Theo Reuters dẫn số liệu từ Bộ Y tế Bangladesh công bố ngày 5.4, ít nhất 130 trẻ em đã tử vong trong 6 tuần qua, trong đó có 17 ca được xác nhận do sởi và 113 ca nghi liên quan.
Chiến dịch do Bộ Y tế Bangladesh chủ trì, với sự hỗ trợ của Quỹ nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Tổ chức y tế thế giới (WHO) và Liên minh vắc xin Gavi, đã được triển khai tại 18 quận có nguy cơ cao.
Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh truyền nhiễm Bangladesh Halimur Rashid cho biết số ca mắc và tử vong năm nay đều tăng so với các năm trước. UNICEF cũng bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước đà gia tăng nhanh của dịch bệnh, cảnh báo hàng nghìn trẻ em – đặc biệt là nhóm nhỏ tuổi và dễ tổn thương – đang đối mặt nguy cơ nghiêm trọng.
Tình hình dịch bệnh leo thang nhanh trong thời gian ngắn. Dữ liệu chính phủ Bangladesh cho thấy hơn 7.600 ca nghi nhiễm đã được ghi nhận trên toàn quốc kể từ giữa tháng 3, trong khi mỗi ngày có hàng trăm bệnh nhân mới nhập viện, theo Hãng thông tấn Anadolu.
WHO cho biết dịch sởi đã lan ra 56/64 quận của Bangladesh và có thể tiếp tục mở rộng trong thời gian tới, song kỳ vọng sẽ sớm được kiểm soát nhờ chiến dịch tiêm chủng. “Chiến dịch này có thể ngăn chặn thêm những mất mát đau lòng về sinh mạng”, tiến sĩ Ahmed Jamsheed Mohamed, đại diện WHO tại Bangladesh, nhận định.
Theo WHO, sởi là một trong những bệnh truyền nhiễm dễ lây lan nhất, chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường gặp ở trẻ em và có thể gây biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não, thậm chí tử vong.
Giới chuyên gia cho rằng đợt bùng phát hiện nay xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng gián đoạn tiêm chủng và thiếu vắc xin. Chiến dịch tiêm phòng sởi dự kiến triển khai vào tháng 6.2024 đã bị trì hoãn do bất ổn chính trị trong nước.
Dù Bangladesh từng đạt tiến bộ đáng kể trong chương trình tiêm chủng, tỷ lệ bao phủ gần đây suy giảm, khiến nhiều trẻ trở thành nhóm dễ tổn thương. Mục tiêu đưa số ca mắc sởi về 0 vào cuối năm 2025 cũng đã không đạt được, theo AFP.
Bộ trưởng Y tế Bangladesh Sardar Shakhawat Hossain Bakul cho biết chiến dịch sẽ ưu tiên các khu vực bị ảnh hưởng nặng trước khi mở rộng ra toàn quốc. Tuy nhiên, một số chuyên gia cảnh báo việc chậm trễ trong tiêm vắc xin trước đó đã góp phần khiến dịch bệnh diễn biến nghiêm trọng.
Theo ước tính của WHO, mỗi năm trên thế giới có khoảng 95.000 ca tử vong do sởi, chủ yếu ở trẻ em chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chưa đầy đủ. Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với bệnh này.
"Có thông tin rằng Iran đang thu phí với tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. Họ không nên làm vậy và nếu đang làm thì phải dừng ngay", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm 9/4.
Trong thông điệp đăng vài phút sau, ông Trump cho biết tàu dầu sẽ sớm lưu thông trở lại "dù có được Iran trợ giúp hay không". Tổng thống Mỹ chỉ trích Iran đang xử lý "rất tệ, đáng hổ thẹn" đối với vấn đề cho phép tàu dầu đi qua eo biển Hormuz. "Đó không phải thỏa thuận mà chúng tôi đã đạt được", ông Trump cho biết.
Giới chức Anh cùng ngày thông báo Thủ tướng Keir Starmer và Tổng thống Trump đã thảo luận về "kế hoạch thực tiễn" nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz càng sớm càng tốt.
Các thông điệp được đưa ra sau khi đài truyền hình nhà nước Iran hôm 6/4 cho biết Ủy ban An ninh thuộc quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz và thực thi "vai trò chủ quyền của Iran".
Mỹ và Iran đã nhất trí mở lại eo biển Hormuz trong khuôn khổ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được hôm 8/4, nhưng hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải quan trọng này vẫn gần như bị đình trệ do thiếu sự hướng dẫn rõ ràng từ Tehran, theo đài CNN.
Hãng thông tấn AFP dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải thu thập hôm 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.
Theo thỏa thuận, Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn, nhưng tàu thuyền đi qua sẽ chịu sự giám sát của lực lượng vũ trang Iran và phải tuân thủ một số "biện pháp kỹ thuật". Tehran nói với các bên trung gian đàm phán rằng sẽ hạn chế số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz xuống khoảng chục chiếc mỗi ngày.
Các bên trung gian và môi giới hàng hải cũng nói rằng Iran yêu cầu tàu hàng phải thỏa thuận trước về phí quá cảnh, sau đó thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm phí quá cảnh cơ bản, hộ tống an ninh và xử lý hành chính.
Quan chức các nước Arab vùng Vịnh phản đối biện pháp thu phí, cho rằng đề xuất của Iran vi phạm các hiệp ước quốc tế, như Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển, vốn đảm bảo quyền tự do hàng hải ở các khu vực như eo biển Hormuz.
Truyền thông Iran hôm 8/4 đưa tin nước này đã tạm đóng trở lại eo biển Hormuz để đáp trả những vụ tấn công của Israel vào Lebanon. Trong khi đó, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho rằng vấn đề Lebanon không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn với Iran, kêu gọi Tehran giữ lời hứa mở cửa eo biển.
