Hầu hết các nội dung AI đều khai thác những chủ đề thu hút sự chú ý như chó nhảy dù, thiên tai, quái vật biển khơi, thậm chí dàn dựng các tình huống nhằm bôi nhọ hình ảnh của lực lượng chức năng.
Thời gian gần đây, lướt các nền tảng như TikTok hay Facebook, không khó để bắt gặp những video có nội dung cực kỳ “giật gân”. Trong một video do tài khoản Nông Trại T.H đăng tải với tựa đề “Đàn mèo mochi mini của mình” là hình ảnh người phụ nữ đặt chú mèo tí hon trong lòng bàn tay, cho mèo uống sữa bằng ống nhựa nhỏ kèm theo giọng đọc chú thích:
“Một bé mèo mini dài khoảng 10cm thôi, mình nuôi bé trong bể thủy sinh. Kích thước nhỏ nhưng nhu cầu chăm sóc khá tỉ mỉ: phần đất phải luôn ấm, có nhiều rêu và nước chảy nhẹ để bé vừa chơi vừa uống. Mỗi ngày mình cho ăn ba lần, chủ yếu là sữa ấm và cháo thịt gà xay”.
Dưới phần bình luận, tài khoản này gắn kèm rất nhiều link sản phẩm để mời gọi mua hàng. Đáng nói, mặc dù thông tin trên trang chủ tài khoản có chú thích “kênh sáng tạo nội dung bằng AI, nông trại đồng quê, giải trí” nhưng bên dưới video lại hoàn toàn không có thông tin cho người xem biết đây là nội dung do AI tạo.
Cũng lướt mạng xã hội, chị Thu Thủy (TP.HCM) cho biết: “Tôi vừa xem video quay cảnh một con quái vật khổng lồ trồi lên ở vùng biển miền Trung, hình ảnh sống động đến mức tôi suýt tin là thật nếu không đọc phần bình luận cảnh báo đây là sản phẩm AI”.
Thực tế, không phải ai cũng tỉnh táo như chị Thủy. Đối với người cao tuổi hoặc những người ít cập nhật công nghệ, những video này là một cái bẫy hoàn hảo. Nguy hiểm hơn, nhiều tài khoản còn sử dụng AI để cắt ghép, dàn dựng các tình huống sai sự thật về lực lượng chức năng nhằm kích động, bôi nhọ.
Trong một clip khác do tài khoản T.Đ đăng tải có nội dung bôi nhọ hình ảnh lực lượng chức năng nhưng lại không đính kèm chú thích cho thấy video là do AI tạo. Nhiều người tinh ý nhận ra những điểm khác lạ trong clip, từ những dòng chữ mờ nhòe vô nghĩa trên các bảng hiệu, người tham gia giao thông mặc áo mưa khi trời nắng hay những nhân vật lặp đi lặp lại nhiều lần trong các khung hình và nhanh chóng xác nhận là nội dung từ AI.
Tuy nhiên cũng có không ít người để lại các bình luận bày tỏ sự bức xúc, chửi bới lực lượng chức năng chỉ vì tin vào một nội dung… không có thật. Bà Nguyễn Thị Bích (60 tuổi, TP.HCM) kể lại: “Tôi thấy video một chú công an đứng quát tháo người dân, hình ảnh rất rõ, giọng nói cũng rất thực. Tôi tưởng thật nên bức xúc chia sẻ cho bạn bè, sau đó con trai bảo đó là hình ảnh giả do máy tính làm ra tôi mới ngã ngửa”.
Theo báo cáo của trang Chongluadao.vn đầu năm 2026, thiệt hại do lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam trong năm 2025 ước tính đã vượt con số 6.000 tỉ đồng. Trong đó, lừa đảo “AI hóa” sử dụng deepfake để mạo danh người thân hoặc cán bộ cơ quan thuế, công an đang trở thành bề mặt rủi ro lớn nhất trên thiết bị di động.
Trang này cũng đưa ra dự báo trong năm 2026, công nghệ deepfake và voice cloning (sao chép giọng nói) đã phát triển đến mức có thể tạo ra video và giọng nói giả mạo gần như hoàn hảo với chi phí thấp và thời gian ngắn.
