“Tôi đã nghiên cứu và học hỏi để xây dựng lối chơi, phương pháp tập luyện hay đấu pháp cho U.17 Việt Nam. Để tạo ra tập thể mạnh, HLV trưởng cần thay đổi tư duy và định hướng chơi bóng cho các cầu thủ, rồi tìm ra bộ khung triết lý vừa vặn với con người đang có. HLV cần thôi thúc ý chí của từng cầu thủ, làm tốt khâu tâm lý, giúp cầu thủ khát khao hoàn thiện bản thân và vào trận với ý chí rực lửa”, HLV Cristiano Roland trả lời Báo Thanh Niên cách đây tròn 1 năm, sau khi cùng học trò hoàn thành vòng bảng U.17 châu Á 2025 với 3 trận hòa tiếc nuối.
Tiếp quản tập thể rệu rã sau thất bại ở bán kết U.17 Đông Nam Á 2024, HLV Roland đã “thổi hồn” để tạo nên U.17 Việt Nam rực lửa, đánh bại cả Nhật Bản lẫn Uzbekistan ở giải giao hữu cùng năm, sau đó tiếp tục hòa Nhật Bản, Úc, UAE ở vòng chung kết châu Á 2025.
Cái tài của chiến lược gia Brazil là xây dựng lối chơi phòng ngự kỷ luật, nhưng không đá tiêu cực, mà triển khai bóng và vận hành tấn công bằng tư duy cực kỳ hiện đại. Đội bóng của Roland triển khai bóng bài bản từ thủ môn, tuần tự qua hàng thủ, rồi leo lên tuyến công bằng các pha đảo vị trí, di chuyển trực diện ấn tượng.
Hành trình vòng loại U.17 châu Á 2026 hoàn hảo với 5 trận toàn thắng (ghi 30 bàn, không thủng lưới), sau đó tiếp nối bằng tấm vé bán kết U.17 Đông Nam Á 2026 nhờ ngôi đầu bảng (14 bàn thắng, 0 bàn thua) cho thấy triết lý Roland đã thấm nhuần nhuyễn vào thế hệ trẻ, dù là lứa đàn anh năm ngoái với Duy Khang, Việt Anh, hay thế hệ này với Sỹ Bách, Đại Nhân, Nguyễn Lực. U.17 Việt Nam luân chuyển bóng nhanh, đánh biên hay trung lộ cũng đều đập nhả tí tách, khoa học và đẹp mắt. Trong khi các đội trẻ Indonesia, Thái Lan (đã bị loại) hay Malaysia trồi sụt, U.17 Việt Nam vẫn đi trên đường ray chiến thắng.
Tuy nhiên, bước vào trận gặp U.17 Úc ở bán kết vào ngày 22.4, U.17 Việt Nam sẽ ở thế “cửa dưới”. Bởi U.17 Úc không những là đương kim vô địch, mà còn đại diện cho nền bóng đá mạnh bậc nhất châu Á.
U.17 Úc nhẹ nhàng hoàn thành vòng bảng U.17 Đông Nam Á với 9 điểm sau 3 trận, lần lượt thắng U.17 Campuchia (2-0), U.17 Singapore (1-0) và U.17 Brunei (12-0) bằng lối chơi rất Úc: nhanh, mạnh và chính xác, cuốn phăng đối thủ bằng sức mạnh vượt trội.
Đặc biệt, ở các trận gặp Campuchia và Singapore, Úc vẫn chưa bung hết sức, khi xoay tua đội hình và thử nghiệm nhiều nhân tố trẻ. Đó là vị thế đội mạnh, khi chỉ dồn điểm rơi phong độ cho vòng knock-out.
Dù ở giải trẻ (U.17 hay bất cứ cấp độ nào khác), việc đánh giá thực lực các đội chỉ tương đối do mỗi lứa một khác, nhưng trải nghiệm đối đầu U.17 Úc ở vòng chung kết U.17 châu Á 2025 là bài học tham khảo để HLV Roland cùng học trò chọn cách đương đầu khi tái ngộ.
