Từ đầu tháng 4.2026, người dân ở Huế đã phải bắt đầu “cuộc chiến” với đợt nắng nóng gay gắt kéo dài. Trên các tuyến đường thuộc trung tâm thành phố, hơi nóng từ mặt đường nhựa bốc lên hầm hập, tạo nên những lớp không khí khó chịu.
Theo dữ liệu từ Đài Khí tượng thủy văn thành phố Huế, địa phương đang chịu tác động mạnh mẽ của vùng áp thấp nóng phía tây, khiến nền nhiệt liên tục tăng cao, có những ngày nhiều nơi đã vượt ngưỡng đỉnh điểm của cùng kỳ năm ngoái.
Ghi nhận thực tế cho thấy, mức nhiệt tại trạm Nam Đông đã chạm ngưỡng 39,4 độ C, vượt qua kỷ lục 38,8 độ C của năm 2025. Tại trạm Huế, nhiệt độ cao nhất đạt 38,7 độ C, trong khi khu vực miền núi A Lưới cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng với mức 36,5 độ C.
Đáng chú ý, độ ẩm không khí giảm sâu, có nơi chỉ còn 35%, kết hợp với hiệu ứng đô thị và bức xạ từ phương tiện giao thông khiến cảm giác oi bức trở nên ngột ngạt, gây mệt mỏi nhanh chóng cho người đi đường.
Ghi nhận của PV Thanh Niên tại tại khu vực chợ Đông Ba trưa 9.4, tâm điểm giao thương sầm uất bậc nhất của Huế, cái nắng như lửa đốt ảnh hưởng trực tiếp đến việc mưu sinh của những người lao động nghèo.
Tại đây, những người bốc vác, người bán hàng rong hay tài xế xích lô đều trong tình trạng áo quần đẫm mồ hôi. Để chống chọi với nắng nóng, một số người đều trang bị kín mít từ áo khoác, khẩu trang đến kính mát để hạn chế tác động trực tiếp của tia UV đang ở mức nguy hại.
Giữa những sạp hàng san sát, hơi nóng dường như bị kẹt lại, biến nơi đây thành một “lò bát quái” khổng lồ. Ông Ngô Lễ (54 tuổi), một người làm nghề bốc vác lâu năm tại chợ Đông Ba, đưa tay lau vội những giọt mồ hôi đang chảy tràn vào mắt.
Vừa đặt kiện hàng xuống, ông Lễ vớ lấy chai nước lọc đã vơi quá nửa, vừa uống vừa đổ lên đầu để hạ hỏa: “Những ngày này, chai nước như vật bất ly thân với tôi, ngoài để uống, nắng quá thì đổ lên đầu cho tỉnh. Cái áo lúc nào cũng ướt sũng, mặc áo khoác chống nắng thì vướng víu, rất khó bốc vác. Làm xong là da thịt đỏ hết, rát lắm. Nhưng bây giờ không làm thì tiền đâu ra mà sống”, ông Lễ bộc bạch
Ông Trần Thiên Thanh (60 tuổi), người có thâm niên hàng chục năm đạp xích lô tại khu vực Đại nội Huế, mệt mỏi tựa lưng vào thành xe dưới một tán cây xà cừ.
Ông cho biết: “Thời tiết quá khắc nghiệt khiến du khách ngại ra đường, thu nhập giảm hẳn. Do tuổi cao, hít khói bụi và hơi nóng từ mặt đường khiến tôi thường xuyên thấy khó thở, có những lúc thở thôi cũng thấy mệt. Nhà ở xa, trưa nắng tôi không dám đạp xe về mà phải tìm bóng mát ở công viên hoặc gầm cầu để ngả lưng, chờ đến chiều tối mới mong có thêm vài chuyến khách”.
Cũng vì nắng nóng gay gắt, nhịp sống của người dân có sự thay đổi rõ rệt. Các công viên dọc bờ sông Hương và các gầm cầu như cầu Trường Tiền, cầu Phú Xuân trở thành nơi “giải nhiệt” lý tưởng. Từ giữa trưa đến xế chiều, rất đông người lao động tự do tập trung tại đây để tận dụng làn gió mát từ sông thổi vào, bù đắp cho những giờ làm việc kiệt sức dưới nắng.
