Ngày 7-4, ông Ngọ Duy Hiểu – Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam – cho biết nhiều người lao động, công đoàn cơ sở, công chức, viên chức có kiến nghị với Tổng liên đoàn về việc hoán đổi kỳ nghỉ lễ dịp 30-4 và 1-5 linh hoạt hơn. Cụ thể, Giỗ Tổ Hùng Vương (10-3 âm lịch) rơi vào Chủ nhật nên người lao động sẽ nghỉ vào ngày làm việc kế tiếp, tức thứ Hai ngày 27-4.
Tuy vậy nhiều người lao động đề nghị hoán đổi ngày thứ Hai đó sang ngày 29-4 hoặc 2-5 để có kỳ nghỉ lễ kéo dài. Đến nay, tổ chức Công đoàn chưa chính thức đề xuất hoán đổi do cần lấy ý kiến từ phía người lao động, nghiên cứu quy định của pháp luật và trao đổi, thống nhất với Bộ Nội vụ.
“Để đưa ra được đề xuất chính thức, Tổng liên đoàn phải lấy ý kiến công đoàn cơ sở, người lao động, trong đó có kênh trên mạng xã hội.
Công đoàn sẽ nghiên cứu các quy định của pháp luật và tính toán hài hòa lợi ích giữa các bên, sau đó Tổng liên đoàn mới có đề xuất chính thức”, ông cho hay.
Còn theo bà Hồ Thị Kim Ngân – Phó trưởng Ban Quan hệ lao động Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, qua trao đổi, một số doanh nghiệp, công đoàn cơ sở, lao động ở Đồng Nai, TP.HCM đề xuất hoán đổi ngày nghỉ bù thứ Hai (27-4) sang thứ tư (29-4) hoặc thứ Bảy (2-5). Theo đó, kỳ nghỉ lễ có thể kéo dài 3 ngày (29-4, 30-4 và 1-5) hoặc 4 ngày (30-4, 1-5, 2-5 và 3-5).
Thực tế, Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026 rơi vào Chủ nhật (ngày 26-4) nên cán bộ, công chức, viên chức được nghỉ bù vào thứ Hai (ngày 27-4), tạo thành kỳ nghỉ 3 ngày liên tiếp từ 25 đến 27-4. Tuy nhiên với doanh nghiệp làm việc thứ Bảy hằng tuần, lịch đi làm – nghỉ lễ có thể bị “đứt đoạn” liên tục.
Cụ thể người lao động đi làm thứ Bảy (25-4), sau đó nghỉ 2 ngày (26-4 và 27-4), rồi làm việc lại 2 ngày, kế tiếp lại nghỉ lễ 30-4 (thứ Năm) và 1-5 (thứ Sáu), xen kẽ là ngày làm việc thứ Bảy (2-5), nghỉ Chủ nhật (3-5), trước khi trở lại làm việc bình thường.
Tuy nhiên theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, các đề xuất hoán đổi chưa khả thi. Theo đó, nếu ngày nghỉ hằng tuần trùng với ngày nghỉ lễ Tết, người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp, trong trường hợp này là thứ Hai (ngày 27-4). Việc này nhằm tránh doanh nghiệp sắp xếp lịch nghỉ lễ – nghỉ bù tùy tiện, ảnh hưởng quyền lợi của người lao động.
Từ thực tiễn, vị chuyên gia này cho rằng cần phải xem xét sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 theo hướng “mở hơn”. Đó là không quy định cứng về ngày nghỉ bù sau nghỉ lễ, nghỉ hằng tuần và giao cho người sử dụng lao động và tổ chức Công đoàn trao đổi, thống nhất phù hợp thực tế sản xuất kinh doanh, hài hòa quyền lợi nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động của người lao động.
Về lâu dài, bà Ngân cho rằng lịch nghỉ của cán bộ, công chức, viên chức cần thông báo sớm từ đầu năm. Việc này vừa giúp các đơn vị chủ động trong sắp xếp lịch công tác, ứng trực, vừa giúp doanh nghiệp bố trí để người lao động được nghỉ làm phù hợp.
