“Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần, chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội hôm nay.
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham, đồng minh thân cận của ông Trump, sau đó thông báo đã trao đổi với Tổng thống Mỹ và bày tỏ tin tưởng Washington sẽ sử dụng “lực lượng quân sự áp đảo” nếu Tehran tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz và từ chối giải pháp ngoại giao.
Ông Graham cũng tái khẳng định ủng hộ Tổng thống Trump. “Nếu Iran và các nước khác vẫn chưa hiểu rằng ông ấy thật sự nghiêm túc với lời mình nói, tôi không biết khi nào họ mới hiểu ra điều đó”, nghị sĩ Mỹ nói thêm.
Giới chức Iran chưa bình luận về tuyên bố trên.
Lãnh đạo Mỹ hôm 21/3 đe dọa sẽ “xóa sổ toàn bộ” nhà máy điện ở Iran, bắt đầu với cơ sở lớn nhất, nếu Iran không mở cửa hoàn toàn và ngừng đe dọa ở eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.
Hai ngày sau, Tổng thống Trump thông báo Mỹ và Iran đã có “những cuộc trao đổi rất tốt đẹp và hiệu quả”, thêm rằng ông quyết định hoãn tấn công các nhà máy điện trong 5 ngày. Đến hôm 26/3, ông tiếp tục thông báo hoãn kế hoạch trên trong 10 ngày, đặt thời hạn mới là 20h ngày 6/4 (7h ngày 7/4 giờ Hà Nội).
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 31/3 nói đã trực tiếp trao đổi thông điệp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, song lưu ý rằng điều đó không đồng nghĩa Tehran đang đàm phán với Washington. Ông khẳng định Iran không còn niềm tin vào đối thoại với Mỹ sau nhiều bài học quá khứ.
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm 2/4 cho biết Tổng thống Mỹ dự định đạt được thỏa thuận với Iran trước ngày 6/4. Theo Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, các cuộc tiếp xúc với Iran vẫn tiếp tục, kể cả thông qua bên trung gian.
Tuy nhiên, Wall Street Journal ngày 3/4 dẫn nguồn tin cho biết những nỗ lực hòa giải nhằm hướng tới lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, do Pakistan làm trung gian, đã “đi vào bế tắc”. Theo báo Mỹ, Tehran đã nói với các bên trung gian rằng họ không sẵn lòng cử quan chức tới Islamabad để đàm phán trong những ngày tới.
Ngoại trưởng Araghchi hôm nay ngầm bác bỏ thông tin trên, đồng thời khẳng định ưu tiên hàng đầu của Tehran là đạt được “những điều khoản giúp chấm dứt cuộc chiến phi pháp nhằm vào Iran một cách dứt điểm và lâu dài”.
Trước khi xung đột nổ ra ngày 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Hiện khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh vì cuộc chiến giữa Iran và Mỹ – Israel.
Theo dữ liệu của Kpler, khoảng 240 tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong giai đoạn ngày 1/3-3/4, giảm 94% so với trước xung đột. Trong số này có 151 tàu chở dầu và khí đốt, chỉ tương đương mật độ hàng ngày trước khi chiến sự bùng phát.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 1/4 tuyên bố eo biển Hormuz tiếp tục “đóng cửa đối với các quốc gia thù địch” và hải quân nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn lưu thông.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm 2/4 cho biết “có những người ủng hộ khai thông eo biển Hormuz bằng vũ lực”, thêm rằng Mỹ “đôi khi ủng hộ quan điểm này”. Dù vậy, ông khẳng định Pháp coi đây là giải pháp “phi thực tế” và không bao giờ lựa chọn phương án đó.
Trong lúc các công nhân chuẩn bị dừng vận hành một phần nhà máy tái chế bạc Catalyst Refiners ở thị trấn Institute để làm vệ sinh hôm 22/4, axit nitric và một hóa chất khác đã bị rò rỉ và xảy ra phản ứng, sản sinh khí H2S cực độc, C. W. Sigman, lãnh đạo Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Hạt Kanawha, bang West Virginia, cho biết.
