Trong bài phát biểu nhậm chức trước Quốc hội ngày 7-4 vừa qua, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh Chính phủ xác định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, động lực chính, động lực mới để đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% trong giai đoạn 2026 – 2030.
Trao đổi với Tuổi Trẻ về vấn đề này, ông Võ Xuân Hoài – Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia, Bộ Tài chính – cho rằng Việt Nam có nhiều thế mạnh nổi bật để phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và ưu tiên của Chính phủ hoàn toàn có cơ sở để thực hiện.
* Thưa ông, ông đánh giá thế nào về tiềm năng phát triển các ngành công nghệ mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), sản xuất UAV trong thời gian tới?
– Đây là 3 ngành mà chúng ta đã dành sự quan tâm lớn để thúc đẩy phát triển.
Thủ tướng đã ban hành quyết định 1131 xác định rõ danh mục các ngành công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, bao gồm 11 nhóm công nghệ, sản phẩm chiến lược như AI; công nghệ điện toán đám mây, lượng tử, dữ liệu lớn; công nghệ blockchain; công nghệ mạng di động thế hệ sau 5G, 6G; công nghệ robot và tự động hóa; công nghệ chip bán dẫn; công nghệ y – sinh học tiên tiến; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghệ đất hiếm; an ninh mạng; và công nghệ hàng không vũ trụ.
Trong đó, ngành công nghệ chip bán dẫn hiện nay cả nước có khoảng 50 công ty thiết kế, 15 công ty hoạt động trong lĩnh vực đóng gói, kiểm thử, sản xuất vật liệu bán dẫn. Các doanh nghiệp trong nước có thế mạnh rất lớn về thiết kế chip bán dẫn, còn sản xuất chip bán dẫn hiện có Viettel đã khởi công xây dựng nhà máy đúc chip.
Các doanh nghiệp trong nước hoàn toàn có thể tham gia sâu vào khâu thiết kế của chuỗi sản xuất cung ứng chip toàn cầu. Đặc biệt là các dòng chip chuyên dụng về AI, Iot (Internet vạn vật). Điều này cho thấy sự tăng trưởng nhanh của ngành này trong thời gian qua.
Với lĩnh vực phát triển AI, Việt Nam có cộng đồng kỹ sư về công nghệ thông tin khá tốt, sản xuất ra các sản phẩm có chất lượng, chi phí cạnh tranh toàn cầu. Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư, Thủ tướng, sự vào cuộc của các bộ, ngành, doanh nghiệp, chúng ta đang cùng nhau xây dựng hệ thống dữ liệu để phát triển AI.
Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia cũng đang phối hợp với các tập đoàn NVIDIA, Beta và các trường đại học, viện nghiên cứu để xây dựng bộ dữ liệu tiếng Việt mở, giúp mọi người có thể sử dụng được để phát triển AI.
Cũng trong lĩnh vực này, nhiều doanh nghiệp FDI lớn và một số doanh nghiệp trong nước đang tham gia phát triển hạ tầng công nghệ, hạ tầng tính toán phục vụ phát triển AI. Trên thực tế việc ứng dụng AI trong các lĩnh vực tài chính, y tế, giải quyết dịch vụ công ở nước ta thời gian qua khá phổ biến.
Còn trong sản xuất UAV, Việt Nam là quốc gia có thế mạnh lớn về nông nghiệp, thời gian qua nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh việc ứng dụng UAV trong sản xuất nông nghiệp thông minh. Một số doanh nghiệp cũng bắt đầu sử dụng UAV trong hoạt động giao vận, logistics, giám sát rừng…
* Đóng góp của các ngành công nghệ chiến lược, công nghệ mới với tăng trưởng GDP trong thời gian tới sẽ thế nào, thưa ông?
– Chính phủ đặt mục tiêu giai đoạn 2024 – 2030 doanh thu ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đạt 25 tỉ USD/năm, giai đoạn 2030 – 2040 đạt 50 tỉ USD/năm, giai đoạn 2040 – 2050 đạt trên 100 tỉ USD/năm. Tuy nhiên, tốc độ phát triển của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu rất nhanh, doanh thu toàn ngành bán dẫn toàn cầu năm 2025 đạt khoảng 791 tỉ USD, tăng 25% so với năm 2024, vượt xa dự báo ban đầu.