Ở trận đấu đó, U.17 Việt Nam bị đối thủ lấn lướt ở tuyến giữa lẫn hai biên. Với dàn cầu thủ có thể hình và tốc độ đậm chất châu Âu, U.17 Úc chiếm ưu thế trong tranh chấp. Đội tuyển có biệt danh “Socceroos” mở tỷ số, có ba lần sút bóng dội xà ngang. Nhưng, U.17 Việt Nam vẫn có trận hòa 1-1. Bàn gỡ đến đầu hiệp 2, ở tình huống tổ chức tấn công từ một pha… ném biên bên cánh phải. Hoàng Trọng Duy Khang đã băng vào như tia chớp, vượt mặt trung vệ Úc rồi sút bóng quyết đoán ở góc rất hẹp. U.17 Việt Nam đã lập công ở tình huống dàn xếp có xác suất ăn bàn rất nhỏ, nhưng chính điều đó lại tạo nên sự bất ngờ, khiến U.17 Úc không kịp đối phó.
Để một lần nữa ngáng đường U.17 Úc, U.17 Việt Nam cần khó đoán như vậy. Sự khác biệt có thể đến từ cách phối hợp triển khai bóng, lựa thời điểm tấn công hay con đường tiếp cận cầu môn. Dù vậy, vẫn có sự đồng nhất ở lứa U.17 trước và hiện tại. Đó là thể hình đẹp của dàn cầu thủ với chiều cao trung bình trên 1,74 m, cơ bắp và sức mạnh để không ngại đối đầu sòng phẳng, cùng tâm thế không còn lo sợ trước những đối thủ mạnh nhất châu Á.
HLV Roland khẳng định tinh thần là yếu tố cốt lõi tạo nên chiến thắng ở cấp độ đội trẻ. Điều này, U.17 Việt Nam có thừa. Đại Nhân cùng đồng đội đã sẵn sàng đá trận bán kết để đời và tiễn đương kim vô địch rời giải.
Hơn một năm bất bại trên mọi đấu trường, bên cạnh chức vô địch AFF Cup 2024 và tấm vé dự Asian Cup 2027, là minh chứng cho thành công vang dội của đội tuyển Việt Nam.
Sau cuộc khủng hoảng cuối "triều đại" Philippe Troussier với 7 trận thua liên tục, chuỗi ngày chỉ toàn thắng và hòa mà HLV Kim Sang-sik cùng học trò tạo nên đã đưa toàn đội trở lại tốp 100 thế giới (hạng 99). Nếu tích lũy điểm số đủ tốt tại AFF Cup 2026, đội tuyển Việt Nam dự kiến tăng thêm tối thiểu 2 đến 3 bậc, để tiếp tục tiến gần hơn tốp 90.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận thực tế: đội tuyển Việt Nam đã bất bại suốt 17 trận đã qua (15 thắng, 2 hòa), nhưng đang thiếu những chiến thắng lớn.
Cụ thể, đội bóng của ông Kim Sang-sik chỉ đối đầu Lào (hạng 185), Indonesia (hạng 122), Philippines (hạng 135), Myanmar (hạng 158), Singapore (hạng 147) và Thái Lan (hạng 93) ở AFF Cup 2024. Đến vòng loại Asian Cup 2027, chất lượng đối thủ còn kém hơn, với Malaysia (hạng 138), Nepal (hạng 176) và Lào. Ở các trận giao hữu, đội tuyển Việt Nam hòa Ấn Độ (hạng 136), thắng Campuchia (hạng 177) và Bangladesh (hạng 181).
Trong các đội mà HLV Kim Sang-sik từng thắng cùng đội tuyển Việt Nam, đáng kể nhất chỉ có Thái Lan (nằm trong tốp 100). Các đội còn lại đều có thứ hạng thấp hơn, nằm trong nhóm bốn hoặc nhóm năm tại châu Á. Đây là nhóm các đội hiếm khi, hoặc chưa từng đoạt vé đến Asian Cup.
Để tìm giai đoạn đội tuyển Việt Nam đấu "quân xanh" đẳng cấp, phải tua ngược về tháng 9.2024. Đó là khi Việt Nam thua 0-3 trước Nga (hạng 36 thế giới) trên sân Mỹ Đình. Như vậy, cũng gần tròn 2 năm, học trò ông Kim không đấu với các đội nằm trong tốp 90 thế giới.
Đây là bức tranh tương phản với giai đoạn 2023, khi đội tuyển Việt Nam liên tục chạm trán những đội tuyển mạnh như Syria (hạng 84), Palestine (hạng 95), Uzbekistan (hạng 50), Trung Quốc (hạng 94) hay Hàn Quốc (hạng 25).