Theo đó, chỉ cần vài giây đoạn ghi âm hoặc video gốc (dễ dàng lấy từ mạng xã hội), tội phạm có thể tạo video cuộc gọi giả mạo từ người thân, đồng nghiệp hoặc lãnh đạo; sao chép giọng nói CEO yêu cầu kế toán chuyển tiền khẩn cấp; giả danh cán bộ ngân hàng, công an qua video call để tăng độ tin cậy…
Trao đổi với Tuổi Trẻ, nhiều chuyên gia công nghệ nhận định sự bùng nổ của nội dung do AI tạo đang tạo ra một mê hồn trận thông tin trên không gian mạng, nơi ranh giới giữa thực và ảo trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Công nghệ Generative AI (AI tạo sinh) hiện nay đã đạt đến trình độ mô phỏng chuyển động và ánh sáng gần như hoàn hảo.
Khi những nội dung này được lan truyền, chúng không chỉ dừng lại ở mức độ giải trí mà còn có thể bị lợi dụng để dẫn dắt dư luận, trục lợi tài chính hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo tinh vi.
Đáng sợ hơn, các thuật toán mạng xã hội hiện nay ưu tiên nội dung gây sốc (dù là AI tạo ra), vô tình tiếp tay cho việc lan truyền các video kỳ dị (quái vật, thiên tai giả) nhằm mục đích câu view, trục lợi quảng cáo. Người dùng, nhất là những người cao tuổi, ít hiểu biết về công nghệ sẽ rất dễ bị “dắt mũi” bởi các nội dung có sự can thiệp của AI.
Chẳng hạn, các thông tin giả (fake news) được minh họa bằng hình ảnh, video sống động như thật dễ khiến người dân rơi vào trạng thái “hoang mang kỹ thuật số”, không còn biết tin vào đâu, ngay cả với những thông tin chính thống. Đặc biệt những đối tượng xấu có thể lợi dụng sự nhẹ dạ và thiếu kiến thức công nghệ của người cao tuổi để tạo ra các kịch bản lừa đảo tài chính hoặc xuyên tạc uy tín của các cơ quan chức năng, gây mất ổn định trật tự.
Về góc độ an ninh mạng, các chuyên gia cảnh báo về một “nền kinh tế tội phạm” mới. AI không còn là công cụ đơn lẻ mà đã chuyển sang giai đoạn “công nghiệp hóa” lừa đảo. Nếu trước đây tội phạm phải tốn hàng giờ để thuyết phục nạn nhân, thì nay các Chatbot AI có thể vận hành 24/7, cùng lúc tương tác hàng ngàn người với kịch bản được cá nhân hóa, đầy sự cảm thông giả tạo để chiếm lòng tin.
Hệ lụy nghiêm trọng nhất không chỉ là mất tiền bạc mà là sự xói mòn niềm tin xã hội. Khi tin giả được minh họa bằng video “như thật”, công chúng sẽ dần rơi vào trạng thái hoài nghi tất cả, kể cả những thông tin chính thống từ báo chí và cơ quan nhà nước.
Đây là đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản xuyên biên giới do các đối tượng người Trung Quốc cầm đầu, hoạt động theo hình thức "dùng người Việt lừa người Việt".
Chỉ trong vòng chưa đầy một năm, đường dây này đã lừa đảo chiếm đoạt tài sản của 190 bị hại trên cả nước, trong đó chủ yếu là phụ nữ lớn tuổi.
Theo cáo trạng, ngày 1-8-2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh tiếp nhận Hoàng Bích Ngọc (32 tuổi, ngụ tại Hải Phòng) tự thú về việc trong thời gian sinh sống tại nước Lào, Ngọc đã tham gia cùng với đối tượng người Trung Quốc tên là A Hào (không rõ thông tin, lai lịch) và nhiều người Việt Nam khác sử dụng phương tiện điện tử, mạng xã hội lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người Việt Nam bằng hình thức lừa góp tiền đầu tư kinh doanh.
