Đến tối qua (4.4, theo giờ VN), số phận phi công điều khiển máy bay tiêm kích F-15 của Mỹ vẫn chưa rõ.
Trước đó, chiều tối 3.4 (theo giờ VN), Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố bắn rơi thêm một máy bay tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ, nhưng kết quả xác minh sau thì chiến đấu cơ bị bắn hạ là dòng F-15. Chiến đấu cơ này được điều khiển bởi 2 thành viên phi hành đoàn. Trong đó, người phụ trách điều khiển vũ khí của chiến đấu cơ đã được giải cứu thành công, còn phi công trực tiếp điều khiển máy bay thì chưa rõ số phận giữa bối cảnh người này đang bị Iran ra sức truy lùng. Vụ việc tạo ra những thách thức quân sự và ngoại giao cho Mỹ. Vấn đề sẽ trở nên phức tạp hơn nếu phi công Mỹ bị Iran bắt làm tù binh.
Tiếp đến, Iran cũng đã bắn trúng 2 trực thăng UH-60 Blackhawk tham gia tìm kiếm và cứu nạn thành viên phi hành đoàn chiếc F-15. Một số binh sĩ trên 2 trực thăng UH-60 Blackhawk bị thương nhẹ nhưng tất cả đều an toàn.
Không những vậy, đến rạng sáng 4.4, 1 chiếc máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II đã bị Iran bắn trúng. Tuy nhiên, phi công đã kịp điều khiển chiếc A-10 ra khỏi lãnh thổ Iran, rồi nhảy dù và được giải cứu. Quân đội Iran tuyên bố chiếc máy bay rơi xuống vịnh Ba Tư sau khi bị hệ thống phòng không của nước này bắn ở gần eo biển Hormuz.
Tờ The Washington Post dẫn lời chuẩn tướng không quân về hưu Houston Cantwell (Mỹ) cho biết lần cuối cùng một chiến đấu cơ của Mỹ bị bắn hạ trong chiến đấu là chiếc A-10 Thunderbolt II. Vụ việc xảy ra trong cuộc chiến Iraq năm 2003. Chính vì thế, việc chiếc F-15 vừa bị bắn hạ được cho là điều chưa từng xảy ra với không quân Mỹ trong hơn 20 năm qua.
Nhận xét về vụ việc, ông Behnam Ben Taleblu, Giám đốc cấp cao chương trình Iran tại Quỹ bảo vệ dân chủ – một tổ chức tư vấn chính sách ở Washington (Mỹ), đánh giá nhiều khả năng phía Iran đã sử dụng tên lửa đối không vác vai để bắn hạ chiếc F-15. Khi tác chiến, chiến đấu cơ có thể phải bay rất thấp.
Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 1.4 công bố quân đội nước này đã tiến hành hơn 13.000 lượt không kích trong cuộc tấn công Iran từ ngày 28.2, và đã đánh trúng 12.300 mục tiêu.
Mỹ cũng đã tự tin rằng đã vô hiệu hóa hoàn toàn hệ thống phòng không Iran. Cách đây vài ngày, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết hệ thống phòng không của Iran đã bị phá hủy đến mức Mỹ triển khai máy bay ném bom B-52 dễ dàng tấn công lãnh thổ nước này. Ra đời và chiến đấu hơn 70 năm, oanh tạc cơ B-52 có ưu thế mang lượng vũ khí lớn, nhưng tốc độ bay chậm hơn các dòng oanh tạc cơ hiện đại và cũng thiếu khả năng tàng hình. Việc tăng cường triển khai B-52 trực tiếp tấn công cho thấy Mỹ tự tin đã phá hủy năng lực phòng không của Iran.
Chính vì thế, việc F-15 bị bắn hạ là lời cảnh báo cho không quân Mỹ trong cuộc chiến chưa hạ nhiệt ở Iran, nhất là khi Tổng thống Trump đe dọa sẽ sử dụng không quân để đưa đối phương “về thời kỳ đồ đá”.
Bên cạnh đó, một điểm nghẽn khác của cuộc chiến là eo biển Hormuz – nơi Iran đang phong tỏa để gây áp lực với Mỹ. Để “mở cửa” Hormuz, Mỹ nhiều khả năng có thể sử dụng sức mạnh quân sự. Với giải pháp này, máy bay cường kích A-10 đóng vai trò quan trọng để có thể triệt hạ các ổ tấn công di động mà Iran có thể triển khai ở vùng núi dọc eo biển Hormuz. Các máy bay này cần tiến hành các phi vụ liên tục và đảm bảo một chuỗi tiêu diệt chặt chẽ để có thể nhanh chóng vô hiệu hóa các mục tiêu. Dòng máy bay cường kích này cũng là vũ khí hữu hiệu để hỗ trợ lực lượng Mỹ nếu đổ bộ lên đảo Kharg của Iran. Thực tế, từ ngày 1.4, tờ The New York Times dẫn lời quan chức Mỹ Lầu Năm Góc đang điều động thêm 18 cường kích A-10 để gia nhập 12 chiếc A-10 hiện có ở Trung Đông.
