Sáng 21/3, điện thoại của Lin Yuhui, cảnh sát 68 tuổi, tại xưởng vẽ ở Tế Nam, Sơn Đông, đổ chuông liên tục. Ở đầu dây bên kia, Shen Junliang, người cha từng có con bị bắt cóc báo tin: “Đã bắt được Dì Mai rồi!”. Lin Yuhui đáp: “Ngày mà tôi chờ đợi suốt 7 năm cuối cùng cũng đến”.
“Dì Mai” là bí danh của kẻ môi giới trong đường dây bắt cóc 9 bé trai tại nhiều địa phương thuộc tỉnh Quảng Đông giai đoạn 2003-2005. Mới đây, cảnh sát xác định nghi phạm họ Xie chính là “Dì Mai” và tiến hành bắt giữ.
Trước đó, vỏ bọc của “Dì Mai” khiến lực lượng chức năng mất nhiều năm bế tắc.
Người tiên phong hỗ trợ cảnh sát phá án qua phác họa
Tháng 3/2019, Lin Yuhui nhận lời mời từ cảnh sát Tăng Thành, thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, phác họa chân dung “Dì Mai”. Ông đến huyện Tử Kim (Quảng Đông) tìm gặp một ông lão từng chung sống với nghi phạm hai năm.
Ông lão mô tả đối tượng cao 1,5 mét, thể trạng đậm, mặt tròn, môi dày. Lin hỏi thêm về tỷ lệ mắt và sống mũi. Quá trình phác họa, đối chiếu và chỉnh sửa kéo dài 5 giờ.
Khi nhận bản vẽ cuối, nhân chứng và con gái xác nhận độ giống đạt 90%. Bức họa này đã thay thế bản vẽ đầu tiên của cảnh sát Quảng Châu năm 2017, trở thành công cụ truy nã chính.
Kỹ năng phác họa của Lin được rèn luyện từ nhỏ. Ông nội là một họa sĩ. Từ 5 tuổi, Lin bắt đầu học vẽ dưới sự hướng dẫn của ông. Tiếng gậy gõ của ông nội là tín hiệu để Lin trở lại bảng vẽ. Phương pháp đào tạo này giúp ông rèn luyện sự kiên nhẫn và kỹ thuật nền tảng.
Khi trưởng thành, ông chuyển sang ngành cảnh sát. Năm 2004, Lin bắt đầu nghiên cứu kỹ thuật phác họa chân dung tội phạm – lĩnh vực còn mới mẻ tại Trung Quốc và trở thành chuyên gia phác họa chân dung.
Giai đoạn đầu, không có người mẫu, ông tự mang sổ vẽ đến khu vực đông người, quan sát và vẽ liên tục hàng nghìn khuôn mặt để luyện tập. Trong 3 năm, ông hoàn thành hơn 20.000 bức chân dung.
Ông là người tiên phong hỗ trợ cảnh sát Trung Quốc phá án qua phác họa. Năm 2017, tên tuổi Lin Yuhui vượt ra khỏi biên giới khi hỗ trợ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) phá án. Chỉ dựa vào một đoạn camera an ninh rất mờ, ông đã phác họa chính xác chân dung nghi phạm Brendt Allen Christensen trong vụ bắt cóc nữ sinh viên Trung Quốc Zhang Yingying tại Mỹ. Bức vẽ cung cấp manh mối mang tính bước ngoặt, giúp cơ quan điều tra quốc tế tìm ra thủ phạm.
Những cuộc đoàn tụ từ nét phác họa
Sau khi nghỉ hưu năm 2018, Lin khởi động “Kế hoạch Kép 100”: vẽ chân dung miễn phí cho 100 liệt sĩ và 100 trẻ em mất tích. Trên bàn làm việc của Lin, các cuốn sổ phác thảo ghi chú rõ khu vực, tuổi, tên của các vụ mất tích. Trong mảng phục dựng chân dung liệt sĩ, nhiều gia đình cũng lần đầu được “gặp” lại người thân qua nét vẽ của ông.
