Lê Võ Thiên Kim, học sinh lớp 12 Trường THPT Trần Phú (TP.HCM), là một trong 137.376 thí sinh sẽ dự thi V-ACT vào sáng mai, 5.4. Trao đổi với Thanh Niên, Kim kể nội dung thi em thấy thử thách nhất là tư duy logic do có nhiều dạng bài nữ sinh chưa từng tiếp xúc bao giờ. Phần sử dụng ngôn ngữ, gồm tiếng Việt, tiếng Anh, cũng khiến nữ sinh lo lắng bởi đề yêu cầu thí sinh phải vững kiến thức căn bản suốt 3 năm THPT.
Phần tư duy khoa học cũng là một rào cản đáng kể với Kim khi em chỉ đăng ký học tổ hợp có các môn lý, hóa, địa và tin. Còn với những môn không học nhưng đề vẫn ra thi như sinh, điều nữ sinh sợ nhất là “có các dạng bài yêu cầu tính toán và cần dùng đến kiến thức chuyên môn”.
“Hiện em và bạn bè rất lo vì thấy mình học chưa đủ để đi thi, nhất là khi đề còn yêu cầu thêm cả kiến thức xã hội”, nữ sinh bộc bạch, cho biết thêm em nhắm tới mốc 800 đến 900 điểm sau thời gian học trực tuyến và tự luyện đề trong sách tham khảo.
Là thủ khoa khối D07 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, Trần Vĩnh Khang, sinh viên ĐH Bách khoa Hà Nội, đã từng lần lượt đạt 1.006 điểm và 1.024 điểm trong hai đợt thi V-ACT. Khang thẳng thắn cho biết việc làm được hết 120 câu trong 150 phút là “nhiệm vụ bất khả thi”. Thế nên, cần lưu ý câu dễ làm trước, câu khó làm sau và bắt đầu làm từ phần thi mình giỏi nhất chứ không nên mặc định làm từ trên xuống.
“Nếu làm các câu quá khó ngay khi mới bắt đầu, thí sinh sẽ thấy ‘ngộp’, ảnh hưởng tới phong độ”, anh nói.
Thực tế, ở cả hai đợt thi V-ACT, Khang đều chọn làm tư duy khoa học trước, sau đó tới sử dụng ngôn ngữ và cuối cùng mới là toán học – phần thi được Khang cho là “tốn nhiều dung lượng não nhất”. Riêng với tư duy khoa học, dù học tổ hợp khoa học tự nhiên nhưng Khang cũng không gặp nhiều khó khăn với các câu sử, địa, kinh tế và pháp luật. “Câu hỏi có những gợi ý nhất định và dữ kiện cũng được cung cấp sẵn”, anh nói.
Khang cũng nhấn mạnh, bí quyết quan trọng để đạt điểm cao là thí sinh phải duy trì trạng thái ổn định, bắt đầu từ lúc bước vào phòng thi để làm thủ tục và chờ phát đề, kéo dài cho tới khi hết giờ làm bài. Đó là lý do Khang chia thời gian trong phòng thi ra làm hai, gồm 60 phút đầu chuẩn bị và 150 phút làm bài thực tế.
“Thông thường mọi người không quá tập trung vào 60 phút này và đa số sẽ dành thời gian ôn lại bài hay đi ngủ. Theo tôi cả hai đều không nên vì nó sẽ khiến thí sinh hoặc lo lắng hoặc mất tập trung, tất cả đều dẫn đến việc không phát huy phong độ tốt nhất”, anh kể.
Trong một tiếng ngồi chờ, Khang khuyên thí sinh hãy làm những điều để giúp các bạn thư giãn và giảm lo âu, như trong trường hợp của anh là ngồi vẽ. Khang còn mang theo “bùa hộ mệnh” là chiếc đồng hồ may mắn được thầy giáo cũ tặng để cảm thấy tự tin nhất.
Chia sẻ thêm về việc điền đáp án, Khang nhận định thí sinh thường có hai cách phổ biến là làm hết đề rồi mới bắt đầu tô trắc nghiệm hay làm xong câu nào tô ngay câu đó. Tuy nhiên, anh cho rằng cả hai đều có những nhược điểm, như cách đầu dễ tô sót còn cách sau lại tốn công. Để trung hòa, Khang chọn làm xong phần thi nào tô hết phần đó, chỉ bỏ trống các câu chưa giải được để dành làm vào cuối giờ.
Đạt 1.022 điểm thi V-ACT ở đợt 1, Nguyễn Nhật Nam, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), thú nhận anh không có bí quyết cao siêu, chủ yếu là nỗ lực đều đặn. Nam kể trong giai đoạn nước rút, mỗi ngày anh đều làm một đề thi thử và khi làm xong đều dò kết quả và đúc kết lại những lỗi sai để khắc phục. Trong khi đó, ở những tháng trước, mỗi tuần anh cũng đều luyện một đề.
