Tại dự thảo nghị định về hóa đơn điện tử (HĐĐT), chứng từ điện tử đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân sẽ không sử dụng HĐĐT.
Điều này đồng nghĩa với việc nếu có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm trở xuống, hộ kinh doanh sẽ không được xuất HĐĐT, dù trước đó đã đầu tư trang thiết bị và xuất HĐĐT theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Phản ánh với chúng tôi, một số hộ kinh doanh cho biết đã được cơ quan thuế mời lên để ký cam kết ngừng sử dụng HĐĐT với lý do doanh thu năm 2025 chưa đến 1 tỉ đồng nên năm nay không được sử dụng HĐĐT nữa.
“Năm ngoái các hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng đã phải mua phần mềm hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền, chuyển từ thuế khoán qua kê khai và sử dụng hóa đơn từ tháng 6-2025. Đến nay, khi các hộ đã quen dần thì lại yêu cầu ngưng”, một hộ kinh doanh bức xúc.
Trước đó, theo hướng dẫn của cơ quan thuế vào năm 2025, hộ kinh doanh có doanh thu trên 200 triệu đồng/năm thuộc diện sử dụng HĐĐT. Do vậy, nhiều hộ kinh doanh cho biết đã tốn một khoản tiền không nhỏ và thời gian để mua phần mềm khởi tạo từ máy tính tiền, tập huấn… nhưng nay lại yêu cầu ngưng xuất HĐĐT.
Một hộ kinh doanh khác cho biết cơ quan thuế giải thích rằng quý 1 chỉ đạt doanh thu 300 triệu đồng nên chưa được xuất hóa đơn, nhưng điều vô lý là mức doanh thu 500 triệu đồng được áp dụng cho cả năm. “Nếu trung bình thêm 3 quý, doanh thu của chúng tôi sẽ đạt không dưới 500 triệu đồng nhưng cán bộ thuế vẫn không cho sử dụng hóa đơn nữa”, vị này cho biết.
Trong các đợt tập huấn, các cán bộ thuế đều nói việc ước lượng doanh thu năm 2026 bao nhiêu là do các hộ thực hiện, cơ quan thuế không được dùng doanh thu năm 2025 để áp dụng cho năm 2026.
Trong khi đó, một số hộ nộp thuế khoán trong năm 2025, mức thuế ấn định tính ra chưa đến 3 tỉ đồng, buôn bán bình thường và ước doanh thu trong năm 2026 sẽ dưới 3 tỉ đồng – thuộc nhóm 2 – nhưng thuế cơ sở lại yêu cầu phải lên nhóm 3 và giải thích năm sau phải tăng hơn năm trước.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ, cách xử lý giữa các thuế cơ sở có khác nhau. Có cơ quan thuế cho hộ kinh doanh tự xác định, nếu xác định rằng doanh thu cả năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, hộ kinh doanh viết cam kết và tiếp tục xuất hóa đơn.
Nếu hộ kinh doanh mới thành lập mà có lên cơ quan thuế làm việc và cam kết doanh thu năm 2026 trên mức 500 triệu đồng, cơ quan thuế này cũng cho sử dụng hóa đơn ngay từ khi hộ kinh doanh bắt đầu khởi sự hoạt động kinh doanh.
Bà Nguyễn Thị H., chủ một cơ sở dạy đàn tại Hà Đông (Hà Nội), cho biết hơn một tuần nay, nhiều phụ huynh có con theo học ở cơ sở đề nghị xuất HĐĐT. Do theo quy định mới, họ sẽ được giảm trừ chi phí học hành của con khi tính thuế thu nhập cá nhân.
Tuy nhiên, khi liên hệ với cơ quan thuế, bà được trả lời rằng cơ sở này không được xuất HĐĐT do có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm. “Với quy định này, hộ kinh doanh nhỏ sẽ gặp bất lợi, mất cơ hội kinh doanh vì khách hàng có thể sẽ chuyển con sang học ở cơ sở được xuất HĐĐT”, bà H. lo ngại.