Dù phải nhận những trận thua đậm, như 0-2 trước Uzbekistan hay 0-6 trước Hàn Quốc, nhưng rõ ràng, đó đều là bài học kinh nghiệm, là những trận đấu đỉnh cao để các cầu thủ duy trì nhịp vận động ở đẳng cấp cao tại châu Á.
100% quân số đội tuyển Việt Nam hiện tại đá ở V-League. Không một cầu thủ nào chọn xuất ngoại như mong muốn của cá nhân HLV Kim Sang-sik, mà chỉ ở trong nước... đá với nhau. Mà với chất lượng các đội V-League, rất khó để cầu thủ nội bật lên đẳng cấp mới.
Phương án sử dụng Việt kiều và ngoại binh nhập tịch (4 gương mặt con lai hoặc hoàn toàn mang dòng máu nước ngoài đá trận trước) đã giúp đội tuyển Việt Nam tiến bộ, song đây chỉ là giải pháp ngắn hạn. Về lâu dài, các cầu thủ cần được va chạm ở đẳng cấp quốc tế nhiều hơn, trước những đối thủ đẳng cấp hơn, thay vì chỉ đá với Đông Nam Á hay Nam Á.
Những bài học có được khi thua Nhật Bản, Hàn Quốc, Ả Rập Xê Út... mà đội tuyển Việt Nam có được giai đoạn 2021 - 2023 đã tạo nên sức mạnh của tập thể HLV Kim Sang-sik hôm nay. Gặp đội yếu, gặt hái điểm số. Nhưng chỉ khi gặp đội mạnh, mới gặt hái được trải nghiệm đủ nhiều để chuyển dịch lên tầm vóc mới.
Trong năm 2026, đội tuyển Việt Nam sẽ đá AFF Cup vào giữa năm. Đây là cơ hội để thầy trò ông Kim cải thiện thứ hạng FIFA. Dù vậy, khi đã xong nhiệm vụ tích lũy và tăng điểm, đội cần tìm đến những cửa ải nặng ký hơn.
Ở VCK Asian Cup 2027, đối thủ của đội tuyển Việt Nam không còn là Nepal hay Bangladesh. Quang Hải cùng đồng đội có thể phải gặp Iran, Nhật Bản, Hàn Quốc, Jordan, Syria hay Qatar. Đối thủ mạnh hơn, đòi hỏi bản lĩnh phải dày và cường độ phải nhanh, mạnh hơn nữa.
Phút 68 trên sân Etihad, khi Man City dẫn Liverpool 4-0, Ekitike rời sân nhường chỗ cho Cody Gakpo. Sau đó ba phút, đến lượt Cherki bị thay ra để Tijjani Reijnders vào thay. Sau khi rời sân, hai cầu thủ Pháp lại gần nhau chào hỏi và đổi áo. Hành động này quen thuộc trong bóng đá, nhưng thường chỉ diễn ra sau khi trận đấu kết thúc.
Điều khiến sự việc trở nên nhạy cảm là bối cảnh trên sân. Liverpool khi đó đã bị dẫn bốn bàn, gần như không còn khả năng lật ngược tình thế. Dù vậy, trong mắt nhiều CĐV, hành động đổi áo ở thời điểm này bị xem là thiếu tập trung và không phù hợp với tinh thần thi đấu.
"Bạn không nên tặng áo của bản thân khi đang bị thua thảm hại, còn trận đấu vẫn đang diễn ra", phóng viên Daily Mail người Liverpool, Dominic King viết trên X. "Sự khác biệt giữa những gì một số cầu thủ cho là chấp nhận được và những gì người hâm mộ cho là xúc phạm đang ngày càng lớn".
Tài khoản @ThatLFCTrio đồng tình, nhưng cũng cho rằng không riêng Ekitike mắc lỗi. "Hành động của Ekitike rất tệ, mặc dù tôi có thể hiểu lý do anh ấy làm vậy", người này bình luận. "Anh ấy bị thay ra khi đang là tiền đạo hay nhất, trận đấu an bài và anh cảm thấy chán nản. Đồng đội ở tuyển Pháp lại muốn xin áo đấu của anh ấy. Hành động của Cherki thì còn thiếu văn minh hơn khi anh ta lại mặc nó vào trong trận đấu. Cherki biết bản thân đang làm gì. Đúng là đồ ngốc".
