Chuẩn bị công tác khám sức khỏe miễn phí cho 15 triệu dân TP.HCM trong năm 2026, ngày 8-4 Thành ủy TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý Đề án tổ chức khám sức khỏe và khám sàng lọc cho người dân TP.HCM giai đoạn 2026-2030.
Tại hội thảo, Sở Y tế TP.HCM đề xuất ưu tiên khám, tầm soát nhóm bệnh lý có thể triển khai khám diện rộng, gánh nặng bệnh tật cao, không chi ngân sách làm xét nghiệm đại trà mà có chọn lọc phù hợp.
Ông Nguyễn Anh Dũng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho hay TP là đô thị đặc biệt với quy mô dân số hơn 15 triệu người, mật độ dân cư cao, cơ cấu dân số đa dạng và mức độ di biến động lớn, dẫn đến nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng gia tăng.
Trong khi đó, mô hình bệnh tật đang chuyển dịch với gánh nặng kép giữa bệnh truyền nhiễm và bệnh không lây nhiễm, đặc biệt ở nhóm người cao tuổi. Trước bối cảnh này, hệ thống y tế không chỉ tập trung vào điều trị khi người dân đã mắc bệnh mà cần chuyển sang mô hình quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời, trong đó phát hiện sớm nguy cơ, sàng lọc sớm và quản lý sớm đóng vai trò then chốt.
Đề án được dựa trên quan điểm chỉ đưa vào gói tầm soát công cộng những bệnh hoặc tình trạng có chứng cứ khoa học, có khả năng triển khai ở quy mô dân số và có năng lực chẩn đoán xác định, điều trị tiếp nối. Ưu tiên nhóm can thiệp có hiệu quả chi phí tốt, gánh nặng bệnh tật cao, thủ thuật hợp lý với tuyến y tế cơ sở, khả năng mở rộng trong năm 2026.
Trong giai đoạn trước mắt, đặc biệt năm 2026, TP.HCM tập trung hoàn thiện các quy định chuyên môn, cơ chế tài chính, triển khai gói khám sức khỏe cơ bản và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử. Đến năm 2027 hình thành mạng lưới cơ sở tham gia chương trình theo mô hình phi địa giới, bao phủ đầy đủ các tuyến và các cụm dân cư đông dân, khu công nghiệp, khu chế xuất, trường học, cơ sở bảo trợ…
Đến năm 2028, triển khai ổn định các chương trình tầm soát có chứng cứ mạnh và khả năng mở rộng tốt gồm: tăng huyết áp, đái tháo đường/nguy cơ tim mạch, ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư đại trực tràng, viêm gan vi rút và lao theo nhóm đích.
Đến năm 2030, hướng đến hệ thống điều phối điện tử, tự động hóa, hướng đến chủ động mời người dân tham gia khám và tầm soát dựa trên nền tảng số.
Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho hay nhóm bệnh có thể triển khai khám diện rộng ngay gồm: tăng huyết áp và đái tháo đường (nhóm nguy cơ cao, người trên 40 tuổi), ung thư cổ tử cung (phụ nữ từ 30-65 tuổi, chu kỳ năm năm).
Nhóm bệnh lý ưu tiên theo nhóm đích và chiến dịch gồm: ung thư vú và đại trực tràng (người 50-70 tuổi, FIT test, nhũ ảnh), lao và viêm gan B, C (khu vực nguy cơ, nhóm dễ bị bỏ sót); sức khỏe tâm thần, mắt, răng hàm mặt…
Tuyệt đối không chi ngân sách làm đại trà xét nghiệm PSA (tuyến tiền liệt), đo thính lực, nhãn áp vô tội vạ cho toàn dân khi không có triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ, chỉ làm khi có chỉ định.
Sở Y tế kiến nghị UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương xây dựng và trình HĐND TP một đề án hoặc nghị quyết chuyên đề về cơ chế tài chính cho khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc nguy cơ và tầm soát bệnh ưu tiên; phấn đấu hoàn thành hồ sơ trình trong tháng 5-2026.
