Nguyễn Hồng Thảo, 30 tuổi, sống tại Hà Nội, vẫn nhớ cảm giác “sốc” khi lần đầu đọc thông tin: “Cá voi xuất hiện trên vùng biển Gia Lai” vào mùa hè 2025. Suy nghĩ đầu tiên của cô khi đó là “Gia Lai làm gì có biển”. Vào đọc bài viết, Thảo mới nhớ ra sau khi sáp nhập với Bình Định thành “Gia Lai mới”, và cá heo thực sự bơi trên biển Gia Lai. Dù vậy, đến nay, cô và nhiều người bạn vẫn thấy quen thuộc
“Đến giờ tôi vẫn quen hình ảnh Quy Nhơn thuộc Bình Định và Gia Lai chỉ có núi”, Hồng Thảo nói khi dự kiến đưa gia đình du lịch Quy Nhơn hè này.
Thảo là một trong số nhiều người còn bối rối vì chưa biết rõ Gia Lai có những điểm du lịch nào dù qua báo chí, cô được biết đây là tỉnh tổ chức Năm Du lịch quốc gia 2026.
Tại hội thảo “Gia Lai 2026: Kích hoạt trục biển – cao nguyên” hôm 27/3, Cục Trưởng Nguyễn Trùng Khánh nhận định sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai đang đứng trước cơ hội “chưa từng có” để trở thành điểm đến hàng đầu tại khu vực miền Trung nhờ nguồn tài nguyên rừng vàng – biển bạc và văn hóa đa dạng.
Tuy nhiên, để có thể trở thành điểm đến hàng đầu giữa nghỉ dưỡng biển và văn hóa bản địa, một trong những việc đầu tiên mà tỉnh cần làm, theo ông Khánh, là quy hoạch lại phát triển du lịch sau sáp nhập.
Tỉnh cần đánh giá lại hệ thống tài nguyên, thiên nhiên, văn hóa để phát triển các sản phẩm độc lạ. Quan trọng hơn, Gia Lai cần xúc tiến, quảng bá mạnh mẽ về du lịch trong và ngoài nước vì hiện tại, mọi người vẫn chưa định hình được “Gia Lai mới như thế nào”.
Cục trưởng cũng lấy ví dụ về “cá heo bơi trên biển Gia Lai” và nhận định trước đây, tiêu đề này là một “thuật ngữ mới lạ”. Nhưng hiện giờ, cá heo thực sự đã bơi trên biển Gia Lai. Do đó, chính quyền cần giới thiệu lại, chi tiết và cụ thể về các điểm du lịch địa phương cũng như các trải nghiệm mà du khách có thể tham gia khi đến.
Sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai mới có diện tích tự nhiên là 21.576,53 km2, lớn thứ hai cả nước, theo Cổng thông tin điện tử UBND tỉnh Gia Lai.
Gia Lai còn là nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa như hai di sản văn hóa phi vật thể Nghệ thuật Bài chòi Trung Bộ Việt Nam, Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên. Ngoài ra, Võ cổ truyền Bình Định, Hát Bội được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Ở góc độ thế giới, Quy Nhơn được Tạp chí Lonely Planet của Australia bình chọn vào danh sách “25 điểm đến hàng đầu thế giới năm 2026”. Tripadvisor – nền tảng du lịch toàn cầu – chọn Quy Nhơn vào “25 điểm đến đang thịnh hành năm 2026”.
Gia Lai được chọn làm nơi đăng cai Năm du lịch Quốc gia 2026 với chủ đề “Gia Lai – Đại ngàn chạm biển xanh”, mang tính biểu trưng về không gian địa lý mở rộng sau sáp nhập và thể hiện thông điệp về một Gia Lai kết hợp hài hòa giữa cao nguyên – biển đảo, thiên nhiên – bản sắc văn hóa dân tộc. Năm nay, Gia Lai đặt mục tiêu đón 15 triệu lượt khách và tăng hơn 21% so với cùng kỳ 2025, doanh thu ước đạt 35.000 tỷ đồng.
Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho biết cần 5 yếu tố để xây dựng nơi đây thành điểm đến hấp dẫn. Đầu tiên là yếu tố tự nhiên, cũng là nền tảng quan trọng nhất. Tiếp đến là vai trò của doanh nghiệp, những nhà đầu tư có tầm nhìn, tâm huyết sẽ góp phần hoàn thiện hệ sinh thái du lịch, tạo ra các sản phẩm khác biệt. Ba yếu tố còn lại gồm chiến lược và kế hoạch phát triển của địa phương, con người, thời cơ.
“Sau thời gian du lịch chững lại vì dịch bệnh, bây giờ sẽ là thời điểm phù hợp để du lịch Gia Lai bứt phá”, ông Tuấn nói.
Hiện tại, tỉnh Gia Lai mới có lợi thế là cầu nối giữa khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, có hai sân bay là Phù Cát và Pleiku, thuận lợi để phát triển du lịch đường không. Trong đó, Phù Cát được định hướng thành cửa ngõ quốc tế với công suất dự kiến đạt 5 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và 7 triệu lượt vào năm 2050. Sân bay Pleiku cũng được đề xuất nâng cấp với tổng vốn hơn 12.000 tỷ đồng, hướng tới công suất phục vụ 4-5 triệu lượt hành khách mỗi năm trong cùng giai đoạn.
Ngoài việc cần làm gì để hút khách, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình cho rằng Gia Lai cũng cần thúc đẩy chi tiêu của khách du lịch. Hiện tại, Việt Nam “là điểm đến kém nhất trong khu vực về khoản này”, chỉ khoảng 10% tổng chi phí chuyến đi. Trong khi đó, tại Thái Lan, tỷ lệ chi tiêu đạt 40-50%.
Quản lý điểm đến cũng là một trong những vấn đề tỉnh cần quan tâm nếu muốn phát triển du lịch. Theo ông Bình, Gia Lai cần hướng dẫn người dân địa phương cách đối xử với du khách “tốt nhất có thể” để thu hút du khách ghé thăm, quay trở lại.
Còn theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Kinh tế Việt Nam, cần phải thể hiện và giới thiệu được đến du khách về sự khác biệt của du lịch Gia Lai.
“Phải tích hợp được lợi thế của Gia Lai và Bình Định trước đây, khi kết nối tốt, giá trị không chỉ tăng lên mà có thể nhân lên nhiều lần”, ông Thiên nhận định.
Tại Hội nghị Xúc tiến du lịch ngày 9/4 trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam – VITM 2026, bà Đỗ Thị Diệu Hạnh – Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai, cho biết năm 2026 chính là cột mốc định hình lại vị thế của địa phương trên bản đồ du lịch quốc tế.
Theo bà Hạnh, điểm cốt lõi trong định vị hình ảnh mới của Gia Lai nằm ở thông điệp “Đại ngàn chạm biển xanh”. Đây không chỉ là một khẩu hiệu truyền thông mà là sự hiện thực hóa không gian liên kết vùng độc đáo giữa Gia Lai và Bình Định cũ.
“Gia Lai hội tụ đầy đủ điều kiện để tạo nên một hành trình trải nghiệm khác biệt, nơi du khách có thể cảm nhận sự giao thoa kỳ diệu giữa không gian văn hóa cồng chiêng đại ngàn với vẻ đẹp rực rỡ của biển xanh duyên hải”, bà Hạnh nói.
Với định hướng phát triển đa dạng loại hình du lịch, từ sinh thái, cộng đồng, nông nghiệp bền vững đến nghỉ dưỡng, tỉnh kỳ vọng sẽ xây dựng một thương hiệu du lịch giàu bản sắc, đủ sức thu hút 15 triệu lượt khách vào năm 2026 và sớm đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và "nhập vai". Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là "khách" mà là "chủ nhân", "cậu chủ", "tiểu thư", trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển "Okaerinasaimase!" (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức "Omajinai" (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như "Moe moe kyun", một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là "Thập niên mất mát" (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và "vật hóa" nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng "quyền nhân phẩm" của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực "làm sạch" bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán "núp bóng" hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc "không chạm" được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Mô hình cà phê này cũng có mặt tại Hà Nội, tiệm đầu tiên đi vào hoạt động từ tháng 12/2023. Đại diện quán cà phê Soru Maid Cafe, Hà Nội cho biết quán có quy định không tự ý chụp ảnh các "hầu gái", việc ghi hình phải nhận được sự cho phép của nhân viên.
