Tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thu Hằng (Phó cục trưởng Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp) cho biết Nghị định 99/2022 đã góp phần hoàn thiện khung pháp lý, cải cách thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Việc triển khai hệ thống đăng ký, đặc biệt là trực tuyến, giúp tiếp cận dịch vụ công dễ dàng hơn; số lượng hồ sơ giai đoạn 2024-2025 tăng từ 6% đến 17%, góp phần thúc đẩy tiếp cận tín dụng và phát triển kinh doanh.
Tuy nhiên, thực tiễn còn nhiều hạn chế. Ở địa phương, các cơ quan như Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường còn lúng túng trong quản lý do cán bộ kiêm nhiệm, thiếu chuyên môn, khiến công tác kiểm tra và tuyên truyền chưa hiệu quả.
Việc áp dụng pháp luật thiếu thống nhất: nhiều Văn phòng đăng ký đất đai từ chối hồ sơ không đúng quy định hoặc phát sinh yêu cầu không cần thiết; sai sót nghiệp vụ vẫn xảy ra. Đăng ký động sản gặp khó vì tính đa dạng của tài sản, làm tăng tỉ lệ hồ sơ bị từ chối.
Bên cạnh đó, Nghị định 99/2022 chưa theo kịp chuyển đổi số, khi vẫn duy trì biểu mẫu giấy và quy định chứng nhận trực tiếp. Hệ thống pháp lý cũng thiếu quy định cho các loại tài sản mới như tài sản số, tiền mã hóa, sản phẩm AI.
Ông Nguyễn Duy Tịnh (Giám đốc Trung tâm đăng ký giao dịch, tài sản tại TP.HCM) nêu thêm các vướng mắc như chồng chéo pháp luật, đăng ký tồn tại vô thời hạn, cơ chế thu phí lạc hậu…
Thực tế tại TP.HCM cho thấy chuyển đổi số, áp dụng chữ ký số và mã QR đã nâng cao hiệu quả. Từ đó cần xây dựng luật riêng về đăng ký biện pháp bảo đảm để thống nhất và hiện đại hóa toàn diện hệ thống.
Ông Trần Văn Nhiên (Ngân hàng Eximbank) cho rằng hiện nay có 5 hệ thống đăng ký giao dịch bảo đảm như bất động sản đăng ký tại văn phòng đăng ký đất đai; động sản đăng ký tại các trung tâm; tàu biển đăng ký tại cơ quan đăng ký tàu biển, tàu bay đăng ký tại Cục Hàng không; cổ phần, cổ phiếu… đăng ký tại trung tâm VSD.
Hiện nay, nhiều tài sản bảo đảm có cấu trúc đa dạng, kết hợp nhiều loại tài sản khác nhau như động sản gắn liền với quyền tài sản phát sinh từ dự án, cổ phần đi kèm với quyền quản lý doanh nghiệp… trong khi hệ thống đăng ký còn phân tán, thiếu cơ chế tập trung, gây khó khăn trong tra cứu, xác minh tình trạng pháp lý, tiềm ẩn rủi ro bỏ sót đăng ký và làm giảm hiệu lực đối kháng, chi phí tuân thủ tăng và thủ tục kéo dài.
Vì vậy cần xây dựng hệ thống đăng ký tập trung, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan nhằm đảm bảo minh bạch, thống nhất thông tin, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả thị trường tín dụng.
Quy định yêu cầu đăng ký thay đổi khi bổ sung nghĩa vụ bảo đảm theo Nghị định 99/2022 làm phát sinh thủ tục hành chính, tăng chi phí và thời gian, dù không thay đổi tài sản hay chủ thể bảo đảm. Trong khi đó, mục tiêu đăng ký chủ yếu là xác lập hiệu lực đối kháng và công khai tình trạng pháp lý tài sản, không cần cập nhật mọi biến động nghĩa vụ. Vì vậy, cần sửa đổi theo hướng chỉ yêu cầu đăng ký khi thay đổi tài sản, chủ thể hoặc phạm vi bảo đảm; loại trừ các thay đổi nghĩa vụ không ảnh hưởng bản chất pháp lý, nhằm giảm gánh nặng và nâng cao hiệu quả hệ thống.
Theo ông Nhiên, từ 1-1-2026, thông tin thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất được quản lý trên cơ sở dữ liệu thay vì ghi trên giấy chứng nhận. Điều này gây khó cho ngân hàng khi kiểm tra pháp lý do dữ liệu chưa kịp thời, thiếu cơ chế tra cứu thống nhất, kéo dài thẩm định và tiềm ẩn rủi ro sai lệch, chồng lấn giao dịch. Ngoài ra, phụ thuộc hệ thống điện tử làm tăng rủi ro vận hành.
Vì vậy ông Nhiên đề xuất cần bổ sung cơ chế ghi chú điện tử và xây dựng cổng tra cứu trực tuyến minh bạch, thuận tiện, đảm bảo an toàn pháp lý cho giao dịch.