Đồng thời kiến nghị cho phép thí điểm ngay trong năm 2026 cơ chế chi trả dịch vụ công – tư theo kết quả hoàn thành gói dịch vụ tại một số cụm dân cư, khu công nghiệp, bệnh viện và phòng khám ngoài công lập đủ điều kiện. Bộ Y tế hỗ trợ TP về hướng dẫn chuyên môn thống nhất, chuẩn dữ liệu và cơ chế liên thông đối với hồ sơ sức khỏe điện tử và các chương trình sàng lọc trọng điểm.
Ông Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cũng cho hay hiện nay ở nam phổ biến là các loại ung thư như: gan, phổi, dạ dày, trực tràng, tiền liệt tuyến, ở nữ là ung thư vú, phổi, đại trực tràng, dạ dày và gan.
Sàng lọc ung thư là phát hiện sớm tế bào bất thường, tế bào ung thư khi chưa có triệu chứng, mục tiêu phát hiện sớm, điều trị hiệu quả hơn và giảm tỉ lệ tử vong. Về nhóm đối tượng tầm soát nguy cơ cao gồm: tiền sử cá nhân, tiền sử gia đình, đột biến gene, tiếp xúc với tác nhân như khói thuốc, hóa chất, cục máu đông, lớn tuổi.
Trong đó, ông Tuấn nhấn mạnh mọi phụ nữ hiện nay đều có nguy cơ mắc ung thư vú, bệnh tăng theo tuổi và xuất hiện thêm các yếu tố nguy cơ như: di truyền, tiền sử và lối sống.
Trong khi đó, vai trò của siêu âm trong sàng lọc ung thư vú rất quan trọng, có thể làm ngay tại tuyến y tế cơ sở với chi phí thấp, dễ triển khai, không gây đau, không tia X, tăng tỉ lệ tham gia tầm soát…
Sàng lọc ung thư vú ở nữ dưới 40 tuổi gồm khám với chi phí 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng, tổng chi phí là 109.200 đồng. Đối với nữ từ 40 tuổi trở lên, ngoài khám 50.600 đồng và siêu âm tuyến vú 58.600 đồng còn thực hiện nhũ ảnh hai bên với chi phí 102.300 đồng mỗi bên (tổng 204.600 đồng), do đó tổng chi phí là 313.800 đồng.
Khác với tiến độ gần đây của Chính phủ, UBND TP.HCM chỉ đạo phải hoàn thành khai thác toàn tuyến vành đai 3 trước ngày 30-6-2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM (Ban Giao thông) vừa thông tin có thể lùi tiến độ đến cuối năm 2026.
Theo Ban Giao thông, khối lượng toàn dự án đạt khoảng 75%. Các gói thầu xây lắp ở TP Thủ Đức cũ đạt 82%, đang hoàn thiện cầu cạn, thảm bê tông nhựa, an toàn giao thông. Các gói thầu xây lắp tại các huyện Củ Chi, Hóc Môn và Bình Chánh cũ (phía tây TP.HCM) đạt khoảng 67%.
Các gói thầu phía tây cần phải huy động khối lượng vật liệu cát, đá rất lớn. Hơn 50% chiều dài tuyến hoàn thành xử lý đất yếu và đang chuyển sang thi công tiếp theo, còn lại tiếp tục quan trắc lún theo kỹ thuật để đảm bảo ổn định nền trước khi làm mặt đường.
Những gói thầu gặp khó nhất trong giai đoạn này là do tình hình xung đột tại Trung Đông đẩy giá nhiên liệu tăng đột biến, dẫn đến tăng giá vật liệu cát, đá, nhựa đường... Đặc biệt là chi phí vận chuyển, tác động trực tiếp đến tình hình thi công, tiến độ dự án.
Theo Ban Giao thông, đơn vị đã nỗ lực cùng nhà thầu thường xuyên làm việc với các chủ mỏ, đặc biệt đối với vật liệu đá, phối hợp kịp thời, phân bổ khối lượng cho từng nhà thầu theo nhu cầu.
Ban Giao thông cũng có nhiều báo cáo và kiến nghị các cơ quan chức năng sớm xem xét, cập nhật, điều chỉnh công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng cho phù hợp với biến động giá thị trường.