Tuy nhiên chủ sử dụng lao động phải trao đổi, thống nhất cụ thể với người lao động. Mục tiêu là cấp có thẩm quyền chủ động hướng dẫn việc hoán đổi ngày nghỉ lễ đáp ứng được yêu cầu của ngày nghỉ lễ, vừa đảm bảo sản xuất, vừa phát triển kinh tế và bảo đảm quyền lợi của người lao động.
Bà Ngân lưu ý sau khi thống nhất với người lao động, doanh nghiệp có thể để người lao động nghỉ làm vào thứ Bảy (ngày 2-5) và trả lương như ngày lễ theo quy định. “Công đoàn luôn khuyến khích thỏa thuận không trái pháp luật, có lợi cho người lao động”, bà khẳng định.
Về phía cơ quan quản lý, ông Vũ Trọng Bình – Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) – cho biết lịch nghỉ lễ, Tết năm 2026 đã được thông báo trên cơ sở lấy ý kiến các bộ, ngành và tổ chức Công đoàn. “Bộ Nội vụ và Chính phủ đã thống nhất không có chủ trương gì mới so với thông báo ngày nghỉ trước đó”, ông Bình chia sẻ.
Randy Shilling tốt nghiệp kỹ sư dầu khí tại Texas. Trong 10 năm đầu sự nghiệp, ông sống trong một căn hộ thuê. Bước ngoặt đến vào năm 30 tuổi khi ông chuyển sang làm việc tại nhà máy hóa chất với mức lương tăng 15%. Qua nhiều lần thăng chức, người đàn ông 58 tuổi hiện sở hữu nhà riêng và quỹ hưu trí hơn 3 triệu USD.
Ông Shilling gần như không nhận ra mình đã vươn lên tầng lớp trung lưu bậc cao. "Tôi vẫn là người bình thường, không có ôtô hay tivi đắt tiền nhưng khi cần mua gì, tôi có thể mua ngay lập tức", ông nói. Vợ chồng ông hiện có thu nhập khoảng 220.000 USD một năm.
Theo báo cáo năm 2024 của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), khoảng 31% người Mỹ thuộc nhóm trung lưu bậc cao, tăng mạnh so với 10% của năm 1979. AEI phân loại thu nhập thành 5 nhóm, trong đó hộ gia đình ba người thu nhập 133.000-400.000 USD thuộc nhóm trung lưu bậc cao. Thu nhập vượt mức này được xem là giàu có.
Hiện tại, quy mô hai nhóm cao nhất đang phình to. Ngược lại, nhóm "nghèo hoặc cận nghèo" (thu nhập dưới 40.000 USD) giảm từ 30% xuống còn 19% trong cùng giai đoạn.
Nhiều gia đình ngạc nhiên khi thấy mình bước sang nấc thang kinh tế mới. Họ tự nhận cuộc sống chỉ dễ chịu hơn chứ không giàu có. Những người này thường làm văn phòng phổ thông thay vì chủ doanh nghiệp. Chuyên gia kinh tế Scott Winship của AEI giải thích: "Các nhóm thu nhập cao mở rộng vì tiền lương tăng nhanh hơn vật giá, đặc biệt đối với nhóm lao động trí thức có bằng cấp".
Hôn nhân cũng là đòn bẩy tài chính. Phân tích của Viện Đô thị chỉ ra, hơn 80% người thuộc nhóm trung lưu bậc cao và giàu có đang sống cùng bạn đời, giúp họ gộp chung thu nhập và chia sẻ sinh hoạt phí.
Gabriel Martinez, 34 tuổi, là một ví dụ. Khởi đầu với mức lương 50.000 USD năm 2015, hiện anh kiếm được 180.000 USD mỗi năm tại một tập đoàn công nghệ. Nhờ vợ chồng cùng đi làm và kiểm soát tài chính, họ đã trả hết khoản nợ học phí đại học 100.000 USD và mua được căn nhà 160 m2 ở Texas. "Cha tôi từng làm việc với mức lương chưa đến 40.000 USD. Tôi biết ơn vì không giậm chân tại chỗ như thế hệ trước", Martinez chia sẻ.
