Đối sánh môn toán giai đoạn 2021-2025 cho thấy chất lượng có sự phân hóa rõ giữa các vùng, miền, thậm chí trong nhóm thành phố trực thuộc T.Ư cũng tồn tại khoảng cách đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận sâu hơn, không chỉ ở điểm thi mà ở cấu trúc chất lượng dạy học và các yếu tố hệ thống phía sau.
Trong thời đại công nghiệp 4.0, khi trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn chi phối đời sống, môn toán giữ vai trò nền tảng trong giáo dục phổ thông (GDPT). Không chỉ dừng ở tính toán, toán học rèn luyện cho học sinh tư duy logic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề – những năng lực cốt lõi của tư duy khoa học và tư duy thuật toán.
Toán học là ngôn ngữ của khoa học – công nghệ, hiện diện trong nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, kỹ thuật, tài chính hay y học. Vì vậy, chất lượng dạy và học toán ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành nguồn nhân lực công nghệ, đặc biệt là AI.
Nhiều quốc gia đã đổi mới mạnh mẽ dạy và học toán theo hướng phát triển năng lực: giảm ghi nhớ máy móc, tăng cường giải quyết vấn đề thực tiễn, mô hình hóa, tư duy thống kê và ứng dụng công nghệ số. Học sinh được khuyến khích khám phá, thảo luận, trình bày nhiều cách giải, làm dự án thực tiễn, thay vì học công thức, giải đề.
Chương trình GDPT 2018 đã tiếp cận theo hướng này. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn phụ thuộc lớn vào năng lực giáo viên, điều kiện dạy học và cách thức kiểm tra, đánh giá. Chính vì vậy, kết quả thi toán còn là “tấm gương” của toàn bộ hệ thống giáo dục.
Trong kỷ nguyên số, toán là nền tảng để làm chủ công nghệ và giữ vai trò then chốt trong các kỳ thi, đặc biệt kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, so sánh toàn quốc chưa phản ánh rõ khác biệt vùng miền, nên cần đối sánh theo nhóm địa phương có điều kiện tương đồng.
Trước ngày 1.7.2025, Việt Nam có 6 thành phố trực thuộc T.Ư. Sau mốc này, có thêm 6 tỉnh được sáp nhập vào 6 thành phố. Vì vậy, khi phân tích kết quả môn toán giai đoạn 2021–2025, cần đặt trong bối cảnh nhóm 12 địa phương, để bảo đảm tính hợp lý thực tiễn phát triển giáo dục.
Điểm trung bình của nhóm được tính bằng trung bình cộng điểm toán của 12 địa phương theo từng năm, trong khi mức trung bình cả nước là kết quả của 63 địa phương. Kết quả cho thấy điểm trung bình của nhóm luôn cao hơn mặt bằng chung cả nước.
Tính bình quân 5 năm, mỗi địa phương được lấy điểm trung bình của 5 năm liên tiếp. Nhóm 12 địa phương đạt mức 6,24 điểm, cao hơn mức 5,93 của cả nước khoảng 0,3 điểm. Dù không lớn, khoảng cách này cho thấy đây là nhóm có chất lượng dạy và học toán khá tốt, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội và đội ngũ giáo viên ở các đô thị, địa phương phát triển.
Tuy nhiên, chênh lệch trong nhóm vẫn rõ rệt. So với mức trung bình cả nước, có 10 địa phương cao hơn, trong khi Hậu Giang và Sóc Trăng thấp hơn. Nếu so với mức trung bình của nhóm, chỉ 7 địa phương vượt lên, chủ yếu là các đô thị lớn và địa phương có điều kiện kinh tế tốt như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP.HCM và các tỉnh công nghiệp. Những nơi này có hệ thống trường học đa dạng, môi trường cạnh tranh và khả năng tiếp cận giáo dục STEM (khoa học-công nghệ-kỹ thuật-toán học) tốt hơn.
Ngược lại, các địa phương như Huế, Cần Thơ, Quảng Nam, Hậu Giang, Sóc Trăng có điểm thấp hơn trung bình nhóm, chủ yếu do còn nhiều khu vực khó khăn, điều kiện dạy và học hạn chế.
Khoảng cách giữa địa phương cao nhất và thấp nhất lên tới hơn 1,2 điểm, phản ánh rõ sự khác biệt về điều kiện phát triển và chất lượng giáo dục. Nhìn chung, các vùng kinh tế phát triển vẫn có lợi thế rõ rệt, trong khi một số khu vực còn nhiều thách thức. Dữ liệu điểm và thứ hạng môn toán của 12 địa phương thể hiện ở bảng sau.
