TP.HCM đang từng bước chuẩn hóa hệ thống số nhà, hướng đến xây dựng nền tảng quản lý đô thị hiện đại dựa trên dữ liệu. Trong quá trình rà soát, làm sạch và chuẩn hóa khối lượng thông tin khổng lồ này, những người trẻ tại Phòng Nền tảng và dữ liệu số (Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM) trực tiếp tham gia vào các khâu quan trọng như: thu thập, kiểm tra, chuẩn hóa, gắn tọa độ cho từng lớp dữ liệu trên nền bản đồ số…
Ngô Trần Đa Bảo Quốc (25 tuổi) cho biết nhóm triển khai gom các danh sách địa chỉ hiện nay được lưu ở nhiều nơi khác nhau. Có nơi lưu trong phần mềm, có nơi là file excel liệt kê số nhà, tên đường, thậm chí có nơi còn ghi chép rời rạc. Bên cạnh đó, dữ liệu số nhà, thông tin hộ kinh doanh, trụ sở cơ quan… ở mỗi nơi ghi mỗi kiểu. Có nơi ghi đầy đủ, có nơi viết tắt, có nơi thiếu thông tin…
Cũng theo Quốc, công việc rà soát, làm sạch và chuẩn hóa lại từng số nhà, tên đường đòi hỏi sự tỉ mỉ, bởi chỉ một khác biệt nhỏ trong cách viết cũng có thể khiến hệ thống không nhận diện được.
Trần Võ Bảo Thiên (26 tuổi) chia sẻ: “Có những nơi dữ liệu không có hoặc không dùng được, chúng tôi phải trực tiếp xuống địa bàn, đi từng khu dân cư, thậm chí đến từng nhà để xác định lại thông tin. Ngoài ra, nhóm còn phải làm việc với chính quyền địa phương, đối chiếu nhiều nguồn dữ liệu khác nhau để đảm bảo độ chính xác”.
Cùng làm việc tại Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, Hoàng Phan Tuấn Dũng (26 tuổi) cho biết từ những thao tác mà anh và cộng sự lặp lại mỗi ngày, hệ thống dữ liệu dần được hình thành.
“Thời gian tới, khi hệ thống dữ liệu hoàn thiện, người dân có thể tra cứu địa chỉ trực tuyến, xác định vị trí chính xác thay vì phụ thuộc vào cách chỉ đường thủ công như trước”, Dũng cho hay.
Không dừng lại ở việc tra cứu, điểm quan trọng của hệ thống là khả năng kết nối dữ liệu. Ngô Trần Đa Bảo Quốc nói thêm: “Khi được chuẩn hóa và gắn định danh rõ ràng, mỗi địa chỉ sẽ trở thành một điểm dữ liệu có thể kết nối với nhiều dịch vụ khác. Ví dụ, một địa chỉ có thể liên thông với thông tin dân cư để phục vụ các thủ tục hành chính, hay kết nối với dữ liệu đất đai để hỗ trợ cấp phép xây dựng, hoặc liên kết với hệ thống PCCC để xác định vị trí nhanh hơn khi có sự cố. Về lâu dài, dữ liệu này còn có thể dùng cho giao thông thông minh, logistics, thương mại điện tử…”.
Theo chia sẻ của các thành viên thuộc Phòng Nền tảng và dữ liệu số, công việc chuẩn hóa số nhà, tạo nền tảng quản lý đô thị số ở TP.HCM đang được triển khai theo từng giai đoạn, thí điểm tại P.An Khánh
(TP.Thủ Đức cũ), sau đó mở rộng ra toàn thành phố. Song song đó, hệ thống phần mềm quản lý số nhà cũng đang được xây dựng để cấp số nhà trực tuyến, lưu vết thay đổi và kết nối dữ liệu liên ngành. Xa hơn, đây còn là nền tảng để TP.HCM tiến tới mô hình “bản sao số” (Digital Twin) cho đô thị.
Ông Nguyễn Trần Phú Thịnh, Phó giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, cho biết thành phố đang xây dựng hệ thống quản lý số nhà trên nền tảng bản đồ số GIS, nhằm tạo cơ sở dữ liệu địa chỉ thống nhất trên toàn địa bàn. Theo đó, trung tâm đang phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng giải pháp tổng thể để hình thành cơ sở dữ liệu số nhà toàn thành phố và phát triển phần mềm cấp, quản lý hồ sơ cấp số nhà dùng chung.