Ngày 11/4, Công an thành phố Hà Nội cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố, tạm giam ông Nguyễn Thế Bằng, 62 tuổi, trú phường Bạch Mai, để điều tra tội Gây rối trật tự công cộng.
Theo công an, sai phạm xuất phát từ mâu thuẫn với chủ đầu tư chung cư Hinode, tại số 201 Minh Khai, phường Bạch Mai, về giá dịch vụ. Ngày 1/4, ông Bằng đã đỗ ôtô chắn barie lối vào tầng hầm khu chung cư.
Sau đó, ông Bằng khóa xe rồi bỏ đi. Công an đánh giá hành vi này đã "gây cản trở, ách tắc kéo dài từ khu vực barie đến cửa hầm và đường nội bộ khu chung cư". Việc làm này còn ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của cư dân và an ninh trật tự trên địa bàn phường Bạch Mai.
Công an cho rằng, vụ việc xảy ra tại chung cư Hinode là bài học cảnh tỉnh sâu sắc cho các tổ chức, cá nhân trong việc giải quyết tranh chấp tại các tòa nhà chung cư. Người dân cần giải quyết mâu thuẫn tại chung cư đúng pháp luật.
Cư dân nếu phát sinh phải gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để giải quyết tranh chấp hợp đồng dịch vụ; không nghe kích động, xúi giục dẫn đến các hành vi gây mất an ninh trật tự, vi phạm pháp luật.
Ngày 21-4, các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết đang tiếp tục củng cố hồ sơ, điều tra vụ án mạng xảy ra tại xã Cam An khiến một người thiệt mạng.
Theo thông tin từ công an, khoảng 14h30 ngày 18-4, tại thôn Thủy Ba (xã Cam An), Bùi Đặng Châu (31 tuổi, trú thôn Lập Định 2, xã Cam Lâm) sau khi uống rượu đã dùng dao tấn công vợ và mẹ vợ.
Hậu quả, người vợ tử vong trên đường đi cấp cứu, mẹ vợ bị thương nhẹ ở bàn tay.
Sau khi gây án, Châu mang theo con nhỏ khoảng 9 tháng tuổi rời khỏi hiện trường.
Nhận tin báo, lực lượng chức năng tổ chức truy bắt. Đến khoảng 16h55 cùng ngày, nghi phạm bị phát hiện, bắt giữ tại khu vực gần cầu vượt cao tốc thuộc xã Cam Hiệp, cách hiện trường khoảng 2,2km. Cháu bé con của vợ chồng Châu an toàn.
Sáng 23-4, Bộ Tư pháp tổ chức lễ khai trương Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật (phiên bản mới) và hệ thống thông tin hỗ trợ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật.
Theo đó, để khai thác thông tin tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, người dân truy cập địa chỉ: https://vbpl.vn (vận hành chính thức từ hôm nay).
Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật là nguồn tra cứu văn bản pháp luật chính thống, đầy đủ và tin cậy, phục vụ hiệu quả cho người dân, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước.
Bộ Tư pháp cho biết Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật phiên bản mới được tái cấu trúc toàn diện, quản lý chi tiết đến từng điều, khoản, điểm.
Toàn bộ dữ liệu được thể hiện theo đúng chuẩn ngôn ngữ chung của các hệ thống pháp luật tiên tiến thế giới, giúp hệ thống không chỉ là kho lưu trữ mà còn có khả năng kết nối liên thông với các nền tảng số khác.
Đặc biệt, lần đầu tiên trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng sâu rộng, giúp cho việc biên tập bảo đảm chất lượng dữ liệu "đúng - đủ - sạch - sống", và khai thác sử dụng được tối ưu, hiệu quả, chính xác.
Với những cải tiến nêu trên, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật sẽ giúp cá nhân, tổ chức tra cứu văn bản trực quan, có chiều sâu và liên kết đa chiều.
Đồng thời có thể theo dõi sự thay đổi của quy định theo thời gian, bảo đảm tính minh bạch, công khai.
Cơ sở dữ liệu còn giúp cơ quan nhà nước quản lý hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.
Cạnh đó hỗ trợ công tác soạn thảo, kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản, phổ biến giáo dục pháp luật và nhiều hoạt động tổ chức thi hành pháp luật khác.
Trên nền tảng dữ liệu chuẩn hóa, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật trở thành một trong những thành phần lõi của nền tảng số pháp luật Việt Nam.
Đồng thời là hạ tầng dữ liệu thiết yếu phục vụ trực tiếp cho việc triển khai tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật trên phạm vi toàn quốc.
Bộ Tư pháp cho hay trong giai đoạn tới, Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật được định hình là nền tảng tri thức pháp lý số mang tính dẫn dắt, xác định 5 trụ cột chiến lược gồm:
Hoàn thiện chu trình số hóa toàn diện vòng đời văn bản pháp luật, phát triển hệ sinh thái kết nối và chia sẻ dữ liệu pháp lý liên thông, thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích và cảnh báo pháp lý, hình thành nền tảng dữ liệu lớn về pháp luật quốc gia, kiến tạo tri thức pháp luật số phục vụ toàn xã hội.
