Sáng 10-4, tại cuộc gặp cung cấp thông tin về tình hình Iran ở Hà Nội, phóng viên đặt câu hỏi cho Đại biện lâm thời Iran tại Việt Nam Mohammad Mirali Mohammadi: Việt Nam đã đề nghị tạo điều kiện cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, đề nghị này đã được giải quyết ra sao?
Ông Mohammadi cho biết: “Việc hạn chế tàu bè đi lại trên eo biển Hormuz không chỉ ảnh hưởng đến Iran mà còn ảnh hưởng các quốc gia trên thế giới. Để hỗ trợ tàu thuyền Việt Nam đi lại trên eo biển Hormuz, các cơ quan chức năng của Việt Nam và Iran đã liên hệ, trao đổi về vấn đề này”.
Ông Mohammadi cho hay trước khi xung đột xảy ra, Hormuz luôn được mở và không có vấn đề gì xảy ra cho tàu thuyền di chuyển qua eo biển này.
“Tình hình hiện tại ở eo biển Hormuz khá phức tạp, đây là khu vực đang xảy ra chiến sự. Đã có nhiều liên lạc trong thời gian qua. Tôi hy vọng kết quả của các cuộc liên hệ này sớm được thể hiện rõ ràng, bao gồm cả việc tàu thuyền Việt Nam được phép đi lại qua eo biển Hormuz”, ông nói.
Trước đó vào hôm 2-4, tại họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết kể từ khi xảy ra xung đột, Bộ Ngoại giao đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam ở khu vực Trung Đông theo dõi sát tình hình hiện tại, thường xuyên cập nhật thông tin, duy trì liên lạc với các tàu và thuyền viên có tuyến hàng hải tại khu vực này, sẵn sàng các biện pháp hỗ trợ trong trường hợp cần thiết.
“Ngay từ đầu của cuộc xung đột, khi tàu thuyền Việt Nam gặp khó khăn tại eo biển Hormuz, trên cơ sở phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của Việt Nam, Bộ Ngoại giao đã và đang tích cực trao đổi, thúc đẩy các bên liên quan đảm bảo an ninh, an toàn và tạo điều kiện thuận lợi cho các tàu, thuyền viên Việt Nam đi qua eo biển Hormuz.
Bộ Ngoại giao đã phối hợp với Bộ Xây dựng làm việc với Đại sứ quán Iran tại Hà Nội và Bộ Ngoại giao Iran, đề nghị phía Iran tạo điều kiện, có các biện pháp hỗ trợ đảm bảo an toàn cho tàu và lao động Việt Nam được rời khỏi khu vực và hàng hải an toàn qua eo biển Hormuz trong thời gian sớm nhất”, bà Hằng cho biết.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao cho biết thêm trên cơ sở đề nghị của Việt Nam, các cơ quan chức năng Iran đang triển khai các thủ tục liên quan đến việc di chuyển của tàu Việt Nam.
“Các cơ quan chức năng của Việt Nam đang cùng các doanh nghiệp, chủ tàu chuẩn bị các thủ tục cần thiết, tiếp tục làm việc với các cơ quan chức năng sở tại về các yêu cầu kỹ thuật liên quan để tàu hàng và thuyền viên Việt Nam được di chuyển trong thời gian sớm nhất, đồng thời đảm bảo an ninh, an toàn cho người và tàu trong quá trình di chuyển”, bà Phạm Thu Hằng nói trong họp báo.
Quân đội Nga cho biết các đơn vị phòng không nước này đã bắn hạ 148 máy bay không người lái (drone) của Ukraine chỉ trong vòng ba giờ đồng hồ tối 5-4, trong bối cảnh các cuộc tấn công trên không gây gián đoạn điện diện rộng, ảnh hưởng tới gần nửa triệu hộ dân tại nhiều khu vực.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, số drone bị đánh chặn trong khoảng từ 20h - 23h (giờ địa phương) ngày 5-4, chủ yếu tại khu vực miền trung và miền nam nước này.