“Trong quý 1/2026, TP.HCM sẽ đánh giá mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ GIS trong công tác đánh số và gắn biển số nhà tại P.An Khánh. Song song đó, thành phố cũng mở rộng khảo sát ở một số phường có đặc điểm đô thị khác nhau như: khu dân cư ổn định, khu vực dự án đang triển khai hoặc khu vực đất rộng, dân cư thưa… để kiểm chứng tính phù hợp của mô hình trong nhiều điều kiện thực tế; đồng thời trong quá trình thí điểm, các sở, ngành sẽ phối hợp thu thập, đối chiếu và chuẩn hóa dữ liệu nền. Các lớp dữ liệu như ranh phường, tuyến đường, hẻm, thửa đất, công trình xây dựng và số nhà hiện hữu sẽ được tích hợp trên bản đồ số, sau đó chuyển về từng phường, xã để rà soát thực địa trước khi đưa vào vận hành chính thức”, ông Thịnh cho biết.
Cũng theo ông Thịnh: “Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý đô thị không dẫn đến việc phải thay đổi số nhà hiện tại. Khi hệ thống đi vào vận hành, dữ liệu số nhà sẽ được chia sẻ trên ứng dụng Công dân số TP.HCM. Thời gian hệ thống đi vào vận hành còn lệ thuộc vào lộ trình triển khai và tiến độ làm sạch dữ liệu của phường, xã trước khi chuyển thông tin lên ứng dụng Công dân số TP.HCM.
Theo thầy Phú, tiết học lặng đi bởi những dòng suy tư, giọt nước mắt xen lẫn sự trưởng thành của học sinh tuổi 18.
Thầy Phú cho biết luôn nỗ lực đổi mới phương pháp giảng dạy để học sinh cảm nhận văn học theo cách gần gũi hơn. “Tôi muốn các em thấy môn văn không chỉ để học mà còn để sống, trải nghiệm và bày tỏ cảm xúc cá nhân. Khi các em được lắng nghe, sẽ tự nhiên yêu thích môn học hơn”, thầy nói.
Trong tiết học đặc biệt ấy, mỗi học sinh được dành trọn 45 phút để đối thoại với chính mình trong tương lai. Theo thầy Phú, đây không đơn thuần là một bài tập viết mà là cơ hội để các học sinh nhìn lại hành trình đã qua, suy ngẫm về ước mơ và những điều còn dang dở.
“Khi viết cho mình của 10 năm sau, các em đang tự trò chuyện với chính mình. Mỗi lựa chọn hôm nay sẽ tạo nên con người của ngày mai”, thầy Phú chia sẻ.
Nhắc về lớp học sắp chia tay, thầy Phú không nói đến một khoảnh khắc riêng lẻ, mà là cả một hành trình gắn bó. “Từ những ngày đầu còn xa lạ đến khi các em biết chia sẻ, cười đùa, rồi cùng nhau vượt qua áp lực học tập… Đặc biệt là những lúc cả lớp lặng im nghe một câu chuyện, có em rơi nước mắt hoặc mỉm cười, khi đó tôi biết mình và các em đã thật sự chạm đến nhau”, thầy Phú nói.
Trong số các học sinh, Đỗ Văn Gia Bảo cho biết không giấu được sự xúc động khi nhắc lại khoảnh khắc viết thư. Nam sinh cho biết mình đã dành trọn cảm xúc để gửi gắm đến bản thân ở tuổi 27.
“Mình tự hỏi tương lai có sống tốt không, có chọn đúng ngành học không. Mình chỉ mong bản thân sau này đủ mạnh mẽ để không gục ngã và có thể giúp gia đình, những người yêu thương có cuộc sống tốt đẹp hơn”, Gia Bảo nói.
Nam sinh cũng thẳng thắn chia sẻ những áp lực mà mình dự cảm khi bước vào đời. “Người con trai khi trưởng thành sẽ phải gánh vác rất nhiều, nên em lo lắng nhưng cũng tự nhắc mình phải cố gắng”, Gia Bảo nói.
Trong khi đó, Hà Thị Lê Hà lại nhìn về tương lai với một tinh thần mạnh mẽ nhưng đầy thấu hiểu bản thân. Nữ sinh kể lại, đã viết cho chính mình những lời nhắn nhủ giản dị mà sâu sắc: "Hãy cố gắng, nhưng cũng biết nghỉ ngơi khi mệt mỏi".
“Dù ở tuổi 18 hay 28 thì cũng phải hướng tới tương lai tốt đẹp. Nếu quá mệt mỏi thì cứ cho phép bản thân dừng lại, khóc một chút rồi ngày mai sẽ ổn”, Lê Hà bày tỏ.