Không còn nỗi lo cơm áo, trăn trở lớn nhất của anh hiện tại là dạy con không ỷ lại, nhất là khi thanh thiếu niên trong vùng thường lái ôtô sang đi học.
Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng cho thấy xu hướng này. Năm 2023, 19% người Mỹ nằm trong nhóm thu nhập trên 200.000 USD, tăng từ mức 11% năm 1971. Ngoài lương, tài sản của họ tăng vọt nhờ sự bùng nổ của thị trường chứng khoán và bất động sản.
Với ông Chris Wogan, 76 tuổi, ở bang Pennsylvania, tuổi hưu diễn ra êm đềm hơn kỳ vọng. Lớn lên trong gia đình nghèo, cựu thẩm phán này có thu nhập 175.000 USD từ lương hưu và cổ tức. Vợ chồng ông vừa mua một ngôi nhà trong cộng đồng hưu trí cao cấp và thường xuyên du lịch nước ngoài. "Tôi nghĩ mình chỉ là tầng lớp trung lưu bình thường, nhưng có lẽ tôi đã làm tốt hơn mình tưởng", ông nói.
Dù tài chính dư dả, nhiều người vẫn mang tâm lý phòng thủ. Bà Laura Shields, 46 tuổi, ở bang New Jersey có thu nhập gia đình 240.000 USD. Bà đủ tiền cho con đi ngoại khóa ở nước ngoài những vẫn áp lực khi nghĩ đến học phí đại học đắt đỏ sắp tới và xác định sẽ phải vay mượn thêm.
Tháng 3/2024, CEO kiêm nhà sáng lập Nvidia - Jensen Huang gửi một thông điệp tới sinh viên Đại học Stanford: "Tôi mong các bạn nếm đủ nỗi đau và sự khổ cực".
Ông cho biết sự vĩ đại không đến từ trí thông minh, mà bắt nguồn từ tính cách được rèn luyện qua thử thách. Theo ông, tấm bằng đại học không phải là tấm vé đảm bảo cho thành công. Người đứng đầu một trong những công ty công nghệ lớn nhất thế giới thường tìm kiếm sự kiên cường, bền bỉ và quyết tâm ở ứng viên. Ông khuyên các nhà tuyển dụng nên đánh giá động lực và tư duy vượt khó của ứng viên thay vì chỉ nhìn vào danh tiếng trường đại học.
Jensen Huang cho rằng "người có kỳ vọng cao thường có khả năng phục hồi (sau thất bại) thấp". Trong khi đó khả năng phục hồi lại đóng vai trò lớn trong thành công. "Tôi không biết làm thế nào để dạy các bạn điều đó ngoại trừ hy vọng các bạn phải trải qua đau khổ", CEO Nvidia nói với các sinh viên.
Tại công ty, Jensen Huang thường dùng cụm từ "đau đớn và khổ cực" để rèn bản lĩnh nhân viên. Năm 2011, ông từng chia sẻ quan điểm tương tự tại Stanford, cho biết việc không dám chấp nhận thất bại sẽ triệt tiêu năng lực đổi mới.
Tuổi thơ gian khó
Quan điểm này xuất phát từ con đường sự nghiệp nhiều chông gai của Jensen Huang. Sinh năm 1963 tại Đài Loan, ông chuyển đến sống ở Thái Lan trước khi đến Mỹ năm 9 tuổi. Việc gia đình tìm kiếm cơ hội sống ở một môi trường mới đẩy ông vào nhiều tình huống bất định.
Tuổi thiếu niên của vị tỷ phú gắn liền với những thử thách thể chất và tinh thần. Khi học trường công lập ở Kentucky, mỗi ngày ông phải đi bộ qua một cây cầu treo thiếu an toàn để đến lớp. Trên tờ The New Yorker, ông kể từng đối mặt với nạn phân biệt chủng tộc, bị đe dọa thể chất và thậm chí bị bạn học đẩy khỏi cầu.