Ngược lại với sự ảm đạm của các ngành dịch vụ ngoài trời, thị trường nước giải khát lại ghi nhận sự tăng trưởng đột biến. Bà Hồ Thị Ngọc Châu, chủ một đại lý mía lớn tại địa phương, chia sẻ rằng mỗi ngày đại lý của bà cung ứng ra thị trường khoảng 5 tấn mía nguyên liệu, tăng gấp 3 lần so với những ngày thời tiết bình thường.
Các ứng dụng giao đồ uống trực tuyến cũng hoạt động hết công suất khi người dân ưu tiên đặt hàng tại nhà để tránh việc phải ra đường trong giờ cao điểm nắng nóng.
Dự báo từ cơ quan khí tượng, đợt nắng nóng gay gắt này sẽ còn duy trì với cường độ mạnh trong những ngày tới, đỉnh điểm có nơi lên đến 40 độ C.
Cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng hiện được cảnh báo ở cấp 1. Người dân được khuyến cáo cần chủ động các biện pháp bảo vệ sức khỏe, uống đủ nước và đặc biệt lưu tâm đến công tác phòng chống cháy nổ tại các khu dân cư và rừng phòng hộ trước điều kiện thời tiết khô hạn cực đoan này.
Nếu không có gì đột xuất, cứ 2 giờ chiều mỗi ngày, bà Hồng gánh hàng ra bán. Như một thói quen, vừa ổn thỏa chỗ ngồi là bà lấy ra món đồ nghề tự chế. Đó là khúc gỗ nhỏ chừng một gang tay trên đầu có đóng một nắp lon nước ngọt để nạo dừa. Nhiều năm nay, hình ảnh bà Hồng bên gánh bánh tráng kẹo mạch nha đã trở nên quen thuộc với những ai hay ra vào hẻm 51 đường Ba Tháng Hai, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.
Nhìn vào gánh hàng của bà Hồng, người ta cảm nhận được sự cũ kỹ, lâu đời. Mấy chục năm gánh trên vai, đi qua biết bao con đường, chiếc đòn gánh bằng tre đã bị bào mòn nhẵn bóng. Thế nhưng, do được lau chùi kỹ lưỡng nên nó vẫn bền chắc. Một gánh dựng món cốm dẹp, một gánh đựng món bánh tráng kẹo mạch nha gây sốt một thời.
Quê gốc của bà Hồng ở thị trấn Kinh Cùng, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang cũ (nay là xã Hòa An, thành phố Cần Thơ). Bà là người con thứ 7 trong gia đình có 8 anh chị em. Năm bà mười mấy tuổi thì mẹ bị bệnh nặng mất sớm. Cảnh mồ côi nên mỗi đứa con đều phải tự bươn chải kiếm sống, không ai giúp được ai. Bà Hồng lên thành phố Cần Thơ xin làm "thời vụ" rửa chén, phụ bán quán cơm, quán hủ tiếu...
Công việc thời vụ bấp bênh nên bà Hồng quyết định "đầu tư" một đôi quang gánh để đi bán bánh tráng kẹo mạch nha. Bà bồi hồi kể lại: "Hồi xưa, món ăn này những đứa trẻ ở quê mê dữ lắm. Nhà tôi nghèo lại đông anh em nên tôi ít có dịp được ăn. Thế nhưng ở thành phố thì chẳng thấy mấy ai bán. Do thấy món này bỏ vốn ít, cách làm đơn giản mà lại phù hợp với túi tiền eo hẹp của mình lúc bấy giờ nên tôi quyết định bán thử".
