Thông tin được ông Phạm Bình An, Viện phó Nghiên cứu phát triển TP HCM, nêu tại hội thảo Chuyển đổi năng lượng xanh – Động lực tăng trưởng bền vững do Bộ Công Thương, UBND TP HCM và báo Tuổi Trẻ tổ chức, chiều 21/4.
Mục tiêu đặt ra trong bối cảnh Côn Đảo chịu áp lực lớn từ tăng trưởng du lịch, với lượng rác 20-25 tấn mỗi ngày, trong khi hạ tầng xử lý còn hạn chế. Hệ sinh thái biển bị suy thoái, san hô tẩy trắng, bãi biển xói mòn. Các dự án xanh dù được đề xuất nhưng triển khai còn chậm.
Theo TP HCM, việc chuyển đổi sang mô hình “hòn đảo carbon thấp” là giải pháp để giải quyết thế lưỡng nan giữa phát triển và bảo tồn, đồng thời thử nghiệm chính sách phát thải thấp trước khi nhân rộng. Đặc biệt cuối năm ngoái, đặc khu Côn Đảo được kết nối với điện lưới quốc gia qua cáp ngầm dài hơn 77 km, thay thế điện diesel vốn tốn kém và ô nhiễm.
Định hướng đến năm 2045 của thành phố, Côn Đảo sẽ trở thành mô hình phát triển “thuận tự nhiên”, lấy công nghệ xanh làm công cụ và kinh tế tuần hoàn làm nền tảng. Chiến lược tập trung vào 4 trụ cột gồm giao thông, năng lượng, môi trường và du lịch.
Với giao thông, thành phố đặt lộ trình cấm xe xăng, chuyển toàn bộ sang xe điện. Cụ thể, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2028, 100% phương tiện đường bộ tại Côn Đảo là xe điện.
Hạ tầng hỗ trợ gồm mạng lưới trạm sạc nhanh tại sân bay, bến tàu, cơ sở lưu trú và hệ thống đổi pin cho xe máy, với thời gian thay pin dưới 4 phút. Dự kiến đến 2030 đảo này có hơn 200 điểm sạc và đổi pin công cộng.
Song song đó, thành phố đặt mục tiêu 100% công sở lắp điện mặt trời mái nhà trước 2028.
Thành phố cũng sẽ đầu tư phát triển điện rác để xử lý 20-25 tấn rác mỗi ngày; Ứng dụng lưới điện thông minh và hệ thống lưu trữ (BESS). Mục tiêu 5 năm tới, năng lượng tái tạo dự kiến chiếm 50% tổng nguồn cung.
Côn Đảo sẽ phục hồi hệ sinh thái biển, gồm 1.800 ha san hô và 1.000 ha cỏ biển, đồng thời thí điểm đo lường và bán tín chỉ carbon từ hệ sinh thái ven biển (Blue Carbon).
Nguồn thu từ tín chỉ carbon được tái đầu tư cho bảo tồn, hình thành vòng tuần hoàn tài chính khép kín, giảm phụ thuộc ngân sách. Mục tiêu đến 2030, 85% rác thải rắn trên đảo được tái chế; 100% nước thải được xử lý, tái sử dụng
Thành phố cũng định vị du lịch của đặc khu này cao cấp thay vì đại chúng. Côn Đảo hướng tới phân khúc cao cấp với thương hiệu “Di sản – Tâm linh – Sinh thái”. Các sản phẩm du lịch gắn với bảo tồn như xem rùa đẻ trứng, phục hồi san hô, kết hợp công nghệ thực tế ảo tại di tích lịch sử. Mục tiêu đến 2030, 100% cơ sở lưu trú đạt chứng nhận xanh.
Dự kiến, thành phố sẽ đầu tư từ ngân sách hơn 21.000 tỷ đồng. Ngoài ra, chính quyền cũng sẽ huy động nguồn lực từ thị trường carbon và các cơ chế tài chính xanh.
Côn Đảo là đặc khu duy nhất của TP HCM rộng gần 76 km2, gồm 16 hòn đảo, trong đó Côn Sơn lớn nhất, cách trung tâm TP HCM hơn 230 km. Các dịch vụ giao thông, lữ hành, lưu trú, ẩm thực… là nguồn thu chủ yếu của kinh tế đảo.
Tại hội thảo, ông Bùi Minh Thạnh, Phó chủ tịch UBND TP HCM, cho biết thành phố đang triển khai Đề án chuyển đổi xanh giai đoạn 2025-2035 với 10 trụ cột, 76 chỉ tiêu, dự kiến huy động khoảng 900.000 tỷ đồng.
Thành phố định hướng phát triển năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng tiết kiệm, thúc đẩy hydro và amoniac xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Còn năm 2030, 100% phương tiện giao thông công cộng dự kiến sử dụng năng lượng sạch. TP HCM chọn Côn Đảo và Cần Giờ là hai nơi đi đầu về phát triển giao thông xanh, vùng phát thải thấp.