Trên cơ sở nội dung khai báo của Ngọc, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh đã cung cấp thông tin, phối hợp các cơ quan chức năng của Lào điều tra làm rõ nội dung vụ việc.
Ngày 2-8-2024, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm Bộ Công an Lào, Công an Đặc khu kinh tế Tam Giác Vàng (tỉnh Bò Kẹo, Lào) và các đơn vị nghiệp vụ khác đã kiểm tra, phát hiện 141 người Việt Nam thực hiện hành vi phạm tội đối với người Việt Nam trên trang mạng OYO.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh còn làm rõ, ngoài tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì một số nghi phạm khác còn thực hiện hành vi phạm tội mua bán người và đánh bạc.
Hiện nay, cơ quan công an đã khởi tố đối với 118 bị can (trong đó có bị can Hoàng Thuỳ Linh - đã tách để tiếp tục xử lý sau do bị can bỏ trốn). Trong đó, 106 bị can bị khởi tố về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, 6 bị can bị khởi tố về tội đánh bạc, có 6 bị can bị khởi tố đồng thời hai tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản và buôn người hoặc đánh bạc.
Hai đối tượng người Trung Quốc tên A Hào và Cận (không rõ lai lịch) thuê hai căn phòng 304 và 403 tại một toà nhà ở Đặc khu kinh tế Tam Giác Vàng tổ chức hoạt động dưới danh nghĩa công ty.
Chúng chiêu mộ người Việt Nam để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người Việt bằng hình thức kêu gọi đầu tư kinh doanh khách sạn "ảo" mang tên OYO và phân chia lợi ích theo lương hàng tháng và phần trăm số tiền chiếm đoạt được của người bị hại.
Người được đưa vào làm việc trong đường dây lừa đảo này được bố trí làm ở các vị trí khác nhau như nhân viên quản lý chung, nhân viên phiên dịch, nhân viên chăm sóc khách hàng, tổ trưởng...
Kẻ cầm đầu đường dây này soạn sẵn một kịch bản để nhân viên thực hiện lừa đảo: lập các tài khoản Facebook mạo danh những người thành công, giàu có, doanh nhân thành đạt, thường xuyên đăng tải các hình ảnh ăn chơi, du lịch…để kết bạn, làm quen. Từ đó, từng bước tạo dựng được mối quan hệ tình cảm với bị hại là người ở Việt Nam (chủ yếu là phụ nữ) thông qua các cuộc nói chuyện, tâm sự, chia sẻ.
Sau khi đã tạo được lòng tin, các chúng sẽ lôi kéo, rủ rê lừa bị hại đầu tư kinh doanh trên mạng thông qua trang Website kinh doanh khách sạn "ảo" mang tên "OYO" (địa chỉ: https //hotel-oyo.cc) để hưởng lợi nhuận với tỉ lệ phần trăm hoa hồng cao.
Kết quả điều tra đủ căn cứ xác định trong khoảng thời gian từ tháng 12-2023 đến ngày 1-8-2024, 111 bị can trong đường dây này đã thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tổng số hơn 23,2 tỉ đồng của 190 bị hại người Việt Nam.
Ngày 4.4, UBND xã Long Hà, tỉnh Đồng Nai cho biết đã ra quyết định xử phạt ông L.Q.H (46 tuổi, ở xã Long Hà) 30 triệu đồng về hành vi làm biến dạng hơn 0,5 ha đất.
Trước đó, ngày 2.4, Phòng Kinh tế xã Long Hà phối hợp công an xã kiểm tra, lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực đất đai đối với ông L.Q.H. Do ông H. đã thực hiện hành vi làm biến dạng địa hình thuộc trường hợp hạ thấp bề mặt đất mà làm giảm khả năng sử dụng đất theo mục đích đã được xác định với diện tích từ 0,5 ha đến dưới 0,1 ha, thuộc trường hợp không có tính khả thi để khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.
Ngoài việc bị xử phạt hành chính với số tiền 30 triệu đồng, UBND xã Long Hà cũng yêu cầu ông L.Q.H phải đưa toàn bộ diện tích đất vi phạm về trạng thái an toàn, đảm bảo không gây nguy hiểm cho người sử dụng đất và không ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của các thửa liền kề.
