Phát biểu tại buổi gặp mặt đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số chiều 20/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược, là nguồn sức mạnh quyết định mọi thắng lợi. Đội ngũ đại biểu dân tộc thiểu số đã trực tiếp chuyển hóa chủ trương thành chính sách và giám sát thực thi. Qua 15 nhiệm kỳ, lực lượng này tham gia ngày càng sâu vào lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng.
Dù chính sách dân tộc tiếp tục hoàn thiện, đời sống từng bước cải thiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn khó khăn nhất cả nước, khoảng cách phát triển lớn, sinh kế chưa bền vững, tiếp cận dịch vụ còn hạn chế. Hạ tầng nhiều nơi thiếu và yếu, giao thông khó khăn, trường lớp, y tế chưa đáp ứng; sau mỗi mùa mưa lũ, đời sống người dân bị xáo trộn, việc học tập bị ảnh hưởng.
Ông chỉ rõ những hạn chế này liên quan trực tiếp đến công bằng, chất lượng phát triển và niềm tin của nhân dân; khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn còn đáng kể. Nguyên nhân là cách tiếp cận vẫn nặng về hỗ trợ, chưa chuyển sang tạo điều kiện phát triển. “Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải ở định hướng, mà ở chất lượng thể chế và hiệu quả tổ chức thực hiện”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Từ đó, ông yêu cầu chuyển mạnh từ “ban hành” sang “thực hiện hiệu quả”, mỗi đại biểu phải trả lời rõ “những quyết định đã thực sự đến được với đồng bào hay chưa; đời sống của người dân đã thực sự được cải thiện hay chưa”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần đổi mới căn bản tư duy về công tác dân tộc, trọng tâm không chỉ là hỗ trợ mà phải chuyển mạnh sang tạo điều kiện để phát triển, trao cơ hội để người dân vươn lên. Mục tiêu không chỉ dừng ở giảm nghèo mà phải nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển và bảo đảm bình đẳng thực chất.
Công tác dân tộc cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, gắn với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia. Đồng thời, phải hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển, phản ánh đúng thực tiễn từng địa bàn, từng cộng đồng dân tộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh mỗi chủ trương, quyết sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân, trong đó hiệu quả thực chất và sự hài lòng của người dân là tiêu chí cao nhất để đánh giá chính sách. Về lâu dài, yếu tố quyết định là con người, vì vậy giáo dục và phát triển nguồn nhân lực phải được đặt ở vị trí trung tâm, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Bước vào nhiệm kỳ mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số nâng cao thực chất vai trò đại diện, tham gia trực tiếp vào hoạch định chính sách, chuyển hóa thực tiễn thành kiến nghị cụ thể, có căn cứ và có tính khả thi, gắn với trách nhiệm và kết quả cụ thể.
Đại biểu phải chủ động đề xuất, định hình chính sách, tăng cường năng lực nghiên cứu, phân tích, tiếp cận thực tiễn và khai thác hiệu quả dữ liệu; đồng thời phát huy vai trò kết nối giữa nghị trường với cơ sở, bảo đảm tiếng nói của nhân dân được phản ánh đầy đủ.
“Đại biểu phải dám nói, dám đề xuất, dám chịu trách nhiệm và theo đuổi đến cùng những vấn đề đã kiến nghị”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Ông cũng đề nghị Hội đồng Dân tộc nâng cao vai trò tham mưu chiến lược, chủ động phát hiện và kiến nghị tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, nhất là ở khâu tổ chức thực hiện; đồng thời hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đại biểu, nâng cao chất lượng thông tin, dữ liệu và tham vấn chính sách.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tăng cường phối hợp giữa đại biểu với các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và địa phương, bảo đảm các kiến nghị xuất phát từ thực tiễn được tiếp thu, xử lý kịp thời và chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong thực tiễn.
Nội dung được nêu trong công văn Cục Hàng không gửi Bộ Xây dựng, dự kiến áp dụng đến hết 30/6 nếu được thông qua. Theo đề xuất, toàn bộ chuyến bay nội địa sẽ được giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay và 20% phí cất, hạ cánh tại các sân bay trên cả nước.
