Nhiều nghiên cứu chỉ ra trung bình phụ nữ ngủ nhiều hơn nam giới khoảng 11 phút mỗi đêm. Tuy nhiên, sự khác biệt này không đáng kể nếu xét về chất lượng giấc ngủ hay cảm giác khi thức dậy.
Nghiên cứu do Oxford Academic công bố tháng 5/2025 cho thấy phụ nữ có mức độ buồn ngủ, mệt mỏi, lo lắng và căng thẳng cao hơn nam giới, dù thời gian và chất lượng giấc ngủ tương đương.
Dưới đây là ba lý do khiến giấc ngủ của phụ nữ kém chất lượng hơn.
Lệch múi giờ xã hội
Đồng hồ sinh học (chu kỳ 24 giờ điều chỉnh huyết áp và nhịp thức – ngủ) ở phụ nữ thường ngắn hơn do ảnh hưởng của hormone và nhiệt độ cơ thể. Chuyên gia Rebecca Robbins từ Trường Y Harvard cho biết phụ nữ có xu hướng muốn đi ngủ và thức dậy sớm hơn nam giới.
Khi các nghĩa vụ như công việc hay chăm sóc gia đình buộc họ thức khuya hoặc dậy muộn trái nhịp tự nhiên, hiện tượng “lệch múi giờ xã hội” sẽ xảy ra, dẫn đến mệt mỏi mãn tính.
Nguy cơ mắc bệnh lý giấc ngủ cao hơn
Số liệu thống kê cho thấy phụ nữ có nguy cơ mắc chứng mất ngủ cao hơn nam giới 40-60%. Tỷ lệ khó đi vào giấc ngủ ở nữ là 17%, trong khi ở nam giới là 12%. Có gần 21% phụ nữ gặp khó khăn trong việc duy trì giấc ngủ liên tục.
Nguyên nhân đến từ áp lực chăm sóc gia đình, lo âu, trầm cảm hoặc hội chứng chân không yên.
Bác sĩ Andrea Matsumura, chuyên gia giấc ngủ và sức khỏe phụ nữ trung niên Mỹ, cho biết những khác biệt này trở nên rõ rệt hơn trong các giai đoạn biến động nội tiết tố. Mang thai và hậu sản là thời kỳ rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng nhất. Ngoài ra, sự sụt giảm nội tiết tố giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh cũng gây bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, làm suy giảm chất lượng nghỉ ngơi.
Khó phục hồi sau khi thiếu ngủ
Chuyên gia Natalie Solomon (Đại học Stanford) nói phụ nữ chịu tác động của việc thiếu ngủ mạnh mẽ hơn nam giới. Phân tích sóng não (EEG) cho thấy khi ngủ bù, cơ thể phụ nữ đòi hỏi cường độ giấc ngủ sâu hơn để phục hồi. Việc không đáp ứng đủ độ sâu này khiến họ dễ kiệt sức.
Cách cải thiện chất lượng giấc ngủ
Theo các chuyên gia, để đánh giá việc ngủ đủ giấc, mỗi người nên chú ý đến cảm giác vào buổi chiều. Nếu vẫn thấy tỉnh táo khi nhiệt độ cơ thể giảm nhẹ vào tầm xế chiều, đó là tín hiệu tốt. Nếu không, có thể áp dụng các phương pháp sau:
Điều chỉnh giờ ngủ từ từ: Dịch chuyển giờ ngủ sớm hơn khoảng 15 phút mỗi đêm thay vì thay đổi đột ngột vài tiếng đồng hồ.
Hạn chế caffeine và rượu: Rượu có thể giúp thiếp đi nhanh nhưng gây hiệu ứng ngược, khiến cơ thể thức giấc sớm và khó ngủ lại.
Tạo thói quen thư giãn: Dành 30-60 phút trước khi ngủ để tắm nước ấm, đọc sách hoặc nghe nhạc; tránh xa thiết bị điện tử.
Tối ưu không gian: Giữ phòng ngủ mát mẻ, tối và yên tĩnh.
Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài vài tháng hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống, việc thăm khám y tế là cần thiết. “Rối loạn giấc ngủ mãn tính là một bệnh lý có thể điều trị hiệu quả chứ không phải là điều đương nhiên phải chịu đựng”, chuyên gia Wendy Troxel nói.
