Hồ Salton Sea được đánh giá sở hữu một trong những trữ lượng lithium lớn nhất thế giới, đủ đáp ứng nhu cầu của Mỹ trong nhiều thập kỷ. Năm 2022, Thống đốc California Gavin Newsom từng ví khu vực này như “Arab Saudi về lithium”, nhằm nhấn mạnh nguồn tài nguyên dồi dào tương tự trữ lượng dầu mỏ của quốc gia Trung Đông.
Lithium là nguyên liệu quan trọng để sản xuất pin cho điện thoại thông minh, xe điện, hệ thống lưu trữ điện và AI. Vì vậy, nguồn tài nguyên này được ví như “cơn sốt vàng hiện đại”, với tiềm năng mang lại việc làm, nguồn thu thuế và thúc đẩy phục hồi kinh tế cho hạt Imperial, một trong những khu vực nghèo nhất nước Mỹ.
Hiện có ba công ty đang tìm cách khai thác lithium tại hồ Salton Sea, dù chưa dự án nào bước vào giai đoạn sản xuất thương mại.
Theo báo cáo của tổ chức phi lợi nhuận RAND Corporation, nếu các dự án được triển khai, ngành lithium có thể trở thành động lực tạo việc làm lớn nhất tại Imperial trong nhiều thập kỷ. Báo cáo ước tính các dự án lithium sẽ mang lại khoảng 1.000 việc làm xây dựng và 700 việc làm vận hành lâu dài. Ngoài ra, mỗi việc làm dài hạn còn có thể kéo theo hai việc làm khác trong các lĩnh vực như bán lẻ, nhà ở và dịch vụ.
Chính quyền địa phương cũng đang xây dựng kế hoạch quản lý ngành lithium. Ông Rod Colwell, CEO của công ty Controlled Thermal Resources, cho biết doanh nghiệp dự kiến bắt đầu khai thác lithium ở quy mô thương mại vào năm 2028, đồng thời bác bỏ lo ngại rằng dự án sẽ tiêu tốn nhiều tài nguyên hơn dự kiến.
Ông cho rằng mọi quy trình pháp lý đã được tuân thủ đầy đủ, nhấn mạnh Imperial đang cần một cú hích phát triển.
Những người ủng hộ dự án cho rằng địa phương sẽ được hưởng lợi trực tiếp từ việc khai thác kho lithium này. Theo luật bang California năm 2022, lithium khai thác bị đánh thuế 400-800 USD mỗi tấn tùy sản lượng, trong đó 80% nguồn thu dành cho các cộng đồng ở hạt Imperial và 20% cho bang để phục hồi môi trường Salton Sea.
Ông Ryan Kelley, ủy viên giám sát hạt Imperial, cho biết địa phương rất cần nguồn thu này để sửa chữa cầu cống, hệ thống nước thải và các hạ tầng thiết yếu.
Các quan chức hy vọng kế hoạch tái định vị Imperial thành “thung lũng Lithium” trong thế kỷ 21 sẽ mở ra cơ hội phát triển mới. Tuy nhiên, nhiều cư dân lo ngại cộng đồng địa phương có thể phải gánh chịu rủi ro môi trường, trong khi lợi ích kinh tế lại chảy về những nơi khác.
“Chúng tôi cần tiền, nên xét về mặt kinh tế, đây là ý tưởng tốt”, ông Jordon Salyards, một cư dân địa phương, nói. “Nhưng cái giá của ô nhiễm và những hệ lụy khác không nên đổ lên cộng đồng”.
Các công ty dự kiến áp dụng công nghệ chiết tách lithium trực tiếp để thu lithium từ lòng hồ Salton Sea. Theo phương pháp này, nước muối giàu lithium được bơm từ các tầng chứa nước sâu lên bề mặt, sau đó tách lấy kim loại.
Cách làm này được quảng bá là ít gây tổn hại môi trường hơn so với khai thác đá cứng truyền thống. Tuy nhiên, công nghệ này chưa được chứng minh ở quy mô công nghiệp, và một số nghiên cứu cho thấy nó có thể cần gấp đôi lượng nước ngọt so với các mỏ truyền thống, theo các nhóm phản đối.
Hai tổ chức môi trường là Comité Cívico del Valle và Earthworks đã đệ đơn kiện nhằm phản đối cấp phép cho các dự án. Họ lập luận rủi ro môi trường có thể lớn hơn lợi ích kinh tế từ việc khai thác lithium.