"Đây là phản ứng hóa chất dữ dội, gần như mất kiểm soát ngay lập tức", Sigman cho hay. "Thời điểm bắt đầu và kết thúc của một quy trình phản ứng hóa học là những lúc nguy hiểm nhất".
Sự cố khiến hai người thiệt mạng, 30 người bị thương phải nhập viện, trong đó có 7 nhân viên cứu thương được điều động đến hiện trường. Một người đang trong tình trạng nguy kịch.
Ngoài những người được đưa đi cấp cứu bằng xe cứu thương, một số tự đến bệnh viện bằng ôtô riêng, có người còn phải đi xe chở rác tới các bệnh viện địa phương. Các bệnh nhân có triệu chứng đường hô hấp như ho, khó thở, đau họng, đau mắt.
Sau sự cố, giới chức đã ban hành lệnh yêu cầu người dân sống tại khu vực xung quanh nhà máy không ra khỏi nhà. Lệnh này được dỡ từ 17h cùng ngày.
Giới chức cũng triển khai chiến dịch khử độc quy mô lớn. Những người liên quan phải cởi bỏ quần áo, được phun rửa toàn thân. Các đánh giá ban đầu cho thấy chất lượng không khí, nguồn nước sinh hoạt tại địa phương không bị ảnh hưởng.
Bạc có trong nhiều sản phẩm, từ bảng mạch điện tử đến phim chụp ảnh, phim X quang và đồ trang sức. Axit nitric được dùng để hòa tan vật liệu chứa bạc, sau đó tách ra hợp chất bạc để tiếp tục xử lý nhằm thu hồi bạc tinh khiết. Các cơ sở tái chế cũng có thể nghiền hoặc phun cát lên những vật chứa bạc rồi dùng nam châm hoặc dựa vào chênh lệch tỷ trọng để phân loại.
Nhà máy Catalyst Refiners nằm gần thị trấn Institute, cách Charleston, thủ phủ bang West Virginia khoảng 16 km. Khu vực này từng được biết đến là "thung lũng hóa chất" của bang, dù nhiều nhà máy dọc sông Kanawha từng sản xuất vật liệu nguy hiểm đã đóng cửa hoặc đổi chủ trong những thập kỷ qua.
Catalyst Refiners thu hồi bạc từ nhiều nhà máy khác nhau trong khu phức hợp công nghiệp ở Institute. Công ty này có thể thu lượng bạc trị giá hàng nghìn USD chỉ từ việc hút bụi thảm văn phòng.
Liu, cư dân Bắc Kinh, năm ngoái đặt một chiếc bánh kem sinh nhật qua nền tảng giao đồ ăn trực tuyến và không hài lòng khi nó được trang trí bằng bông hoa không ăn được. Liu khiếu nại lên cơ quan chức năng, kích hoạt một cuộc thanh tra diện rộng trên toàn quốc.
Chính quyền phát hiện một chuỗi cửa hàng bánh kem "ma" dùng giấy phép giả, tự xưng có gần 400 chi nhánh nhưng thực tế không có cửa hàng nào. Họ nhận đơn và thu tiền của khách, sau đó đẩy đơn hàng lên một nền tảng trung gian để các nhà sản xuất khác đấu giá. Ai nhận làm với giá thấp nhất sẽ được chọn để thực hiện đơn hàng, khiến chất lượng sản phẩm lẫn an toàn thực phẩm không đảm bảo.
Theo Xinhua, một khách hàng trả 252 nhân dân tệ (35 USD) cho một chiếc bánh đường kính 15 cm. Đơn hàng này bị bán lại qua nền tảng trung gian nơi các lò bánh đấu giá từ 100, 90 xuống còn 80 nhân dân tệ. Kết quả là cửa hàng "ma" bỏ túi gần một nửa số tiền khách trả, nền tảng giao hàng thu 20% phí dịch vụ, còn lò bánh thực tế nhận được 30%.
Có hơn 67.000 cửa hàng "ma" bị phát hiện trên toàn quốc, bán ra hơn 3,6 triệu chiếc bánh. Cục Quản lý Thị trường Quốc gia Trung Quốc kết luận rằng 7 nền tảng giao hàng lớn bao gồm PDD, Alibaba, Douyin, Meituan và JD, đã không bảo vệ khách hàng thỏa đáng và không kiểm tra kỹ giấy phép của người bán.