Song song là lớp phòng thủ với trực thăng vũ trang để thiết lập lực lượng yểm trợ chống lại tàu tấn công nhanh, tàu không người lái của Iran. Có như thế, Mỹ mới hạn chế việc các tàu chiến bị tập kích ở vùng biển này. Tuy nhiên, với việc 2 chiến đấu cơ bị bắn hạ và 2 máy bay trực thăng bị tấn công chỉ trong 1 ngày khiến các toan tính trên của Washington gặp thách thức lớn.
Theo đặc phái viên TTXVN, tại sự kiện, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam tại Ý Vũ Thị Bích Diệp cho biết có khoảng 1.000 - 1.200 du học sinh Việt Nam đang theo học ở nhiều lĩnh vực khác nhau ở Ý. Trong những năm gần đây, xu hướng lựa chọn ngành học chuyển dịch rõ rệt sang các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, công nghệ thông tin và thiết kế.
Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam chia sẻ về một số khó khăn, đề xuất tăng cường các cơ chế hỗ trợ công dân Việt Nam ở nước ngoài trong quá trình hoàn thiện thủ tục pháp lý và cư trú, thúc đẩy các cơ chế kết nối giữa sinh viên Việt Nam ở nước ngoài với thị trường lao động trong nước và quốc tế.
Hội Sinh viên Việt Nam tại Ý cũng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các chính sách thu hút và phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao trở về Việt Nam, phát huy vai trò của cộng đồng sinh viên Việt Nam tại Ý như một mạng lưới kết nối và hỗ trợ tại chỗ.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gửi tới các sinh viên, lưu học sinh tiêu biểu của Việt Nam tại Ý lời thăm hỏi chân thành và những tình cảm tốt đẹp nhất từ Tổ quốc.
Chủ tịch Quốc hội chia sẻ về quan hệ Việt Nam - Ý và tiềm tăng phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. Ông cũng thông tin về tình hình trong nước, nhấn mạnh Đảng ta đã quyết định những chủ trương lớn đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Ghi nhận những đề xuất, Chủ tịch Quốc hội cho biết sẽ chỉ đạo các cơ quan của Quốc hội phối hợp các cơ quan liên quan nghiên cứu tiếp thu, rà soát, sớm có giải pháp hoặc phản hồi phù hợp, đáp ứng nguyện vọng chính đáng, phát huy hiệu quả hơn nữa nguồn lực quý báu của người Việt Nam ở nước ngoài.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách thu hút các chuyên gia, trí thức Việt Nam ở nước ngoài đóng góp cho sự phát triển của đất nước, trong đó đưa ra nhiều cơ chế đặc biệt, cải thiện quy trình triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học nhằm thu hút, trọng dụng các chuyên gia, nhà khoa học là người Việt Nam ở nước ngoài về nước làm việc. Một số địa phương có cơ chế đãi ngộ cao cho đội ngũ thạc sĩ, tiến sĩ.
Chủ tịch Quốc hội mong muốn các bạn sinh viên, lưu học sinh nỗ lực học tập, tiếp thu thành tựu khoa học công nghệ nước sở tại, tiếp tục phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và bản lĩnh của mình để đóng góp sức mình vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Ông đề nghị Đại sứ quán Việt Nam tại Ý tiếp tục quan tâm, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ sinh viên, lưu học sinh để tạo điều kiện thuận lợi nhất về sinh hoạt, học hành, đảm bảo quyền lợi của người Việt Nam ở nước sở tại.
Hội Sinh viên Việt Nam tại Ý tăng cường tuyên truyền về tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cũng như những chính sách, pháp luật đã được Quốc hội thông qua, góp phần gắn kết người Việt Nam ở nước ngoài nói chung cũng như cộng đồng người Việt ở Ý hướng về quê hương.
Ông mong các sinh viên, dù học ngành nào, cũng chủ động tiếp cận khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, để khi trở về có thể đóng góp thiết thực cho quê hương, cho đất nước, góp phần đưa Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và thu nhập cao vào năm 2045.
Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter ngày 10/4 cho biết Tel Aviv "đã đồng ý bắt đầu các cuộc đàm phán hòa bình" với chính phủ Lebanon. Hoạt động này dự kiến bắt đầu từ ngày 14/4 tại thủ đô Washington của Mỹ.
"Israel từ chối thảo luận về lệnh ngừng bắn với Hezbollah. Nhóm này vẫn tiếp tục tấn công Israel và là trở ngại chính cho hòa bình giữa hai nước", ông nói.