Theo các nhóm này, hồ Salton Sea đang thu hẹp nhanh chóng, trong khi việc khai thác lithium đòi hỏi lượng nước ngọt lớn, làm dấy lên lo ngại nguồn nước vốn đã khan hiếm của khu vực sẽ bị cạn kiệt.
Hồ Salton Sea từ lâu đã là một “vùng thảm họa” về môi trường. Trong hàng thập kỷ, hồ Salton Sea đóng vai trò là “bể chứa” nước thải nông nghiệp từ các cánh đồng xung quanh. Nông dân dùng rất nhiều thuốc trừ sâu và phân hóa học, khiến thuốc trừ sâu lắng xuống và tích tụ đậm đặc trong lớp bùn ở đáy hồ. Khi mặt hồ co lại, những vùng trước đây nằm sâu dưới nước giờ bị lộ ra, trở thành những bãi bùn khô. Dưới nắng nóng, lớp bùn chứa hóa chất này vỡ ra thành bụi.
Các nhóm trích dẫn số liệu từ Cơ quan Đánh giá Nguy cơ Sức khỏe Môi trường California, cảnh báo các cộng đồng sống gần hồ như Calipatria nằm trong nhóm 1% khu vực có tỷ lệ hen suyễn cao nhất và 8% khu vực có tỷ lệ bệnh tim mạch cao nhất bang.
Ông Luis Olmedo, giám đốc điều hành Comité Cívico del Valle, cho rằng dự án cần được điều chỉnh để đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ cộng đồng và môi trường.
Aaron Cantú, phóng viên chuyên đưa tin về các vấn đề năng lượng và ngành công nghiệp nhiên liệu hóa thạch ở California, lưu ý hạt Imperial không xa lạ với những kế hoạch phát triển đầy hứa hẹn nhưng cuối cùng mang lại ít lợi ích cho người dân địa phương.
Nhiều cư dân cho biết họ không phản đối việc phát triển ngành lithium, nhưng mong muốn quá trình triển khai diễn ra thận trọng và minh bạch. “Chúng tôi chỉ muốn nó được thực hiện đúng cách,” ông Jared Naimark, quản lý cấp cao về khai khoáng khu vực phía tây của tổ chức Earthworks, nói.
Nhà Trắng không tiết lộ chi tiết cuộc gặp nêu trên. Trong khi đó, viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump chỉ trích NATO "đã không có mặt khi chúng tôi cần, và họ cũng sẽ không có mặt nếu chúng tôi cần họ lần nữa". Đáp lại, Tổng thư ký NATO cho rằng phần lớn châu Âu ủng hộ chiến dịch tại Trung Đông của Tổng thống Mỹ, dù một số nước đã không thực hiện đúng cam kết. Ông Trump thời gian qua liên tục chỉ trích các đồng minh NATO khi các nước từ chối tham gia chiến dịch cùng Mỹ và Israel đối phó Iran. Chủ nhân Nhà Trắng cũng dọa sẽ rút khỏi liên minh quân sự lâu đời này.
Trong một diễn biến liên quan, tờ The Wall Street Journal tiết lộ chính quyền Tổng thống Trump nhiều khả năng sẽ không rút hoàn toàn khỏi NATO, nhưng sẽ xem xét một số biện pháp "trừng phạt" với những thành viên không hỗ trợ trong cuộc xung đột với Iran. Theo các nguồn thạo tin, Nhà Trắng đang cân nhắc rút bớt quân đội khỏi các quốc gia thành viên NATO, thậm chí có thể xem xét đóng cửa một căn cứ Mỹ tại châu Âu. Chính quyền ông Trump chưa phản hồi thông tin này.
Giới quan sát cho rằng quan hệ Mỹ - NATO đang diễn biến phức tạp sau những động thái gây sức ép từ Tổng thống Trump. Reuters dẫn lời bà Oana Lungescu, cựu phát ngôn viên NATO, nhận định "đây là thời điểm nguy hiểm đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương".
"Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc tạm ngừng các cuộc tấn công chống lại Iran trong hai tuần với điều kiện Iran ngay lập tức mở cửa eo biển Hormuz và ngừng tất cả cuộc tấn công vào Mỹ, Israel cũng như các quốc gia trong khu vực", văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu ra tuyên bố ngày 8/4, vài tiếng sau thông báo của ông chủ Nhà Trắng.