Chị Khánh, kinh doanh giày trên đường Nơ Trang Long, phường Bình Lợi Trung, TP.HCM, cho hay bên cạnh bán cho khách lẻ, chị còn có một số mối bán sỉ cho một số đơn vị, trường học hằng năm để làm từ thiện. Tuy nhiên, những đơn vị này đòi hỏi phải có hóa đơn để đưa vào chi phí cũng như để minh bạch thu chi.
Trước đây, chị có thể mua hóa đơn lẻ của cơ quan thuế nhưng từ giữa năm 2025 đến nay hộ kinh doanh như chị không còn được mua hóa đơn lẻ và đến nay cũng không thuộc nhóm được xuất hóa đơn. Do vậy chị cũng mất luôn các mối sỉ này.
“Cơ quan thuế nên có phương án cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ như tôi chứ nếu không, chúng tôi mãi không lớn lên được”, chị Khánh đề nghị.
Tương tự, bà Nguyễn Hồng Đào (Cần Thơ) phản ánh một số khách hàng là cơ quan nhà nước cần hóa đơn để thanh quyết toán. Nếu không được xuất HĐĐT, hộ kinh doanh gặp khó khăn trong kinh doanh do không đáp ứng được yêu cầu của khách hàng.
Trong khi đó, hộ kinh doanh Nguyễn Thị Hồng (Ninh Bình) có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm, ngành nghề thu mua phế liệu đặt câu hỏi: Làm thế nào để trừ chi phí đầu vào khi mua hàng của cá nhân, cửa hàng nhỏ lẻ nằm trong diện không được xuất HĐĐT?
Không chỉ người bán, người mua cũng bị ảnh hưởng. Chị Thành, kế toán tại doanh nghiệp sản xuất thép (Hải Phòng), cho biết từ đầu năm đến nay phải đổi một số cơ sở cung cấp văn phòng phẩm, hoa tươi… do các cơ sở này nằm trong diện không được xuất HĐĐT.
“Trước đây các đơn vị này vẫn xuất HĐĐT từng lần nhưng nay chỉ có thể cung cấp bảng kê mà thôi. Với bảng kê, doanh nghiệp không thể hạch toán chi phí”, chị Thành nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH kế toán thuế Keytas, cho biết chủ trương nhất quán lâu nay là khuyến khích kinh doanh minh bạch, đặc biệt với nhóm hộ kinh doanh chuyển sang áp dụng thuế kê khai từ năm nay.
“Việc sử dụng HĐĐT không chỉ bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng nếu phát sinh tranh chấp, mà còn giúp người mua có căn cứ khấu trừ chi phí khi quyết toán thuế”, ông Tuấn nói và cho rằng việc xuất HĐĐT cũng giúp người bán minh bạch doanh thu, có cơ hội tiếp cận khách hàng, nhất là khách hàng doanh nghiệp.
Trong trường hợp không có HĐĐT, người mua có thể lập bảng kê thay thế khi hạch toán chi phí. Tuy nhiên, cách làm này vừa tốn thời gian, thiếu độ tin cậy, khiến nhiều doanh nghiệp buộc phải lựa chọn nhà cung cấp có thể xuất HĐĐT.
Ngược lại, HĐĐT sẽ giúp cơ quan thuế theo dõi doanh thu, chi phí và kiểm soát ngưỡng chịu thuế minh bạch, chính xác hơn.
Trong khi đó, bảng kê hoặc sổ theo dõi doanh thu chủ yếu dựa trên tự khai của hộ kinh doanh, nên khó kiểm soát. Như vậy, việc thay thế bằng bảng kê có thể làm tăng chi phí do phát sinh thêm thủ tục giấy tờ, thời gian lập và lưu trữ, tính minh bạch lại thấp hơn.
“Do vậy, thay vì cấm hoặc bắt buộc, chính sách nên cho phép hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được quyền lựa chọn sử dụng HĐĐT, kể cả khi doanh thu dưới ngưỡng 500 triệu đồng/năm.