Nữ sinh cũng cho rằng điều quan trọng không phải là một cuộc đời hoàn hảo, mà là biết chấp nhận lựa chọn của chính mình. “Dù có theo ngành y hay sư phạm hay không thì đó cũng là quyết định của mình, không cần hối hận. Quan trọng là luôn cố gắng và sống rực rỡ theo cách riêng”, Hà nói.
Với Đinh Gia Bảo, lớp trưởng 12A2.3, lá thư lại là hành trình nhìn lại cả những áp lực và sự trưởng thành. Nam sinh cho biết băn khoăn về tương lai, gia đình và bạn bè, nhưng trên hết là niềm tin. “Dù 10 năm sau mình là ai thì cũng mong trở thành phiên bản mà bản thân tự hào nhất", lớp trưởng 12A2.3 nói.
Khoảnh khắc viết thư khiến nam sinh không kìm được cảm xúc: “Mình đã cố không khóc nhưng nước mắt vẫn rơi, vì nhớ lại những khó khăn, áp lực đã trải qua. Nhưng chính gia đình và bạn bè đã giúp em có động lực để tiếp tục”.
Trước khi kết thúc buổi học đặc biệt, thầy Phú cho biết đã dành cho học trò lời dặn dò giản dị nhưng sâu sắc: “Tôi mong các em luôn giữ được sự tử tế và chân thành. Cuộc sống có thể nhiều thử thách, nhưng chỉ cần không bỏ cuộc và không đánh mất chính mình, các em đã thành công”. Và hơn hết, thầy Phú nhắn nhủ học sinh rằng: “Sẽ luôn có một lớp học, một người thầy từng tin tưởng và tự hào về các em”.
Theo lời kể, tiết học khép lại, những lá thư được thầy Phú cẩn thận lưu giữ, bên ngoài ghi rõ dòng: “Hẹn năm 2036”. “Đó không chỉ là kỷ vật của tuổi 18, mà còn là lời hẹn sau 10 năm, khi mỗi học sinh trở về mở lại, đối diện với chính mình của một thời đã qua”, thầy Phú chia sẻ.
Hiện anh Tuấn là Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển nông nghiệp Hoàng Tuấn (xã Thạnh Phú, Đồng Tháp; trước đây thuộc xã Thạnh Lộc, H.Cai Lậy, Tiền Giang). Theo anh Tuấn, quyết định chuyển hướng ấy không phải vì sự cảm tính nhất thời, mà bắt nguồn từ những trăn trở sâu xa về sức khỏe cộng đồng và chất lượng thực phẩm.
Trong thời gian làm việc trong ngành dược, anh Tuấn nhận thấy một nghịch lý là khi tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày càng mạnh mẽ thì chất lượng thực phẩm lại có dấu hiệu suy giảm. Những vấn đề như biến đổi khí hậu, quy trình canh tác thiếu bền vững, lạm dụng hóa chất trong nông nghiệp và thủy sản khiến dư lượng chất độc hại tồn dư trong thực phẩm ngày càng đáng lo ngại.
Từ suy nghĩ ấy, anh quyết định khởi nghiệp trong nông nghiệp, lĩnh vực tưởng như đi ngược lại chuyên môn ban đầu.
"Sản phẩm tôi lựa chọn để khởi nghiệp là cá chạch lấu, loài thủy sản đặc trưng miền Tây, thường được người dân ví như "sâm nước". Đây là loài cá khó nuôi, rủi ro cao, nhưng có giá trị dinh dưỡng cao và giá trị bản địa rõ nét. Cá chạch lấu là đặc sản truyền thống, nhưng đang dần khan hiếm ngoài tự nhiên do ô nhiễm môi trường và khai thác quá mức. Trong đông y, loài cá này được ví như "sâm sống trong nước" vì hàm lượng dinh dưỡng cao. Nếu làm chủ được quy trình nuôi, vừa có hiệu quả kinh tế, vừa góp phần bảo tồn nguồn tài nguyên địa phương", anh Tuấn nói.
Khác với mô hình truyền thống chú trọng sản lượng, cơ sở của anh Tuấn đặt trọng tâm vào an toàn sinh học và kiểm soát môi trường. Anh cho biết quy trình nuôi được thiết kế nhằm tạo môi trường sống gần với tự nhiên, giúp vật nuôi tăng sức đề kháng, phát triển khỏe mạnh mà không cần lạm dụng thuốc hay hóa chất. Các khâu kiểm soát mầm bệnh, quản lý môi trường nước được thực hiện chặt chẽ.