Nếu đặt kết quả môn toán năm 2025 của 6 thành phố trực thuộc T.Ư (mới) trong tương quan xếp hạng với 34 tỉnh, thành phố mới sau sáp nhập, có thể rút ra một số nhận định tổng quan sau.
Trước hết, phần lớn các thành phố trực thuộc trung ương đều nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về môn toán. Hà Nội đạt 5,29 điểm (hạng 2/34), TP.HCM 5,26 điểm (hạng 3/34), và Hải Phòng 5,13 điểm (hạng 4/34). Ba đô thị lớn này đều thuộc top 5, cho thấy lợi thế rõ rệt về dạy và học toán.
Tiếp theo là Huế (4,90 điểm, hạng 7) và Đà Nẵng (4,89 điểm, hạng 8), tiếp tục khẳng định mặt bằng dạy học toán ở các đô thị lớn nhìn chung vẫn ở mức cao so với cả nước.
Trong khi đó, Cần Thơ chỉ đạt 4,32 điểm, xếp hạng 27/34, thấp hơn đáng kể. Kết quả này phản ánh phần nào thực trạng chung của khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nơi điểm toán thường thấp hơn nhiều vùng khác.
Nhìn tổng thể, 5/6 thành phố trực thuộc T.Ư nằm trong top 10 toàn quốc về môn toán năm 2025, cho thấy lợi thế của đô thị lớn về điều kiện giáo dục, đội ngũ và môi trường học tập. Tuy nhiên, khoảng cách giữa Cần Thơ và các thành phố còn lại cũng cho thấy chênh lệch vùng miền vẫn tồn tại.
Đáng lưu ý, sau sáp nhập, sự chênh lệch này có thể bị “che lấp” trong số liệu trung bình. Nếu thiếu phân tích chi tiết theo vùng, nguy cơ bỏ sót các “vùng trũng” giáo dục là rất lớn.
Để lý giải sự khác biệt trên, cần nhìn từ 3 cấp độ: lớp học, nhà trường và hệ thống.
Ở cấp lớp học, phương pháp dạy học vẫn là yếu tố quyết định. Nhiều nơi vẫn nặng về luyện tập dạng bài, trong khi yêu cầu mới là phát triển tư duy và năng lực. Khi đề thi thay đổi, những hạn chế này bộc lộ rõ và những học sinh yếu sẽ mất tự tin khi gặp dạng đề thi mới.
Ở cấp nhà trường, sự khác biệt về điều kiện cơ sở vật chất, quy mô lớp học, và văn hóa học tập ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Những trường có môi trường học tập tích cực, chú trọng STEM thường có kết quả tốt hơn.
Ở cấp hệ thống, việc phân bổ giáo viên, đầu tư nguồn lực và chính sách hỗ trợ vùng khó khăn đóng vai trò then chốt. Những địa phương thiếu giáo viên toán giỏi thường gặp khó khăn kéo dài, khó cải thiện trong ngắn hạn.
Đại học Sư phạm Hà Nội lấy điểm sàn 16,5-18 với hai phương thức
Cụ thể, với các chương trình đào tạo giáo viên, thí sinh phải có kết quả học tập lớp 12 ở mức tốt và đáp ứng một trong hai điều kiện: Tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT từ 18 trở lên hoặc điểm xét tốt nghiệp THPT từ 8,5.
Mức này với ngành Giáo dục thể chất, Sư phạm Âm nhạc, Sư phạm Mỹ thuật và khối ngành ngoài sư phạm, lần lượt là 16,5 và 6,5 điểm. Đồng thời, thí sinh phải có kết quả học tập lớp 12 ở mức khá.
Ở phương thức xét điểm thi đánh giá năng lực (SPT), thí sinh phải dự thi ít nhất ba môn để xét điểm theo tổ hợp.
Với thí sinh có năng lực và thành tích vượt trội, trường chia theo ba nhóm. Một là nhóm có điểm rèn luyện và học tập 3 năm THPT ở mức tốt, đồng thời đáp ứng một trong các điều kiện: học tại các trường thuộc Đại học Sư phạm Hà Nội và TP HCM hoặc trường chuyên, đạt giải ba học sinh giỏi hoặc thi khoa học kỹ thuật cấp tỉnh/trường đại học trở lên.
Hai diện còn lại áp dụng với các ngành Sư phạm Âm nhạc và Mỹ thuật hay Giáo dục thể chất và Huấn luyện thể thao. Đây là những thí sinh có học bạ THPT đạt khá trở lên, đồng thời trong top 5% điểm cao nhất kỳ thi năng khiếu của trường, hoặc có thành tích cao trong lĩnh vực liên quan (tốt nghiệp loại giỏi các trường năng khiếu, nghệ thuật, đoạt giải cuộc thi nghệ thuật hay giải thi đấu thể thao cấp tỉnh trở lên, đạt chuẩn vận động viên cấp 1, kiện tướng quốc gia).
