Rạng sáng qua (8.4), chưa đầy 2 giờ trước hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra với Iran, ông viết trên mạng xã hội Truth Social rằng nước này đồng ý thỏa thuận ngừng bắn trong 2 tuần với Iran để tiến hành đàm phán.
Cụ thể, Tổng thống Trump cho biết phía trung gian là Pakistan đề xuất Mỹ tạm dừng “tấn công hủy diệt” nhắm vào Iran với điều kiện Tehran đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz. Và Tổng thống Trump đã đồng ý tạm ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Theo ông, Mỹ “đã đạt được và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, và đang tiến rất xa để đạt thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông”. “Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran, và tin rằng đó là cơ sở khả thi để đàm phán. Hầu hết các điểm bất đồng trước đây đã được Mỹ và Iran nhất trí, nhưng cần 2 tuần để hoàn tất và thực hiện thỏa thuận”, ông Trump viết thêm.
Sau đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần là “một chiến thắng cho Mỹ”, đồng thời ca ngợi những nỗ lực của quân đội nước này trong cuộc chiến với Iran.
Cùng ngày 8.4, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran tuyên bố nước này đã giành được một thắng lợi lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của Tehran. Theo đó, kế hoạch 10 điểm của Iran “nhấn mạnh các vấn đề cơ bản” như “việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của Lực lượng Vũ trang Iran”. Tehran cho rằng điều này mang lại cho Iran “vị thế kinh tế và địa chính trị độc nhất vô nhị”.
Thực tế, việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên ngay trước thời điểm trước hạn chót mà Tổng thống Trump đưa ra đã đem đến tín hiệu tích cực cho thế giới, nhất là vấn đề kinh tế. Cùng ngày 8.4, giá dầu WTI lẫn Brent đều giảm sâu khoảng 18%, lần lượt còn 93,73 USD/thùng và 92,5 USD/thùng (theo giá cập nhật tối qua). Không những vậy, thị trường chứng khoán Mỹ cũng tăng điểm. Theo CNN, chỉ số Dow Jones tăng vọt 1.374 điểm (tương đương 2,95%), S&P 500 tăng 2,56% và Nasdaq Composite tăng 3,46%.
Dự kiến, ngay trong ngày 10.4 sắp tới, Mỹ và Iran sẽ cử phái đoàn đến Islamabad (Pakistan) để đàm phán. Dù xung đột đã xuống thang đáng kể nhờ thỏa thuận ngừng bắn, nhưng để Mỹ và Iran đồng thuận với nhau thì lại rất khó khăn. Điển hình, một trong 10 điểm mà Iran đưa ra như điều kiện hòa bình là Iran có thể tiếp tục chương trình làm giàu uranium. Tuy nhiên, đây cũng là lằn ranh của phía Mỹ. Liên quan vấn đề này, viết trên mạng xã hội Truth Social tối qua (8.4, theo giờ VN), Tổng thống Trump nhấn mạnh sẽ không có chuyện Mỹ đồng ý cho Iran tiếp tục làm giàu uranium. Không những vậy, chủ nhân Nhà Trắng còn tuyên bố Iran phải phối hợp để dỡ bỏ chương trình hạt nhân.
Trong khi đó, ngược lại thì Iran cũng từng chỉ trích yêu cầu 15 điểm của Mỹ – bao gồm việc Tehran phải dỡ bỏ chương trình hạt nhân – là “đòi hỏi quá mức, vô lý và phi logic”. Thực tế, dù nhiều nhà lãnh đạo Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhưng giới phân tích chỉ ra rằng những người theo đường lối cứng rắn vẫn đang hoàn toàn kiểm soát chế độ cầm quyền tại Iran. Nên Tehran khó lùi bước trong quá trình đàm phán.