"Nguồn nước sau nuôi được xử lý đảm bảo không chứa dư lượng hóa chất độc hại trước khi trả lại môi trường, hạn chế ô nhiễm và góp phần duy trì cân bằng sinh thái. Nhờ cách tiếp cận này giúp chất lượng thịt cá tốt hơn, tạo nền tảng phát triển bền vững thay vì chạy theo sản lượng ngắn hạn", anh Tuấn cho hay.
Hiện công ty của anh Tuấn có hai sản phẩm chủ lực: cá chạch lấu tươi cấp đông đạt chứng nhận OCOP 3 sao và lạp xưởng cá chạch lấu. Trong đó, lạp xưởng cá chạch lấu được xem là sản phẩm chiến lược trong giai đoạn tiếp theo vì có giá trị gia tăng cao. Sản phẩm là sự kết hợp giữa đặc sản cá chạch lấu và nghề làm lạp xưởng truyền thống Cai Lậy, đi cùng quy trình sản xuất an toàn sinh học và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Anh Tuấn cho biết mỗi năm cơ sở thu hoạch khoảng 4 tấn cá chạch lấu tươi, giá bán ổn định từ 230.000 - 250.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận hơn 360 triệu đồng. Ngoài ra, anh còn nuôi thêm cá chép Koi với sản lượng khoảng 2 tấn/năm, lợi nhuận hơn 100 triệu đồng. Tổng lợi nhuận hằng năm đạt gần nửa tỉ đồng.
Tuy nhiên, anh Tuấn kể hành trình này không bằng phẳng. "Tôi từng gặp khó khăn về vốn, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi quy trình chưa ổn định. Việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ vẫn còn nhiều rào cản. Thị trường và phân phối cũng là thách thức lớn. Thế nên có lúc tôi cô đơn và hoài nghi. Tôi từng nghĩ sẽ quay về công việc cũ, nhẹ nhàng, đỡ nắng mưa hơn. Nhưng điều giữ tôi lại không phải lợi nhuận, mà là mong muốn giúp bà con quê hương", anh tâm sự.
Để mở rộng thị trường, anh Tuấn cho biết đã tích cực tham gia các chương trình trưng bày, quảng bá do Sở Công thương tỉnh Đồng Tháp tổ chức, đồng thời tiếp cận kênh thương mại điện tử…
Theo anh Tuấn, yếu tố then chốt để sản phẩm nông nghiệp cạnh tranh với hàng công nghiệp hoặc nhập khẩu là không ưu tiên sản lượng mà ưu tiên chất lượng. Quy trình sản xuất cần được chuẩn hóa theo hướng xanh và sạch, cũng như ứng dụng khoa học, công nghệ và đảm bảo truy xuất nguồn gốc.
Trong giai đoạn tới, anh Tuấn cho hay doanh nghiệp đặt mục tiêu tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, mở rộng quy mô, nghiên cứu thêm sản phẩm chế biến từ cá chạch lấu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất.
Theo anh Tuấn, người trẻ khởi nghiệp nông nghiệp cần 3 yếu tố: nền tảng kiến thức vững chắc, sự bền bỉ và tinh thần học hỏi không ngừng.
"Với những bạn còn e ngại vì cho rằng nông nghiệp "lời ít, rủi ro cao", tôi cho rằng ở bất kỳ ngành nghề nào, nếu nhìn thấy lý tưởng của mình, hãy kiên định theo đuổi đến cùng. Khi khởi nghiệp lĩnh vực nông nghiệp, nếu làm bài bản và đặt chất lượng lên hàng đầu, hoàn toàn có thể mang lại hiệu quả kinh tế bền vững, đồng thời mở ra hướng đi mới cho những ai muốn trở về với quê hương", anh Tuấn chia sẻ.
Hai bạn trẻ tạo nên cơn sốt của bộ ảnh cô bé H'Mông ở Tà Xùa chính là Thy Mây (tên thật là Nguyễn Thị Mai, 26 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội) và Nguyễn Văn Thạch (28 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội). Mây làm trang điểm, còn Thạch chụp ảnh cho tiệm ảnh mà cả hai cùng nhau gầy dựng.
Đến hiện tại, hai bạn trẻ này vẫn chưa hết bất ngờ khi bộ ảnh ra đời trong một dịp tình cờ lại được hàng triệu người yêu thích.