Theo tính toán, nếu triển khai trong ba tháng, doanh thu của các đơn vị khai thác hạ tầng sẽ giảm. Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) dự kiến giảm khoảng 30 tỷ đồng, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) giảm 45,6 tỷ đồng; các đơn vị SAC và VDO (thuộc Tập đoàn Sun Group) giảm khoảng 2,7 tỷ đồng.
Tuy vậy, Cục Hàng không cho rằng mức ảnh hưởng không lớn. Dẫn số liệu của ACV giai đoạn 2023-2025, cơ quan này cho biết chi phí chiếm khoảng 52% doanh thu, phần chênh lệch thu - chi mỗi năm vẫn nộp ngân sách bình quân khoảng 1.353 tỷ đồng.
Ngoài ra, các đơn vị nói trên đang được giảm 50% phí nhượng quyền khai thác cảng hàng không. Do đó, việc giảm giá dịch vụ lần này được đánh giá không ảnh hưởng đáng kể đến cân đối tài chính của hoạt động khai thác hạ tầng do Nhà nước quản lý.
Song song, Cục Hàng không đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu với vé nội địa hạng phổ thông cơ bản trong 3 tháng. Khoản phụ thu sẽ tính theo chi phí nhiên liệu thực tế và nằm ngoài khung giá trần hiện hành.
Theo cơ quan này, căng thẳng tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 biến động mạnh, duy trì ở mức cao tại châu Á và gây áp lực lớn lên các hãng bay. Vì vậy, cơ chế phụ thu được xem là giải pháp tạm thời, linh hoạt để ứng phó với biến động chi phí.
Thông tin học 2 buổi/ngày được ông Nguyễn Lộc Hà, Phó bí thư Thường trực Đảng ủy, Phó chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM, cho biết tại hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ UBND TP.HCM diễn ra sáng 10.4.
Theo đó, TP.HCM sẽ tập trung đầu tư cơ sở vật chất, bảo đảm đủ trường, lớp; bổ sung đội ngũ giáo viên, nhằm phấn đấu đến năm học 2027 - 2028, toàn thành phố tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nguồn nhân lực.
Ông Nguyễn Lộc Hà đánh giá mục tiêu này rất khó, trong bối cảnh trung tâm TP.HCM còn rất ít khu đất trống để xây dựng trường học mới. "Đây là nhiệm vụ nặng nề, đòi hỏi sự đồng bộ của ngành giáo dục, các sở ngành và cả hệ thống chính trị quan tâm mới thực hiện được", Phó chủ tịch Thường trực UBND TP.HCM nói thêm.
Song song với phát triển kinh tế, TP.HCM cũng tập trung công tác bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và đời sống vật chất, tinh thần của người dân. Địa phương phấn đấu từ năm 2026, 100% người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất 1 lần/năm và lập sổ sức khỏe điện tử.
Lãnh đạo TP.HCM cũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình HĐND TP.HCM ban hành nghị quyết về hỗ trợ cho người sử dụng xe buýt trên địa bàn, dự kiến triển khai từ tháng 5.2026.
Sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, năm học 2025 - 2026, toàn TP.HCM có hơn 2,5 triệu học sinh, trong đó mầm non có hơn 478.000 học sinh, tiểu học hơn 939.000 học sinh, trung học cơ sở hơn 759.000 học sinh và trung học phổ thông hơn 352.000 học sinh.
Liên quan đến đầu tư xây dựng mới trường học, UBND TP.HCM vừa có văn bản yêu cầu các địa phương đánh giá sát nhu cầu thực tế, chủ động đề xuất dự án đầu tư phù hợp với quy mô dân số, đồng thời khuyến khích sử dụng quỹ đất công hiện có thay vì chờ tạo lập quỹ đất mới.
Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch liên quan đến đất giáo dục, hướng dẫn các địa phương hoàn thiện thủ tục để kịp thời phê duyệt.
Song song đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các đơn vị liên quan rà soát pháp lý các khu đất đã giao cho dự án giáo dục nhưng chậm triển khai, đề xuất chế tài cụ thể nhằm tránh lãng phí tài nguyên đất.
Lãnh đạo TP.HCM cũng giao Sở Giáo dục và Đào tạo làm việc với các chủ đầu tư thuộc danh mục 991 phòng học hoàn thành trong năm 2026 để thúc đẩy tiến độ đúng hạn hoặc trước hạn.