Bên cạnh đó, yêu cầu 10 điểm của Tehran cũng đặt ra việc ngừng tấn công lực lượng Hezbollah ở Li Băng. Nhưng điều này lại lệ thuộc rất nhiều vào Israel nên triển vọng rất thấp, nhất là trong bối cảnh Tel Aviv đang muốn hủy diệt hoàn toàn lực lượng Hezbollah giữa lúc Iran đang gặp khó khăn trong việc tiếp ứng cho Hezbollah.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/my-iran-ngung-ban-mong-manh-giua-bat-dong-sau-sac-18526040822382419.htm
Các phi hành gia Artemis 2 chuẩn bị cho thời khắc lịch sử quanh mặt trăng
Những công tác chuẩn bị bao gồm rà soát các đặc điểm bề mặt của mặt trăng mà họ cần phân tích và chụp ảnh trong thời gian bay quanh vệ tinh tự nhiên của trái đất, theo AFP hôm nay 5.4 dẫn thông tin từ đội ngũ phụ trách chương trình Artemis 2 trên mặt đất.
"Tinh thần của mọi người trên tàu vô cùng phấn chấn", chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman nói với trung tâm điều phối đặt ở Houston (bang Texas, Mỹ) vào thời điểm phi hành đoàn bắt đầu ngày làm việc hôm 4.4 trên tàu.
Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho biết vào thời điểm thức dậy khoảng 23 giờ 35 hôm 4.4 (giờ Việt Nam), các phi hành gia đang ở cách trái đất 271.979 km, và còn cách mặt trăng khoảng 178.154 km.
NASA cho biết đội ngũ trên tàu đã bắt đầu ngày mới (4.4) bằng bữa sáng với món trứng khuấy và cà phê, nghe nhạc.
Sau đó, phi hành gia người Mỹ Victor Glover tiến hành những thao tác lái tàu để cung cấp cho NASA thêm nhiều dữ liệu về hiệu suất của tàu vũ trụ trong quá trình di chuyển.
Chỉ huy Wiseman cùng với các phi hành gia người Mỹ Christina Koch và Glover và đồng nghiệp người Canada Jeremy Hansen đang thực hiện hành trình lịch sử bay quanh mặt trăng. Sau đó, họ tận dụng lực hấp dẫn của thiên thể này để quay lại trái đất, điều mà con người chưa làm được trong hơn nửa thế kỷ.
Sau đó, cả đội kiểm tra lại danh sách công việc để ghi lại trải nghiệm bay quanh mặt trăng, bao gồm chụp ảnh và mô tả các đặc điểm trên bề mặt vệ tinh tự nhiên của trái đất như các dòng dung nham cổ xưa và những hố va chạm.
Cột mốc quan trọng tiếp theo của hành trình kéo dài 10 ngày dự kiến diễn ra trong đêm 5.4 sang ngày hôm sau, khi tàu vũ trụ Orion tiến vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng. Như tên gọi, đây là vùng trọng lực của mặt trăng đối với tàu sẽ lớn hơn lực kéo từ địa cầu.
Trong quá trình này, họ sẽ quan sát mặt trăng từ một góc nhìn khác so với các sứ mệnh Apollo trong thập niên 1960 và 1970.
Trong khi các tàu Apollo bay ở độ cao khoảng 113 km so với bề mặt mặt trăng, phi hành đoàn Artemis 2 sẽ tiếp cận ở khoảng cách hơn 6.440 km tại điểm gần nhất, cho phép họ quan sát toàn bộ bề mặt hình cầu của mặt trăng, bao gồm cả các khu vực gần hai cực.
Nếu mọi thứ diễn ra suôn sẻ, trong quá trình tàu Orion bay vòng qua mặt trăng, các phi hành gia sẽ lập kỷ lục bay xa trái đất hơn bất kỳ sứ mệnh nào trước đó.
Hàng không thế giới cắt giảm chuyến bay
Giá nhiên liệu tăng cao, nguồn cung bị siết chặt đang khiến giá vé máy bay tăng cao và một số hãng hàng không phải hủy chuyến, theo Business Insider ngày 6.4.