"Với nỗ lực bám sát mục tiêu đề ra là đưa vào khai thác năm 2026 theo Nghị quyết 57/2022/QH13 của Quốc hội về phê duyệt chủ trương đầu tư dự án, Ban Giao thông cùng các nhà thầu đang tập trung tối đa nguồn lực, khắc phục các khó khăn nói trên.
Đồng thời điều chuyển khối lượng việc giữa các nhà thầu, phấn đấu hoàn thành đồng bộ toàn dự án, bao gồm cả các gói thầu phụ trợ như đèn chiếu sáng, hệ thống giao thông thông minh (ITS)... và đưa vào khai thác cuối năm 2026, trong đó một số đoạn tuyến cao tốc sẽ phấn đấu hoàn thành sớm hơn như đoạn Thủ Đức cũ vào 30-6-2026, đoạn Củ Chi cũ vào 30-9-2026", nội dung Ban Giao thông nêu rõ.
Trong chuyến thị sát dự án vào tháng 5-2025, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu chủ đầu tư báo cáo thẳng thắn, chính xác các nguyên nhân dẫn đến chậm trễ và yêu cầu thông xe kỹ thuật toàn tuyến cuối năm 2025.
Trước đó lãnh đạo TP.HCM cũng đã nhiều lần thị sát công trường, đốc thúc tiến độ và kết luận chỉ đạo đến cuối tháng 12-2025, đoạn cầu cạn phía đông dài 14,7km phải thông xe chính thức, đồng thời thông xe kỹ thuật đoạn phía tây.
Mốc tiến độ này cũng từng được Ban Giao thông nhiều lần khẳng định và cam kết. Sau đó dời về 30-6-2026.
Theo tiến độ yêu cầu tại Nghị quyết số 105/NQ-CP ngày 15-8-2022 của Chính phủ và của UBND TP.HCM gần đây, dự án vành đai 3 phải hoàn thành, khai thác toàn tuyến cho xe chạy trước ngày 30-6-2026.
Theo nhà thầu, hiện nay nhiều đoạn thuộc tuyến chính vành đai 3 TP.HCM phía tây dự kiến cần khoảng 8 tháng để xử lý đất yếu và thêm 1-2 tháng hoàn thiện nền đường.
Các đoạn xử lý bằng hút chân không phải đến tháng 9-2026 mới hoàn thành và chuyển sang các hạng mục tiếp theo. Việc thay đổi biện pháp thi công khiến chi phí tăng cao, gần gấp đôi so với giải pháp bấc thấm, trong khi phương án bù giá chưa được phê duyệt...
Thảo luận tại tổ sáng 10.4, nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ băn khoăn trước vấn đề nóng về an toàn thực phẩm. Đại biểu Nguyễn Thị Thủy (Thái Nguyên) dẫn chứng những vụ vi phạm đặc biệt nghiêm trọng như 300 tấn thịt lợn nhiễm bệnh, không đảm bảo chất lượng đã được tuồn ra thị trường, len lỏi vào cộng đồng và nguy hiểm hơn là tấn công các cơ sở giáo dục.
Hay vụ việc 3.000 tấn ốc bươu ngâm "thủy tinh lỏng" - hóa chất vốn chỉ dùng trong ngành xây dựng được phát hiện. Ngoài số lượng này, cơ quan chức năng còn ngăn chặn kịp thời hơn 1.500 kg hóa chất loại này đang được tích lũy để tiếp tục sản xuất và tuồn ra thị trường.