Người này nhắc tới khoảnh khắc Cherki mặc luôn áo Liverpool và ngồi xuống ghế dự bị của Man City sau khi rời sân. Hành động này nhanh chóng bị ban huấn luyện chủ nhà nhắc nhở. Tiền vệ người Pháp lập tức cởi áo, giơ tay xin lỗi, kèm nụ cười ẩn ý. Dù vậy, hình ảnh này đã lan truyền mạnh trên mạng xã hội, vì được truyền hình phát trực tiếp.
Phần lớn chỉ trích hướng về Ekitike. Trên các diễn đàn của Liverpool, tiền đạo 23 tuổi bị cho là thể hiện thái độ hời hợt trong một trận đấu mà đội bóng bị áp đảo toàn diện. Một người dùng viết rằng việc đổi áo khi thua 0-4 "nói lên tất cả về tâm lý của đội bóng", trong khi người khác gọi đây là hành động "khó chấp nhận".
Ekitike không để lại nhiều dấu ấn chuyên môn trong trận này. Hàng công Liverpool lép vế trước sức ép của Man City. Bước ngoặt đến khi trung vệ Virgil van Dijk phạm lỗi trong cấm địa, giúp Erling Haaland mở tỷ số trên chấm phạt đền. Trước khi hiệp một khép lại, chính Haaland đánh đầu nhân đôi cách biệt từ quả tạt của Antoine Semenyo. Sang hiệp hai, Semenyo ghi thêm một bàn, trước khi Haaland hoàn tất cú hat-trick, ấn định chiến thắng 4-0.
Nhiều CĐV Liverpool đã rời sân sớm, ngay sau bàn thua thứ tư. Sau trận, tiền vệ Dominic Szoboszlai còn tranh cãi với những khán giả đội khách còn nán lại.
Đây không phải lần đầu Ekitike bị nhắc đến vì vấn đề kỷ luật. Trước đó, anh từng nhận thẻ vàng thứ hai vì cởi áo ăn mừng trong một trận thuộc Cup Liên đoàn. Tình huống đó khiến tiền đạo người Pháp bị treo giò trận kế tiếp, nơi Liverpool thất bại. HLV Arne Slot khi ấy gọi hành động này là không cần thiết và ngốc nghếch, còn Ekitike thừa nhận đã để cảm xúc lấn át.
Cherki cũng không xa lạ với tranh cãi. Trước đợt tập trung đội tuyển gần nhất, anh từng gây chú ý khi tâng bóng biểu diễn kỹ thuật mang tính khiêu khích trong trận chung kết Cúp Liên đoàn gặp Arsenal. Có lúc nằm sân sau va chạm, tiền vệ 22 tuổi còn tạo dáng chụp ảnh để khiêu khích.
Đội tuyển Việt Nam chỉ còn 3 tháng để hướng tới mục tiêu quan trọng nhất năm 2026: bảo vệ ngai vàng tại AFF Cup 2026.
Khác với mọi năm, AFF Cup 2026 diễn ra từ ngày 24.7 đến 26.8, ngay sau khi World Cup hạ màn. Giải đấu tổ chức giữa năm, thay vì cuối năm như thường lệ, đặt thầy trò HLV Kim Sang-sik vào thế phải thay đổi nhịp sinh học và tập luyện nhằm duy trì điểm rơi phong độ, thể lực.
AFF Cup 2026 tranh tài ở khoảng nghỉ giữa hai mùa giải 2025 - 2026 và 2026 - 2027 của bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam. Mùa này sẽ hạ màn vào ngày 7.6, sau đó, các cầu thủ có khoảng 1 tháng nghỉ ngơi, rồi trở lại tập luyện nhằm hướng tới sân chơi lớn nhất bóng đá Đông Nam Á.
Thời gian thi đấu của AFF Cup năm nay mang đến cái lợi, là giải quốc nội không cần phải dừng lại để phục vụ đội tuyển quốc gia. Các cầu thủ cũng không cần vừa đá, vừa "ngóng" V-League. Tuy nhiên, giải đấu diễn ra ở khoảng nghỉ hai mùa, đồng nghĩa thể lực, cảm giác bóng và sự tập trung của cầu thủ là dấu hỏi. HLV Kim Sang-sik từng thừa nhận vấn đề này khi tiếp quản đội tuyển Việt Nam vào tháng 5.2024. 4 trận đầu tiên (2 chính thức, 2 giao hữu), đội thắng 1, thua 3. Phong độ yếu kém được HLV Kim lý giải là do thi đấu vào tháng 6 và tháng 9.2024, khi cầu thủ vừa kết thúc chặng "cày ải" mùa cũ, nên chưa kịp lấy lại cảm giác tối ưu.
