Báo Washington Post ngày 15/4 dẫn lời Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Lầu Năm Góc đang xem xét các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran hoặc “các chiến dịch trên bộ” nếu thỏa thuận ngừng bắn bị phá vỡ.
Khi được hỏi về hiện diện quân sự ngày càng tăng của Mỹ trong khu vực, bà Leavitt nói rằng Tổng thống Donald Trump “vẫn để ngỏ tất cả các phương án trong trường hợp Iran không từ bỏ tham vọng hạt nhân và đạt được một thỏa thuận có thể chấp nhận được đối với Mỹ”.
Cùng ngày, Hội đồng An ninh Nga cảnh báo khả năng Mỹ và Israel đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công trên bộ vào Iran.
“Mỹ và Israel có thể sử dụng các cuộc đàm phán hòa bình để chuẩn bị cho một chiến dịch trên bộ chống lại Iran”, Hội đồng An ninh Nga cảnh báo.
Theo Hội đồng An ninh Nga, đánh giá trên được đưa ra dựa trên thực tế rằng “Lầu Năm Góc tiếp tục củng cố lực lượng Mỹ trong khu vực” ngay cả khi các cuộc đàm phán đang diễn ra.
Hội đồng An ninh Nga nhận định Iran “vẫn sở hữu một kho vũ khí đáng kể”, có thể được sử dụng để đối phó với các động thái gây hấn tiếp theo của Mỹ và Israel.
“Nếu các cuộc đàm phán không đạt được các mục tiêu dự định, các hành động giao tranh có thể leo thang với cường độ lớn hơn sau 2 tuần”, tuyên bố của Hội đồng An ninh Nga cho biết.
Vòng đàm phán đầu tiên giữa Washington và Tehran, diễn ra tại Pakistan vào cuối tuần qua, đã không đạt được bước đột phá nào.
Các quan chức Iran đổ lỗi cho sự thất bại của các cuộc đàm phán là do “những yêu cầu phi thực tế” của phía Mỹ, nhưng vẫn bày tỏ sẵn sàng tiếp tục tìm kiếm một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cuộc thảo luận tiếp theo có thể diễn ra tại cùng địa điểm “trong 2 ngày tới”.
Axios dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết Washington vẫn chưa đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran.
“Washington chưa chính thức đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn. Mỹ và Iran vẫn tiếp tục đàm phán để đạt được thỏa thuận”, quan chức Mỹ tiết lộ.
Tổng thống Trump cũng ra tín hiệu rằng ông không có ý định kéo dài thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần với Tehran, dự kiến hết hạn vào ngày 22/4.
Trước đó, truyền thông Mỹ đưa tin, các bên trung gian cho biết Mỹ và Iran sắp đạt được thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn. Theo các nguồn tin, Mỹ và Iran đã đồng ý về nguyên tắc với thỏa thuận.
Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei sau đó đã phủ nhận thông tin về thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn.
Iran cho biết họ đang tìm kiếm một giải pháp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột chứ không chỉ gia hạn thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.
Iran tuyên bố một thỏa thuận cuối cùng bao gồm việc đảm bảo rằng Mỹ và Israel sẽ không tái diễn các cuộc tấn công vào Iran trong tương lai, đồng thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt Iran và đảm bảo việc Iran làm giàu uranium cho mục đích hòa bình.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, người dẫn đầu phái đoàn Tehran tại các cuộc đàm phán ở Islamabad, cảnh báo Iran sẵn sàng cho một cuộc tấn công trên bộ của quân đội Mỹ và sẽ trút hỏa lực vào lực lượng này.
Tehran cũng cảnh báo sẽ trả đũa bằng cách phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng ở các quốc gia Vùng Vịnh nếu xảy ra một cuộc tấn công trên bộ.
Theo báo Times of Israel, phát biểu nhằm đáp trả những đe dọa từ Washington, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 5-4 khẳng định Trung Đông sẽ "bốc cháy" nếu Mỹ tiếp tục hành động theo định hướng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Trong thông điệp bằng tiếng Anh đăng tải trên mạng xã hội X, ông cáo buộc các bước đi "liều lĩnh" của Tổng thống Trump đang kéo nước Mỹ vào một "địa ngục sống" đối với từng gia đình, đồng thời cảnh báo toàn bộ khu vực sẽ phải hứng chịu hậu quả.
Phát biểu này được đưa ra ngay sau khi ông Trump tuyên bố Iran sẽ phải "sống trong địa ngục" nếu không mở lại eo biển Hormuz trước ngày 8-4, tuyến hàng hải chiến lược đang bị gián đoạn.
Ông Ghalibaf nhấn mạnh Washington "sẽ không đạt được gì thông qua các tội ác chiến tranh", trong bối cảnh Tổng thống Mỹ tiếp tục đe dọa tấn công các mục tiêu hạ tầng như nhà máy điện và cầu của Iran.
Bên cạnh đó, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng tuyên bố đang chuẩn bị cho một "trật tự mới tại vịnh Ba Tư" sau các cảnh báo từ Washington.
Trong tuyên bố trên mạng xã hội, lực lượng này nhấn mạnh eo biển Hormuz sẽ "không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây", đặc biệt đối với Mỹ và Israel.
IRGC cho biết lực lượng hải quân đang hoàn tất công tác chuẩn bị tác chiến cho "kế hoạch tuyên bố" của giới chức Iran, hàm ý sẵn sàng triển khai các phương án nhằm thiết lập lại cục diện khu vực.
Ngoài ra, cựu ngoại trưởng Iran Javad Zarif ngày 6-4 cũng chỉ trích tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo Tehran sẽ đáp trả trước các hành động gây hấn.