Cho rằng việc sử dụng hóa chất xây dựng trong thực phẩm gây ảnh hưởng cực kỳ nghiêm trọng đến sức khỏe, nữ đại biểu nêu câu hỏi nhức nhối:"Vì sao hàng trăm tấn thịt lợn bệnh và hàng nghìn tấn ốc bươu ngâm hóa chất có thể tồn tại trong thời gian dài và tuồn ra cộng đồng?". Bà Thủy đề nghị Chính phủ chỉ đạo làm rõ liệu có sự buông lỏng quản lý hay sự tiếp tay của các cơ quan cơ sở hay không.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải (Thái Nguyên) đánh giá, quản lý an toàn thực phẩm đang lâm vào tình trạng "phân tán" dẫn đến thiếu hiệu quả. Trách nhiệm quản lý nhà nước đang bị xé lẻ cho 3 bộ là Bộ Y tế với Cục An toàn thực phẩm chịu trách nhiệm chung; Bộ NN-MT chịu trách nhiệm khâu sản xuất nông, lâm, thủy sản và Bộ Công thương chịu trách nhiệm về công nghiệp thực phẩm và hệ thống bán lẻ.
Theo nữ chủ nhiệm, Bộ Y tế không có quyền chỉ đạo trực tiếp các bộ khác, dẫn đến thiếu sự phối hợp thống nhất, đặc biệt là ở những khâu nhạy cảm như chuyển giao giữa sản xuất ban đầu, chế biến và phân phối.
Bên cạnh đó, dù đã phân cấp mạnh xuống địa phương, nhưng các địa phương lại rơi vào tình trạng "ba thiếu": thiếu nguồn nhân lực, thiếu điều kiện kiểm tra, giám định mẫu và thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn về thanh tra, kiểm tra.
Một điểm yếu khác được đại biểu chỉ ra là sự mất cân bằng trong thực thi pháp luật. Các quy định hiện hành đang tập trung quá mạnh vào "tiền kiểm" - cấp giấy phép, cấp điều kiện hoạt động, nhưng lại xem nhẹ "hậu kiểm" và quản lý rủi ro.
Thực tế cho thấy, một cơ sở ăn uống sau khi được cấp phép thường cứ thế hoạt động dựa trên tờ giấy đó. Việc hậu kiểm, kiểm tra chỉ diễn ra khi có thông tin hoặc sự cố xảy ra. Nhiều vi phạm chỉ bị phát hiện khi thực phẩm bẩn đã lưu thông trên thị trường và gây ra hậu quả.
Bà cũng cảnh báo về những khu vực đang bị "bỏ ngỏ" như việc mua bán thực phẩm tươi sống online, từ nông trại đến người tiêu dùng chưa được giám sát chặt chẽ, đặc biệt là quy trình bảo quản lạnh trên đường vận chuyển.
Đặc biệt, hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ rất lớn nhưng các hộ này hiện không bắt buộc áp dụng hệ thống quản lý rủi ro như VietGAP mà chỉ dừng lại ở việc cam kết thực hiện. Dẫn đến tình trạng tồn dư hóa chất cao trong rau, thịt, thủy sản nội địa, gây rủi ro sức khỏe lâu dài và ngộ độc tập thể.
Bà Hải cũng nêu một nghịch lý là trong khi thực phẩm xuất khẩu được kiểm soát cực kỳ gắt gao, thì thị trường nội địa lại có dấu hiệu buông lỏng.
Theo đại biểu Nguyễn Thanh Hải, trường học là nơi có rủi ro cao nhất vì số lượng bữa ăn tập thể hàng ngày rất lớn. Dù đã có các quy định như luật An toàn thực phẩm 2010 và các nghị định liên quan, nhưng thực tiễn triển khai tại bếp ăn trường học vẫn bộc lộ nhiều bất cập.
Bên cạnh đó, trách nhiệm người đứng đầu mờ nhạt. Luật chỉ giao trách nhiệm chung chung cho người đứng đầu cơ sở giáo dục mà chưa có chế tài cụ thể, thường chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính. Khi có sự cố, trách nhiệm thường được đẩy cho nhà cung cấp hoặc chỉ xử lý khi "mọi chuyện đã rồi".
Về hình thức hóa việc kiểm soát, quy định "kiểm thực ba bước" (kiểm tra từ khâu nhập nguyên liệu đến bàn ăn) dù rất chặt chẽ trên giấy tờ, nhưng thực chất vẫn là tự kiểm tra, tự ghi chép nên tính trung thực còn bỏ ngỏ.