Điều này phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, góp phần tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch và thuận lợi hơn cho người dân”, ông Tuấn đề xuất.
Một chuyên gia lâu năm trong lĩnh vực thuế cũng cho rằng việc áp dụng quy định mới này sẽ gây nhiều khó khăn cho hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng. Do vậy, cơ quan thuế nên cho phép những hộ kinh doanh này được sử dụng HĐĐT đến hết năm nay.
“Nếu đến hết năm mà doanh thu không đủ 500 triệu đồng mới tính đến chuyện cho hay không cho xuất hóa đơn”, vị này gợi ý.
Chủ tịch HĐQT Tập đoàn PAN, đồng thời là người đứng đầu Công ty cổ phần Chứng khoán SSI, cho biết hàng năm đều có cổ đông chất vấn ông về giá cổ phiếu. Ông luôn trả lời điều này do thị trường định đoạt, nên không bình luận hay khuyên ai mua bán cổ phiếu.
Theo ông, mỗi nhà đầu tư có quan điểm và cách tiếp cận khác nhau. Có người mua vào đợi giá cao để bán, nhưng cũng có người tích sản dài hạn. Ông chỉ tập trung vào việc minh bạch những gì đang làm và làm tốt nhất để giá trị cổ đông tích lũy qua từng năm.
"Tôi không tạo sóng hay tham gia mua bán cổ phiếu của chính mình. Tôi có thể nói giá trị cổ phiếu theo định giá, còn cam kết giá thì không thể", ông Nguyễn Duy Hưng chia sẻ tại phiên họp cổ đông thường niên của PAN ngày 21/4.
Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu PAN đang quanh vùng 32.600 đồng, tương ứng vốn hóa thị trường hơn 6.800 tỷ đồng. Giá hiện tại tăng khoảng 23% so với đầu năm và có nhịp hồi phục mạnh từ khi công ty chốt thương vụ thoái vốn hãng bánh kẹo Bibica.
Nói về lý do thoái vốn Bibica, ông Hưng cho biết hãng bánh kẹo này đã có thể tự đứng vững với quy mô sản xuất tốt hơn nhiều thời điểm PAN mới tiếp quản. Ông ví von quá trình đầu tư hơn 10 năm vào Bibica cũng như hành trình nuôi con, "khi con lớn và tốt nghiệp đại học thì mình ở lại cũng không đóng góp được nhiều".
Theo ông Hưng, PAN là tập đoàn đầu tư và định hướng phát triển chính trong lĩnh vực nông nghiệp. Mảng bánh kẹo không nằm trong định hướng cốt lõi của doanh nghiệp nên việc chuyển nhượng là cần thiết. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh một trong những tiêu chí quan trọng khi lựa chọn đối tác chuyển nhượng là có thể giữ và phát triển thương hiệu hơn 70 năm tuổi.
PAN đặt mục tiêu năm nay doanh thu thuần hợp nhất đạt 18.000 tỷ đồng, tăng 2% so với năm trước. Nguồn thu sụt giảm sau khi thoái vốn Bibica được kỳ vọng bù đắp nhờ tăng trưởng của các đơn vị thành viên khác.
PAN đang có hàng chục công ty thành viên như Vinaseed, Sao Ta, Lafoco, Khử trùng Việt Nam, Nước mắm 584 Nha Trang... Họ dẫn đầu thị phần giống cây trồng, thuốc bảo vệ thực vật, khử trùng và kiểm soát dịch hại. Các mảng kinh doanh khác như xuất khẩu tôm, nước mắm, hạt dinh dưỡng cũng nằm trong top 5 của ngành.
PAN kỳ vọng lãi sau thuế hợp nhất năm nay đạt 1.780 tỷ đồng, gấp rưỡi so với cùng kỳ. Kế hoạch bao gồm lợi nhuận dự kiến ghi nhận từ chuyển nhượng Bibica. Nếu loại trừ phần này và các khoản liên quan, lãi sau thuế của cổ đông công ty mẹ tăng khoảng 18%. Quý đầu năm, họ ghi nhận lãi sau thuế trên báo cáo tài chính riêng đạt 1.094 tỷ đồng, gấp 40 lần cùng kỳ.