"Iran sẽ tự vệ, nhưng hãy ghi nhớ cảnh báo này vì lợi ích của chính ông: hành động gây hấn này bắt đầu bằng một tội ác chiến tranh - nhắm mục tiêu và sát hại 170 học sinh", ông viết trên mạng xã hội X, đề cập đến vụ Mỹ - Israel tấn công trường học ở thành phố Minab, Iran ngày 28-2.
Ông cũng lên án những phát ngôn gần đây của ông Trump, cho rằng Tổng thống Mỹ đã "công khai đe dọa thực hiện thêm các tội ác chiến tranh", nhấn mạnh rằng bất kỳ sự tiếp tay nào cũng có thể dẫn đến "trách nhiệm hình sự quốc tế".
"Sẽ không còn hoạt động làm giàu uranium nào nữa. Mỹ sẽ hợp tác cùng Iran để khai quật và loại bỏ tất cả bụi hạt nhân đã bị chôn vùi", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 8/4, ám chỉ tới các cơ sở hạt nhân Iran bị Mỹ không kích tháng 6/2025.
Trong bài đăng vài giờ sau khi thông báo ngừng bắn hai tuần với Tehran, ông Trump cũng cho biết Mỹ sẽ "hợp tác chặt chẽ với Iran, quốc gia mà chúng tôi xác định đang trải qua quá trình thay đổi chế độ hiệu quả".
Ông thêm rằng nhiều phần trong đề xuất 15 điểm mà Mỹ đưa ra trước đó với Iran "đã được chấp thuận". Mỹ sẽ thảo luận với Iran về việc dỡ thuế quan và lệnh trừng phạt.
Iran chưa bình luận về các thông tin trên.
Tổng thống Mỹ trong bài đăng khác sau đó cảnh báo Mỹ sẽ áp thuế 50% "ngay lập tức" lên hàng hóa của bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran. "Sẽ không có ngoại lệ hay miễn trừ nào", ông nói.
Ông Trump ngày 7/4 thông báo chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran. Ông thêm rằng lý do đưa ra quyết định này là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
Iran sau đó xác nhận thỏa thuận, thông báo nước này sẽ mở cửa eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn với Mỹ.
Vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, truyền hình nhà nước Iran đưa tin cơ sở lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công. Họ cho biết thêm Iran đã phóng tên lửa đáp trả vào Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Arab Saudi.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố "không tin tưởng" cam kết của Mỹ bất chấp lệnh ngừng bắn, cảnh báo "ngón tay đang đặt sẵn trên cò súng" và không ngần ngại đáp trả mạnh mẽ những hành động gây hấn.
Lực lượng Hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 22/4 thông báo đã bắt giữ hai tàu hàng MSC Francesca và Epaminodes trên eo biển Hormuz, trong đó chiếc MSC Francesca bị cáo buộc là thuộc về Israel. Hai con tàu sau đó bị áp giải vào lãnh hải Iran để kiểm tra hàng hóa và tài liệu.
IRGC cho biết tàu Francesca và Epaminodes "đã hoạt động mà không có giấy phép cần thiết" ở Hormuz và nhiều lần vi phạm các quy định của Iran đối với eo biển. Hai tàu còn bị cáo buộc có các hành động làm sai lệch hệ thống hỗ trợ điều hướng và đe dọa an ninh hàng hải nhằm bí mật vượt qua eo biển.
"Hành vi quấy rối trật tự và an toàn tại eo biển Hormuz là lằn ranh đỏ đối với Iran. Với ưu thế áp đảo về tình báo của lực lượng, những tàu này đã bị nhận diện và ngăn chặn, bảo vệ quyền của Iran đối với vùng biển", IRGC nói.
Lực lượng này cảnh báo sẽ tiếp tục giám sát chặt chẽ mọi hoạt động trong khu vực, sẵn sàng thực hiện những biện pháp kiên quyết và phù hợp với luật pháp Iran đối với những hành vi vi phạm.
Thông báo được IRGC đưa ra không lâu sau khi các tổ chức an ninh hàng hải ghi nhận nhiều sự cố tại khu vực. Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho biết ít nhất ba tàu container đã bị nhắm mục tiêu khi di chuyển qua eo biển Hormuz trong ngày 22/4.
Một tàu thông báo bị xuồng cao tốc của IRGC tiếp cận và nổ súng ở vị trí cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía đông bắc, khiến buồng lái bị hư hại nặng, song toàn bộ thủy thủ đoàn an toàn.
Một sự cố khác xảy ra cách bờ biển Iran khoảng 8 hải lý về phía tây, khi một tàu chở hàng bị bắn và buộc phải dừng lại trên biển, không ghi nhận thiệt hại hay thương vong.
UKMTO sau đó cho hay tàu container thứ hai bị xuồng vũ trang Iran bắn khi đang hoạt động cách bờ biển nước này khoảng 8 hải lý về phía tây. Con tàu mang cờ Panama không bị hư hại và các thành viên thủy thủ đoàn đều an toàn.
Theo các nguồn tin an ninh hàng hải, tàu container thứ ba treo cờ Liberia bị trúng đạn ở khu vực tương tự, khi đang di chuyển ra khỏi eo biển Hormuz. Con tàu không bị hư hại, đã dừng lại trên biển và thủy thủ đoàn đều an toàn.
IRGC ra tuyên bố nói rằng họ sẵn sàng đối phó với bất kỳ hành động gây hấn mới nào tại eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, buộc các tàu thương mại phải xin phép hoặc nộp phí để đi qua. Trong khi đó, hải quân Mỹ thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran.
Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở eo biển Hormuz. Căng thẳng tại tuyến hàng hải trọng yếu này vẫn ở mức cao dù Mỹ ngày 21/4 gia hạn lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho các nỗ lực đàm phán.