Trong chiều nay, Ban tổ chức đã kích hoạt chương trình Việt Nam Xanh 2026 triển khai chủ đề “Chuyển đổi xanh – Hiệu quả bền vững”, gồm nhiều hoạt động hướng tới mục tiêu thúc đẩy chuyển đổi xanh từ nhận thức đến hành động trong toàn xã hội, lan tỏa các mô hình và sáng kiến có tính ứng dụng, đồng thời góp phần tạo ra những giá trị thiết thực cho môi trường, kinh tế và xã hội.
Sáng 23/4, Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều các Luật Thuế, trong đó có thuế tiêu thụ đặc biệt.
Tại dự thảo, Chính phủ đề xuất kéo dài ưu đãi thuế với ôtô điện dưới 24 chỗ thêm 3 năm nữa. Trong đó, thuế tiêu thụ đặc biệt với xe điện dưới 9 chỗ có thể duy trì ở mức 3% tới hết 2030. Từ năm 2031, thuế này với các loại xe điện dự kiến tăng gấp 3,5-4 lần. Cụ thể:
Tuy nhiên, một số đại biểu cho rằng cần lộ trình tăng thuế từng bước, tránh tác động đột ngột đến thị trường. Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc điều chỉnh lộ trình tăng thuế theo cơ chế bậc thang.
Thay vì tăng đột biến vào năm 2031, bà gợi ý chia nhỏ biên độ điều chỉnh sắc thuế này theo chu kỳ 2-3 năm, ví dụ từ 3% lên 8%, rồi 11%.
Đại biểu đoàn TP HCM cho rằng nếu tăng thuế gấp 3-4 lần như đề xuất ở dự thảo có thể tạo ra tâm lý mua xe chạy thuế, sốt ảo vào cuối 2030. Phương án tài chính thu hồi vốn của các nhà đầu tư hạ tầng trạm sạc cũng có nguy cơ bị phá vỡ.
Theo bà Trúc, tăng thuế từng bước với xe điện sẽ giúp hạn chế cú sốc về giá xe, đảm bảo ổn định thị trường, duy trì động lực phát triển hệ sinh thái giao thông xanh, bảo đảm nguồn thu ngân sách.
Tương tự, ông Thạch Phước Bình, Phó đoàn đại biểu Vĩnh Long đánh giá mức đề xuất tăng thuế với xe điện dưới 9 chỗ từ 2031 lên 4%, gấp gần 4 lần hiện tại và mức dự kiến duy trì tới 2030, có thể gây tác động đột ngột lên thị trường. Ông Bình đề xuất cần đánh giá tác động thị trường sớm vào năm 2028 và thiết kế lộ trình tăng thuế theo hướng từng bước.
Đại biểu chuyên trách tại Hội đồng Dân tộc Tráng A Dương cũng kiến nghị cân nhắc lộ trình tăng thuế "mềm" hơn và cần gắn với các chỉ báo thị trường như tỷ lệ xe điện, hạ tầng sạc, chi phí pin.
Theo ông, thuế với xe điện cần đặt trong tổng thể các chính sách khác như lệ phí trước bạ, ưu đãi trạm sạc. "Việc này sẽ giúp tránh tạo tâm lý chờ đợi vào một thời gian cố định hoặc dồn mua trước hạn, làm méo mó thị trường", đại biểu nêu.
Giải trình kiến nghị của các đại biểu, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nói "nghiêm túc tiếp thu để hoàn thiện phương án".
Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, giá trị gia tăng, thu nhập doanh nghiệp và tiêu thụ đặc biệt tại phiên họp sáng mai (24/4).
Sáng 10/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về phát triển kinh tế xã hội. Theo Thủ tướng, nhiệm kỳ này Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.
"Chính phủ yêu cầu các cấp, ngành là phải thống nhất về nhận thức, tư duy, hành động. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng để phấn đấu đạt được mục tiêu", Thủ tướng Lê Minh Hưng nói.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định tăng trưởng phải đi kèm ổn định và kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế (cung cầu hàng hóa, tài chính ngân sách, tiền tệ, thanh toán quốc tế...).
"Việt Nam không chấp nhận tăng trưởng nóng, cao mà đánh đổi sự bất ổn vĩ mô vì giá phải trả trong trung và dài hạn cho nền kinh tế rất lớn. Xây nhà, thì nền móng phải rất vững chắc. Chúng ta muốn tiếp tục phát triển thì phải gia cố móng nhà", ông chia sẻ.
Thủ tướng xác định Việt Nam vẫn phải dựa vào các động lực truyền thống (như xuất khẩu, công nghiệp xây dựng, thương mại dịch vụ) trước khi thụ hưởng thành quả từ khoa học công nghệ.
Ông phân tích, áp lực nguồn vốn sẽ rất lớn khi tổng mức đầu tư toàn xã hội đến 2030 cần đạt 40% GDP, tương ứng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó đầu tư công chỉ đóng góp 20% (hơn 8 triệu tỷ). 80% còn lại phải huy động từ doanh nghiệp trong nước, FDI. Vì vậy, Thủ tướng cho rằng sẽ không huy động được các nguồn lực này, nếu không tạo lập được hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng.