Trước đó, ngày 2.3, UBND phường Phước Bình, tỉnh Đồng Nai cũng đã xử phạt bà T.T.T.Tr (38 tuổi, ở phường Phước Long) vì có hành vi hủy hoại gần 0,5 ha đất. Bà Tr. làm biến dạng địa hình thuộc trường hợp thay đổi độ dốc bề mặt của đất sản xuất nông nghiệp ở khu phố Long Giang, phường Phước Bình, với số tiền phạt là 70 triệu đồng, vì không có tính khả thi để khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất.
Địa phương này cũng đã yêu cầu bà Tr. chấm dứt hành vi vi phạm, thực hiện các biện pháp đưa toàn bộ diện tích đất vi phạm về trạng thái an toàn, bảo đảm không gây nguy hiểm cho người sử dụng đất và không ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của các thửa đất liền kề.
Ngày 7.4, Công an phường Phước Hậu, tỉnh Vĩnh Long cho biết đã mời 2 người có liên quan đến vụ chặn xe, đập kính chắn gió giữa đường và thực hiện dựng lại hiện trường vụ việc.
Theo đó, khoảng 20 giờ 40 phút ngày 5.4, Công an phường Phước Hậu tiếp nhận tin tố giác tội phạm của ông N.T.T (21 tuổi, ngụ xã Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long) về việc khoảng 20 giờ 5 phút cùng ngày, ông T. điều khiển xe ô tô biển kiểm soát 51A-991.xx lưu thông trên đường Phạm Thái Bường theo hướng từ Bệnh viện đa khoa Vĩnh Long đi trung tâm tỉnh Vĩnh Long.
Khi đến đoạn gần Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Phước Hậu) thì có 3 người (không rõ họ tên, địa chỉ) đi trên 3 xe máy (không rõ biển số) chạy cùng chiều chặn đầu xe ô tô.
Khi xe dừng lại thì có 2 người đi lại, định mở cửa xe, nhưng ông T. đã khóa cửa xe nên không mở được. Lúc này 1 người cầm một vật cứng tác động lên phần kính chắn gió của xe, làm bể kính, 1 người dùng chân đạp vào đầu xe ô tô, sau đó tất cả bỏ đi. Tổng giá trị thiệt hại khoảng 12 triệu đồng.
Tiếp nhận tin báo, Công an phường Phước Hậu đã khẩn trương xác minh, mời ông Nguyễn Tấn Phát (41 tuổi, ngụ phường Thanh Đức, tỉnh Vĩnh Long) và ông Phạm Tiến Hùng (34 tuổi, ngụ phường Long Châu, tỉnh Vĩnh Long) lên làm việc.
Tại cơ quan công an, Phát và Hùng thừa nhận, khoảng 20 giờ ngày 5.4, sau khi hát karaoke tại quán xong thì cả 2 điều khiển 2 xe máy về hướng cầu Phạm Thái Bường, 2 xe chạy song song ra giữa tim đường trước đầu xe ô tô của ông N.T.T. Lúc này, ông T. bấm còi nên Phát và Hùng cho rằng ông T. bấm còi "kiếm chuyện" với mình nên điều khiển xe chạy theo đến gần Trường THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm thì cúp đầu xe ô tô.
Phát và Hùng kêu ông T. xuống xe nhưng ông T. khóa cửa, không xuống. Phát dùng chân đạp 1 cái vào đầu xe ô tô, còn Hùng cầm móc khóa đập vào kính chắn gió bên trái, làm bể kính chắn gió xe, cả 2 chửi một lúc thì lên xe bỏ đi.
Cả Phát và Hùng khẳng định chỉ có 2 người tham gia vào vụ gây rối trật tự công cộng, người chạy xe mô tô Suzuki Sport đậu ngược chiều trước đầu xe ô tô là ai không rõ, không liên quan, chủ yếu đậu xe lại xem.
Trưa 7.4, lực lượng công an đã tiến hành dựng lại hiện trường vụ việc, tiếp tục xác minh, điều tra làm rõ để xử lý theo quy định pháp luật.