Ông trực tiếp hỗ trợ Shen Junliang vẽ diện mạo con trai Shen Cong ở tuổi 15 (dựa trên ảnh lúc một tuổi), giúp người cha tìm lại con vào năm 2020. Năm 2018, ông hỗ trợ tài xế Wang Mingqing tìm thấy con gái sau 27 năm thất lạc nhờ bức phác họa mô phỏng tuổi trưởng thành.
Khi Xie bị bắt, nguồn tin nội bộ cho biết diện mạo thực tế của “Dì Mai” có độ tương đồng chưa tới 30% so với các bức phác họa công bố trước đó. Lý giải điều này, ông Lin phân tích cấu trúc cốt lõi khuôn mặt không đổi, nhưng quá trình lẩn trốn và áp lực tinh thần khiến cơ mặt nghi phạm chảy xệ, vóc dáng tiều tụy.
Ông giải thích thêm, phác họa chân dung tội phạm không phải là cỗ máy photocopy sao chép 100% bản gốc. Mục đích của bức vẽ là cung cấp hướng đi cho cảnh sát, thu hẹp phạm vi điều tra và cảnh tỉnh toàn xã hội về sự tồn tại của kẻ buôn người. Việc nhân chứng (ông lão từng sống chung với “Dì Mai”) xác nhận độ giống 90% vào năm 2019 đã hoàn thành vai trò định hướng điều tra.
Vợ ông Lin tiết lộ, suốt 7 năm qua chồng tự đặt ra một quy tắc “3 không”: không gỡ bức chân dung “Dì Mai” khỏi bức tường ở trung tâm xưởng vẽ; không thay chiếc áo khoác da ông từng mặc vào ngày vẽ bức chân dung đó; không công bố lá thư mời hỗ trợ điều tra của cảnh sát.
Tuy nhiên, vào ngày 26/3 vừa qua, ông đã gỡ bức tranh xuống và lần đầu tiên công khai bức thư mời do Đội Hình sự – Cảnh sát quận Tăng Thành, Quảng Châu, gửi cho ông vào ngày 1/3/2019. Hành động này đánh dấu sự kết thúc của chuyên án, đồng thời trút bỏ gánh nặng tâm lý cựu cảnh sát mang theo suốt 7 năm.
Tờ Nhân dân Nhật báo bình luận việc tóm gọn “Dì Mai” có thể mở ra bước đột phá giải quyết nhiều vụ án ẩn khuất, đồng thời nhấn mạnh: “Dù thời gian có trôi qua bao lâu, sự công bằng của pháp luật vẫn sẽ được thực thi”.
Ngày 11/4, Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP HCM mở rộng điều tra Hồ Minh Đạt, 54 tuổi, cùng vợ Nguyễn Thị Giang và 7 người khác về tội Cưỡng đoạt tài sản. Cảnh sát kêu gọi nạn nhân của băng nhóm này liên hệ cung cấp thông tin, đồng thời tiếp tục truy bắt những người liên quan.
Hành vi của Đạt và đàn em bị PC02 phát hiện trong quá trình điều tra về các băng nhóm đòi nợ thuê núp bóng doanh nghiệp liên quan đến Được "Đất Bắc" và Phong Lê.
Từ buôn sầu riêng đến 'trùm' đòi nợ
Làm việc với cơ quan điều tra, Đạt thừa nhận có mối quan hệ ngoài xã hội với các băng đòi nợ thuê khét tiếng Được "Đất Bắc" và Phong Lê. Tuy nhiên, ông này khẳng định mình hoạt động kín tiếng hơn và chưa từng hợp tác chung phi vụ nào với những người này.
Nghi phạm cho biết trước khi thành lập Công ty TNHH Mua bán nợ Nhất Tín từng làm nghề may mặc, sau đó buôn bán sầu riêng. Năm 2021, được bạn bè rủ rê, ông ta đứng ra lập doanh nghiệp vì cho rằng hoạt động mua bán nợ là hợp pháp.