Công việc đầu đời của ông là rửa bát và dọn dẹp tại nhà hàng Denny's. Ông kể luôn làm việc với kỷ luật khắt khe. Dù ở vị trí rửa bát hay khi đã trở thành Giám đốc điều hành, ông luôn nỗ lực làm việc ở mức độ cao nhất.
Cũng tại nhà hàng Denny's, ông cùng Chris Malachowsky và Curtis Priem lên ý tưởng thành lập Nvidia - công ty công nghệ có mức vốn hóa hàng nghìn tỷ USD hiện nay. Sự tương phản giữa thành công hiện tại và quá khứ cơ cực là nền tảng cho lời khuyên của ông.
Triết lý từ áp lực
Quan điểm trọng sự kiên cường của CEO Nvidia tương đồng với châm ngôn tuyển dụng "PHD" (Poor, Hungry and Driven - Nghèo khó, Khát khao và Quyết tâm) nổi tiếng tại Phố Wall. Cả hai triết lý đều đánh giá cao động lực khao khát vươn lên hơn là thành tích học tập. Ứng viên từng vượt qua nghịch cảnh thường sở hữu tinh thần chiến đấu và sức chịu đựng cao trong môi trường kinh doanh khốc liệt.
Thử thách giúp con người gia tăng sự đồng cảm, xây dựng trí tuệ cảm xúc và thấu hiểu người khác. Từ đó, họ hình thành tư duy đa chiều, biết cách phân định ưu tiên và ra quyết định trong hoàn cảnh mơ hồ.
Góc nhìn của Jensen Huang đi ngược lại với kỳ vọng của những nền giáo dục tinh hoa - nơi thường bao bọc sinh viên bằng mạng lưới quan hệ và sự ổn định. Ông cho rằng, với người trẻ lớn lên trong nhung lụa, rủi ro lớn nhất không nằm ở tài năng, mà nằm ở việc thiếu kinh nghiệm xử lý cuộc khủng hoảng kéo dài.
Hạ thấp kỳ vọng và nếm trải khó khăn từ sớm đóng vai trò quan trọng, giúp người trẻ rèn luyện sức chịu đựng khi thực tế không đi đúng như kế hoạch ban đầu.
Dự án "Thiết kế và phát triển thiết bị ACUIRPEN sử dụng bộ lọc Hampel nhằm nâng cao độ chính xác khi xác định huyệt đạo" của hai học sinh Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh (Đồng Nai) vừa đoạt giải nhất hội thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS, THPT.
Ý tưởng nghiên cứu bắt đầu từ câu chuyện cá nhân khi bà của Thiên Duyên thường xuyên phải điều trị bằng phương pháp châm cứu. Duyên nói phương pháp này khá hiệu quả nhưng lại phụ thuộc nhiều vào cảm nhận và kinh nghiệm của người thực hiện nên rất tò mò.
Sự tò mò đó dẫn lối cho cô bạn chủ động tìm hiểu các tài liệu về y học cổ truyền và thấy việc xác định huyệt đạo là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị. Nhưng phương pháp này vẫn thiếu sự chuẩn hóa, dễ sai lệch giữa các lần xác định huyệt đạo do chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân của người thực hiện châm cứu.
Trong quá trình nghiên cứu, hai bạn tiếp tục phát hiện các thiết bị hỗ trợ xác định huyệt đạo trên thị trường phần lớn dựa vào điện trở da. Phương pháp này còn hạn chế về độ ổn định và điều kiện đo do phải tiếp xúc trực tiếp, dễ bị ảnh hưởng bởi lực tay, mồ hôi, môi trường đồng thời phải điều chỉnh thông số phù hợp với từng người.
Qua một số nghiên cứu khoa học hiện đại chỉ ra huyệt đạo có đặc trưng nhiệt độ cao hơn vùng xung quanh, mở ra một hướng tiếp cận mới. Từ đó, hai bạn muốn ứng dụng cảm biến hồng ngoại để phát hiện sự chênh lệch nhiệt độ, kết hợp với thuật toán xử lý dữ liệu nhằm xác định huyệt đạo chính xác hơn, thay vì tiếp tục đi theo các phương pháp truyền thống.