Nói đến đây, bà Hồng làm một cái bánh tráng kẹo mạch nha hoàn chỉnh cho xem. Thoạt đầu, bà lấy một chiếc bánh tráng giấy để lên lòng bàn tay, phết lớp kẹo mạch nha dạng lỏng lên trên. Nguyên liệu rưới lên tiếp theo là những sớ cơm dừa tươi rói vừa mới nạo. Rồi bà lấy một miếng bánh tráng khác ốp lên trên, sau đó bẻ lại thành hình bán nguyệt. Miếng bánh giòn tan khi đưa vào miệng. Vị ngọt thanh của kẹo mạch nha loang trong đầu lưỡi hòa cùng vị béo của cơm dừa tuy đơn giản mà ngon. Một phần như vậy có giá 10.000 đồng.
Bà Hồng cho biết mình bán bánh này từ lúc chỉ có 1.000 - 2.000 đồng/cái, rồi tăng dần theo giá cả thị trường. Ngày xưa còn trẻ, bà gánh hàng đi nhiều tuyến đường trong nội ô thành phố, đi tới đâu thì cất tiếng rao mời chào tới đó. Và chính tiếng rao trong trẻo của thời trẻ cùng nét riêng của món ăn vặt "quê mùa" này đã gây chú ý cho một người công nhân viên, rồi từ đó hai người gắn kết thành vợ chồng. Họ có với nhau một người con gái và đến nay cũng đã có cháu ngoại đang học lớp 8.
Theo bà Hồng, đôi quang gánh đã đồng hành cùng bà hơn 40 năm nay. Bây giờ 64 tuổi, sức khỏe yếu nên bà không cất tiếng rao nổi và cũng không còn bền sức để rong ruổi nhiều nơi nữa. Mỗi ngày bà chỉ đi từ căn trọ của mình trên đường Tầm Vu đến điểm yêu thích nhất là hẻm 51 để bán (cách khoảng 2 cây số - PV). Bà Hồng vui vẻ nói: "Một quán cà phê nghĩa tình cho tôi mượn hẳn một góc nhỏ mặt tiền để bán luôn. Đặc biệt là con hẻm này rất đông sinh viên, người trẻ. Nhiều người thấy tôi già rồi nên gọi là bà ngoại bán bánh, thấy thương lắm".
Đó chính là niềm vui và động lực đã thôi thúc bà Hồng giữ lửa nghề trong bối cảnh món bánh tráng kẹo mạch nha ngày càng phai nhạt danh tiếng. Bà Hồng tâm sự: "Sức mua món bánh quê này ngày càng giảm. Khác với ngày xưa, nhiều người trẻ hiện nay không biết món này là món gì. Nói thật là bây giờ mỗi ngày tôi chỉ bán được tầm 10 - 15 cái bánh tráng kẹo mạch nha thôi. Nên hơn 1 năm nay, tôi đã bán thêm cốm dẹp để kiếm thêm. Nguyên liệu thì tôi đặt mua ở Sóc Trăng, còn công thức trộn như thế nào cho vừa vặn thì tôi tự làm".
Mỗi ngày, bà Hồng ngồi bán từ 2 giờ chiều đến 8 giờ tối là về. Bữa bán được thì lời hơn 100.000 đồng, nhưng đa phần là thấp hơn con số này. "Tuy là món bánh tráng kẹo mạch nha lời ít, bán được ít nhưng tôi không nỡ nghỉ vì nó gắn chặt với tuổi thơ của mình. Vả lại, lúc chân ướt chân ráo lên thành phố có quen ai đâu. Chính nhờ bán bánh này mà tôi gặp nhiều người, lạ hóa thành quen, rồi trở thành hàng xóm, bạn bè luôn. Tôi là dân quê chính hiệu, góp phần giữ giữ hương vị bánh quê thì thấy cũng vui", bà Hồng Tâm sự.