“Sáng nay là một ngày trọng đại đối với hòa bình thế giới. Iran muốn điều đó xảy ra. Như vậy là quá đủ với họ rồi. Chiến dịch Epic Fury (tạm dịch: Chiến dịch cuồng nộ) là chiến thắng mang tính lịch sử và áp đảo trên chiến trường”, ông Hegseth phát biểu trong buổi họp báo sáng 8-4 (giờ Mỹ).
Bộ trưởng Hegseth cho hay Washington đã thành công phá hủy “một trong những lực lượng quân sự lớn nhất thế giới”, khi chỉ sử dụng chưa đến 10% năng lực tác chiến trong chưa đầy 40 ngày, theo Đài Al Jazeera.
Phía Mỹ cho rằng Iran đã không thể hiện được năng lực tự vệ. Do đó chiến dịch tấn công phối hợp mà Mỹ và Israel triển khai nhằm vào quốc gia Hồi giáo này “thực hiện đúng tiến độ tất cả các mục tiêu theo kế hoạch”.
Theo ông Hegseth, quân đội Mỹ vẫn “hiện diện” tại Trung Đông để đảm bảo Iran tuân thủ lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, cũng như để giám sát kho uranium của nước này.
“Về uranium, chúng tôi đang theo dõi. Chúng tôi biết họ có gì, họ sẽ phải giao nộp, sau đó chúng tôi sẽ tiếp nhận. Nếu cần thiết, chúng tôi sẽ thu giữ”, người đứng đầu Lầu Năm Góc phát biểu trong họp báo.
Trong buổi họp báo, ông Hegseth cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel đã “phá hủy hoàn toàn nền tảng công nghiệp quốc phòng của Iran”. Đây cũng là một trong những mục tiêu then chốt của Mỹ.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ cho biết: “Hải quân Iran đã nằm dưới đáy biển… Iran không còn hệ thống phòng không… Chương trình tên lửa của họ về cơ bản đã bị phá hủy”.
“Chế độ mới này không còn lựa chọn và cũng không còn thời gian. Vì vậy họ phải đạt được một thỏa thuận. Họ hiểu rằng thỏa thuận này đồng nghĩa với việc họ sẽ không bao giờ, tuyệt đối không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Hegseth nói thêm.
Cũng trong buổi họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine cảnh báo quân đội nước này sẵn sàng chiến đấu tiếp nếu không đạt được thỏa thuận với Iran.
"Chúng tôi hy vọng Iran sẽ lựa chọn một nền hòa bình lâu dài. Lệnh ngừng bắn chỉ là một sự tạm dừng. Lực lượng liên quân vẫn sẵn sàng, nếu được lệnh hoặc được yêu cầu, sẽ nối lại các hoạt động chiến đấu với tốc độ và độ chính xác như chúng tôi đã thực hiện trong 38 ngày qua", ông Caine phát biểu.
Theo Hãng tin AFP, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares ngày 9-4 tuyên bố Madrid sẽ mở lại đại sứ quán tại Iran, đồng thời cáo buộc Israel vi phạm luật pháp quốc tế và thỏa thuận ngừng bắn hai tuần ở Trung Đông khi tiến hành không kích vào Lebanon.
Phát biểu trước báo giới, ông Albares cho biết đã chỉ đạo đại sứ Tây Ban Nha tại Tehran quay lại nhiệm sở, khôi phục hoạt động đại sứ quán, nhằm tham gia các nỗ lực thúc đẩy hòa bình trong khu vực từ "mọi hướng có thể", kể cả từ thủ đô Iran.
Trước đó tại phiên họp hạ viện, ông Albares chỉ trích Israel "phớt lờ lệnh ngừng bắn và vi phạm luật pháp quốc tế" khi thả "hàng trăm quả bom xuống Lebanon" trong ngày 8-4.
Tây Ban Nha hiện là một trong những quốc gia phương Tây có lập trường cứng rắn nhất đối với các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel tại Iran và Lebanon.
Madrid cũng đã đóng cửa không phận với các máy bay liên quan đến xung đột, cho rằng đây là hành động "liều lĩnh và bất hợp pháp".
Cùng ngày, Anh cũng bày tỏ quan ngại về tình hình leo thang tại Lebanon. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết London "rất mong muốn" lệnh ngừng bắn được mở rộng sang Lebanon, trước những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng và làn sóng di dời quy mô lớn.
Phát biểu này được đưa ra trong chuyến công du vùng Vịnh của Thủ tướng Anh Keir Starmer, nhằm thúc đẩy các nỗ lực củng cố lệnh ngừng bắn và hướng tới một giải pháp hòa bình lâu dài.
Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran đã được công bố trước đó, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz chiến lược vẫn chưa được khôi phục hoàn toàn do vẫn còn xung đột tại Lebanon.
Anh kêu gọi mở lại tuyến đường thủy này một cách "đầy đủ và vô điều kiện", đồng thời nhấn mạnh không được phép áp đặt phí hoặc hạn chế đối với tuyến vận tải quốc tế quan trọng.
Trong khi đó tại Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning cho biết nước này hy vọng "các bên liên quan có thể nắm bắt cơ hội hòa bình và sớm đưa khu vực trở lại ổn định" sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn
Theo bà Mao, Trung Quốc đã duy trì liên lạc với tất cả các bên và tích cực thúc đẩy hòa giải nhằm ngăn chặn xung đột lan rộng. Bắc Kinh cũng nhấn mạnh các bất đồng cần được giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn.
Liên quan đến Lebanon, Trung Quốc nhấn mạnh chủ quyền và an ninh của quốc gia này cần được tôn trọng, đồng thời kêu gọi bảo đảm an toàn cho dân thường và hạ nhiệt căng thẳng khu vực.