Do đó, đội tuyển Việt Nam cần có kế hoạch để cầu thủ lấy lại sức nóng cơ bắp và cường độ thi đấu sau quãng nghỉ mùa giải. Việc tính toán điểm rơi phong độ, thể lực là cần thiết, trong bối cảnh lối chơi trực diện, cơ bắp mà ông Kim theo đuổi luôn đòi hỏi cầu thủ phải cháy với "nhiệt lượng" cao nhất.
HLV Kim Sang-sik từng biến đội bóng rệu rã trong 5 tháng đầu tiên (từ tháng 6 đến tháng 11.2024) với vỏn vẹn 1 chiến thắng sau 5 trận, trở thành quân đoàn bách chiến bách thắng tại AFF Cup 2024, nhờ bước chuyển mình quyết định mang tên chuyến tập huấn Hàn Quốc (diễn ra cuối tháng 11, đầu tháng 12 cùng năm).
Trong 10 ngày huấn luyện cường độ cao tại xứ sở kim chi, HLV Kim đã mang đến cho học trò thứ bóng đá "chuẩn Hàn": những bài thể lực, sức bền theo tiêu chuẩn K-League, cường độ buổi tập được đẩy lên cao độ, tính chất cạnh tranh quyết liệt. Ông Kim sẵn sàng loại bỏ cầu thủ không còn đáp ứng yêu cầu như Đỗ Hùng Dũng, Quế Ngọc Hải, chỉ tin dùng các học trò đủ khỏe, lì lợm và quyết tâm.
Chính đợt hội quân dài hạn hiếm hoi dưới thời HLV Kim Sang-sik đã giúp ông "lột xác" hoàn toàn tập thể bị trĩu nặng bởi sức ì. Từ sau trận thua Thái Lan hồi tháng 9.2024, đội tuyển Việt Nam đã không còn biết đến mùi thất bại.
Nhiều năm trước, đội tuyển Việt Nam từng theo đuổi chiến lược tập trung dài hạn, để HLV trưởng có thời gian rèn thể lực, truyền thụ triết lý và xây dựng sự gắn kết. Theo thời gian, các đợt tập trung dài hạn vơi dần, để nhường chỗ cho tập trung ngắn hạn theo đúng lịch FIFA Days.
Đơn cử, trong năm 2025, đội tuyển Việt Nam chỉ hội quân vào tháng 3, 6, 9, 10, 11, đá tổng cộng 6 trận, với thời gian tập trung mỗi đợt khoảng 10 ngày. Điều này giúp cầu thủ không phải "hy sinh" thời gian ở CLB để dồn sức cho đội tuyển.
Đồng thời, chất lượng huấn luyện ở V-League đã khác xưa rất xa. Nhờ những HLV giỏi như Alexandre Polking, Velizar Popov, Harry Kewell, cùng giáo án thể lực tốt tại CLB, các cầu thủ không còn rơi vào cảnh phải tập lại từ đầu khi bước lên tuyển. Ông Kim chỉ thuần túy đặt ra tiêu chí chung, còn cụ thể từng bước thế nào, phần nhiều được giao cho học trò tự do lựa chọn.
Dù vậy, bài học năm 2024 chỉ ra rằng những chuyến tập huấn dài hạn vẫn còn nguyên giá trị, miễn được dùng đúng lúc, đúng chỗ. Các đợt tập luyện dài, tập trung và liên tục giúp ông Kim nhìn ra bức tranh tổng thể về chất lượng cầu thủ, có thời gian đẩy thể lực, tốc độ và tăng cường cơ bắp học trò, nhằm hun đúc điểm rơi lý tưởng cho giải đấu ngắn ngày vốn đòi hỏi sự chuẩn bị rốt ráo như AFF Cup.
Khi mục tiêu quan trọng nhất sắp đến gần, đội tuyển Việt Nam cần "thần dược" của thầy Kim một lần nữa, để thênh thang trên hành trình bảo vệ vinh quang.