Cơ quan này đã phạt các nền tảng trên 3,6 tỷ nhân dân tệ (528 triệu USD), mức phạt lớn nhất kể từ khi Luật An ninh Lương thực sửa đổi năm 2015. Trong số các công ty bị phạt, Pinduoduo nhận mức phạt nặng nhất (1,5 tỷ nhân dân tệ) do liên tục từ chối cung cấp thông tin, nộp tài liệu giả và có hành vi chống đối bạo lực. Pinduoduo cùng các ông lớn như Alibaba, Meituan sau đó cam kết chấp hành hình phạt và thắt chặt quản lý để loại bỏ các hành vi sai trái.
Cuộc điều tra kéo dài 10 tháng cho thấy nỗ lực của Bắc Kinh trong trấn áp cuộc cạnh tranh giá cả khốc liệt đang đẩy các công ty vào vòng xoáy tự hủy hoại: hạ giá để giành khách nhưng đánh đổi bằng an toàn thực phẩm.
"Việc các nền tảng thẩm định kỹ các cửa hàng là tuyến phòng thủ đầu tiên cho an toàn thực phẩm. Nếu tuyến phòng thủ này sụp đổ, toàn bộ hệ thống quản lý sẽ thất bại", giáo sư Tiết Quân, giảng viên trường Luật thuộc Đại học Bắc Kinh nhận xét hôm 17/4.
Ông cho rằng việc áp dụng hình phạt nặng nhất buộc các nền tảng chuyển hình thức xác minh cửa hàng từ "hình thức" sang "thực chất" và gánh vác trách nhiệm của mình.
Thời Kiến Trung, giáo sư đại học Chính trị Pháp luật Trung Quốc, cho rằng vụ án cửa hàng "ma" mang tính bước ngoặt, buộc các cơ quan quản lý phải tăng cường giám sát an toàn thực phẩm trên các cửa hàng trực tuyến và điều chỉnh sự phát triển của các nền tảng, đồng thời là cơ sở tham khảo cho việc xét xử các vụ án tương tự trong tương lai.
"Tôi kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc 'Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng'. Vào 14h ngày 7/4, tại các nhà máy điện trên khắp cả nước, bất kể có đức tin hay quan điểm chính trị thế nào, chúng ta sẽ nắm tay nhau để khẳng định: tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh", Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi viết trên mạng xã hội X ngày 6/4.
Theo ông Rahimi, sáng kiến này nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc và ủng hộ lực lượng vũ trang chống lại những kẻ tấn công.
"Đó cũng sẽ là dấu hiệu cho thấy cam kết của giới trẻ trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng quốc gia và xây dựng tương lai tươi sáng", ông nêu thêm.
Bài đăng xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội).
Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Iran phụ thuộc chủ yếu vào các nhà máy nhiệt điện, nơi tạo ra hơn 95% lượng điện năng cung cấp cho khoảng 40,6 triệu người sử dụng, trong đó có 32,3 triệu hộ gia đình, theo Bộ Năng lượng Iran. Các chuyên gia cho rằng việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran sẽ gây ra những hậu quả nặng nề đối với nước này.
Trong khi đó, Elai Rettig, trợ lý giáo sư về chính sách năng lượng tại Đại học Bar Ilan ở Israel, cho biết ngành điện Iran vốn bất ổn nên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã tự đảm bảo nguồn điện dự phòng thông qua máy phát điện diesel và các nhà máy điện nhỏ đặt cạnh cơ sở của họ.
"Điều này đồng nghĩa các đợt mất điện diện rộng không chắc sẽ ngăn cản lực lượng này tiếp tục hoạt động và phóng tên lửa", chuyên gia Rettig nhận định.
Trước những lo ngại rằng tập kích các cơ sở dân sự có thể vi phạm luật pháp quốc tế, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tháng trước khẳng định quân đội Mỹ sẽ luôn hành động "trong khuôn khổ pháp luật". Bà giải thích rằng Tổng thống Trump đang gây sức ép để buộc Iran chấp nhận đàm phán, đồng thời cảnh báo năng lực quân sự của Mỹ "vượt xa tưởng tượng".