Điều đáng lưu ý là phát triển công nghiệp bán dẫn trong nước là phát triển công nghệ lõi, tác động trực tiếp tới phát triển của các ngành công nghiệp điện tử, sản xuất ô tô, phát triển AI… nên sẽ có tác động rất lớn tới phát triển kinh tế đất nước.
Tương tự, việc phát triển AI sẽ đem lại thay đổi lớn trong sản xuất, cải thiện năng suất lao động thông qua việc giảm sử dụng lao động, tiết kiệm chi phí sản xuất. Còn phát triển UAV sẽ vừa phục vụ phát triển kinh tế, xuất khẩu thu về ngoại tệ, vừa góp phần bảo đảm quốc phòng an ninh.
Doanh thu từ ngành sản xuất UAV là rất lớn, NIC vừa thăm một doanh nghiệp người Việt chuyên sản xuất thiết bị phát hiện UAV, doanh thu đạt hàng năm nay của doanh nghiệp tại Mỹ lên tới 1 tỉ USD.
* Phát triển các ngành công nghệ mới, có hàm lượng công nghệ cao thường gắn với các doanh nghiệp khởi nghiệp, chúng ta cần làm gì để hỗ trợ lực lượng này?
– Tôi cho rằng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hỗ trợ khởi nghiệp sẽ là nhiệm vụ quan trọng của Chính phủ nhiệm kỳ mới. Để hiện thực hóa điều này cần có sự đột phá về thể chế hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp vươn lên.
Hiện chúng ta đã có nghị quyết 57, Chính phủ cũng ban hành nghị quyết 86 là những định hướng rất tốt. Tuy nhiên, điều này cần được cụ thể bằng những cơ chế đột phá.
Chủ trương, định hướng của chúng ta rất cạnh tranh so với các quốc gia trong khu vực nhưng chúng ta thiếu những chính sách cụ thể nên vẫn còn những vướng mắc, dẫn tới chưa có được nhiều sản phẩm khởi nghiệp.
Cần tạo lập những cơ chế, chính sách cụ thể theo hướng giúp nhà khoa học dám bước ra khỏi vùng an toàn để tham gia vào câu chuyện đổi mới sáng tạo sản phẩm, lập ra các doanh nghiệp khởi nghiệp. Không gian thể chế với khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phải là không gian mở.
Ví dụ tại Mỹ có những bang chuyên biệt như Nevada, California có cơ chế mở, chấp nhận cho doanh nghiệp được tự sáng tạo sản phẩm, miễn là không vi phạm pháp luật chung, sau 5 – 10 năm họ mới đưa ra các hành lang pháp lý để kiểm soát.
Chẳng hạn trong lĩnh vực phát triển AI, chúng ta có rất nhiều người trẻ tài năng nhưng họ chuyển ra nước ngoài lập doanh nghiệp khởi nghiệp vì sang đó họ thuận lợi hơn trong việc gọi vốn, cơ chế chính sách ở nước ngoài cũng không quá ràng buộc nên họ phát triển được sản phẩm. Trong khi, phát triển AI được ứng dụng toàn cầu nên doanh nghiệp ở đâu cũng làm được.
Vì thế, để giữ chân người trẻ, hỗ trợ họ khởi nghiệp trong nước, chúng ta cần có chính sách hỗ trợ họ kêu gọi vốn, đồng thời lựa chọn các lĩnh vực trọng yếu để ưu tiên phát triển. Theo đó, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cần được ưu tiên giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân để hỗ trợ họ trong giai đoạn đầu khởi nghiệp.
Ngoài ra, cần xây dựng hành lang pháp lý riêng để hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo hướng tối giản các thủ tục pháp lý. Xây dựng chương trình quốc gia để thúc đẩy phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.
Các cơ quan, đơn vị thuộc chính quyền Hà Nội sẽ sử dụng hệ thống AI dùng chung của Thành phố sau khi hoàn thành, tính từ ngày 1/10. Đây là mục tiêu thuộc trụ cột chính quyền số, trong khung chuyển đổi số Hà Nội gồm ba trụ cột: chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Ngoài mục tiêu tăng tỷ lệ ứng dụng AI, Hà Nội sẽ giảm ít nhất 50% văn bản lấy ý kiến giữa các cơ quan nhà nước từ nay đến hết năm 2026. 100% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường điện tử, trừ nội dung thuộc phạm vi bí mật nhà nước.