Thạch cho biết: "Tôi khá bất ngờ khi bộ ảnh được nhiều người biết đến. Công việc chính của tôi là chụp ảnh dịch vụ ở Hà Nội.
Tuy nhiên, tôi luôn ấp ủ đam mê chụp ảnh nghệ thuật. Bộ ảnh cô bé H'Mông là bộ ảnh nghệ thuật đúng với sở thích của tôi và cũng là bộ ảnh đầu tiên được lan truyền mạnh mẽ".
Không giấu được niềm vui, Mây kể cô là người đăng tải những bức ảnh đầu tiên của cô bé H'Mông trên Threads. Đồng thời, cô đăng tải video hậu trường chụp ảnh cô bé trên nền tảng TikTok. Chỉ vài giờ sau đó, cô phát hiện hình ảnh cô bé được cộng đồng mạng yêu thích, chia sẻ mạnh mẽ.
Từ ngày 2.4 đến nay, bộ ảnh, video liên quan đến cô bé H'Mông trên các nền tảng đã nhận về hàng triệu lượt xem và hàng nghìn bình luận tích cực. Nhiều hội nhóm lớn trên mạng xã hội cũng chia sẻ và cùng thảo luận về bộ ảnh.
Ít người biết, Mây và Thạch đã gặp cô bé H'Mông này rất tình cờ trong dịp du lịch cùng nhóm bạn ở xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La vào cuối tháng 3.2026.
"Lúc xuống bản Tà Xùa dạo chơi, chúng tôi thấy một nhóm học sinh đang ra về. Trong đó, một bé xinh lắm, nổi bật hơn hẳn các bạn. Về sau, tôi hỏi thăm thì biết cô bé tên Lù Thị Chứ, 12 tuổi, người H'Mông, sinh sống ở Tà Xùa. Vốn làm nghề trang điểm, tôi bị em ấy cuốn hút ngay lập tức. Sau vài phút chần chừ và rời đi một quãng, chúng tôi quyết định quay lại xin bé cho phép chụp ảnh. Ban đầu, em ấy ngại ngùng, chưa đồng ý. Chúng tôi cố gắng thuyết phục và hẹn hôm sau đến nhà xin phép bố mẹ em để chụp ảnh", Mây kể.
Khi được gia đình bé cho phép, Mây và Thạch bắt tay thực hiện bộ ảnh. Do mục đích ban đầu là du lịch cùng nhóm bạn nên Mây không mang theo đầy đủ đồ nghề làm việc. Cô quyết định trang điểm cho bé Chứ với má hồng, kem nền và chì kẻ mày của mình. Đó là kiểu trang điểm theo phong cách tôn nét sẵn có, phù hợp độ tuổi, giữ được nét trong trẻo của cô bé.
Trong khi đó, Thạch chọn những bối cảnh giản dị, mang đậm hơi thở vùng cao để chụp ảnh cho bé. Cô bé Chứ xinh xắn, trong veo trong trang phục của người H'Mông do mẹ bé thêu, cứ thế nhẹ nhàng vào bộ ảnh.
"Lần đầu được chụp ảnh, cô bé khá bỡ ngỡ trong cách tạo dáng. Tuy nhiên, bé tiếp thu nhanh và phối hợp rất tốt", Thạch nhận xét.
Lúc được xem lại ảnh, bé Chứ rất thích thú và khen ảnh đẹp. Cô bé hồn nhiên, cảm ơn Mây và Thạch rối rít. Ngược lại, vẻ đẹp của Chứ chính là động lực để hai bạn trẻ tiếp tục thắp lửa đam mê.
Mây tâm sự khi tiệm ảnh ít khách, áp lực xoay kinh phí để duy trì hoạt động khiến cô và Thạch từng nghĩ đến bỏ cuộc. Chuyến du lịch Tà Xùa là cách để cả nhóm quên đi áp lực công việc. Nhưng bất ngờ, Mây và Thạch được sống lại với đam mê, tạo ra bộ ảnh nổi tiếng.
Còn Thạch, ban đầu không xác định theo nghề chụp ảnh. Thạch biết đến nhiếp ảnh như một cơ duyên rồi nhận ra bản thân có thể kết nối với mọi người qua ống kính.
Nam thanh niên thích kể câu chuyện của mọi người bằng hình ảnh. Từ đó, Thạch nghiêm túc theo đuổi nghề nhiếp ảnh.
Sự thành công của bộ ảnh cô bé H'Mông ở Tà Xùa chính là động lực để Mây và Thạch vững tin hơn trên con đường đã lựa chọn.