“Tôi dành đủ thời gian để ăn uống, nghỉ ngơi chứ không thức khuya ôn tập”, Nam nói. Anh chia sẻ thêm rằng, khi vào phòng thi sẽ ưu tiên làm phần thế mạnh của mình là toán sau đó mới tới các phần khác.
“Riêng với những môn không học mà vẫn thi, tôi chỉ thuần túy dựa vào suy luận chứ không cần phải đọc thêm kiến thức bên ngoài. Bởi đề thi đã cho sẵn công thức hoặc nội dung cần áp dụng chứ không ra câu hỏi theo hướng không học là không biết làm”, anh nhấn mạnh.
Nam sinh này cho biết trong quá trình luyện đề, anh thường dư cỡ 20 – 30 phút cuối giờ để kiểm tra lại những câu chưa làm. Tuy nhiên, khi thi thực tế thì chỉ còn 10 phút. Đây là điểm thí sinh cần lưu ý để phân bổ thời gian làm bài phù hợp. Cũng theo Nam, giải xong câu nào anh đều tô ngay đáp án câu đó vào phiếu trả lời trắc nghiệm không đợi tới cuối giờ mới bắt đầu làm.
Phát biểu tại hội thảo "Đào tạo, trọng dụng tài năng trong bối cảnh mới" hôm qua 8.4, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục cho rằng đào tạo và sử dụng nhân tài là giải pháp then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng "hai con số". Mặc dù các trường đại học đang được tạo điều kiện tối đa để trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và hạt nhân của hệ sinh thái khoa học công nghệ nhưng "chương trình tài năng vẫn còn là thuật ngữ xa xỉ" và "nhân tài ở đâu đó chứ không hiện hữu quanh ta".
"Chính sách phát hiện và bồi dưỡng nhân tài còn thiếu hệ thống và chưa liên tục. Liên kết giữa đào tạo - nghiên cứu - sử dụng còn lỏng lẻo. Chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc và cơ hội phát triển chưa đủ sức cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa nhân lực chất lượng cao. Hiện tượng "chảy máu chất xám" và lãng phí nhân tài vẫn còn hiện hữu", GS Nguyễn Tiến Thảo nói.
GS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ, ĐH Quốc gia Hà Nội cho biết, dù điều kiện thực hành ở bậc đại học đã có những bước tiến dài, nhưng nếu nhìn vào các phòng thí nghiệm dành cho hệ sau đại học (thạc sĩ và tiến sĩ), Việt Nam vẫn còn ở khoảng cách "rất xa so với thế giới". Mặt khác, chúng ta chưa tạo ra được môi trường để những người có tài năng thiên bẩm mang kiến thức vào thực tế cuộc sống và dẫn dắt xã hội.
TS Đặng Văn Huấn, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cũng chia sẻ diễn biến triển khai Đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 - 2035 và định hướng tới 2045 mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt hồi tháng 5.2025.
Theo đó, Bộ GD-ĐT đã có một lộ trình khắt khe để đưa thuật ngữ "tài năng" thoát khỏi sự xa xỉ và trở nên thực chất hơn. Chuẩn chương trình đào tạo tài năng sẽ không dành cho số đông. Để được gọi là "tài năng", sinh viên phải vượt qua những rào cản đầu vào gắt gao: hoặc là những người đoạt giải quốc gia, quốc tế; hoặc phải nằm trong nhóm 20% có điểm số cao nhất toàn quốc.
TS Đặng Văn Huấn đưa ra một bảng tiêu chí lựa chọn cơ sở đào tạo tài năng với thang điểm 100 đầy thách thức. Chẳng hạn, một trường đại học muốn đào tạo tài năng phải có uy tín trong đào tạo tiến sĩ (20 điểm), có hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại (10 điểm) và các nhóm nghiên cứu mạnh với nhiều công bố quốc tế (15 điểm). Trong đợt xét chọn đầu tiên, chỉ có 92 ngành đào tạo đáp ứng được các tiêu chuẩn này, phần lớn tập trung vào lĩnh vực kỹ thuật và máy tính.
Theo đề xuất của Bộ Giáo dục Hàn Quốc, “học tập nhận thức” được hiểu là các hoạt động giảng dạy do giáo viên hướng dẫn, mang tính luyện tập lặp lại các nội dung như ngôn ngữ và toán học.
Với trẻ dưới 36 tháng tuổi, các hình thức này sẽ bị cấm hoàn toàn. Đối với trẻ từ 3 tuổi trở lên, thời lượng học sẽ bị giới hạn tối đa 3 giờ mỗi ngày, tương đương 15 giờ mỗi tuần.