Tỷ lệ họp trực tuyến cũng được đặt mục tiêu chiếm 60% tổng số hội nghị, cuộc họp. Các cổng, trang thông tin điện tử của cơ quan nhà nước phải công khai, minh bạch, thống nhất và có kênh tương tác với người dân, doanh nghiệp.
Trong giải quyết thủ tục hành chính, Hà Nội phấn đấu tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt tối thiểu 95%. Tỷ lệ hồ sơ được xử lý đúng hạn hoặc trước hạn đạt ít nhất 98%, trong khi tỷ lệ hồ sơ bị từ chối hoặc yêu cầu bổ sung ở mức dưới 5%.
Ở trụ cột kinh tế số, Hà Nội đặt mục tiêu đến hết năm 2026, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt tối thiểu 22%. Tỷ trọng kinh tế số trong từng ngành, lĩnh vực đạt ít nhất 15%. Tỷ trọng thương mại điện tử trong tổng mức bán lẻ đạt trên 17% và duy trì vị trí dẫn đầu cả nước về Chỉ số Thương mại điện tử (EBI). Tỷ trọng kinh tế dữ liệu chiếm tối thiểu 5% trong kinh tế số.
Về xã hội số, chính quyền Hà Nội cũng đề ra nhiều mục tiêu cụ thể. Tỷ lệ công dân được định danh điện tử đạt tối thiểu 95%, trong đó mức độ 2 đạt 90%. Tỷ lệ tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có tài khoản định danh điện tử đạt tối thiểu 90%.
Thành phố hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ dân số trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh lên 95%. Trên 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán tại ngân hàng. Tối thiểu 60% người trưởng thành có chữ ký số hoặc chữ ký điện tử cá nhân.
Về mức độ sử dụng dịch vụ số, Hà Nội muốn 80% hồ sơ trực tuyến trên tổng số hồ sơ tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính. Tỷ lệ cấp kết quả điện tử đạt 100%. Tối thiểu 90% giao dịch dịch vụ công và tiện ích công được thực hiện không dùng tiền mặt. Tỷ lệ dân số trưởng thành sử dụng dịch vụ tư vấn sức khỏe trực tuyến hoặc khám chữa bệnh từ xa đạt tối thiểu 45%.
Để đạt được các mục tiêu trên, Hà Nội sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó có việc ban hành khung kiến trúc số và kiến trúc dữ liệu theo nguyên tắc API-first, dữ liệu dùng chung, nền tảng dùng chung và bảo mật theo thiết kế. Hà Nội cũng sẽ rà soát, cập nhật các danh mục dữ liệu, gồm dữ liệu mở và dữ liệu dùng chung. Thành phố dự kiến công bố Bộ quy tắc AI và xây dựng Trung tâm Dashboard điều hành, đặt tại Trung tâm Dữ liệu của Hà Nội.
Theo báo cáo mới nhất từ Counterpoint Research Hàn Quốc, giá linh kiện trong ngành công nghệ đang tăng mạnh, đặc biệt là giá RAM và bộ nhớ flash NAND. Tính đến quý 1/2026, giá DRAM đã tăng hơn 50% so với quý trước, trong khi giá bộ nhớ flash NAND tăng hơn 90%. Sự thiếu hụt này dẫn đến sự gia tăng đáng kể về chi phí linh kiện (BoM) của thiết bị, ảnh hưởng nặng nề đến các nhà sản xuất thiết bị giá rẻ như smartphone.
Cụ thể, các thiết bị tầm thấp với ít nhất 6 GB RAM LPDDR4X và 128 GB bộ nhớ eMMC đã chứng kiến chi phí linh kiện tăng 25%, trong đó chi phí bộ nhớ chiếm gần 43% tổng BoM và khiến RAM trở thành thành phần đắt nhất.