Chị Nguyễn Thị Bích Trâm (35 tuổi, ngụ phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ) cho biết bà Hồng luôn mặc chiếc áo bà bà khoác bên ngoài và đội nón lá khi ngồi bán. Nhìn vào hình ảnh này, chị nhớ lại lúc còn nhỏ khi sống ở quê nội, hàng ngày cùng mấy anh em ra cổng chờ các cô chú gánh hàng rong qua để mua bánh. "Tôi ăn bánh của bà rồi, không có gì để chê cả. Lâu lâu thì lại ghé mua một hộp cốm dẹp hay bánh tráng kẹo mạch nha để ủng hộ. Không hiểu sao mỗi lần chạy qua đây thì phải ghé mắt nhìn bà một cái như thói quen. Hôm nào bà nghỉ bán thì thấy thiếu thiếu, buồn buồn", chị Trâm chia sẻ.
Gần đây, trên các nhóm mạng xã hội, nhiều người hỏi nhau về quy định dán tem "xe nội bộ" trên xe biển số trắng. Trong đó, nhiều người hoang mang không biết xe nào cần dán tem này, mức phạt liên quan ra sao?
Trao đổi với PV Thanh Niên, lãnh đạo một đội CSGT cho biết, Điều 24, 25 Nghị định 158/2024 quy định về hoạt động vận tải đường bộ quy định dán tem "xe nội bộ" như sau:
Quy định đối với vận tải người nội bộ bằng xe ô tô
Xe ô tô phải được niêm yết (dán cố định) cụm từ "XE NỘI BỘ" làm bằng vật liệu phản quang trên kính phía trước và kính phía sau xe, kích thước tối thiểu của cụm từ "XE NỘI BỘ" là 10 x 35 cm theo mẫu số 12. Trường hợp niêm yết bằng thiết bị điện tử phải bảo đảm cụm từ "XE NỘI BỘ" luôn được bật sáng và có kích thước tối thiểu là 10 x 35 cm.
Quy định đối với vận tải hàng hóa nội bộ bằng xe ô tô
Phải được niêm yết (dán cố định) cụm từ "XE NỘI BỘ" làm bằng vật liệu phản quang trên kính phía trước, kích thước tối thiểu của cụm từ "XE NỘI BỘ" là 10 x 35 cm theo mẫu số 12. Trường hợp niêm yết bằng thiết bị điện tử phải bảo đảm cụm từ "XE NỘI BỘ" luôn được bật sáng và có kích thước tối thiểu là 10 x 35 cm.
Mẫu số 12 được đính kèm phụ lục XIII của nghị định này.
Tại khoản 3 Điều 25 của nghị định này cũng quy định, người lái xe ô tô vận tải hàng hóa nội bộ phải:
- Có trách nhiệm kiểm tra các điều kiện bảo đảm an toàn của xe trước khi cho xe khởi hành; kiểm tra việc sắp xếp, chằng buộc hàng hóa xếp trên xe bảo đảm an toàn theo quy định;
- Khi vận chuyển hàng hóa, lái xe phải mang theo Giấy vận tải bằng văn bản giấy hoặc phải có thiết bị để truy cập vào phần mềm thể hiện nội dung của Giấy vận tải và các giấy tờ của lái xe và phương tiện theo quy định của pháp luật. Trước khi thực hiện vận chuyển hàng hóa, lái xe có trách nhiệm yêu cầu người chịu trách nhiệm xếp hàng hóa lên xe ký xác nhận việc xếp hàng vào Giấy vận tải và có trách nhiệm từ chối vận chuyển nếu việc xếp hàng không đúng quy định của pháp luật;
- Thực hiện quy định về thời gian lái xe liên tục, thời gian làm việc trong ngày, thời gian nghỉ theo quy định tại khoản 1 Điều 64 luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Theo đó, thời gian lái xe liên tục của người lái xe không quá 4 giờ, trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Thời gian làm việc của người lái xe trong một ngày, một tuần thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động.
- Không được chở hàng cấm lưu hành, hàng lậu, động thực vật hoang dã; không được chở hàng hóa vượt quá khối lượng cho phép tham gia giao thông theo quy định của pháp luật;
- Có trách nhiệm từ chối điều khiển phương tiện khi phát hiện phương tiện không bảo đảm các điều kiện về an toàn.