Tiêu chuẩn đấu thầu cũng mang tính hình thức, việc lựa chọn nhà cung cấp suất ăn dù theo quy định đấu thầu nhưng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm vẫn chưa được coi trọng đúng mức.
Để giải quyết dứt điểm tình trạng thực phẩm bẩn, các đại biểu đề nghị đột phá trong sửa luật, chuyển từ "chiến dịch" sang "thường xuyên", Chính phủ cần có kế hoạch ra quân liên tục, tránh làm theo đợt để xóa bỏ tận gốc các vi phạm. Cùng đó, xử phạt phải đủ mạnh, thậm chí xử lý hình sự hoặc tước giấy phép hành nghề vĩnh viễn đối với các đơn vị cung cấp thực phẩm bẩn, thay vì "phạt để cho tồn tại" như hiện nay.
Bà Hải cho biết, ngay trong tuần sau, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ tiến hành giám sát tại một số địa phương, tập trung vào chuỗi cung ứng thực phẩm cho trường học, bệnh viện, khu công nghiệp và các chợ đầu mối.
Ngày 21.4, Bệnh viện Bình Dân cho biết, hưởng ứng chương trình khám sức khỏe toàn dân tại TP.HCM, bệnh viện phối hợp Tổ chức Project Vietnam Foundation (PVNF) triển khai chương trình tầm soát miễn phí ung thư tuyến tiền liệt cho 1.000 người.
Chương trình dành cho nam giới từ 50 tuổi trở lên và nam giới từ 40 tuổi trở lên nếu có cha hoặc anh em trai từng mắc ung thư tuyến tiền liệt.
Người tham gia được miễn phí hoàn toàn các dịch vụ gồm: khám và tư vấn chuyên sâu cùng bác sĩ chuyên khoa tiết niệu; xét nghiệm định lượng PSA toàn phần trong máu - "chỉ số vàng" trong tầm soát ung thư tuyến tiền liệt; siêu âm bụng tổng quát (khảo sát tuyến tiền liệt).
Chương trình được triển khai từ ngày 20.4.2026 đến khi nhận đủ 1.000 người. Buổi tầm soát diễn ra tại Bệnh viện Bình Dân (371 Điện Biên Phủ, phường Bàn Cờ, TP.HCM).
Người dân có thể đăng ký qua tổng đài (028) 3839 4747 hoặc Zalo OA của Bệnh viện Bình Dân. Thời gian tiếp nhận đăng ký từ 7 giờ - 16 giờ các ngày trong tuần.
Theo dữ liệu của Globocan 2022, ung thư tuyến tiền liệt là loại ung thư phổ biến đứng thứ 2 ở nam giới trên toàn cầu với hơn 1,47 triệu ca mắc mới mỗi năm. Tại Việt Nam, căn bệnh này đứng thứ 4 trong số các loại ung thư thường gặp ở nam giới.
Dù tỷ lệ mắc theo độ tuổi tại Việt Nam thấp hơn so với các nước châu Âu, châu Mỹ nhưng tỷ lệ tử vong lại cao đáng báo động. Nguyên nhân chính là do tâm lý chủ quan, đa số người bệnh chỉ đi khám và được chẩn đoán khi đã ở giai đoạn muộn, làm hạn chế hiệu quả điều trị.
Theo các bác sĩ, tuyến tiền liệt là một tuyến nhỏ thuộc hệ sinh sản nam giới, nằm dưới bàng quang và bao quanh một đoạn niệu đạo. Cơ quan này có vai trò tạo ra một phần tinh dịch.
Khi tuổi càng cao, tuyến tiền liệt càng dễ gặp các vấn đề như: phì đại lành tính, viêm hoặc ung thư. Đáng chú ý, ung thư tuyến tiền liệt thường tiến triển âm thầm, giai đoạn đầu thường ít hoặc không có triệu chứng rõ ràng.
Chương trình tầm soát miễn phí ung thư tuyến tiền liệt được kỳ vọng giúp nhiều nam giới có cơ hội tiếp cận dịch vụ tầm soát chất lượng, qua đó nâng cao thói quen khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm và kiểm soát ung thư hiệu quả hơn.