Hãng giá rẻ Ryanair, hãng hàng không lớn nhất châu Âu, cho biết đang cân nhắc giảm số đường bay. Tổng giám đốc Ryanair Michael O'Leary dự báo rằng nguồn cung xăng dầu máy bay có thể bị ảnh hưởng nếu chiến sự tiếp diễn tại Trung Đông.
"Chúng tôi dự đoán sẽ chưa có gián đoạn cho đến đầu tháng 5 nhưng nếu chiến sự tiếp tục, chúng ta có nguy cơ bị gián đoạn nguồn cung tại châu Âu trong tháng 5 và tháng 6", ông O'Leary nói với Sky News.
Hãng Lufthansa cũng đang chuẩn bị các kịch bản ứng phó cho tình huống xấu nhất và có thể "trùm mền" đến 40 máy bay.
Một người phát ngôn của hãng Scandinavian Airlines hồi tháng 3 nói có thể cắt khoảng 1.000 chuyến bay do chi phí nhiên liệu tăng cao. Hầu hết các chuyến bị dừng khai thác là đường bay ngắn tại khu Bắc Âu. Hãng bay đã tạm thời tăng giá vé.
Hãng United Airlines tại Mỹ cũng đang cân nhắc cắt giảm số chuyến bay trong 2 quý tới. "Nếu giá xăng duy trì ở mức này, đồng nghĩa sẽ có thêm 11 tỉ USD trong chi phí thường niên chỉ cho xăng máy bay. Khách quan mà nói, trong năm làm ăn tốt nhất của United Airlines, chúng ta kiếm chưa được 5 tỉ USD", Tổng giám đốc Scott Kirby thông báo với nhân viên công ty.
Hãng Air New Zealand cho biết sẽ cắt khoảng 5% chuyến bay, tương đương khoảng 1.100 chuyến từ đầu tháng 5. Tổng giám đốc Nikhil Ravishankar nói rằng công ty sẽ gộp các chuyến bay vào giờ thấp điểm hoặc những chuyến mà có phương án thay thế để chuyển khách sang chuyến khác.
Xung đột tại Trung Đông đã làm đứt gãy nguồn cung xăng dầu, dầu mỏ bị kẹt lại các cơ sở lưu trữ trên khắp Trung Đông. Việc thiếu nguồn cung đã đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng.
Giá xăng máy bay cũng lên mức 195 USD vào cuối tháng 3, tăng gần 100 USD từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu vào cuối tháng 2, theo Business Insider ngày 6.4. Xung đột càng kéo dài, các nước không tự sản xuất xăng hoặc có nguồn cung hạn chế càng gặp khó khăn.
Giám đốc Cơ quan Năng lượng quốc tế Fatih Biro dự báo lượng dầu bị giảm trong tháng 4 sẽ nhiều gấp đối lượng bị giảm trong tháng 3, khiến tình trạng khan hiếm xăng máy bay và dầu diesel càng nghiêm trọng. "Chúng ta đang thấy điều đó tại châu Á nhưng tôi cho là sẽ sớm thôi, trong tháng 4 hoặc tháng 5, nó sẽ lan sang châu Âu", ông Biro nói.
Nhà phân tích thị trường dầu June Goh tại hãng Sparta Commodities cho biết do xăng máy bay cần thiết bị lưu trữ chuyên dụng để chứa, nên khối lượng được lưu trữ sẽ ít hơn so với các sản phẩm từ dầu khác. Theo bà, giá vé máy bay đã trở nên đắt đỏ hơn nhiều tại châu Á do nhiều hãng hàng không tăng phí nhiên liệu hoặc hủy chuyến bay. Nhà phân tích cảnh báo châu Âu có thể sớm đối mặt với tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay.
Công ty phân tích dữ liệu ngành năng lượng Argus Media đánh giá rằng Anh là nước dễ bị ảnh hưởng nhất tại châu Âu do nguồn cung dầu diesel và xăng máy bay bị siết chặt.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/hang-khong-the-gioi-cat-giam-chuyen-bay-185260406092737088.htm