Tuy nhiên, thay vì kinh doanh đúng ngành nghề đăng ký, Đạt tuyển nhiều thanh niên xăm trổ, trang bị đồng phục in logo và số điện thoại công ty để tổ chức đòi nợ thuê.
Để che giấu hoạt động, nhóm này sử dụng các hợp đồng giả cách, với tỷ lệ ăn chia phổ biến 30-50% số tiền thu hồi được. Đạt nói chỉ nhận những khoản có giấy tờ chứng minh rõ ràng, tránh các khoản liên quan tín dụng đen hoặc cờ bạc.
Hơn 20 lần kéo người đến nhà, cửa hàng gây áp lực đòi nợ
Theo điều tra, nhóm của Đạt hoạt động khá bài bản, sử dụng ôtô đưa đón nhân viên đến Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai và một số tỉnh phía Bắc để đòi nợ.
Trong mỗi lần đi, Đạt phân công rõ vai trò cho từng người gồm người nói chuyện, người ghi chép và người quay video. Ông ta khai việc ghi hình nhằm làm bằng chứng, đề phòng con nợ đập phá tài sản rồi "đổ thừa" cho nhân viên.
Tuy nhiên, cơ quan điều tra cho rằng thực tế hoàn toàn trái ngược với lời khai này.
Từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 10/2025, Đạt cùng đàn em hơn 20 lần kéo đến nhà riêng và nơi kinh doanh của bà Ngọc tại phường Tam Long, TP HCM để gây sức ép đòi khoản nợ 70 tỷ đồng.
Nhóm này thường mặc đồng phục, để lộ hình xăm, đi ôtô theo từng tốp, tụ tập đông người trước cửa hàng chửi bới, đe dọa; thậm chí hành hung, đập phá tài sản của người thân và nhân viên bị hại.
Vợ tham gia đòi nợ, ngồi quán cà phê chỉ đạo đàn em
Cảnh sát xác định Nguyễn Thị Giang - vợ Đạt, người kết hôn với ông ta năm 2025 - là mắt xích tích cực trong hoạt động của nhóm. Ngoài việc lo ăn uống cho nhân viên, Giang thường xuyên cùng chồng trực tiếp tham gia các buổi đòi nợ.
Riêng trong vụ gây áp lực với bà Ngọc, người phụ nữ này bị cáo buộc xông vào cửa hàng la lối, gây mất trật tự và cản trở hoạt động kinh doanh của nạn nhân.
Theo điều tra, mỗi lần đi "áp đảo" con nợ, vợ chồng Đạt thường ngồi tại quán cà phê gần hiện trường để quan sát, chỉ đạo. Nếu thấy công an xuất hiện, cả hai yêu cầu nhân viên mang hợp đồng, giấy tờ mua bán nợ ra để đối phó.
Với riêng phi vụ đòi 70 tỷ đồng, Đạt khai được thỏa thuận hưởng 12% số tiền thu hồi thông qua môi giới Nguyễn Trung Đức (48 tuổi). Tuy nhiên, sau hơn một tháng gây áp lực không thành, ông ta chủ động đề nghị hủy hợp đồng vì vụ việc kéo dài quá lâu.
Sau khi thu thập đủ chứng cứ, Phòng Cảnh sát hình sự huy động lực lượng đồng loạt bắt giữ, khám xét nhà vợ chồng Đạt, các đàn em và Nguyễn Trung Đức. Tang vật thu giữ gồm nhiều con dấu công ty, đồng phục, ôtô và các bộ "hợp đồng mua bán nợ" được cho là dùng để che giấu hoạt động phạm pháp.
Chiều 6/4, tại hội nghị cung cấp thông tin quý 1, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, Đỗ Văn Thanh đã thu gom khoảng 3.600 con lợn (khoảng 300 tấn thịt) nghi bị nhiễm bệnh tại các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang rồi chuyển cho Nguyễn Thị Hiền tại lò mổ Vạn Phúc.