PAN dự kiến năm nay dành gần 630 tỷ đồng để chia cổ tức tiền mặt với tỷ lệ 30%, tức mỗi cổ phiếu nhận 3.000 đồng. Bên cạnh đó, công ty cũng phát hành cổ phiếu thưởng với tỷ lệ 20%.
Cục Hàng không Việt Nam giải trình và tiếp tục kiến nghị Bộ Xây dựng cho áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu với giá vé máy bay nội địa, vì đây là giải pháp linh hoạt hơn so với tăng giá trần.
Theo Cục Hàng không, từ cuối tháng 2-2026 đến nay, giá nhiên liệu hàng không Jet A1 tại khu vực châu Á đã vượt ngưỡng 200 USD/thùng, có thời điểm tăng hơn 100% so với trước khi xảy ra xung đột tại Trung Đông.
Diễn biến này khiến chi phí nhiên liệu - vốn chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí chuyến bay - tăng đột biến, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các hãng hàng không.
Trong khi đó, giá vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản hiện vẫn được quản lý theo cơ chế giá trần, chưa có quy định về phụ thu nhiên liệu. Do đó để triển khai cơ chế này, cần có sự chấp thuận của Chính phủ theo hình thức nghị quyết nhằm xử lý vấn đề cấp bách phát sinh từ thực tiễn.
Cục Hàng không Việt Nam đánh giá phụ thu nhiên liệu là giải pháp linh hoạt, có thể áp dụng trong thời gian ngắn để bù đắp một phần chi phí tăng thêm. Theo đề xuất, phụ thu sẽ được áp dụng khi giá nhiên liệu Jet A1 từ 100 USD/thùng trở lên, với các mức tăng theo bậc 10 USD/thùng.
Mức phụ thu được xác định trên cơ sở chi phí nhiên liệu phát sinh thêm so với mức giá cơ sở 90 USD/thùng - mức trung bình trong hai năm gần đây và được xem là ngưỡng các hãng có thể tự cân đối. Phần chi phí tăng thêm sẽ được phân bổ giữa hãng hàng không và hành khách theo tỉ lệ 50-50.
Đối tượng áp dụng là hành khách sử dụng vé máy bay nội địa hạng phổ thông cơ bản. Thời gian dự kiến áp dụng khoảng 3 tháng.
Theo tính toán của Cục Hàng không, mức phụ thu áp dụng theo khung giá nhiên liệu cho mỗi chặng bay có cự ly dài, trung bình, ngắn khác nhau. Với chặng bay có thời gian bay 2 tiếng như Hà Nội - TP.HCM, mức phụ thu đề xuất khoảng 311.000 đồng mỗi chặng.
Mức phụ thu được Cục Hàng không Việt Nam đề xuất thấp hơn đáng kể so với các chặng bay có thời gian bay khoảng 2 tiếng tại Nhật Bản, Hàn Quốc đang áp dụng phụ thu nhiên liệu 55 USD/chặng với giá Jet A1 ở mức 180 USD/thùng và 15 USD/chặng khi giá Jet A1 ở mức 90 USD/thùng.
Về tác động vĩ mô, Cục Hàng không cho rằng việc áp dụng phụ thu nhiên liệu sẽ không gây áp lực đáng kể lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Trong rổ tính CPI, nhóm giao thông chiếm khoảng 9,67%, trong đó vận tải hàng không chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ. Thực tế, các đợt điều chỉnh giá vé máy bay trước đây chỉ tác động rất hạn chế đến CPI tổng thể.
Ngoài ra do phụ thu chỉ áp dụng trong ngắn hạn, tác động bình quân năm và ảnh hưởng lan tỏa đến các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác được đánh giá là không đáng kể.