Để duy trì môi trường lành mạnh, bộ quy tắc ứng xử được đặt công khai tại từng bàn như một "cam kết" giữa khách và quán. Mọi biểu hiện thiếu chuẩn mực đều có thể dẫn đến việc bị từ chối phục vụ. Quán ưu tiên cách xử lý kín đáo, đảm bảo an toàn cho nhân viên nhưng không làm phá vỡ không gian trải nghiệm của khách.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển "nhân viên hầu gái" trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian "chữa lành" cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai "tiểu thư".
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
12h trưa, khi cái nắng TPHCM gần như chạm ngưỡng cao nhất trong ngày, khu vực trước chợ Bến Thành vẫn tấp nập người qua lại. Giữa dòng người, hình ảnh một nữ du khách nước ngoài trong tà áo dài đỏ nổi bật thu hút không ít ánh nhìn.
Trong bộ áo dài thướt tha, cô cẩn thận chỉnh lại từng nếp vải, nghiêng đầu theo hướng dẫn của người chụp ảnh để tạo dáng cùng chiếc nón lá. Dưới cái nắng gắt, cô lau vội mồ hôi, rồi nhanh chóng lấy lại dáng đứng, tiếp tục buổi chụp với sự chăm chút, kiên nhẫn.
Dù chưa thực sự quen với trang phục truyền thống Việt Nam, nhưng hình ảnh của cô vẫn toát lên nét duyên dáng, tạo cảm giác gần gũi và thú vị với nhiều người xung quanh.
Nữ du khách đó là Rachelle De Rosena, một y tá đến từ Chicago (Mỹ), người có niềm đam mê đặc biệt với du lịch. Đây là lần đầu tiên cô đặt chân đến Việt Nam, trong hành trình cá nhân kéo dài khoảng một tuần.
Rachelle cho biết, cô đến Việt Nam một mình, dự định dành khoảng 3 ngày ở TPHCM trước khi tiếp tục hành trình khám phá các điểm đến khác như Đà Nẵng, Hội An và Hà Nội, với mong muốn có cái nhìn tổng thể về du lịch ba miền.
“Tôi có tìm hiểu kỹ về Việt Nam trước khi đến. Đây cũng là chuyến đi sinh nhật của tôi. Tôi đi từ châu Phi, sang Singapore, rồi đến Việt Nam”, cô chia sẻ.
Trước chuyến đi, Rachelle đã dành thời gian tìm hiểu khá kỹ về văn hóa và ẩm thực Việt Nam thông qua các nền tảng mạng xã hội. Không chỉ vậy, cô còn chủ động kết nối với một người bạn địa phương để hỗ trợ trong những ngày đầu tại TPHCM. Người này vừa đồng hành như một “hướng dẫn viên tự do”, vừa giúp cô ghi lại những khoảnh khắc trong chuyến đi.
Với Rachelle, mỗi hành trình không chỉ là tham quan mà còn là cơ hội để trải nghiệm văn hóa theo cách riêng. Cô cho biết, ở mỗi quốc gia từng đặt chân đến, cô đều cố gắng mặc trang phục truyền thống và chụp ảnh như một cách lưu giữ kỷ niệm.
Tại TPHCM, khi bày tỏ mong muốn này, Rachelle đã được giới thiệu đến một cửa hàng cho thuê áo dài. Tại đây, cô khá ấn tượng khi thấy nhiều mẫu trang phục với màu sắc đa dạng, thiết kế kín đáo nhưng vẫn toát lên nét duyên dáng đặc trưng.
Sau khi cân nhắc, cô chọn một bộ áo dài màu đỏ với họa tiết nổi bật, kết hợp cùng guốc, quạt và đặc biệt là nón lá để hoàn thiện hình ảnh.
“Tổng chi phí thuê áo dài và các phụ kiện đi kèm khoảng 210.000 đồng. Tôi có đặt cọc thêm 500.000 đồng và sẽ được hoàn lại sau khi trả đồ. Với tôi, mức giá này khá rẻ và tôi rất thích bộ trang phục mình đang mặc", du khách đến từ Mỹ cho hay.