"Tụi mình chọn sử dụng cảm biến hồng ngoại để đo sự chênh lệch nhiệt độ tại huyệt đạo. Huyệt chỉ cao hơn khoảng 0,5 - 0,7oC so với vùng xung quanh nên cần chọn cảm biến đủ chính xác và thiết kế rất nhỏ gọn", Duyên nói.
Ban đầu nhóm thử nghiệm với các Model AI nhưng gặp hạn chế về tốc độ và tài nguyên. Sau nhiều lần thử nghiệm, nhóm sử dụng bộ lọc Hampel để xử lý dữ liệu.
"Quan trọng là chọn phương pháp phù hợp với bài toán, không nhất thiết phải là công nghệ phức tạp nhất", Dân cười.
Để tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh, cả hai gần như bắt đầu từ con số 0, tự học từ lập trình nhúng, thiết kế mạch đến xử lý dữ liệu. Tình cờ Duyên được một đàn anh chia sẻ về các hoạt động nghiên cứu tại khoa điện - điện tử Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM). Ấn tượng với môi trường thực hành và những sản phẩm do sinh viên chế tạo, Duyên được rủ tham gia một khóa học hè của Câu lạc bộ Pay It Forward.
Cô gái chỉ nghĩ đơn giản cứ đi thử cho biết nhưng không ngờ trải nghiệm ấy trở thành bước ngoặt. Từ chỗ chưa có nền tảng, Duyên được các anh chị hướng dẫn kiến thức cơ bản, cách thiết kế, lắp ráp một sản phẩm hoàn chỉnh. Cô bạn còn thường xuyên lên phòng lab thực hành, hỗ trợ các đề tài để tích lũy kinh nghiệm thực tế.
"Có những ngày mình ở phòng lab từ sáng đến tối, vừa học vừa làm và đã dần theo được", Duyên khoe. Nền tảng về lập trình nhúng và thiết kế mạch từ đây trở thành lợi thế quan trọng trong quá trình phát triển thiết bị.
Còn Chí Dân tận dụng thế mạnh về thuật toán, tự đọc tài liệu, tiếp cận các bài nghiên cứu khoa học và thử nghiệm nhiều phương pháp xử lý dữ liệu khác nhau trước khi tìm ra hướng phù hợp.
Duyên dự định theo học ngành điện - điện tử, còn Chí Dân theo đuổi khoa học máy tính. Nhóm cho biết đã phát triển ứng dụng hỗ trợ tra cứu huyệt đạo, đồng thời sẽ tiếp tục hoàn thiện sản phẩm theo hướng tích hợp thêm tính năng mới như nhận diện tên huyệt bằng AI và nghiên cứu các thuật toán nhằm nâng cao độ chính xác của thiết bị.
Cô Vũ Thị Phương - giáo viên hướng dẫn hai bạn nghiên cứu - nói điểm đáng chú ý ở hai học sinh không chỉ nằm ở kết quả sản phẩm mà còn ở nền tảng và quá trình tự tích lũy trước đó. Kỷ niệm được cô Phương nhớ hoài là sự cố thiết bị đứt dây tại vòng thi cấp tỉnh. Lúc ấy Duyên lập tức lấy dụng cụ ra hàn lại ngay tại bàn thi. "Giám khảo nhìn cô học trò làm còn cười nói chỉ có học sinh tự làm thì sản phẩm mới như vậy, chứ khó ai đi thi mà để dây lòng thòng, mối hàn xấu vậy cả", cô Phương cười.
Học chuyên Anh lại trở thành lợi thế với Thiên Duyên khi phần lớn tài liệu chuyên ngành đều bằng tiếng Anh, nhờ khả năng ngoại ngữ tốt giúp cô gái tiếp cận kiến thức nhanh hơn. Trong khi đó Nguyễn Ngọc Chí Dân có thế mạnh rõ rệt về thuật toán nhờ nền tảng học sinh chuyên tin. Bạn ấy lo phần nghiên cứu, so sánh các phương pháp xử lý dữ liệu khác nhau để chọn ra giải pháp tối ưu cho bài toán của đề tài.