Israel đã phát động các cuộc tấn công quy mô lớn vào Lebanon vài ngày sau khi phát động chiến dịch quy mô lớn nhằm vào Iran, nhằm đáp trả những cuộc tập kích từ nhóm vũ trang Hezbollah, đồng minh thân cận của Tehran.
Theo AFP, nếu không có thỏa thuận ngừng bắn với Hezbollah, các cuộc đàm phán sẽ tập trung vào việc Israel yêu cầu chính phủ Lebanon "hành động". Israel trước đó cũng tuyên bố rằng thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran không bao gồm Lebanon.
Tổng thống Donald Trump đã đề nghị Israel giảm cường độ chiến dịch nhằm vào Lebanon để đảm bảo thành công cho cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, dự kiến diễn ra ở Pakistan ngày 11/4.
Tuy nhiên, trong các tuyên bố công khai, Thủ tướng Benjamin Netanyahu chưa cho thấy dấu hiệu rằng Israel sẽ giảm bớt cường độ tấn công nhằm vào Lebanon, dù thông báo nước này đang theo đuổi các cuộc đàm phán trực tiếp giữa hai bên.
Chính quyền Lebanon cho biết xung đột trong những tuần qua đã khiến hơn 1.950 người thiệt mạng, trong đó đòn tấn công nghiêm trọng nhất từ Israel đã khiến hơn 350 người chết hôm 8/4, ngày đầu tiên thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực.
"Chúng tôi sẵn sàng trở lại chiến đấu bất cứ lúc nào cần thiết. Ngón tay của chúng tôi vẫn đặt trên cò súng. Đây không phải là điểm kết thúc của chiến dịch mà là một bước trên con đường đạt được tất cả mục tiêu", Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu trên truyền hình ngày 8/4.
Thủ tướng Netanyahu thêm rằng Israel sẽ đạt được những mục tiêu cần hoàn thành "thông qua thỏa thuận hoặc nối lại hành động quân sự". "Iran bước vào giai đoạn ngừng bắn trong trạng thái suy yếu hơn bao giờ hết", ông nói.
Bình luận được đưa ra sau khi Mỹ và Iran thông báo đạt thỏa thuận ngừng bắn trong vòng hai tuần.
Thủ tướng Netanyahu cũng phản bác cáo buộc của các lãnh đạo đối lập cho rằng ông đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn trước khi Israel đạt được những mục tiêu trong cuộc chiến. "Thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đã có hiệu lực, có sự phối hợp đầy đủ với Israel, chứ không phải chúng tôi chỉ được thông báo vào phút chót", ông nói.
Yair Lapid, lãnh đạo phe đối lập ở Israel, trước đó mô tả thỏa thuận ngừng bắn là "thảm họa ngoại giao" đối với Israel, nói rằng Thủ tướng Netanyahu "đã thất bại" với các mục tiêu đã đặt ra.
Ông Netanyahu cũng liệt kê những kết quả mà nước này đạt được trong chiến dịch, gồm phá hủy kho tên lửa và nhà máy sản xuất, gây thiệt hại nghiêm trọng cho chương trình hạt nhân của Tehran, cũng như làm tê liệt mạng lưới sản xuất vũ khí và tài chính của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Lãnh đạo Israel thêm rằng chiến dịch cũng đã nhắm vào các nhà máy thép, tổ hợp hóa dầu và hạ tầng giao thông Iran, đồng thời ca ngợi sự hợp tác với Mỹ trong cuộc chiến. "Chúng tôi đã cùng nhau phát động chiến dịch lịch sử và lớn nhất mà Trung Đông từng chứng kiến", ông nói.
Ông tuyên bố chiến dịch chống lại nhóm vũ trang Hezbollah ở Lebanon sẽ tiếp tục, nói rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran không bao gồm nhóm vũ trang ở Lebanon này.
"Hôm nay chúng tôi đã giáng cho Hezbollah đòn nặng nề nhất kể từ sau các vụ tấn công máy nhắn tin, hạ 100 mục tiêu trong 10 phút, ở những khu vực mà họ cho là bất khả xâm phạm", ông nói.
Quân đội Israel cùng ngày thông báo đã thực hiện "cuộc tấn công hiệp đồng lớn nhất kể từ đầu xung đột" trên khắp Lebanon. Họ nói đây là một phần của chiến dịch có tên gọi Bóng tối Vĩnh cửu, nhằm vào các trung tâm chỉ huy và kiểm soát của Hezbollah ở miền nam và đông Lebanon, cũng như ở thủ đô Beirut.
Iran chỉ trích Israel vi phạm lệnh ngừng bắn, tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận với Mỹ. Phó tổng thống Mỹ JD Vance sau đó cảnh báo Tehran sẽ gánh hậu quả nghiêm trọng nếu thỏa thuận đổ vỡ.