So với phương án điều chỉnh tăng giá trần vé máy bay, Cục Hàng không lý giải cơ chế phụ thu nhiên liệu có ưu điểm là triển khai nhanh, linh hoạt theo biến động thị trường và có thể điều chỉnh hoặc bãi bỏ khi điều kiện thay đổi. Đồng thời đây là biện pháp mang tính tạm thời, ít tạo áp lực dư luận hơn so với việc điều chỉnh chính sách giá chính thức.
Tuy nhiên hạn chế của phương án này là chưa có hành lang pháp lý cụ thể, cần thực hiện thủ tục trình Chính phủ ban hành nghị quyết để cho phép áp dụng.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, trong bối cảnh giá nhiên liệu tiếp tục duy trì ở mức cao và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, việc triển khai phụ thu nhiên liệu là cần thiết nhằm hỗ trợ các hãng hàng không duy trì hoạt động, đảm bảo cung ứng vận tải và kết nối đi lại.
Vì vậy cơ quan này tiếp tục kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ cho phép áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu đối với giá vé máy bay nội địa ngoài mức giá tối đa hiện hành, đồng thời giao các đơn vị liên quan hướng dẫn triển khai, bảo đảm công khai, minh bạch và phù hợp với diễn biến chi phí thực tế.
Sáng 12/4, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về thuế bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo đó, thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng. Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được giảm về 0%. Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế VAT nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào.
Chính sách này áp dụng từ ngày 16/4 đến 30/6.
Cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp nhập khẩu xăng, các mặt hàng dầu (diesel, dầu hỏa, mazut) và nhiên liệu bay không phải kê khai, tính nộp thuế VAT khi bán ra và ở khâu nhập khẩu.
Trong trường hợp khẩn cấp, Chính phủ được điều chỉnh (rút ngắn hoặc kéo dài) thời gian áp dụng chính sách này, và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Theo số liệu của Bộ Công Thương, trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu, thuế VAT chiếm khoảng 7,4%; thuế bảo vệ môi trường 2,7-6%, và tiêu thụ đặc biệt 6,7%. Do đó, việc giảm tất cả các loại thuế này về 0 đến hết tháng 6 là giải pháp để đảm bảo các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm nay, kiểm soát lạm phát.
Hiện thuế bảo vệ môi trường, VAT, tiêu thụ đặc biệt với các loại thuế với xăng (trừ ethanol), dầu diesel và nhiên liệu bay là 0, theo Quyết định 482 của Thủ tướng áp dụng đến hết 15/4. Quyết định này đưa ra theo Luật Tổ chức Chính phủ, áp dụng trong trường hợp cấp bách. Trong khi đó, dầu hỏa, mazut vẫn chịu thuế bảo vệ môi trường lần lượt 600 đồng và 1.000 đồng một lít, kg; còn thuế VAT là 10%.
Theo báo cáo của Chính phủ, việc thuế bảo vệ môi trường với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut về 0 đồng dự kiến làm giảm thu ngân sách bình quân 7.300 tỷ đồng một tháng.
Tuy nhiên, Chính phủ cho rằng đây là "biện pháp tài khóa đặc biệt được áp dụng trong bối cảnh đặc biệt", để hạn chế tác động của biến động giá năng lượng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh xã hội.
Xung đột Trung Đông khiến thị trường năng lượng toàn cầu, trong đó có Việt Nam chịu tác động lớn, giá nhiên liệu tăng vọt. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá xăng dầu trong nước trải qua 15 kỳ điều hành, hiện mỗi lít xăng RON 95-III là 23.540 đồng, dầu diesel 32.960 đồng. Trước đó, có thời điểm giá hai loại nhiên liệu này lên lần lượt gần 34.000 đồng và 45.000 đồng một lít.
Chính phủ đã ban hành một số giải pháp để điều hành giá xăng, dầu nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp như sử dụng Quỹ bình ổn giá, bổ sung 8.000 tỷ đồng từ ngân sách để tạm ứng cho quỹ này...