Nói thêm về trải nghiệm, Rachelle không giấu được sự hào hứng: “Áo dài rất nhẹ và rất đẹp. Thật sự rất đẹp. Khi mặc, tôi cảm thấy thoải mái và thướt tha. Tôi chỉ hơi lo một chút là liệu mình có vô tình làm chưa đúng hoặc chưa phù hợp với văn hóa không, nhưng nhìn chung, cảm giác rất nhẹ nhàng và đẹp thực sự rất đẹp".
Chia sẻ thêm về lý do lựa chọn áo dài, cô nói: “Tôi đã đi khá nhiều nước và ở mỗi nơi, tôi đều chụp ảnh với trang phục truyền thống. Khi đến Việt Nam, tôi cũng muốn làm điều tương tự. Đó là cách tôi lưu giữ kỷ niệm về chuyến đi".
Không chỉ dừng lại ở việc thuê áo dài chụp ảnh, Rachelle còn tranh thủ trải nghiệm nhiều dịch vụ khác tại Việt Nam, trong đó có làm nail.
Ngay sau khi đặt chân đến TPHCM, cô đã tìm đến một tiệm nail địa phương và lựa chọn một bộ móng màu hồng nổi bật. Theo Rachelle, đây là trải nghiệm khiến cô khá bất ngờ.
“Tôi làm nail chỉ khoảng 20 USD (khoảng 500.000 đồng). Nhân viên ở đây rất chu đáo. Khi tôi đến, họ đón tiếp niềm nở, hướng dẫn tôi ngồi vào vị trí, rồi hỏi có muốn massage không, có cần nước uống không… Tôi cảm thấy được chăm sóc rất kỹ”, nữ du khách chia sẻ.
So sánh với trải nghiệm tại Mỹ, cô cho biết mức giá tại Việt Nam thấp hơn đáng kể: “Ở Mỹ, làm nail như vậy có thể tốn khoảng 80-100 USD (hơn 2 triệu đồng). Trước khi đến đây, tôi đã xem trên mạng và thấy nhiều người khuyên nên làm nail, làm tóc ở Việt Nam vì giá hợp lý, nên tôi quyết định thử khi đến đây".
Ẩm thực cũng là một phần quan trọng trong hành trình của nữ du khách. Ở Chicago, Rachelle đã được tiếp xúc với nhiều người châu Á, nếm thử một số món ăn Việt Nam, đặc biệt là phở.
“Tôi rất thích phở. Ở Mỹ cũng có phở ngon, nhưng khi đến Việt Nam, tôi vẫn muốn thử lại", Rachelle nói.
Trong ngày đầu tiên tại TPHCM, cô đã ghé một nhà hàng Việt Nam và có những trải nghiệm ẩm thực đáng nhớ.
“Tôi gọi một món dạng nước, khá giống phở và rất ngon. Tôi cũng thích các món cuốn của Việt Nam, tôi đã ăn thử món gỏi cuốn thì phải. Tôi thích cách mọi người tự cuốn đồ ăn. Việc tự tay cuốn rồi thưởng thức khiến tôi thấy rất thú vị", du khách nói thêm.
Dù đến TPHCM đúng vào thời điểm nắng nóng cao điểm, Rachelle cho biết điều này không ảnh hưởng nhiều đến trải nghiệm chung của cô. “Đúng là trời nóng, nhưng điều đó không làm giảm cảm xúc của tôi về chuyến đi. Tất cả những trải nghiệm của tôi ở Việt Nam đẹp như mơ", cô chia sẻ.
Theo kế hoạch, Rachelle sẽ ở Việt Nam khoảng một tuần, trong đó TPHCM là điểm dừng chân đầu tiên trong khoảng 3 ngày. Sau đó, cô sẽ tiếp tục di chuyển đến Đà Nẵng, Hội An và Hà Nội, trước khi quay lại TPHCM để kết thúc hành trình.
Dù bày tỏ mong muốn được đến Sa Pa, cô cho biết có thể sẽ phải để dành điểm đến này cho một lần quay lại khác. “Có quá nhiều thứ để khám phá, một tuần là chưa đủ”, Rachelle nói.