Báo cáo cho thấy các thiết bị tầm trung, có giá từ 400 đến 600 USD, cũng không thoát khỏi tình trạng này với mức tăng giá 20% cho DRAM và 16% cho các mô-đun NAND Flash. Mặc dù các điện thoại cao cấp cũng tăng giá, tuy nhiên các sản phẩm giá rẻ và tầm trung đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Một nhà phân tích từ X cảnh báo rằng smartphone giá rẻ có thể sẽ dần biến mất khỏi thị trường, đặc biệt các nhà sản xuất Trung Quốc và sản phẩm dùng chip MediaTek. Nếu tình hình tiếp tục, nhiều mẫu smartphone giá rẻ có thể sẽ tăng giá hoặc bị rút khỏi thị trường hoàn toàn.
Trong khi đó, báo cáo từ IDC cũng cho thấy bức tranh ảm đạm cho thị trường smartphone Android giá rẻ khi dự đoán thị trường smartphone toàn cầu sẽ thu hẹp gần 12,9% vào năm 2026 do tình trạng thiếu hụt chip nhớ. Sự gia tăng giá cả và tình trạng thiếu hụt linh kiện đang gây ra cú sốc cho toàn ngành công nghệ, ảnh hưởng đến cả các sản phẩm khác như Smart TV.
Mặc dù các nhà sản xuất có thể tăng giá để bù đắp chi phí, nhưng có thể khiến họ mất đi lượng khách hàng hiện tại, đặc biệt là trong phân khúc giá rẻ. Doanh số smartphone tầm trung đến cao cấp cũng có khả năng giảm, với ước tính lượng smartphone xuất xưởng giảm xuống còn 1,1 tỉ chiếc vào năm 2026.
Bloomberg cho biết các công ty đang tìm cách giải quyết vấn đề này bằng cách kiềm chế thông số kỹ thuật, loại bỏ các mẫu máy giá rẻ không sinh lời và khuyến khích người dùng chuyển sang các thiết bị cao cấp hơn.
Theo SamMobile, người hâm mộ Samsung bất ngờ khi phát hiện một tính năng 'độc lạ' xuất hiện trong bản cập nhật ứng dụng Expert RAW phiên bản 5.0.08.2. Đó chính là Ocean Mode (chế độ đại dương), một công nghệ chụp ảnh vốn được Samsung thiết kế riêng để phục vụ dự án phục hồi rạn san hô toàn cầu.
Chụp ảnh dưới nước luôn là thử thách lớn ngay cả với những mẫu flagship hàng đầu do hiện tượng khúc xạ ánh sáng và sai lệch màu sắc (thường bị ám xanh nặng). Ocean Mode ra đời để giải quyết triệt để vấn đề này.
Thông qua các thuật toán xử lý hình ảnh phức tạp, tính năng này tự động hiệu chỉnh độ biến dạng của ống kính và khôi phục màu sắc trung thực của các sinh vật biển. Trước đây, các thợ lặn chuyên nghiệp đã dùng chính công nghệ này trên Galaxy S24 Ultra để lập bản đồ đáy biển và giám sát san hô với độ chính xác cao.
Hiện tại, Ocean Mode đã xuất hiện trên Galaxy S25 Ultra thông qua bản firmware One UI 8.5 Beta. Tuy nhiên, tin vui còn dành cho cả người dùng Galaxy S24 Ultra. Vì vốn dĩ tính năng này được phát triển trên phần cứng của S24 Ultra từ 2 năm trước, nên việc Samsung sớm tung ra bản cập nhật chính thức cho mẫu flagship của năm 2024 này chỉ còn là vấn đề thời gian.
Dù Ocean Mode mang lại những bức ảnh 'sống ảo' tuyệt đẹp dưới lòng đại dương, người dùng cần đặc biệt lưu ý rằng đây là tính năng phần mềm, không phải là nâng cấp phần cứng.
Samsung nhấn mạnh Ocean Mode không hề làm tăng khả năng chống nước của điện thoại. Các tiêu chuẩn IP hiện nay chủ yếu dành cho môi trường nước ngọt. Nước muối và Clo tại các hồ bơi vẫn là 'kẻ thù' số một có thể ăn mòn ron cao su, gây hư hỏng thiết bị. Để an toàn tuyệt đối khi lặn biển như các nhà khoa học, người dùng được khuyến cáo nên sử dụng thêm các bộ vỏ bảo vệ chuyên dụng (watertight case) thay vì chỉ tin vào chuẩn IP của máy.