Israel cho biết nước này ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm đảm bảo rằng Iran "không còn gây ra mối đe dọa hạt nhân, tên lửa" đối với Mỹ, Israel, các nước láng giềng Arab cũng như thế giới.
"Mỹ đã nói với Israel rằng họ cam kết đạt được những mục tiêu này trong các cuộc đàm phán sắp tới", tuyên bố cho biết thêm.
Tuy nhiên, Israel nói rằng thỏa thuận ngừng bắn hai tuần không bao gồm Lebanon, nơi họ giao tranh với nhóm Hezbollah do Tehran hậu thuẫn.
Tuyên bố này trái ngược với thông báo trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người đóng vai trò trung gian hòa giải trong cuộc xung đột. Ông Sharif nói rằng Mỹ và các đồng minh đã đồng ý ngừng bắn "ở khắp mọi nơi, trong đó có cả Lebanon". Hezbollah và chính quyền Lebanon chưa đưa ra phản ứng.
Israel và Hezbollah từng đạt được lệnh ngừng bắn năm 2024, nhưng sau khi Israel hạ sát Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei hôm 28/2, Hezbollah phóng tên lửa về phía Israel để trả thù, còn Israel đáp trả bằng cách đưa quân sâu hơn vào Lebanon.
Cuộc xung đột đã khiến hơn 1.500 người ở Lebanon thiệt mạng và hơn một triệu người tại nước này phải di tản.
Mỹ và Iran đã đồng ý ngừng bắn trong hai tuần, trong đó Tehran sẽ cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong thời gian này "với sự điều phối từ lực lượng vũ trang".
Theo Tổng thống Mỹ, lý do ông đưa ra quyết định như vậy là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
Tuy nhiên, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết điều này không đồng nghĩa với việc "chiến sự đã chấm dứt", thêm rằng Iran vẫn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Tehran cũng cảnh báo chỉ cần đối phương "mắc sai lầm dù là nhỏ nhất, họ sẽ phải đối mặt với toàn bộ sức mạnh đáp trả của chúng tôi".
Hãng Reuters ngày 21.4 đưa tin Không quân Mỹ quyết định gia hạn thời gian sử dụng máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II, mẫu máy bay yểm trợ tấn công mặt đất đã được sử dụng nhiều thập niên và đóng vai trò quan trọng trong cuộc xung đột với Iran.
"Chúng tôi sẽ gia hạn máy bay A-10 Thunderbolt II đến năm 2030", Bộ trưởng Không quân Troy Menink viết trên mạng xã hội và cho biết thêm rằng động thái này giúp "duy trì năng lực chiến đấu trong lúc cơ sở công nghiệp quốc phòng làm việc để gia tăng sản xuất máy bay chiến đấu".
Đây là quyết định mới nhất liên quan cuộc tranh cãi kéo dài về số phận của mẫu máy bay chiến đấu cất cánh lần đầu vào năm 1976 và được Lầu Năm Góc lên kế hoạch loại biên trong hơn hai thập niên.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cường kích A-10 Thunderbolt II được sử dụng trong cuộc xung đột với Iran. Khẩu pháo uy lực ở đầu mũi máy bay này được sử dụng chống lại các tàu của Iran ở eo biển Hormuz.
Một số nhân vật trong Không quân Mỹ từ lâu cho rằng máy bay A-10, đã quá cũ, chậm chạp và bảo dưỡng quá tốn kém, trong khi việc loại biên sẽ giúp giải phóng nguồn tiền cho những ưu tiên hiện đại hóa như phát triển các vũ khí bội siêu thanh.
Trong khi đó, một số người cảnh báo rằng việc cắt giảm những máy bay này mà không có ứng viên thay thế phù hợp sẽ khiến các binh sĩ mặt đất mất đi sự hỗ trợ trên không.
Nhưng máy bay A-10 Thunderbolt II đã chứng tỏ gần như không thể bị loại biên, phần lớn là nhờ sức ảnh hưởng chính trị bền bỉ của nó. Phần lớn phi đội máy bay này đóng tại căn cứ không quân Davis-Monthan ở thành phố Tucson (bang Arizona), góp phần vào nền kinh tế địa phương.
Không quân là một trong những nhà tuyển dụng hàng đầu trong khu vực. Arizona là một bang chiến địa ngày càng có ảnh hưởng lớn trong việc quyết định các cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.