Bệnh nhân thường ngủ sâu ngay khi đang đi bộ hoặc làm việc, sau đó tỉnh dậy trong tình trạng mất ký ức, ảo giác và suy nhược. Cơn buồn ngủ kéo dài từ một ngày đến gần một tuần, khiến người bệnh lảo đảo, khó nói và mất phương hướng. Hiện tượng này xuất hiện ở mọi lứa tuổi và cả động vật. Cư dân địa phương cho biết các cơn buồn ngủ thường xuất hiện theo đợt, phổ biến lúc tuyết tan và thay đổi theo hướng gió.
Bà Lyubov Bilkova, một người từng trải qua 8 cơn buồn ngủ, kể với đài truyền hình Vesti (Nga): "Người bệnh lờ đờ như say xỉn, có thể ngủ thiếp ngay lúc đang trò chuyện".
Căn bệnh không trôi qua vô hại sau khi người dân tỉnh dậy. Các báo cáo y khoa ghi nhận nhiều trẻ em tại Kalachi mắc chứng bệnh não nhiễm độc. Ở người trưởng thành, tỷ lệ đột quỵ và thiếu máu não cục bộ tăng cao. Đặc biệt, nghiên cứu tâm lý chỉ ra hơn 90% nạn nhân có sự thay đổi về hành vi, thường xuyên cáu gắt và hung hăng do hệ thần kinh trung ương bị tổn thương bởi hóa chất.
Khi đó, các chuyên gia y tế loại trừ khả năng mắc chứng ngủ châu Phi do virus hay vi khuẩn. Các giả thuyết tập trung vào tàn dư ngành công nghiệp hạt nhân thời Liên Xô, do làng Kalachi nằm cạnh Krasnogorsk - thị trấn từng khai thác quặng uranium. Dù mỏ đóng cửa từ cuối thập niên 1980, cư dân cho rằng khu mỏ bỏ hoang gây hậu quả sức khỏe.
Ông Artem Grigoriev, Trưởng bộ phận nghiên cứu Viện An toàn Bức xạ thuộc Trung tâm Hạt nhân Quốc gia Kazakhstan, cho biết: "Nồng độ radon - một loại khí phóng xạ không màu, không mùi, được hình thành do sự phân hủy urani trong đất, nước và đá - tại đây cao gấp 4-5 lần bình thường, có thể xuất phát từ các mỏ quặng uranium lân cận".
Năm 2015, đại diện chính phủ Kazakhstan công bố sự tích tụ khí carbon monoxide (CO) và hydrocarbon từ các mỏ cũ làm sụt giảm nồng độ oxy trong không khí, gây ra bệnh buồn ngủ. Sau kết luận này, chính quyền tổ chức sơ tán phần lớn cư dân, khu vực này chính thức đóng cửa từ năm 2015.
Tuy nhiên, đến năm 2020, tiến sĩ Byron Crape cùng các cộng sự tại Đại học Nazarbayev (Kazakhstan) đưa ra kết quả nghiên cứu mới, bác bỏ giả thuyết ngộ độc khí CO. Khảo sát hơn 200 cư dân cho thấy toàn bộ người bệnh dùng chung nguồn nước từ một nhà cung cấp.
Tiến sĩ Crape cho biết hóa chất quân sự chôn dưới hầm mỏ cũ đã rò rỉ vào mạch nước ngầm. Nồng độ hóa chất hấp thụ khác nhau quyết định thời gian và tần suất ngủ của mỗi người. Giả thuyết này lý giải việc đàn gia súc uống nước sông hoàn toàn khỏe mạnh, trong khi vật nuôi uống nước máy lại ngủ dài. Hiện tượng chỉ xảy ra vào mùa đông do loại hóa chất này phân hủy khi nhiệt độ nước trên 1 độ C.
Về đích danh loại hóa chất, nhóm nghiên cứu cho biết hiện chưa thể gọi tên chính xác. Nguyên nhân là các hầm mỏ thời Liên Xô đã xuống cấp trầm trọng, có nguy cơ sụp đổ cao, khiến việc lấy mẫu trực tiếp từ các thùng chứa dưới lòng đất gặp nguy hiểm. Nhóm chuyên gia hiện phải sử dụng các phương pháp mô hình hóa và thiết bị bay không người lái để tiếp cận.
Từ năm 2016 đến nay, khu vực này không ghi nhận thêm ca bệnh mới. Nhóm nghiên cứu giả định các thùng chứa hóa chất đã rò rỉ hết nên không còn gây ô nhiễm nguồn nước.