Chính sách này là một phần trong nỗ lực nhằm hạn chế tình trạng học sớm quá mức trong khu vực giáo dục tư nhân, dự kiến có hiệu lực sớm nhất từ nửa cuối năm sau, sau khi hoàn tất sửa đổi luật liên quan đến các cơ sở dạy thêm.
Bộ Giáo dục cho biết sẽ đưa các hình thức giảng dạy này vào nhóm “hành vi giảng dạy bị coi là gây hại”, qua đó tạo cơ sở pháp lý để cấm.
Các quy định mới được cho là sẽ tác động đáng kể đến các cơ sở thường được gọi là “mẫu giáo tiếng Anh”, vốn tổ chức chương trình học cả ngày với nội dung giảng dạy ngôn ngữ có cấu trúc.
Bên cạnh việc giới hạn thời lượng học, cơ quan quản lý cũng đề xuất cấm các hoạt động đánh giá mang tính cạnh tranh đối với trẻ nhỏ. Cụ thể, các cơ sở giáo dục tư nhân sẽ không được tổ chức kiểm tra viết hoặc vấn đáp nhằm mục đích xếp hạng, tuyển chọn hoặc phân lớp học sinh; đồng thời không được công bố kết quả đánh giá nội bộ.
Theo Bộ Giáo dục, các hoạt động như yêu cầu trẻ đọc lặp lại từ vựng trên bảng, làm bài tập trong vở hằng ngày, hoặc ghi nhớ dãy số theo trình tự và lặp lại cho đến khi đúng sẽ bị xếp vào nhóm “hành vi giảng dạy gây hại” và bị cấm theo quy định sửa đổi.
Tuy nhiên, việc triển khai các quy định này được dự báo sẽ gặp thách thức. Đại diện cơ quan quản lý thừa nhận vẫn tồn tại những “vùng xám” trong việc xác định thế nào là “học tập nhận thức”, do đó sẽ cần ban hành thêm hướng dẫn chi tiết và các bộ tình huống minh họa, dựa trên phương pháp giảng dạy, tài liệu và môi trường lớp học.
Một số ý kiến cũng bày tỏ lo ngại về khả năng lách luật, khi phụ huynh có thể cho trẻ học tại nhiều cơ sở khác nhau hoặc thuê gia sư riêng để vượt qua giới hạn thời lượng. Ngoài ra, các cơ sở giáo dục có thể điều chỉnh chương trình theo hướng tăng thời lượng các hoạt động được phân loại là trải nghiệm để tránh bị coi là vi phạm.
Song song với các biện pháp trên, Bộ Giáo dục cũng dự kiến siết chặt hoạt động quảng cáo sai lệch hoặc phóng đại của các cơ sở giáo dục tư nhân, bao gồm việc tự xưng là “mẫu giáo tiếng Anh”.
Theo đề xuất, mức phạt có thể lên tới 50% doanh thu liên quan, trần phụ thu được nâng lên 10 triệu won, đồng thời mở rộng cơ chế thưởng cho người tố cáo nhằm tăng cường thực thi.
Dù thừa nhận việc thực thi có thể còn hạn chế, cơ quan quản lý nhấn mạnh việc thiết lập một chuẩn mực rõ ràng về giới hạn học tập đối với trẻ nhỏ vẫn có ý nghĩa quan trọng.
Trong thời gian tới, Bộ Giáo dục Hàn Quốc sẽ triển khai khảo sát hằng năm về chi tiêu cho giáo dục tư nhân đối với trẻ nhỏ, đồng thời phối hợp với các tổ chức học thuật trong lĩnh vực giáo dục mầm non, khoa học thần kinh và nhi khoa nhằm nâng cao nhận thức về các phương pháp giáo dục phù hợp với từng giai đoạn phát triển.
Đại diện Bộ Giáo dục nhấn mạnh mục tiêu của chính sách là bảo vệ quyền phát triển của trẻ em trong giai đoạn đầu đời - thời kỳ có ý nghĩa nền tảng đối với sự phát triển lâu dài.
Theo www.koreaherald.com
Cuộc thi dịch văn học Việt-Trung, Trung-Việt thuộc khuôn khổ chương trình giao lưu văn chương Việt-Trung, Trung-Việt lần thứ 2 do Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TP.HCM, Công ty CP Văn hóa Chi (Chibooks) phối hợp Trường ĐH Hoa Sen, Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam (ĐH Ngoại ngữ Bắc Kinh), Hội Nhà văn Trung Quốc, Hội Nhà văn TP.HCM, Câu lạc bộ Đọc sách văn học Trung Quốc tại Việt Nam tổ chức.