Với phương thức xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, trường không quy đổi điểm Tiếng Anh từ chứng chỉ ngoại ngữ, điểm sàn được công bố ngày 10/7.
Năm ngoái, trường Đại học Sư phạm Hà Nội tuyển khoảng 5.000 sinh viên. Điểm chuẩn từ 19 đến 29,06/30. Sư phạm Lịch sử dẫn đầu, một số ngành lấy trên 28 điểm là Giáo dục chính trị và các ngành Sư phạm Toán, Vật lý, Hóa học, Ngữ văn, Địa lý.
Hai ngành có điểm chuẩn dưới 20 là Sinh học và Công nghệ sinh học (không phải nhóm đào tạo giáo viên).
Lệ Nguyễn
Tin Gốc: https://vnexpress.net/dai-hoc-su-pham-ha-noi-lay-diem-san-16-5-18-voi-hai-phuong-thuc-5058806.html
Bữa ăn bán trú, cứ lùm xùm lại chấn chỉnh
Trước nỗi lo gần 300 tấn lợn bệnh của Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát (Công ty Cường Phát, Hà Nội) có thể lọt vào bữa ăn học đường, nhiều phụ huynh lo lắng, bất an; đặc biệt là ngay sau đó lại có thông tin phụ huynh một trường mầm non ở Thái Nguyên phát hiện thịt lợn chuẩn bị đưa vào nấu ăn bán trú cho học sinh (HS) có mỡ màu vàng. Khi các phụ huynh tự góp tiền kiểm nghiệm thì kết quả thịt lợn dương tính với vi khuẩn E.coli và vi rút dịch tả lợn châu Phi.
Lo lắng nhất là phụ huynh ở xã Hồng Vân (Hà Nội), nơi theo rà soát ban đầu có Trường tiểu học xã Hồng Vân từng sử dụng thịt của Công ty Cường Phát cung cấp. Chia sẻ với báo chí, có phụ huynh cho biết đã chủ động cho con tạm dừng bữa ăn bán trú tại trường và đưa con đi khám tổng thể sức khỏe vì "quá lo lắng".
Nhiều phụ huynh của một số trường khác trên địa bàn xã Hồng Vân, dù được cơ quan chức năng xác định trường không sử dụng thịt từ Công ty Cường Phát, nhưng những ngày gần đây cũng dậy từ hơn 4 giờ sáng để tham gia kiểm tra thực phẩm từ cơ sở cung ứng suất ăn cho HS của nhà trường.
Một phụ huynh tham gia kiểm tra cho biết qua việc phụ huynh ở Thái Nguyên chỉ bằng cảm quan cũng thấy thịt lợn mà nhà trường chuẩn bị nấu cho các con ăn "có vấn đề" đã chứng tỏ kiểm tra bằng mắt thường cũng rất cần thiết; vì không chỉ thực phẩm nhiễm khuẩn mà nếu thực phẩm ôi thiu cũng dễ dàng phát hiện và cần ngăn chặn kịp thời.
Dù vậy, phụ huynh này cho biết mấy ngày kiểm tra gần đây cũng giúp phụ huynh tạm yên tâm, tiếp tục cho con tham gia ăn bán trú tại trường.
Hay tại Trường tiểu học Bế Văn Đàn (Hà Nội), từ sau khi có thông tin về 300 tấn thịt lợn bệnh, mỗi lớp cử 1 phụ huynh đại diện đi kiểm tra, theo kế hoạch sẽ thực hiện đến hết học kỳ. Nhà trường hoan nghênh sự phối hợp này của phụ huynh để có thêm kênh giám sát.
Tại Bắc Ninh, nhiều phụ huynh cũng lo lắng trước thông tin có trường học hợp đồng với Công ty CP Dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội, một trong những đơn vị lấy nguồn thịt từ Công ty Cường Phát.
Một đại diện ban phụ huynh của Trường tiểu học Lim, xã Tiên Du (Bắc Ninh), cho biết nhà trường đã họp với ban đại diện phụ huynh để thống nhất tăng cường kiểm tra, cung cấp hồ sơ nguồn gốc thực phẩm từng ngày, từng lô. Trước đó, nhà trường có khoảng 450 suất ăn/ngày được đăng ký. Dù vậy chỉ trong hai ngày sau ồn ào về 300 tấn thịt lợn bệnh, khoảng 50 HS đã xin nghỉ ăn bán trú.