Như vậy, không phải mọi xe biển số trắng đều phải dán tem "XE NỘI BỘ". Tem "XE NỘI BỘ" chỉ dành cho phương tiện phục vụ hoạt động nội bộ của tổ chức, doanh nghiệp, không áp dụng với xe cá nhân hay phương tiện không tham gia vận tải nội bộ.
Người thực hiện bộ ảnh về đàn sếu đầu đỏ này là nhiếp ảnh gia Nguyễn Thị Minh Hải. Chị Hải cho biết đàn sếu đầu đỏ trong bộ ảnh được chị ghi lại tại địa phận Campuchia, nơi giáp ranh Hà Tiên (An Giang) vào tháng 2 vừa qua. Nơi đây, mỗi năm vào khoảng từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, sếu di cư về rất nhiều.
Đây là lần thứ 3 nữ nhiếp ảnh gia quay lại "săn ảnh" loài sếu đầu đỏ tuyệt đẹp này. Dù đã ở độ tuổi U.70, việc di chuyển vất vả, nhưng chị vẫn đam mê... theo chân đàn sếu.
Chị Hải kể vào buổi trưa (khoảng 12 giờ), sau khi làm thủ tục xuất cảnh qua cửa khẩu Hà Tiên, khoảng 15 giờ chị có mặt tại điểm bên ngoài nơi sếu cư trú trên đất Campuchia. Đến 16 giờ, chị cùng nhóm chụp ảnh bắt đầu đi bộ băng qua cánh rừng, lội qua các vùng sình lầy đất đen mới tiếp cận được khu vực bờ ruộng, nơi đàn sếu thường xuất hiện. Sau khoảng 2 tiếng chờ đợi, đến khoảng 17 giờ 30 những đàn sếu đầu tiên bắt đầu bay về.
"Vào những ngày nắng, hơi nước bốc lên từ mặt ruộng khiến việc chụp ảnh trở nên khó khăn. Đàn sếu lại bay về rải rác nên không thể ghi lại trọn vẹn cả đàn", chị Hải chia sẻ.
Tuy nhiên, việc chụp ảnh sếu với chị không phải chỉ trong một buổi mà kéo dài đến nhiều ngày liên tiếp mới mong có những bức ảnh đẹp.
Cho nên, hôm sau, chị lại có mặt tại điểm chụp từ lúc rạng sáng. Trong không gian tĩnh lặng, mọi cử động đều phải nhẹ nhàng, hạn chế tối đa bất kỳ tiếng động lạ nào để tránh làm đàn sếu hoảng sợ. Khoảng 5 giờ 30, sếu bắt đầu cất tiếng gọi nhau, tạo nên những khoảnh khắc sinh động. Tuy nhiên, do ánh sáng yếu, nhiều bức ảnh chị chụp chưa đạt như kỳ vọng. Đến khoảng 6 giờ, khi trời vừa hửng sáng, nắng đẹp thì đàn sếu lại bay đi trong sự tiếc nuối.
Theo nữ nhiếp ảnh gia, những khó khăn để "săn" ảnh sếu đòi hỏi phải có máy ảnh tính năng cao, có tốc độ cao khi chụp loạt ảnh cho những khoảnh khắc hoạt động của chúng. Ngược lại, nếu điều kiện thời tiết thuận lợi và thiết bị đảm bảo thì việc chụp không quá khó khăn.
"Ai cũng biết chụp chim rất vất vả bởi những hoạt động bản năng của chúng. Thời gian, dựng lều đợi, bỏ ăn uống, nắng thiêu đốt, mưa xối xả… cũng không gặp được chúng, đôi khi đỏ cả mắt ngóng trông mà điểm chụp hầu hết là ruộng, đầm, bãi sông. Cái khó nhất với tôi lúc này là việc di chuyển, nhất là khi tuổi đã cao", chị Hải bày tỏ.
Chị Hải nói rằng mỗi loài chim đều có những đặc điểm riêng đáng để khám phá. Chính vì thế, chị luôn dành tình yêu đặc biệt cho nhiếp ảnh thiên nhiên, các loài chim hoang dã, đặc biệt là sếu đầu đỏ.