phần thi, Mạnh đạt số điểm cao và giành giải nhất. Mạnh nói thời gian ôn tập tập trung chỉ hơn một tuần, nhưng nền tảng được học trước đó, đặc biệt là về vẽ 3D, đã giúp bạn tự tin hơn khi làm bài.
Duy Mạnh hiện là sinh viên năm 2 ngành cơ khí. Bạn chia sẻ quyết định theo ngành đến từ sở thích thiết kế và mong muốn tạo ra sản phẩm cụ thể. "Mình thích thiết kế vì từ đó có thể làm ra nhiều thứ. Một ý tưởng có thể phát triển thành sản phẩm", Mạnh nói.
Sinh ra và lớn lên tại Đắk Lắk, sau khi tốt nghiệp THPT năm 2024, Mạnh chọn học thẳng cao đẳng thay vì xét tuyển đại học để tiếp cận thực hành sớm và đi làm nghề nhanh hơn. Gia đình để bạn tự quyết, anh trai là người ủng hộ vì hướng đi này tiết kiệm chi phí và phù hợp với mục tiêu của em.
Theo Mạnh, chương trình cao đẳng thích hợp hơn với bạn, vì tập trung nhiều vào thực hành, đặc biệt trong xưởng và các học phần kỹ thuật. Sinh viên ra trường có thể tham gia công việc ngay nếu nắm vững kỹ năng.
"Bắt đầu từ đâu không quan trọng bằng việc đi tiếp như thế nào. Điều cần thiết là liên tục bổ sung kỹ năng và nhận ra điểm yếu của mình để cải thiện", Mạnh nói.
Ngoài chương trình chính khóa, bạn tự học thêm các phần mềm như AutoCAD và SolidWorks để nâng cao khả năng thiết kế. Đồng thời, Mạnh học thêm tiếng Trung nhằm mở rộng cơ hội việc làm.
"Có ngoại ngữ thì sẽ có nhiều lựa chọn hơn. Mình muốn mình có quyền lựa chọn công việc", bạn chia sẻ. Về kế hoạch dài hạn, Mạnh dự định sau khi tốt nghiệp sẽ đi làm 1-2 năm để tích lũy kinh nghiệm. Khi có nền tảng tốt hơn, bạn sẽ học liên thông đại học nếu cần thiết.
Mục tiêu của Mạnh là trở thành người thiết kế có tay nghề vững, đồng thời có thể tham gia đào tạo nghề trong tương lai. "Thiết kế là nền tảng. Từ đó có thể làm được rất nhiều thứ, quan trọng là mình có ý tưởng và theo đuổi đến cùng", Mạnh nói.