Hiện tại, 124 gia đình vẫn bám trụ lại quê hương, sống giữa những dãy chung cư bỏ hoang và tàn tích của khu mỏ cũ. Nhịp sống của họ dần ổn định với công việc đồng áng và chăn nuôi gia súc, dù khu vực này nay chỉ còn là một "thị trấn ma" giữa thảo nguyên Kazakhstan.
Buổi đối thoại chủ đề "Kể tốt câu chuyện hữu nghị Việt - Trung" trong khuôn khổ chương trình "Hành trình đỏ - Nghiên cứu, học tập của thanh niên" tại Trung Quốc với 192 đại biểu thanh niên, thiếu nhi Việt Nam hiện có mặt tại Trung Quốc.
Anh Vương Tử Triệu - phát thanh viên hạng I, Ủy viên Hội Liên hiệp thanh niên tỉnh Quảng Đông - mở đầu phần chia sẻ bằng chuyến đi đến TP.HCM.
Anh kể trong một lần di chuyển, gặp khó khăn trong việc tìm đường đã gặp một tài xế xe ôm dành hơn một giờ dẫn đường cho anh.
Khi đưa anh đến nơi cần tìm, người này không nhận tiền mà chỉ để lại một câu nói: "Chào mừng đến Việt Nam".
Cũng trong chuyến đi đó, tại một quán cà phê anh tình cờ gặp một ca sĩ người Việt. Hai người bắt đầu trò chuyện và sau đó cùng hát bài Bằng hữu, một bài hát khá nổi tiếng của Trung Quốc. Chỉ với một bài hát quen thuộc, không cần nhiều lời giải thích, khoảng cách giữa hai bạn trẻ Việt - Trung dường như được rút ngắn.
Anh Triệu nói những trải nghiệm này giúp anh ghi nhớ cách thể hiện sự thiện chí trong đời sống thường ngày, từ những hành động cụ thể và trực tiếp.
Cũng lựa chọn cách kể từ những chi tiết nhỏ, chị Chu Anh Thụy, MC Đài phát thanh - truyền hình Quảng Châu, thường kể lại những câu chuyện bạn bè của chị khi đến Việt Nam. Một người lớn tuổi khi biết họ là người Trung Quốc đã chủ động chào bằng tiếng Trung dù chưa thật trôi chảy.
Theo chị, khi kể câu chuyện hữu nghị, điều quan trọng nằm ở lựa chọn cách thể hiện đủ gần để người nghe có thể cảm nhận.
Anh Lê Minh Đức - Bí thư Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam - nhắc đến những chi tiết thường gặp trong đời sống của thanh niên hai nước như quan tâm đến ẩm thực, phim ảnh hay các hoạt động giao lưu, học tập và làm việc.
Những yếu tố này có thể thành chất liệu xây dựng nội dung truyền thông. Anh Đức cho rằng sự phát triển của AI đang tạo ra nhiều công cụ hỗ trợ người làm báo và sáng tạo nội dung từ sản xuất, phân phối đến cá nhân hóa thông tin.
Các nền tảng số và công nghệ mới có thể được tận dụng để xây dựng những sản phẩm truyền thông phù hợp hơn với thói quen tiếp nhận của người trẻ.
Chị Nguyễn Bích Hà, nhà sáng tạo nội dung số của Schannel Network, bật mí mình có cảm hứng bắt đầu làm video từ nhà sáng tạo nội dung Lý Tử Thất nổi tiếng của Trung Quốc. Chị lựa chọn ghi lại và chia sẻ hình ảnh văn hóa, con người Việt Nam.
Trùng hợp, người bạn quốc tế đầu tiên của chị cũng đến từ Trung Quốc, bắt đầu từ việc xem các video về du lịch, ẩm thực Việt Nam trên nền tảng TikTok. Hai người kết nối từ phần bình luận, sau đó tiếp tục trao đổi và giữ liên lạc.
Từ một video về bánh mì Việt Nam, câu chuyện giữa hai người dần mở rộng sang những nội dung khác về đời sống. Trong những chuyến đi sau đó, chị tiếp tục ghi nhận những trải nghiệm tương tự.
Khi đến khu vực cửa khẩu Hà Khẩu, chị sử dụng Tiểu Hồng Thư - một nền tảng mạng xã hội của Trung Quốc - để tìm kiếm địa điểm và nhận thấy nhiều bạn trẻ Trung Quốc chia sẻ về Việt Nam.