Trường tiểu học Đồng Kỵ 1, P.Đồng Nguyên (Bắc Ninh), thông báo tạm dừng hoạt động ăn bán trú cho HS từ ngày 2.4. Nguyên nhân là trường không có bếp nấu, phải nhập suất ăn từ Công ty CP Dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội. Để đảm bảo sức khỏe HS và giải tỏa tâm lý cho phụ huynh, trường quyết định dừng việc ăn bán trú. Sau khi cơ quan chức năng có kết luận chính thức, nhà trường sẽ xem xét tổ chức lại hoạt động ăn bán trú.
Qua những vụ việc liên quan đến thực phẩm bẩn như vụ 300 tấn thịt lợn bệnh, các trường chia sẻ rằng người tiêu dùng và nhà trường cũng không biết phải làm thế nào khi nhận thực phẩm đã có dấu kiểm dịch, được cung ứng bởi đơn vị có đầy đủ giấy tờ hợp lệ…
Trong khi đó, nhiều phụ huynh cho rằng ở bữa ăn bán trú, trẻ em không có sự lựa chọn mà sẽ ăn những suất ăn hoặc thực phẩm do nhà trường quyết định. Phụ huynh tin vào nhà trường, nhà trường tin vào đơn vị cung cấp, nhưng nhà cung cấp lấy nguồn thực phẩm ở đâu lại là khâu khó quản lý. Sự việc chỉ vỡ lở khi cơ quan công an khởi tố đã cho thấy "cơ chế quản lý hiện nay chưa đủ chặt chẽ, minh bạch".
Ghi nhận cho thấy việc tổ chức bữa ăn bán trú tại hầu hết các trường học được triển khai theo 2 hình thức. Với các trường có bếp ăn đạt chuẩn, đơn vị cung ứng sẽ vận chuyển nguyên liệu theo đúng số lượng HS và thực đơn trong ngày tới trường để trực tiếp sơ chế, chế biến tại chỗ. Với những trường chưa đủ điều kiện, toàn bộ quy trình nấu nướng được thực hiện tại cơ sở chế biến ban đầu. Sau khi hoàn thiện, suất ăn được đóng gói, bảo quản trong điều kiện phù hợp và vận chuyển đến trường đúng khung giờ, giữ nguyên chất lượng và nhiệt độ món ăn.
Hành lang pháp lý, những quy định về việc tổ chức bữa ăn bán trú cơ bản đầy đủ. Các cơ sở cung cấp suất ăn, nguyên liệu thực phẩm phải có trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi cung ứng, chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng sản phẩm; chỉ được cung ứng khi có đầy đủ hồ sơ pháp lý, hóa đơn, chứng từ và giấy kiểm dịch theo quy định.
Thế nhưng những "lùm xùm" về bữa ăn bán trú trong trường học thì vẫn không ngớt. Cứ sau mỗi đợt như vậy, cơ quan chức năng lại ban hành văn bản chỉ đạo, chấn chỉnh, "ra quân" kiểm tra; phụ huynh thì "nháo nhào" hỏi nhau về đơn vị cung ứng thực phẩm, suất ăn cho trường con mình.
Ông Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ Công tác HS-SV(Bộ GD-ĐT), cho biết đã có văn bản gửi các sở GD-ĐT yêu cầu tăng cường biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục. Trong đó, yêu cầu trường học phải thông tin công khai các đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn để gia đình người học và xã hội cùng giám sát thực hiện.
Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu quán triệt thực hiện rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục, tổ chức và cá nhân liên quan trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm tại tất cả các khâu từ khi nhập nguyên liệu thực phẩm đến sơ chế, chế biến, phân chia, bảo quản, vận chuyển thức ăn và trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Mới đây, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tăng cường quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn; trong đó yêu cầu sở GD-ĐT kiểm tra, khắc phục ngay các tồn tại, bất cập (nếu có) trong tổ chức bữa ăn bán trú cho HS; giao sở này chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra vi phạm trong bữa ăn bán trú thuộc thẩm quyền…
Có ý kiến cho rằng thay vì tin vào những tờ giấy kiểm dịch có thể bị làm giả, nhà trường cần chọn các hệ thống cung ứng có thể kiểm chứng nguồn gốc từ trang trại đến bàn ăn. Vai trò của ban đại diện cha mẹ HS trong việc kiểm tra đột xuất bếp ăn cần được đề cao và tạo điều kiện tối đa.
Dù vậy, điều phụ huynh mong muốn là những giải pháp mang tính gốc rễ, giám sát chặt chẽ quá trình sản xuất, cung ứng thực phẩm, kiểm tra việc giao nhận thực phẩm ở trường học chỉ là khâu cuối cùng. Việc lựa chọn đơn vị cung ứng phải đảm bảo uy tín chứ không phải lựa chọn vì mối quan hệ hay thậm chí là tỷ lệ chi "hoa hồng" cao.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/bua-an-ban-tru-cu-lum-xum-lai-chan-chinh-185260407000316575.htm