Hãng tin Reuters cho biết đây được xem là một trong những đợt tấn công bằng drone có quy mô lớn trong thời gian gần đây của Ukraine nhằm vào lãnh thổ Nga và các vùng do Nga kiểm soát.
Tại vùng biên giới Belgorod - khu vực thường xuyên hứng chịu các đợt tập kích - một drone đã khiến một tình nguyện viên phòng vệ dân sự thiệt mạng.
Trong khi đó, tại thành phố cảng Novorossiysk bên bờ Biển Đen, mảnh vỡ drone được cho là đã rơi trúng một tòa chung cư cao tầng. Thị trưởng Andrei Kravchenko xác nhận có tám người bị thương sau vụ việc, với sáu tòa chung cư và hai ngôi nhà riêng bị hư hại.
Ở bán đảo Crimea, thành phố Sevastopol ghi nhận bốn đợt tấn công bằng drone trong ngày. Giới chức địa phương cho biết ít nhất bảy drone đã bị bắn hạ trong đợt tấn công mới nhất, cho thấy cường độ hoạt động gia tăng tại khu vực chiến lược này.
Các cuộc tấn công cũng nhằm vào hạ tầng năng lượng, gây ra tình trạng mất điện diện rộng.
Tại vùng Donetsk ở miền đông Ukraine do Nga kiểm soát, lãnh đạo Andrei Chertkov cho biết gần nửa triệu hộ gia đình đã bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên điện đã được khôi phục tại hai thành phố lớn là Donetsk và Makiivka, trong khi công tác sửa chữa vẫn đang tiếp diễn ở các khu vực khác. Tình trạng mất điện cũng được ghi nhận tại các khu vực ở tỉnh Zaporizhzhia, nơi các đội kỹ thuật đang nỗ lực khắc phục hậu quả.
Giới chức Nga cho biết các lực lượng khẩn cấp đang làm việc liên tục để khôi phục nguồn điện và đảm bảo hạ tầng thiết yếu sau các đợt tấn công.
Theo trang tin Axios (Mỹ), ông Pete Hegseth - Bộ trưởng Chiến tranh của Mỹ - đang trở thành mục tiêu hàng đầu mà Đảng Dân chủ nhắm đến bên trong nội các của Tổng thống Donald Trump, sau khi Bộ trưởng An ninh nội địa Kristi Noem và Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi bị sa thải.
Các cuộc thăm dò cho thấy ông Hegseth là một trong những thành viên nội các có mức độ ủng hộ thấp nhất, trong bối cảnh chi phí leo thang của cuộc xung đột với Iran tiếp tục ảnh hưởng xấu tới hình ảnh của ông.
Ngày 6-4, bà Yassamin Ansari, dân biểu Đảng Dân chủ đến từ bang Arizona, cho biết bà sẽ đệ trình các điều khoản luận tội nhằm vào ông Hegseth vào tuần tới vì cho rằng vị bộ trưởng này "liên tục vi phạm lời tuyên thệ nhậm chức và nghĩa vụ đối với Hiến pháp".
"Việc ông Hegseth liều lĩnh gây nguy hiểm cho các binh sĩ Mỹ và liên tục phạm tội ác chiến tranh là cơ sở để luận tội và bãi nhiệm" - nữ nghị sĩ tại Hạ viện Mỹ cáo buộc.
Bà Ansari - người Mỹ gốc Iran - cũng kêu gọi nội các kích hoạt Tu chính án thứ 25 trong Hiến pháp Mỹ để loại ông Trump khỏi chiếc ghế quyền lực hiện tại do "những tuyên bố điên rồ" của ông về cuộc chiến.
Bà dẫn lại một bài đăng của ông Trump trên nền tảng Truth Social vào cuối tuần qua. "Thứ Ba (ngày 7-4) sẽ là ngày của nhà máy điện và ngày của cầu, gộp lại thành một, tại Iran. Sẽ không gì sánh bằng! Hãy mở cái eo biển chết tiệt đó đi, nếu không các người sẽ phải sống trong địa ngục. Cứ chờ xem!" - ông Trump viết bằng những ngôn từ nặng nề trên nền tảng Truth Social hôm 5-4.