Sau mùa 1 thu hút hơn 2.000 thí sinh đến từ Việt Nam và Trung Quốc, ban tổ chức cho biết mùa 2 sẽ chỉ dành cho sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ Việt và Trung ở hai nước. Độ khó của mùa 2 cũng tăng lên, yêu cầu thí sinh phải qua 2 vòng thi dịch thơ, dịch văn xuôi. Thời gian nhận bài, chấm giải bắt đầu từ nay và dự kiến kéo dài đến ngày 30.8.
Ban tổ chức cho biết thêm với hạng mục dịch Việt - Trung, cuộc thi đã lựa chọn những tác phẩm của các nhà thơ như Tương tư (Nguyễn Bính), Con cò (Chế Lan Viên), Tiếng sáo Thiên Thai (Thế Lữ), Mùa xuân chín (Hàn Mạc Tử), Từ ấy (Tố Hữu), Bài thơ tình ở Hàng Châu (Tế Hanh), Vội vàng (Xuân Diệu), Bếp lửa (Bằng Việt)... cho vòng 1. Ở vòng 2, cuộc thi sẽ chọn trích đoạn của các nhà văn Lê Minh Khuê, Nguyễn Nhật Ánh, Nguyễn Huy Thiệp...
Đây là hạng mục dành cho sinh viên Trung Quốc.
Trong khi đó, với hạng mục dịch Trung - Việt dành cho sinh viên Việt Nam, ban tổ chức sẽ giới thiệu tác phẩm của các nhà thơ Dương Thanh Từ, Điền Tương, Dương Khắc, Khâu Hoa Đông, Jidi Majia... cùng nhà văn Lưu Chấn Vân, Đông Tây, Lý Ước Nhiệt, Phàm Nhất Bình...
Theo ban tổ chức, đội ngũ giám khảo bao gồm tiến sĩ Nguyễn Phước Lộc, Phó trưởng khoa Tiếng Trung ở Trường ĐH Sư phạm TP.HCM; tiến sĩ Hồ Minh Quang, Ủy viên thường vụ Ban chấp hành Hội Hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc ở TP.HCM; tiến sĩ Trần Thị Cẩm Tú, Viện trưởng Viện Đào tạo và hợp tác quốc tế, kiêm Giám đốc chương trình ngôn ngữ Trung Quốc tại Trường ĐH Hoa Sen.
Đồng thời còn có tiến sĩ Phạm Thị Duyên Hồng, Trưởng bộ môn thực hành tiếng Trung ở Trường ĐH Ngoại ngữ-Tin học TP.HCM; thạc sĩ Nguyễn Lệ Chi, Phó chủ tịch Hội đồng văn học dịch (Hội nhà văn TP.HCM), kiêm Giám đốc Chibooks; nhà thơ Tăng Quảng Kiện, Ủy viên Ban chấp hành Hiệp hội nhà thơ Hoa văn quốc tế (Hồng Kông).
Tại lễ khởi động cuộc thi sáng nay, tiến sĩ Hồ Minh Quang cũng có bài chia sẻ về tình hình dịch thuật Việt - Trung hiện tại cũng như lưu ý những thách thức sinh viên cần để tâm nhằm có được bản dịch tốt nhất. Theo thầy, dịch thuật không chỉ dừng ở việc chuyển ngữ mà còn phải chuyển tải được cả "thế giới" trong tác phẩm tới độc giả - từ không gian, văn hóa, con người sinh sống trong đó đến cảm xúc mà tác giả gửi gắm.
Đây là đặc điểm khiến trí tuệ nhân tạo (AI) chưa thể thay thế vai trò đặc thù của người biên dịch, tiến sĩ Quang nhấn mạnh.
Cũng theo thầy Quang, việc dịch thuật từ Việt sang Trung đang gặp phải một số thách thức đặc thù, từ thể thơ (lục bát không có trong tiếng Trung), văn hóa (làng quê, phong tục Việt), ngôn ngữ (từ láy như lấp lánh, bâng khuâng và sắc thái biểu cảm) đến giọng văn (rất "Việt", khó chuyển ngữ). Điều này góp phần khiến Việt - Trung tuy gần gũi về mặt địa lý, song những tác phẩm nước ta khi dịch sang tiếng Trung lại chưa tạo được quá nhiều tiếng vang.
Đó cũng là lý do ban tổ chức hy vọng thông qua cuộc thi có thể quảng bá các tác phẩm văn học Việt Nam - Trung Quốc đến đông đảo bạn đọc hai nước đồng thời nuôi dưỡng tình yêu văn chương và góp phần nâng cao kỹ năng biên dịch văn học.