Tại Hoàng Sơn, một chủ quán bánh nướng truyền thống cho biết cửa hàng của ông được nhiều bạn trẻ Việt Nam biết đến qua mạng xã hội.
"Những trải nghiệm này hoàn toàn có thể làm thành các sản phẩm chung giữa nhà sáng tạo nội dung hai nước như video song ngữ, vlog trải nghiệm hoặc các cuộc trò chuyện giữa người trẻ để đăng tải trên các nền tảng quen thuộc", chị Hà nói.
Sáng 21-4, Tỉnh ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ tỉnh Hà Tĩnh tổ chức trọng thể lễ kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Tổng Bí thư Hà Huy Tập (24-4-1906 - 24-4-2026). Lễ kỷ niệm có hơn 500 đại biểu, khách mời tham dự.
Ngoài các bài phát biểu của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đại diện chính quyền địa phương, nhiều người tham dự buổi lễ cũng hết sức ấn tượng với phát biểu của đại diện thế hệ trẻ Hà Tĩnh do nữ sinh Bùi Hà Vy trình bày.
Mặc dù mới bước sang tuổi 17 và đang học lớp 11, song Hà Vy phát biểu rất tự tin, lưu loát, thậm chí “ít phụ thuộc vào văn bản” khiến nhiều người theo dõi không khỏi trầm trồ. Đoạn clip Hà Vy phát biểu được đưa lên các nền tảng mạng xã hội và được hàng trăm ngàn lượt xem.
Theo tìm hiểu, Bùi Hà Vy (ngụ phường Thành Sen) hiện đang là nữ sinh lớp 11 văn, Trường THPT chuyên Hà Tĩnh.
Quá trình học tập, nữ sinh này có một thành tích “đáng nể” như: Giải nhì Đại sứ văn hóa đọc cấp quốc gia năm 2022, giải nhì học sinh giỏi tỉnh lớp 9 môn tiếng Anh, giải nhất học sinh giỏi tỉnh lớp 9 môn ngữ văn, giải nhì học sinh giỏi tỉnh lớp 10 môn tiếng Anh, giải khuyến khích học sinh giỏi quốc gia 12 môn ngữ văn, Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn trường nhiệm kỳ 2024-2025.
Mở đầu bài phát biểu, Hà Vy cho biết khi tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Tổng Bí thư Hà Huy Tập qua những bài học lịch sử và những giờ sinh hoạt truyền thống, thế hệ trẻ như Hà Vy rất đỗi cảm phục về tấm gương người thanh niên đầy chí khí và bản lĩnh, đã sớm hun đúc trong mình hoài bão lớn lao, lý tưởng cách mạng cao cả.
Từ những năm tháng ở nước ngoài cho đến khi về nước lãnh đạo phong trào cách mạng, con đường mà Tổng Bí thư Hà Huy Tập lựa chọn chính là cống hiến trọn đời mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của Nhân dân.
Bài phát biểu nhấn mạnh ở tuổi 30, Tổng Bí thư Hà Huy Tập đã cùng Ban Chấp hành Trung ương Đảng chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua mọi thử thách, đưa phong trào tiến lên những bước mới.
Đối mặt với nhiều án tù của thực dân, trong đó có án tử hình, thường xuyên bị kẻ thù rình rập, bao vây, khống chế, thậm chí bị giam cầm, tra tấn dã man, nhưng Tổng Bí thư Hà Huy Tập vẫn kiên trung, bất khuất, giữ vững niềm tin và ý chí chiến đấu của người cộng sản.
Tổng Bí thư Hà Huy Tập đã anh dũng hy sinh ở tuổi 35 nhưng tinh thần và sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Tổng Bí thư sẽ sống mãi với non sông, đất nước; là tấm gương sáng ngời cho thế hệ trẻ học tập và noi theo về tinh thần yêu nước, chấp nhận mọi thử thách, sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng cộng sản cao đẹp, vì độc lập, tự do của Tổ quốc…
“Thế hệ trẻ chúng cháu hôm nay xin được khắc ghi công ơn to lớn, tri ân sâu sắc Tổng Bí thư Hà Huy Tập và các thế hệ cha anh đã làm nên thiên anh hùng ca, những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam. Chúng cháu nhận thức sâu sắc rằng hòa bình, độc lập, tự do hôm nay thấm biết bao mồ hôi, xương máu của những người đi trước, tuổi trẻ chúng cháu hôm nay luôn trân trọng và ý thức gìn giữ hòa bình, độc lập ấy” - Hà Vy phát biểu.