Sau đó, Hiền giết mổ, bán cho người dân và Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này bán lại cho một số doanh nghiệp khác để cung cấp vào trường mầm non, tiểu học, bếp ăn tập thể trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Công an xác định, sau khi mua lợn nhiễm bệnh, Cường Phát đã sơ chế, đóng gói và dán tem có ghi chữ "lợn sạch". Các bên mua hàng của Cường Phát sau đó đã bán ra cho 26 trường học và một số trường mầm non công lập.
"Chúng tôi đang xác minh từng trường một. Tuy nhiên chưa chứng minh được sự câu kết của các bếp ăn trường học với Cường Phát", Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế nói.
Kết luận hội nghị, trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Hà Nội, cho biết đã yêu cầu các đơn vị điều tra và chứng minh trách nhiệm của các đơn vị, các bếp ăn. Ông cho rằng, "lợn bệnh có những biểu hiện khác, bằng trực quan, giám định chứ không thể lấy mỗi hồ sơ pháp lý của chỗ đã làm giả để gắn vào thành lợn sạch".
Người đứng đầu Công an Hà Nội cũng yêu cầu các đơn vị chức năng làm rõ vụ án "có sự thông đồng hay không", bởi các sai phạm đã kéo dài trong thời gian dài.
"Số lượng hơn 300 tấn thịt lợn bệnh là rất lớn và biểu hiện của lợn bệnh cũng rất khác biệt so với lợn bình thường", ông Tùng nói và nhấn mạnh "các bé nhỏ tuổi vì tin tưởng trường lớp mà phải mang các mầm mống bệnh vào cơ thể là điều không thể chấp nhận được".
Theo điều tra ban đầu, để hợp thức hóa nguồn gốc của lợn, Thanh đã thông đồng với Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ. Được Tuấn cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, Thanh thoải mái chở lợn bệnh vào cơ sở Vạn Phúc bán cho các chủ lò mổ.
Tại khu giết mổ tập trung Vạn Phúc, cán bộ trạm chẩn đoán, xét nghiệm, kiểm soát giết mổ đã tự đặt ra quy định, lợn dưới 80 kg thì không cho vận chuyển vào bên trong. Sau đó, cán bộ thú y thu tiền trái quy định từ 250.000 đồng/chuyến xe đến 4-5 triệu đồng một chuyến.
Bên trong lò mổ Vạn Phúc, cán bộ thú y còn yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 5-10 triệu đồng một tháng. Tổng số tiền các nghi phạm đã thu được khoảng 2,5 tỷ đồng.
Với những sai phạm trên, công an đã khởi tố hành vi Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản với 3 cán bộ Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội là Lê Ngọc Anh (52 tuổi, Trạm trưởng Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ) cùng 2 cán bộ dưới quyền Nguyễn Phong Nam, 43 tuổi và Nguyễn Thị Phương Lan, 42 tuổi.
Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, chủ lò mổ ở Vạn Phúc, cùng Đỗ Văn Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Ngày 16-4, Công an phường Phú An, TP.HCM cho biết đơn vị đã mời người đàn ông liên quan đến video có dấu hiệu bạo hành con trai lên làm việc để xử lý theo quy định của pháp luật.
Danh tính người đàn ông đánh bé trai được xác định là ông T.L., bé bị ông đánh tên T.N., con ruột của ông L. (cả hai đang sinh sống tại khu phố Phú Thứ, phường Phú An).
Theo Công an phường Phú An, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, công an phường phát hiện một số tài khoản Facebook đăng tải video ghi lại cảnh người đàn ông dùng dép, tay đánh một bé trai.
Vào cuộc xác minh, công an xác định vụ việc xảy ra tại khu phố Phú Thứ, phường Phú An nên đã mời người đàn ông, bị hại và người liên quan đến trụ sở công an phường để làm việc.
Tại cơ quan công an, ông L. khai nhận do bé hay chạy chơi ngoài đường, ông lo sợ bé bị xe tông. Ông đã nhắc nhở mà bé không nghe nên mới có hành vi đánh bé.
Công an phường Phú An đang tiếp tục củng cố hồ sơ, lấy lời khai nhân chứng, những người liên quan để làm rõ tính chất, mức độ vi phạm nhằm xử lý theo quy định của pháp luật.