Bà Nguyễn Thị Bính, Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất thương mại dịch vụ Nguyễn Bính (tại phường Tân Sơn, khu vực phường 15, quận Tân Bình trước đây) vừa có đơn kêu cứu khẩn cấp gửi đến lãnh đạo TP.HCM khi cơ sở mình đang lãnh phải "một bản án vượt quá sức chịu đựng".
Theo nội dung lá đơn, ngày 31-3, cơ sở sản xuất bún của bà nhận được quyết định xử phạt vi phạm hành chính (số 06/QĐ-XPHC của UBND phường Tân Sơn) với tổng số tiền 552 triệu đồng.
Quyết định xử phạt xác định cơ sở này xả thải với lưu lượng 10m³/ngày. Tuy nhiên trong đơn kêu cứu gửi lãnh đạo TP.HCM, chủ cơ sở cho rằng con số này chưa phản ánh đúng thực tế.
Dẫn chứng từ hóa đơn nước quý 4-2025, tổng lượng nước sử dụng của cơ sở là 488m³ trong 92 ngày, tương đương khoảng 5,3m³/ngày (bao gồm cả nước sinh hoạt). Nếu tính theo tỉ lệ xả thải thông thường, lượng nước thải thực tế chỉ vào khoảng 4,24m³/ngày (80% lượng nước cấp), chưa tới 50% so với mức bị quy kết.
Chủ cơ sở cũng cho biết thời điểm lấy mẫu rơi vào lúc xảy ra sự cố tràn bể, khiến chỉ số bị đẩy lên bất thường. Cơ sở đã khắc phục ngay sau đó và đề nghị được quan trắc lại, nhưng chưa được xem xét thấu đáo.
"Với một cơ sở thủ công có quy mô 70m² và có 6 nhân công, mức phạt hơn nửa tỉ đồng không khác gì một lệnh "khai tử" trực tiếp. Ngay cả khi bán hết máy móc, chúng tôi cũng không thể chi trả", bà Bính viết trong đơn.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, đại diện UBND phường Tân Sơn cho biết việc ban hành quyết định xử phạt không phải là động thái đột ngột mà đã trải qua quá trình theo dõi, kiểm tra.
Qua kiểm tra ghi nhận hệ thống xử lý nước thải nhiều thời điểm không vận hành do hư hỏng. Nước thải xả trực tiếp ra môi trường với các thông số vượt quy chuẩn nhiều lần (thông số pH nằm ngoài ngưỡng quy chuẩn kỹ thuật, BOD5 vượt tới 36,7 lần, COD vượt 29,5 lần, TSS vượt 12,9 lần, Amoni vượt 1,4 lần; tổng nitơ vượt 2,14 lần).
Lãnh đạo phường Tân Sơn cho hay trước khi xử phạt, cơ quan chức năng đã lập biên bản, cho doanh nghiệp giải trình, gia hạn thời gian sửa chữa hệ thống xử lý nước thải, nhưng việc khắc phục không đạt yêu cầu.
Về tranh cãi liên quan lưu lượng xả thải, đại diện UBND phường Tân Sơn khẳng định cơ sở không lắp đồng hồ đo nước thải, sử dụng chung một nguồn nước cho cả sinh hoạt và sản xuất nên không thể tách riêng. Do đó cơ quan chức năng căn cứ vào hóa đơn tiền nước các tháng 10, 11 và 12 do Công ty cổ phần Cấp nước Tân Hòa phát hành, cho thấy tổng lượng nước tiêu thụ của cơ sở này là 975m3.
Tại thời điểm lấy mẫu thử, đoàn được chủ cơ sở thông báo bị rách lưới lọc và đề nghị đoàn kiểm tra cho lấy lại mẫu nước thải. Tuy nhiên quá trình phát hiện lưới lọc rách và thay lưới mới không có sự chứng kiến của các thành viên đoàn kiểm tra.
Chủ cơ sở tự thực hiện và báo thông tin cho đoàn kiểm tra. Vào thời điểm chủ cơ sở thông báo đã thay lưới lọc mới, quá trình lấy mẫu nước thải vẫn còn đang thực hiện. Do đó không đủ cơ sở để yêu cầu thực hiện lấy lại mẫu nước thải.