"Tu chính án thứ 25 tồn tại là có lý do. Nội các của ông ấy nên sử dụng nó. Số phận của binh sĩ Mỹ, người dân Iran và chính nền tảng trong hệ thống toàn cầu của chúng ta đều đang bị đe dọa" - bà Ansari nói.
Với việc Đảng Cộng hòa đang kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ, nỗ lực luận tội của bà Ansari khó có thể thành công. Việc kết tội và phế truất tổng thống hoặc quan chức liên bang cấp cao đòi hỏi ít nhất 2/3 số thượng nghị sĩ có mặt bỏ phiếu thuận.
Ngoài ra hầu như không có khả năng nội các của Tổng thống Trump - vốn gồm nhiều người trung thành với ông - kích hoạt Tu chính án thứ 25.
Bà Ansari không phải là thành viên Đảng Dân chủ đầu tiên đề xuất luận tội ông Hegseth. Dân biểu Shri Thanedar đến từ bang Michigan từng đệ trình các điều khoản luận tội nhằm vào người đứng đầu Lầu Năm Góc hồi năm ngoái, nhưng đến nay vẫn chưa được đem ra bỏ phiếu.
"Thuyền trưởng một tàu container thông báo tàu của họ đã bị xuồng vũ trang thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiếp cận và khai hỏa, gây hư hại nghiêm trọng đối với khu vực buồng lái. Không xảy ra cháy nổ hay tác động tới môi trường", Cơ quan An ninh Hàng hải Anh (UKMTO) hôm nay cho hay.
Sự việc xảy ra cách bờ biển Oman khoảng 15 hải lý về phía đông bắc. Toàn bộ thủy thủ trên tàu container đều an toàn.
Theo công ty an ninh hàng hải Vanguard Tech của Anh, con tàu này đang treo cờ Liberia và "đã được thông báo rằng nó được phép đi qua eo biển Hormuz". Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim có liên hệ với IRGC cho biết con tàu đã "phớt lờ những cảnh báo từ lực lượng vũ trang Iran".
IRGC sau đó ra tuyên bố nói rằng họ sẵn sàng đối phó với bất kỳ hành động gây hấn mới nào tại eo biển Hormuz.
Iran ngày 17/4 thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hưởng ứng lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Xuồng cao tốc của IRGC hôm 18/4 đã áp sát hai tàu thương mại hoạt động gần eo biển Hormuz, nổ súng ngăn chặn một tàu dầu và dường như đã phóng UAV đánh trúng, gây hư hại một tàu container. Cả hai sự cố đều không ghi nhận thương vong về người.
Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 21/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Iran đang "sụp đổ về tài chính" do đóng cửa eo biển Hormuz. "Họ muốn eo biển Hormuz được mở lại ngay lập tức", ông viết trên Truth Social, thêm rằng Iran đang "khát tiền".
Trong bài đăng khác, ông cho hay Iran đóng cửa eo biển nhằm "giữ thể diện" trong bối cảnh Mỹ phong tỏa các cảng của Tehran.
Trước đó cùng ngày, người đứng đầu Nhà Trắng thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi Tehran đưa ra đề xuất chấm dứt xung đột vĩnh viễn. Tuy nhiên, ông cho biết Mỹ sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran. Tehran kịch liệt chỉ trích lệnh phong tỏa, coi đây là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Bộ trưởng Nông nghiệp Iran Gholamreza Nouri nói rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ hầu như không ảnh hưởng đến khả năng cung ứng hàng hóa thiết yếu và lương thực của nước này.
"Chúng tôi không gặp vấn đề gì trong việc cung cấp hàng hóa thiết yếu và lương thực, bởi với quy mô lãnh thổ rộng lớn, chúng tôi có thể nhập khẩu qua nhiều cửa khẩu khác nhau. Khoảng 85% sản phẩm nông nghiệp và hàng hóa thiết yếu được sản xuất trong nước, nhờ vậy an ninh lương thực được đảm bảo", ông nói.