Ông nói thêm Chính phủ liên tục chỉ đạo các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Tài chính, Công Thương, Ngân hàng Nhà nước trong phối hợp xử lý các vấn đề liên quan thị trường xăng dầu, tiền tệ để kiểm soát trước tác động của tình hình bên ngoài.
Việc này nhằm chủ động điều tiết để giảm bớt tác động mạnh đến thị trường trong nước. "2026 là năm bản lề rất quan trọng để đạt nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo", ông Lê Minh Hưng nói.
Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, Thủ tướng nhấn mạnh cần đột phá thể chế và cho rằng đây là "con đường tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế Việt Nam phát triển".
Theo ông, trước khi có Nghị quyết của Trung ương về đổi mới mô hình tăng trưởng, cỗ xe kinh tế vẫn có thể đạt được tốc độ cao hơn nếu thể chế đồng bộ giống như đường được nâng cấp, chất lượng hơn.
Năm nay, loạt vấn đề vấn đề thể chế phải được xử lý dứt điểm, theo Thủ tướng. Chẳng hạn, các bộ, ngành sẽ tổng rà soát và xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới. Những vướng mắc trong hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp sẽ được xử lý dứt điểm trong quý II.
Về tháo gỡ khó khăn các dự án, Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa đổi bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 để xử lý những dự án tồn đọng về đất đai. Nhà điều hành quyết tâm ngay trong quý II hoàn thành phương án xử lý dứt điểm.
"Nguồn lực rất lớn đang tồn đọng ở hàng nghìn dự án. Nếu được khơi thông trở lại, nó chính là nguồn lực khổng lồ góp phần cho tăng trưởng", người đứng đầu Chính phủ nêu. Ông nhắc đến những dự án năng lượng tái tạo của Bộ Công Thương, sắp tới có thể được giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp tháo gỡ nhằm đưa các dự án trở lại hoạt động.
Đi kèm với thể chế, Chính phủ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính. Dự kiến ngày 15/4, Bộ Tư pháp sẽ trình phương án cắt giảm điều kiện, thủ tục kinh doanh để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp.
Về năng lượng, Thủ tướng nói trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực thay đổi, Việt Nam phải có những điều chỉnh kịp thời về chiến lược năng lượng. "Bây giờ phải bàn đến việc tiếp tục xây dựng một số nhà máy điện nền, bên cạnh phát triển năng lượng tái tạo bền vững", ông nói, thêm rằng Quy hoạch điện VIII sẽ được điều chỉnh, bổ sung để phù hợp thực tế.
Ngày 9/4, ngân hàng Goldman Sachs cho hay phần bù rủi ro trong giá dầu đã giảm xuống và dòng chảy nhiên liệu qua eo biển Hormuz tăng lên, giúp họ giảm dự báo giá Brent, WTI. Động thái này được đưa ra sau khi Mỹ và Iran giữa tuần này thông báo đồng ý ngừng bắn trong 15 ngày.
Theo Goldman Sachs, giá dầu thô Brent và WTI trung bình quý II năm nay là 90 USD và 87 USD. Các con số này giảm so với dự báo trước đó là 99 USD và 91 USD.
Tuần này, giá dầu Brent đã giảm 11%, nhờ kỳ vọng eo biển Hormuz mở cửa trở lại sau khi Mỹ và Iran công bố ngừng bắn. Tuy nhiên, giá phiên 10/4 tăng trở lại do lo ngại các nước sản xuất dầu tại Trung Đông có thể không khôi phục sản lượng hoàn toàn. Dầu Brent phiên 10/4 tăng 2% lên 98 USD một thùng. Trong khi đó, WTI tăng mạnh hơn, với 2,3%, lên 100 USD. Nhà đầu tư đang ngờ vực về lệnh ngừng bắn và eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế.
Hãng thông tấn AFP dẫn dữ liệu theo dõi hàng hải thu thập hôm 9/4 cho biết chỉ có 10 tàu đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ở Trung Đông.
Về tình hình quý III, Goldman giữ nguyên dự báo dầu Brent quanh 82 USD và WTI là 77 USD một thùng. Sang quý IV, các mức giá này tiếp tục giảm về 80 USD và 75 USD.
Dù vậy, Goldman cho rằng rủi ro hiện vẫn nghiêng về giá tăng, do thị trường dầu nhiều khả năng gián đoạn kéo dài. Trong trường hợp kém khả quan hơn, nếu lệnh ngừng bắn không được duy trì và sản xuất dầu tại Trung Đông hụt 2 triệu thùng mỗi ngày trong thời gian dài, giá Brent có thể lên 115 USD vào cuối năm nay.
Cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran đã kéo dài hơn một tháng, khiến hơn 3.600 người thiệt mạng. Dòng chảy dầu, khí và các hàng hóa khác qua eo biển Hormuz cũng bị tê liệt. Giá dầu thô đầu tháng trước có thời điểm lên gần 120 USD một thùng - cao nhất 4 năm.
